Nguyện cho những người từng gồng mình chống chọi trận động đất cấp tám, có thể chịu đựng được những trận roi vọt truy đuổi; đồng thời cũng nguyện cho tòa nhà chính phủ từng chống chọi qua trận động đất cấp tám, có thể chịu đựng được những lời truy vấn.
Bốn năm trước, trận động đất Vấn Xuyên xảy ra, tôi đến Tứ Xuyên. Vẫn nhớ mơ hồ rằng vài ngày sau trận động đất, để ngăn chặn sự phát sinh và lây lan của ôn dịch, chính phủ đã quyết định bắt giết những chú chó không có chủ trên đường phố. Là một người cực kỳ yêu loài chó, tuy cảm thấy đau lòng, nhưng trong thời kỳ đặc biệt, tôi cũng bày tỏ sự thấu hiểu đối với quyết định này của chính phủ. Tạm biệt Tứ Xuyên, tôi nhặt một chú chó vô chủ mang về, sau khi qua kiểm dịch, tôi đưa nó về Thượng Hải. Sở dĩ hôm nay nhắc lại chuyện này, là vì chú chó này đến từ trấn Hồng Bạch, thành phố Thập Phường.
Đêm nay, hai chữ Thập Phường lại một lần nữa được nhắc đến. Hồi tưởng lại chặng đường ở Thập Phường bốn năm trước, hai bên đường toàn là những nhà máy khổng lồ bị tàn phá, quân đội đóng quân trên đất bằng, những khung cảnh ấy cứ như ảo ảnh, hư hư thực thực.
Tôi nghĩ đến quê hương của mình, một vùng nông thôn ở trấn Đình Lâm, quận Kim Sơn, khu vực hóa chất trọng điểm của Thượng Hải.
Tôi tận mắt chứng kiến quê hương đã biến đổi từ một nơi nước xanh khói bếp, không khí trong lành thành ra như ngày hôm nay thế nào. Mười năm, chỉ vỏn vẹn mười năm, quê cũ đã trở thành một nơi nước sông như nước nhuộm, không khí tựa thuốc độc. Hồi đó khi phát triển những dự án công nghiệp gây ô nhiễm nặng nề này, chính phủ lừa bà con rằng là để phát triển GDP, chính phủ chỉ có thu thuế nhiều hơn mới có thể mưu phúc lợi cho mọi người. Mười năm trôi qua, áp lực sinh sống và tình hình phúc lợi của bà con xung quanh không hề có chút cải thiện nào so với trước kia, nhưng chúng ta thì không còn được hít thở bầu không khí trong lành nữa, con sông bên cạnh quê tôi lại càng thảm hại hơn, một tuần đủ bảy màu, nhìn liếc qua là biết hôm nay là thứ mấy. Bách tính trấn Đình Lâm đã chọn cách nhẫn nhịn, bởi vì báo cáo kiểm nghiệm của cục bảo vệ môi trường cho thấy, tất cả đều đạt chuẩn. Phải đấy, làm người làm việc mà không có điểm mấu chốt, thì há chẳng phải cái gì cũng đạt chuẩn hay sao? Nhưng bạn đã bao giờ thấy chất lượng nước đến tôm hùm đất cũng không sống nổi chưa?
Bạn biết đấy, bách tính Trung Quốc và tôm hùm đất thực sự rất giống nhau, kỳ thực là chịu đựng giỏi nhất, gồng gánh giỏi nhất, sống sót được trong bất kỳ môi trường nào, tuy có hai cái càng nhưng thường hay bị người ta đâm lén sau lưng, mà bạn lại chẳng kẹp được đối phương. Hễ có chút hoảng sợ, phản ứng đầu tiên chính là lùi lại phía sau. Dẫu là vậy, cuối cùng vẫn bị đưa lên bàn ăn, tầng lớp quyền quý thưởng thức một chòm, lau miệng rồi bảo, mùi vị không tệ, chỉ là hơi cay tê.
Thế nên, tôi muốn nói với chính phủ Thập Phường rằng, đây không phải là thời kỳ đặc biệt của động đất, những yêu sách của con người đối với môi trường sinh tồn của họ là bắt buộc phải được tôn trọng. Các vị lãnh đạo mấy năm là đổi một nhiệm kỳ, đánh đổi sự phá hoại môi trường để lấy một số thành tích trên giấy tờ thật đẹp, làm tốt thì thăng quan, làm hỏng thì nhập ngục, loại tốt nhất thì di cư, loại kém nhất thì ăn đạn xử bắn, các vị đâu còn ở mảnh đất đó nữa, chỉ có bách tính bình dân là ở lại đó mà thôi. Mặc dù chính phủ Thập Phường đã quyết định đình chỉ dự án molypden đồng đang châm ngòi cho sự phẫn nộ của công chúng, nhưng tôi nghĩ, mối hận âm ỉ này chắc chắn không chỉ vì mỗi chuyện molypden đồng đâu. V vốn là một vấn đề lợi hại của dự án molypden đồng, nay đã chuyển hóa thành sự kiện quần chúng, nguyện cho cuộc kháng cự của người dân Thập Phường thật lý trí, khôn ngoan và an toàn; hãy cầu xin đàm phán, chớ phá hoại, đừng để lại cho người ta những bằng chứng và cái cớ là "bạo dân, bạo loạn, đập phá cướp bóc".
Tôi còn muốn nói với chính phủ Thập Phường rằng: Quyết định giải tán đám đông của các vị quá đường đột, phương thức lại quá khoa trương.
Tôi có thể hiểu được, với tư cách là một chính quyền địa phương, không có kinh nghiệm xử lý các sự kiện quần chúng tương tự, vừa thấy cửa chính chính phủ bị người ta vây quanh, bảng hiệu cũng bị đập nát, thì tự nhiên là bực bội rồi. Cúi đầu nhìn đám đông, ngẩng đầu nhìn lịch treo tường, ối dồi ôi, ngày sinh nhật của tổ chức, trong lòng thầm nghĩ tình hình không ổn, chọn ngày không khéo, đại sự không xong, chiếc mũ ô sa không giữ được, thôi thì cứ giải tán đám đông rồi tính tiếp. Không chúc thọ thì thôi, lại còn đến phá đám, quá mất mặt rồi. Có thể tưởng tượng ra cảnh tầng lớp ra quyết định lúc bấy giờ hạ lệnh: Bằng mọi giá phải giải quyết vấn đề trong thời gian ngắn nhất. Tầng lớp thi hành nghĩ bụng, trong thời gian ngắn nhất... giải tán... đã rõ... gọi 01 01... Thế là ngay cả cuộc đối thoại cơ bản nhất cũng không có luôn.
Phải chăng các vị coi sự phẫn nộ của người dân trước môi trường sinh tồn bị tàn phá giống như ôn dịch để mà xử lý, buộc phải dập tắt ngay trong ngày? Không cần bất kỳ cuộc đối thoại nào, là có thể trực tiếp dùng đến lựu đạn cay ngay được ư? Chính phủ Thập Phường từng trải qua trận động đất Vấn Xuyên há lại không biết rằng, cảm xúc của con người tích tụ càng nhiều, thì giải tỏa ra càng lớn? Khi người ta trút bỏ sự phẫn nộ, dẫu đó là sự phẫn nộ bị phóng đại hay xúi giục đi chăng nữa, các vị không chọn cách giải tỏa sự thành khẩn, ngược lại lại chọn giải tỏa nước ớt ư? Đây chính là cảnh tượng chân thực "cảnh sát và nhân dân hòa làm một", quần chúng nước mắt đầm đìa đó sao?
Nói thật nhé, tôi không phải là chuyên gia, chẳng có quyền phát ngôn gì đối với dự án molypden đồng, chỉ là cảm thấy sự kiện quần chúng không thể xử lý theo cách này. Phía chính quyền nói là đã đẩy sập cửa lớn chính phủ, nhưng trong những bức ảnh tôi nhìn thấy thì phần lớn là bộ máy nhà nước đang rượt đuổi đánh đập người khác. Nếu chỉ là duy trì trật tự, giải tán đám đông, thì hà cớ gì phải rượt đuổi đánh đập và dùng nước ớt. Việc sử dụng vũ lực một cách lỗ mãng như thế, cho dù là vũ lực cấp độ thấp đi chăng nữa, thì cũng chỉ làm sự việc thêm trầm trọng mà thôi. Tôi quan tâm đến thành phố Thập Phường, cũng đồng nghĩa với việc đang quan tâm đến trấn Đình Lâm.
Nguyện cho những người từng gồng mình chống chọi trận động đất cấp tám, có thể chịu đựng được những trận roi vọt truy đuổi; đồng thời cũng nguyện cho tòa nhà chính phủ từng chống chọi qua trận động đất cấp tám, có thể chịu đựng được những lời truy vấn.
