Tôi hy vọng những gì mình viết ra chỉ để bản thân tôi thấy vui thích hơn, không còn lấy lòng bất kỳ ai ngoài con gái tôi nữa, muốn viết thì viết, không muốn viết thì chỉ để một dấu ba chấm.
Năm 2011 đã qua đi từ mấy ngày trước.
Hồi đi học, tôi cực kỳ ghét viết tổng kết năm, bởi vì năm này qua năm khác lúc đó, ngoài chuyện chẳng có gì để tổng kết ra, tôi luôn cảm thấy chẳng có lý do gì phải dốc gan dốc ruột với một kẻ cưỡng ép giao việc cho bạn cả. Những gì tôi cần nhớ thì khắc sẽ nhớ. Sau đó mới phát hiện trí nhớ thực sự không phải là một chuyện đáng tin cậy cho lắm, thế nên bây giờ tôi sẵn lòng dùng con chữ để ghi lại. Mà khi còn rất nhỏ, tôi vẫn luôn cho rằng, ý nghĩa của việc làm sổ ghi nhớ chính là ghi chép mọi việc vào từng cuốn sổ, rồi chuẩn bị quên đi. Nhưng mà... chẳng lẽ không phải như vậy sao.
Năm ngoái, thành tích đua xe của tôi khá tốt, giải vô địch toàn quốc tổng cộng có mười một chặng đua, ngoại trừ hai lần xe hỏng, tôi đã chín lần bước lên bục nhận giải, đồng thời giành được chức vô địch toàn đoàn đầu tiên cho đội đua Đại Chúng Sơn Âm 333 (Shanghai Volkswagen 333) và xe đua tăng áp. Năm nay tôi cũng giành được chức vô địch tổng sắp tay đua trong năm đầu tiên cho đội đua Rally Subaru Trung Quốc. Lần trước giành chức vô địch tổng sắp tay đua Giải đua xe Rally toàn quốc là vào năm 2009. Cộng thêm chức vô địch tay đua giải đua xe đường trường toàn quốc năm 2007, hạng nhất tay đua nhóm 1600CC Giải vô địch đua xe Rally toàn quốc năm 2008, tôi đã thu về bốn danh hiệu hạng nhất trong năm. Nhân đây xin cảm ơn những người bạn trong đội đua và các kỹ thuật viên của tôi.
Năm 1993, lần đầu tiên tôi nhìn thấy Giải đua xe Rally Cảng - Kinh trên ti vi, khi đó tôi đã hạ chí hướng sau này lớn lên sẽ vào đội tuyển quốc gia lái xe đua. Sau đó, tôi lớn lên, cũng lái xe đua, nhưng đội tuyển quốc gia thì không còn nữa. Năm 1993, tôi ngồi trên chiếc ghế trước màn hình ti vi tưởng tượng, 18 năm sau, tôi có thể không phụ lòng bản thân năm 11 tuổi, trong lòng vẫn cảm thấy khá vui mừng. Kỳ thực tôi không có ý định truyền cảm hứng bảo mọi người hãy kiên trì lý tưởng đâu, trong khoảng thời gian từ năm 1993 đến năm 2003, tôi thực sự đã quên sạch dáng vẻ bản thân từng suy nghĩ trước ti vi năm nào. Cho đến tận sau này khi có điều kiện thì tôi mới vô thức bắt đầu thử tập lái xe. Có lẽ đôi khi việc kiên trì đến cùng lại được nhặt lại vào một thời điểm thích hợp, bất kể là đối với lý tưởng hay tình cảm đều là như vậy. Đương nhiên, điều này hoàn toàn khác nhau tùy theo người và việc, không hề phổ biến cho lắm, thuần túy chỉ là sự tình cờ của cá nhân. Tôi không phải là kẻ thuyết giáo ở ti vi sân bay đâu.
Trong năm 2011, người bạn tốt của tôi là Lưu Tào Đông đã qua đời. Trước khi qua đời, cậu ấy là đối thủ xuất sắc nhất của tôi trên đường đua rally, cậu ấy cũng là tay đua rally xuất sắc nhất Trung Quốc, năm 2009 tôi đã thắng cậu ấy, năm 2010 lại thua cậu ấy. Thoắt cái, Từ Lãng cũng rời xa tôi hơn ba năm rồi, anh ấy mới là bậc vương giả trên đường đua rally khi đó. Tôi oán trách họ. Bởi vì sự ra đi của họ đã khiến cho chiến thắng trong các cuộc đua bớt đi rất nhiều hàm lượng giá trị. Họ vừa đi, cho dù hiện tại tôi có thắng lại đi chăng nữa, thì cũng tràn đầy tiếc nuối, giống như trong núi không có cọp, khỉ lên làm vua. Điều này cũng giống như những việc khác tôi làm, chính là thời thế không có anh hùng, để cho đám tiểu nhân thành danh. Vừa là khỉ, lại vừa là tiểu nhân, năm sau tôi là cung Song Tử. Tôi vô cùng hy vọng có thể cùng Đông Đông và Từ Lãng thi đấu một trận. Đương nhiên nói những lời này chẳng có ý nghĩa gì cả, họ không thể sống lại, tôi cũng chẳng muốn chết đi, hoàn toàn chỉ để bày tỏ nỗi nhớ nhung.
Có người rời đi, có người bước đến. Tôi đã trở thành cha. Ngoài việc tôi vô cùng yêu thương con gái mình ra, điều quan trọng nhất là, con gái tôi cực kỳ yêu quý tôi, không có gì bất ngờ, con bé đã học gọi "bố" trước. Từng có một truyền thông phỏng vấn tôi, hỏi tôi về suy nghĩ đối với con gái và con trai. Tôi nhớ khi đó mình đại khái trả lời thế này, tôi chỉ hy vọng con gái mình vui vẻ, không quan trọng con bé có thể đạt được thành công theo nghĩa của Trung Quốc hay không, chỉ cần nhân phẩm con bé tốt, tôi sẵn sàng tạo mọi điều kiện cho con, tôi sẵn sàng sinh tạo ra một thế giới cho con, để con không phải chịu khổ trong xã hội tàn nhẫn và vô lương tâm này. Đương nhiên, tất cả đều theo ý nguyện của con bé. Nếu con bé sẵn sàng thử sức, thì làm gì cũng được, tôi chỉ là một chiếc lưới chống rơi khi con trèo cao mạo hiểm mà thôi. Nếu như tương lai có biến cố việc nuôi con gái trở khó khăn, đi lái xe cho Lý Ngạn Hoành, mài mực thay Bạch Diệp, châm đèn giúp Trần Khải Ca, tôi đều không thành vấn đề. Đương nhiên, tôi vẫn muốn có thêm nhiều đứa trẻ nữa, nếu có con trai, vậy thì nó đành phải chịu khổ thôi, nó phải đâm đầu vào hiện thực này, phấn đấu hết mình, tự nuôi sống bản thân và cố gắng thay đổi xã hội, tranh thủ tạo ra một môi trường lương thiện hơn cho các cô con gái nhỏ trên thiên hạ.
Năm 2011, văn chương của chính tôi cũng đã xảy ra những thay đổi rất lớn. Những thay đổi này thực ra bắt đầu từ năm 2009 và 2010. Khi đó tôi viết văn, châm biếm thời sự, chỉ trích chính phủ, hoàn toàn xuất phát từ sự căm hận từ đáy lòng. Tôi là kẻ căm ghét sự trói buộc nhất, cũng là người tối lái xe nhìn thấy trên đường có một cái ổ gà thôi cũng sẽ báo cảnh sát và túc trực canh giữ cái ổ gà đó, ngày ngày mong chờ Trung Quốc đột biến thành xã hội kiểu Mỹ hoặc Đài Loan. Tôi thậm chí còn cho rằng Hồng Kông hay Singapore đều không hoàn hảo, chế độ chính là cội nguồn của mọi tội ác. Chế độ chắc chắn đã mang lại những tệ nạn to lớn. Tôi thu hoạch được rất nhiều lời khen ngợi từ những lời chỉ trích này, thế nên tôi bắt đầu quan tâm đến những lời khen ngợi ấy, thậm chí không tự giác mà hùa theo. Tuy nhiên sự xót thương chẳng địch lại nổi sự lặp lại của bi kịch.
Đến năm 2010, rất nhiều lời chỉ trích mà tôi đưa ra hầu như đều là suy đoán có tội và bát cổ biến tướng — chế độ không tốt, chính phủ tham nhũng, bi kịch xảy ra, nhân dân đáng thương. Tôi nghĩ trong bất kỳ xã hội nào, những lời chỉ trích như thế đều sẽ được quần chúng hoan nghênh. Bởi vì sự hủ bại và tham lam của những kẻ cầm quyền, mâu thuẫn quan dân trong xã hội này vô cùng nghiêm trọng. Phải rồi, bạn ở bất cứ nơi đâu, nói với bất kỳ ai rằng, chúng ta thật đáng thương làm sao, cấp trên của ngươi chẳng ra gì, hắn làm hỏng bao nhiêu chuyện, lại còn lái xe sang nuôi bồ nhí. Với năng lực của ngươi, tuyệt đối không chỉ nhận được những thứ hiện tại này, hơn nữa dựa vào cái gì mà để cái tên ngốc nghếch đó làm cấp trên của ngươi, ai ai cũng có quyền làm cấp trên và thay thế cấp trên, những thứ của hắn, đều nên là của ngươi. Lời này ngoại trừ vị cấp trên kia không thích nghe ra, thì ai nghe cũng cảm thấy nói đúng vào tâm can mình. Tôi viết văn thế này, cộng thêm mấy câu nói đùa cợt, mọi người chắc chắn đều cảm thấy tôi nói cực kỳ hay, hơn nữa phàm là kẻ không đồng tình, đều sẽ bị quần chúng gọi là dư luận viên, là tay sai của giới quý tộc, là kẻ thù của dân chủ. Cho dù muốn chỉ trích tôi vài câu, cũng phải khen ngợi một nghìn chữ trước, mới có thể uyển chuyển nhắc nhở một hai câu, nếu không rất dễ khơi mẩu sự bất mãn bị đội lên đủ loại mũ mão, giống như những kẻ mà tôi chỉ trích trùm mũ lên những người phản đối khác vậy, cái gọi là giữa tả và hữu từ trước đến nay chưa từng có sự thương lượng và thỏa hiệp. Khi tôi phát hiện những người chỉ trích mình ngày càng ít đi hoặc ngày càng cẩn trọng hơn, tôi tự nhiên đã vui mừng một trận, nhưng sau đó tôi luôn cảm thấy có gì đó không đúng, tôi biết cho dù tôi nói đúng đến đâu, thì chắc chắn tôi đã sai ở điểm nào đó.
Thế nên, suy nghĩ rất lâu, tôi dần dần cảm thấy, một người viết văn giỏi khi chém giết giới quý tộc, thì cũng nên tàn sát cả quần chúng. Trong một số bài viết sớm hơn vào năm 2011, từ bài viết về thôn trưởng Tiền Vân Hội mang tên "Cần sự thật hay cần sự thật phù hợp với nhu cầu", tôi đã bắt đầu có sự thay đổi. Đương nhiên, trong sự chỉ trích, nếu hai bên song song tồn tại, thì nên chỉ trích giới quý tộc trước, bởi vì lý do rất đơn giản, giới quý tộc đã vớt vát được lợi ích, còn khổ đau thì toàn do dân thường gánh chịu. Nhưng điều này không có nghĩa là một nhà văn giỏi nên vô tận vô hạn lấy lòng quần chúng. Bạn nói quần chúng tốt đẹp bao nhiêu, đúng đắn bao nhiêu, lương thiện bao nhiêu, tố chất cao bao nhiêu, quần chúng nên nhận được những gì, quần chúng nên tận hưởng những gì, trời ban cho quần chúng đủ loại quyền, đôi mắt của quần chúng không chỉ sáng như tuyết, mà còn đều là mắt hai mí... Những lời này kỳ thực chẳng khác gì mấy so với việc Mao Trạch Đông cuồng nhiệt nịnh nọt quần chúng trước khi lên nắm quyền năm xưa, quần chúng có lẽ chỉ là món tiền vốn để ông ta giành được quyền lực và uy tín mà thôi.
Cách đây mấy năm, tôi vẫn là một nhà cách mạng kiên định, cho rằng phàm là nơi cai trị độc đảng, thì phải lật đổ nó, nhất định phải đa đảng, nhất định phải bầu cử trực tiếp, nhất định phải tam quyền phân lập, nhất định phải quốc gia hóa quân đội. Lúc đó cũng có bạn bè tranh luận với tôi, nói rằng sẽ chết người, sẽ hỗn loạn, sẽ thụt lùi. Quan điểm của tôi lúc đó là, chưa chắc nha, chưa thử thì làm sao biết được, đó chẳng qua là lời thoái thác của giai cấp thống trị mà thôi, hơn nữa, việc gì cũng phải có cái giá của nó, nếu bạn không làm cực đoan một chút, không cấp tiến một chút, làm sao bạn nhổ bỏ được căn bệnh trầm kha, đại loạn mới có đại trị, dù sao đến thời loạn thế, chưa chắc tôi đã không phải là một đời kiêu hùng. Nhưng dần dần tôi phát hiện ra, thái độ này với sự "sau khi ta chết, mặc cho lũ lụt ngập trời" của những kẻ độc tài kia về mặt tình cảm thực ra chẳng khác gì nhau. Những kẻ theo chủ nghĩa lý tưởng cực đoan tách rời thực tế và những kẻ chuyên chế độc tài cực đoan trong hiện thực có lẽ phẩm chất không hề trái ngược, thậm chí còn tương đồng, chỉ là bọn chúng mỗi người giương cao một lá cờ khác nhau mà thôi. Bạn chưa chắc đã không trở thành kẻ từng khiến bạn buồn nôn nhất.
Cho nên, tôi không hy vọng trở thành một vài thứ gì đó khác nữa, mà tất cả sự tự do liên quan đến công việc của tôi, tôi sẽ chiếu theo hiến pháp, không ngừng đòi hỏi, nằm, ngồi, đứng, đi, viết, nói, tôi chỉ có không ngừng đòi hỏi, đòi cho đến khi ngươi muốn trốn chạy. Không thúc đẩy, không biến đổi.
Còn về việc viết lách, trong năm mới, tôi hy vọng những gì mình viết ra chỉ để bản thân tôi thấy vui thích hơn, không còn lấy lòng bất kỳ ai ngoài con gái tôi nữa, muốn viết thì viết, không muốn viết thì chỉ để một dấu ba chấm.
Cuối cùng, trong năm qua, về mặt tình cảm cá nhân của tôi...
