Đây là một nơi mà cái gì cũng có thể nói được, cho nên tôi chẳng có gì để nói cả.

Là đại diện cho giới trẻ, bạn có gợi ý nào cho những người cùng thế hệ với mình không?

Không có gợi ý nào cả. Bởi vì hoàn cảnh của mỗi người thực tế đều khác nhau, tôi nghĩ tốt nhất là cứ tự mình làm lấy.

Bạn từng tiếp xúc với những trí thức khá xuất sắc của Trung Quốc ngày nay như Trần Đan Thanh, Lương Văn Đạo, v.v., quan điểm của họ có tạo ảnh hưởng gì cho bạn không? Nếu có, đó là gì?

Thực ra từ hồi còn rất nhỏ tôi đã đọc khá nhiều sách, sách của họ tôi cũng đọc không ít. Trần Đan Thanh và Lương Văn Đạo đều là những cây bút viết tương đối khá hiện nay, cá nhân tôi vô cùng yêu thích họ.

Bạn xử lý sự sợ hãi như thế nào?

Tôi sẽ hét lên một tiếng "A" (gào to ra), xử lý sự sợ hãi như vậy đấy.

Bây giờ bạn ra sách, đua xe, thoạt nhìn thì rất thành công, liệu có xảy ra vấn đề đuối sức về sau không? Ví dụ như học vấn của bạn, bạn chưa từng học đại học, lượng dự trữ tri thức của bạn ít hơn.

Câu hỏi này rất hay, kể từ sau vụ việc của Đường Tuấn đến nay, mọi người đều đặc biệt quan tâm đến vấn đề học vấn. Rất nhiều nhân vật nổi tiếng đã lần lượt sửa đổi học vấn của mình. Sau đó tôi cũng xu theo trào lưu này, sửa lại học vấn của bản thân. Bởi vì trước đây ở mục học vấn của mình, tôi điền là cấp ba, sau đó phát hiện ra thực ra mình chưa lấy được bằng cấp ba, lẽ ra tôi chỉ học cấp hai. Thế là tôi bèn sửa học vấn thành cấp hai. Cảm ơn Đường Tuấn.

Bạn có suy nghĩ gì về Hồng Kông?

Thực ra cá nhân tôi rất thích Hồng Kông, hơn nữa từ rất sớm tôi đã tiếp xúc với Hồng Kông qua truyền hình đại lục. Rất nhiều nghệ sĩ Hồng Kông khi sang đại lục trả lời phỏng vấn lúc nào cũng là "À, về vấn đề này...". Rất nhiều người nói Hồng Kông là một thành phố không có văn hóa, có lẽ là vì cảm thấy người Hồng Kông không thích đọc sách cho lắm, hoặc là đọc nhiều tin tức giải trí bát quái. Thực ra tất cả mọi thứ đều là văn hóa, bát quái cũng có văn hóa của bát quái, điện ảnh có văn hóa của điện ảnh. Một thành phố từng cho ra mắt nhiều bộ phim hay như vậy, chắc chắn không phải là một thành phố không có văn hóa, hơn nữa nó lại bao dung với văn hóa đến thế. Tôi phải cảm ơn thành phố này.

Bạn có suy nghĩ gì về việc các bộ sưu tập ảnh do các người mẫu trẻ tuổi xuất bản tập trung rất nhiều tại Hội chợ sách Hồng Kông?

Thực ra tôi rất muốn cầm một cuốn lên xem thử. Giống như thơ ca hiện đại vậy, vào thời điểm ban đầu tôi từng phê bình thơ ca hiện đại, cảm thấy thơ ca hiện đại chẳng có tích sự gì, mặc dù có những nhà thơ hiện đại rất xuất sắc, nhưng nhìn chung tôi không đặc biệt thích hình thức này, luôn cảm thấy thơ ca hiện đại chỉ là một nhánh lời ca của thơ ca, hơn nữa viết ra quá đơn giản. Sau đó tôi phát hiện ra mình đã sai, bởi vì thứ nhất, có rất nhiều bài thơ hiện đại rất hay, chúng có sự giúp đỡ vô cùng lớn trong việc thúc đẩy rất nhiều thứ ở Trung Quốc; thứ hai, thực ra không thể bài xích bất kỳ hình thức văn hóa nào. Trung Quốc chúng ta xuất hiện nhiều vấn đề như vậy, chính là vì chúng ta luôn mang theo tính bài xích để làm mọi việc. Cho nên tôi tin rằng văn hóa không nên mang tính bài xích, mặc dù sách ảnh của người mẫu trẻ có thể khiến người ta cảm thấy trong lòng không thoải mái, nhưng thực tế chúng đều nên tồn tại, còn tôi thì sẽ đi mua một cuốn về xem thử.

Bạn có quan niệm như thế nào khi viết văn?

Khi viết tạp văn thì chắc chắn mang theo quan niệm tất thắng, còn khi viết tiểu thuyết, thực ra tôi lại thấy khá tự ti. Trước đây tôi chưa từng gọi mình là nhà văn, tôi luôn gọi mình là người viết. Những bài viết tôi xem nhiều hơn là vào thời kỳ Ngũ Tứ. Những bài viết hồi đó thực sự rất hay, từ tình hoài cho đến văn phong. Tôi đã thu hoạch được vô số ích lợi từ bài viết của những người như Hồ Thích, Lương Thật Thu và Lâm Ngữ Đường, tôi cũng khuyên mọi người nên xem nhiều hơn các bài viết do người thời đại đó chấp bút. Sau đó khi tư tưởng và chính trị của chúng ta đã chính xác rồi, thì văn viết lại ngày càng kém đi, đều bỏ quên sự mỹ lệ của bản thân con chữ.

Tại sao ở một nơi cái gì cũng nói được lại chẳng có lời nào hay để nói?

Tôi thấy tôi vẫn nói khá nhiều đấy chứ. Thực ra nó giống như một loại dục vọng của nam giới, lúc nửa đẩy nửa ôm bạn lại càng muốn "lên" người ta, còn nếu người ta thực sự quay đầu nói "Đến đi", có lẽ bạn lại không còn xung động đến thế nữa. Nhưng việc thì vẫn phải làm.

Ngoài viết về chính trị ra, còn viết gì nữa?

Thực ra tôi chưa từng viết gì về chính trị, cũng rất ít khi dính dáng đến chính trị. Tôi rất ghét chính trị, nhưng tôi vô cùng yêu văn nghệ. Chỉ là tôi càng không thích nền văn nghệ mà mình yêu mến bị cản trở bởi nền chính trị mà mình căm ghét.

Bạn thấy mình có khả năng làm chính trị không? Nếu muốn làm chính trị, việc đầu tiên bạn phải làm là gì?

Muốn làm chính trị, trước tiên phải tự cung. Nhưng tôi vẫn muốn ở lại. Có lẽ ở giai đoạn hiện tại, làm chính trị là một việc rất nhạt nhẽo, hơn nữa từ đầu đến cuối tôi vẫn không thể chấp nhận việc ở cùng một lũ người khô khan vô vị, tôi hoàn toàn không thể chịu đựng nổi cảnh đứng trên sân khấu nói những câu đối xứng kiểu biền ngẫu đó. Cho nên thực ra tôi thích làm một người viết, làm một tay đua hơn, hoặc là sẽ đi làm một ngành nghề nào đó khác, chứ không đặc biệt hy vọng có những cống hiến kiệt xuất nào trong lĩnh vực xây dựng văn minh tinh thần.

Là một tay đua xe, bạn duy trì cảm hứng và nhiệt huyết sáng tác bằng cách nào?

Cảm hứng không cần phải duy trì.

Vẫn hoan nghênh mọi người đến đại lục đi dạo một vòng, tham quan một chút, có thể cung cấp cho bạn rất nhiều cảm hứng. Đối với việc viết lách, rất nhiều lần tôi đều cảm thấy khá nhạt nhẽo. Thực ra có rất nhiều lúc không hề muốn viết cho lắm, nhưng vẫn bị ép viết một hai bài văn. Bức bối thế đấy. Nhưng tôi rất vinh hạnh vì mình có được những độc giả như vậy, họ không hề tầm thường hay mù quáng, viết cái gì cũng khen hay. Khi tôi viết những bài văn kiểu này, họ sẽ vô cùng nhạy bén mà để lại bình luận nói với tôi rằng "Bài này của cậu hơi bị ra vẻ u sầu không bệnh mà rên rồi đấy", hay "Có cảm giác rõ ràng là không muốn viết nhưng cố nặn ra".

Từng xem cuộc phỏng vấn của bạn với BBC, làm thế nào để không giẫm phải lằn ranh vậy?

Thực ra là thế này, tôi đặc biệt ghét những lúc có người viết văn lại nói "Trong lòng mỗi người đều có một...", câu nói này cực kỳ nhảm nhí. Nhưng thực tế đối với mỗi người cầm bút mà nói, quả thực "trong lòng mỗi người đều có một lằn ranh". Có lẽ lằn ranh của tôi tương đối rộng rãi hơn một chút.

Tôi tin rằng tất cả những người viết lách đều có mưu cầu gần như giống nhau, bao gồm cả những người làm truyền thông. Bởi vì tôi thường cảm thấy trong một quốc gia, Hiến pháp nên là điểm mút cuối cùng của nó, nhưng thực tế Hiến pháp đôi khi lại biến thành chữ "hãm" trong từ "thất thủ" (lún sụp), cho nên vào lúc đó, tôi tin rằng truyền thông chính là điểm mút duy nhất.

Ở đại lục, mọi người có lẽ sẽ cảm thấy, truyền thông ở mảng này nhất định rất tiến bộ, truyền thông ở mảng kia nhất định vô cùng lạc hậu, thực ra không phải vậy. Thực chất thì giới trẻ đều giống nhau cả thôi, và tôi tin rằng bất kỳ nhân viên làm nghề truyền thông nào cũng đều có lý tưởng làm báo và mưu cầu truyền thông của riêng họ. Hơn nữa trong tương lai, lằn ranh này nhất định sẽ ngày càng lùi xa, cuối cùng sẽ triệt để biến mất, bởi vì tất cả các lằn ranh đều có trọng lượng mà nó có thể chịu đựng, nếu nó quá nặng, nhất định sẽ sụp đổ.

Trong số những người cùng thời điểm ra mắt với bạn, rất nhiều người đã di cư, bạn có rời khỏi Trung Quốc không?

Tôi sẽ không. Có lẽ đáp án này có nhiều người không muốn nghe lắm, nếu tôi nói "Tôi sẽ đi" thì tốt quá. Tôi thì đúng là sẽ không đi, bởi vì những người tôi thích đều ở Trung Quốc, tôi không thích gái Tây. Tôi sẽ ở lại Trung Quốc mãi mãi, nếu cô ấy chào đón tôi, tôi sẽ rất vui, tôi tin rằng cô ấy sẽ không trục xuất tôi đâu. Dù thế nào đi nữa, cô ấy vẫn luôn là mảnh đất quê hương của tôi. Cảm giác này rất kỳ lạ, lúc ra nước ngoài thi đấu, mặc dù bạn có thể cảm nhận được họ quả thực rất tuyệt vời, cho dù là chế độ xã hội hay cách ứng xử giữa người với người, đều ở một mức độ rất cao, nhưng nhiều hơn thế, bạn chỉ hy vọng, giá như sau này đất nước chúng ta cũng được như thế thì tốt biết bao, chứ không phải là muốn đến ở nhờ đất nước của người khác. Tôi vẫn mong muốn người của quốc gia khác muốn di cư đến đất nước chúng ta hơn, nhưng tôi không đề xuất họ đến vào giai đoạn hiện tại.

Tại sao bạn lại viết văn?

Từ nhỏ tôi đã rất thích nghề nghiệp này. Lúc đó muốn làm phóng viên, cảm thấy phóng viên có thể làm rất nhiều chuyện trừng gian diệt ác, có thể phơi bày rất nhiều nơi tồi tệ ra ánh sáng. Sau đó phát hiện làm phóng viên không ổn, bởi vì bên trên phóng viên vốn dĩ còn có tổng biên tập, nhưng khi bạn phát hiện mình có một tổng biên tập rất giỏi thì vẫn không ổn, bên trên tổng biên tập còn có các ban ngành liên quan. Sau đó tôi nghĩ có lẽ làm nhà văn sẽ tự do hơn một chút, thế là tôi bắt đầu viết lách.

Bạn nhìn nhận tiểu thuyết của Trương Ái Linh như thế nào?

Cô ấy là một trong số ít nữ nhà văn có khí chất và tài năng. Mặc dù tôi chưa từng đọc trọn vẹn tiểu thuyết của cô ấy, nhưng tôi đã xem rất nhiều đoạn văn ngắn, cá nhân tôi vẫn khá thích, bởi vì rất nhiều thứ bạn có thể nhìn ra ngay từ các đoạn văn ngắn, cô ấy rất thích hợp làm công việc này, trong khi thực ra rất nhiều người lại vô cùng không thích hợp.

Từ "Tam Trọng Môn" cho đến các tác phẩm hiện nay, rất nhiều người đang dõi theo sự trưởng thành của bạn, xin hỏi dưới sự dõi theo như vậy, từ một thiếu niên đến khi thành thanh niên, bạn làm thế nào để giữ vững bản thân và nâng cao bản thân?

Thực ra tôi chẳng giữ vững được bản thân gì cả, nhất là đứng trước rất nhiều cô gái. Nhưng việc nâng cao bản thân thực ra rất đơn giản, chính là xem nhiều sách hơn, tiếp xúc nhiều hơn với các loại thông tin khác nhau, bao gồm cả Hội chợ sách Hồng Kông lần này, đều là những nền tảng rất tốt. Hãy đọc nhiều sách hơn, bất kể là từ trên mạng hay từ truyền thông giấy.

Bạn có gợi ý nào cho những bạn trẻ muốn làm nhà văn không?

Đây là một ngành nghề cực kỳ tuyệt vời, nó có thể cho phép bạn ở nhà, hoặc tùy ý bạn lang thang khắp nơi, hơn nữa nếu bạn trở thành nhà văn sách bán chạy thì còn có rất nhiều tiền bản quyền. Mặc dù chưa đến mức phát tài, nhưng rất vui vẻ. Bất kể là nhà văn hay ngành nghề nào khác, trước tiên bạn phải xác định xem bản thân có thực sự thích hợp với ngành nghề này hay không, chứ không chỉ đơn thuần là yêu thích. Bởi vì nếu phát hiện ra bạn yêu thích ngành nghề này nhưng lại không thích hợp với nó, thực ra đó lại là một sự đau khổ lớn hơn.

Câu hỏi cuối cùng, bạn có thấy cuộc sống hiện tại là cuộc sống mà mình muốn không?

Dùng câu hỏi này để kết thúc, rất hay. Yes, I do.

Lời tựa của biên tập viên: Bài viết này được biên tập lại dựa trên phần hỏi đáp tại buổi gặp gỡ độc giả tại Hội chợ sách Hồng Kông năm 2010 của Hàn Hàn.