Nhiều năm đã qua đi. Những chiến công của Hercule hào cường đã mang vinh quang của chàng đến mọi miền trên mặt đất và làm nguôi ngoai rất nhiều lòng thù ghét của bà dì ghẻ Junon đối với chàng. Sau khi giành được chiến thắng ở thành Oechalie[1], chàng đi đến đền thờ Jupiter ở Cénéum sửa soạn làm lễ hiến tế để tạ ơn vị thần này.

Nhưng mụ Dao ngôn[2] ngồi lê đôi mách, kẻ thích mang những điều bịa đặt trộn lẫn với những chuyện có thật, hay dùng sự dối trá để làm cái gì nhỏ nhặt nhất lúc ban đầu nẩy nở dần thành cái gì rất lớn, đã đến gặp Déjanire trước chàng. Mụ kể là Hercule bị mê đắm trong tình yêu với nàng Iolé. Người vợ yêu chồng tin chuyện này có thật, và hoàn toàn suy sụp trước lời đồn đãi về mối liên hệ tình ái mới này, lúc đầu thì nàng chỉ biết khóc và khóc, lấy nước mắt ràn rụa làm cho trôi bớt đi nỗi đau buồn. Nhưng chẳng bao lâu sau nàng tự nhủ: “Sao mình lại khóc chứ? Kẻ tình địch hẳn sẽ thấy vui sướng trước những giọt lệ của mình. Bởi vì cô ta sắp đến đây, mình phải vội vàng lên, phải trù liệu chuyện gì trong khi mình còn có thể, trong khi cô ta chưa chiếm chỗ trong giường ngủ của vợ chồng mình. Lên tiếng than phiền hay đau khổ trong im lặng, mình nên làm sao đây? Mình nên trở về thành Calydon hay quanh quẩn ở đây? Mình có nên bỏ ra khỏi nhà không? Hay nếu mình không thể làm gì hơn thì có nên ở lại đây để chống lại cô ta không? Anh Méléagre ơi, em vẫn nhớ em là em gái của anh[3], vậy nếu em bạo dạn trù tính một tội ác khủng khiếp để ra tay, tỉ như cắt họng cô nàng tình địch đó để chứng tỏ những tình cảm bị tổn thương và sự đau khổ của một người đàn bà có thể làm những gì và tới đâu, thì sao anh?”

Đầu óc nàng cứ bị lôi kéo theo những hướng khác nhau. Nhưng rồi cuối cùng, nàng muốn gởi đến chồng mình tấm áo khoác lấm máu độc của Nessus với hy vọng làm tươi mới được tình yêu bị phai nhạt của Hercule. Không biết được sự nguy hiểm, nàng tận tay trao cho tên hầu cận Lichas, anh ta cũng chẳng biết gì hơn, tấm áo đó mà trong tương lai gần nó sẽ gây ra tang tóc cho nàng; và với những lời ngọt ngào người đàn bà bất hạnh đó ra lệnh cho anh ta mang tặng phẩm này đến cho chồng nàng. Người anh hùng Hercule nhận món quà của vợ một cách vô tư, và khoác lên người tấm áo thấm chất độc của con quái vật Hydre ở Lerne.

Trong khi chàng thắp hương và cầu nguyện giữa những ngọn lửa vừa mới cháy, và đổ rượu từ chén lễ lên trên bàn thờ bằng cẩm thạch thì chất độc trong tấm áo ấm dần lên, lan ra nhờ sức nóng từ lửa và thâm nhập khắp người Hercule. Bằng sự dũng cảm thường lệ, chàng cố kìm nén khi còn có thể, không để bật ra tiếng rên than. Nhưng khi cơn đau vượt quá sức chịu đựng, chàng vung tay xô đổ cái bàn thờ và cả dãy núi Oeta[4] rậm rạp vang dội tiếng la hét khủng khiếp của chàng.

Ngay lập tức chàng cố xé rách cái tấm áo chết người đó; nhưng chỗ nào nó bị giật ra thì da thịt chỗ đó bị kéo theo, và thật là rùng rợn khi kể lại, hoặc là nó cứ dính chặt vào tay chân chàng khiến chàng cởi mãi không xong, hoặc nó làm lộ ra các bắp thịt bị rách toạt và các khung xương cực kỳ to của chàng. Máu thì kêu xì xì, sôi lên vì bị chất độc đốt nóng, giống như một miếng kim loại nung đỏ bị nhúng vào chậu nước lạnh. Chưa hết đâu: những ngọn lửa tham tàn còn thiêu hủy cả ruột gan tim phổi chàng; mồ hôi sậm màu tuôn ra từ khắp châu thân; các bắp thịt bị cháy thì kêu tanh tách, và trong khi tủy cũng bị tan chảy bởi ngọn lửa ám muội, chết người, chàng đưa hai bàn tay cầu khẩn lên phía trời cao và nói lớn:

“Hỡi bà Junon, con gái của Saturne, hãy mở tiệc ăn mừng khi tôi bị hủy diệt như thế này đi! Bà hãy ăn mừng đi, tôi nói đấy; hãy nhìn xuống đây, hỡi kẻ tàn bạo kia, từ chỗ ngồi tôn nghiêm của bà, hãy mở to mắt mà ngắm sự kết thúc tồi tệ của đời tôi cho thỏa thích con tim hiểm ác của bà! Hay là, nếu tôi xứng đáng nhận được sự thương hại ngay cả từ kẻ thù - tức là, từ bà đấy - thì hãy xóa bỏ cuộc đời này đi, một cuộc đời đã mang đến cho tôi quá nhiều căm thù, quá nhiều đau buồn và quá nhiều gian nan khổ ải. Cái chết sẽ là một món quà cho tôi, chắc chắn là một món quà thích hợp với một bà dì ghẻ để đem trao!

Chính tôi đã giết chết Busiris[5], kẻ từng làm ô uế các đền thờ của hắn với máu nhiều người nước ngoài, có phải không? Tôi đã ngăn chặn, không cho tên khổng lồ Antée[6] đáng sợ lấy lại sức mạnh từ Mẹ Đất Gaya của hắn, có phải không? Tôi là người không sợ hãi trước tên chăn bò Géryon ba đầu, ba thân ở nước Tây Ban Nha[7] hay trước con chó Cerbère ba đầu dưới địa ngục, có phải không? Ôi, các bàn tay tôi, các bạn đã bẻ gãy sừng của con bò mộng cực kỳ khỏe ở đảo Crète, đã dọn sạch sẽ các chuồng ngựa của vua Augias xứ Élide, đã bắn chết bầy ác điểu ở hồ Stymphale, đã bắt sống con hươu ở núi Parthénius, có phải không? Và nhờ sự dũng cảm của các bạn mà những quả táo vàng ở vùng Hespérie do một con rồng không ngủ canh giữ, và cái đai vàng ở sông Thermodon xa xôi, được mang về, có phải không? Chính tôi đã bắn chết bọn “centaure”, đã bắt sống được con heo rừng quái quỉ ở vùng Arcadie, có đúng không nào? Và con rắn Hydre đã không thể mọc thêm đầu và lấy thêm sức mạnh dưới lưỡi gươm của tôi, có đúng không? Và làm sao tôi quên được việc tôi đã giết cả bầy ngựa chiến cùng chủ của chúng, vua Diomède của xứ Thrace, khi thấy chúng được chủ cho ăn thịt người và uống máu người, xương thịt nạn nhân còn vung vãi trong chuồng? Và hai cánh tay này đã bóp nghẹt thở con sư tử hung hãn ở thành Némée. Và đôi vai và cái cổ này đã gánh cả bầu trời đó[8]! Junon, bà vợ tàn ác của Jupiter, cuối cùng thấy chán không còn muốn ra lệnh cho tôi nữa, nhưng tôi thì chưa thấy chán thực hiện chúng. Vậy mà bây giờ có một thứ gì đó lạ lùng và nguy hiểm chết người tấn công ngay trên thân thể tôi mà tôi không thể chống cự bằng sức lực, bằng vũ khí phòng vệ hay bằng vũ khí tiến công. Vào sâu trong phổi tôi là một ngọn lửa hừng hực đốt nóng cả người tôi. Nhưng tên Eurysthée[9], kẻ thù của tôi, vẫn sống nhăn! Vậy mà có những người còn có thể tin rằng trên đời này có các đấng thần linh là sao?”

Nói xong Hercule bỏ đi lang thang trên các đỉnh núi của dãy Oeta, cả tâm lẫn thân đều đớn đau cùng cực, không khác gì một con bò đực trên lưng còn mang cái ngọn lao đâm sâu trong người mà đi loanh quanh, dù tên phóng lao đã trốn mất từ lâu. Ta có thể hình dung chàng, ở vùng núi đó, khi thì buông ra tiếng rên siết não lòng, khi thì hét lên giận dữ, khi thì ra sức giật phăng cái mảnh áo tẩm độc cuối cùng còn dính lại trên người mà không xong; rồi chàng điên cuồng xô ngã cây cối, xong lại đứng dang hai tay về phía chân trời cố hương.

❀ ❀ ❀

[1] Oechalie: Eurytus, cha của cô Iolé, là vua của thành này. Vì không giữ lời hứa với Hercule, ông và các con trai bị Hercule sát hại khi đánh chiếm thành. Và Hercule bắt Iolé mang về.

[2] Nguyên văn: “Rumour”, trang 169.

[3] Méléagre từng giết hai người cậu ruột của mình (xem Thiên 8) nên Déjanire ngụ ý ở đây là nàng cũng có thể tỏ ra tàn bạo như vậy.

[4] Oeta: một dãy núi ở vùng Thessalie (Hy Lạp), trở nên nổi tiếng trong thần thoại vì Hercule chết ở đó.

[5] Burisis: vua nước Ai Cập, thường bắt người nước ngoài lỡ đi vào nước ông làm vật tế thần. Hercule cũng có lần bị bắt nhưng chàng tự cởi trói được và giết ông vua tàn bạo này.

[6] Antée: con trai của Neptune và Gaia (Mẹ Đất), có đặc điểm là mỗi khi người hắn chạm đất, tức mẹ hắn, là hắn có thêm sức mạnh, nên thường ngủ dưới đất. Vì muốn xây cho cha mình một đền thờ làm bằng sọ người, và để có chúng, hắn ép những người hắn gặp phải đánh nhau với hắn để hắn có lý do giết họ một cách tàn bạo. Hercule lỡ gặp hắn nên phải đánh nhau, và cả ba lần chàng nâng lên rồi ném hắn xuống đất thì hắn lại có sức mạnh như trước. Cuối cùng chàng bóp cổ khi chân hắn không đụng đất thì hắn mới chết.

[7] Bắt đầu từ đây, Hercule nhắc lại trước khi chết mười hai chiến tích của mình. Xem đầy đủ ở: https://en.wikipedia.org/wiki/Labours_of_Hercules.

[8] Hercule đã thay thần Atlas gánh cả bầu trời trên vai một thời gian ngắn để Atlas đi tìm hái những quả táo vàng cho chàng ở vườn Hespérides.

[9] Eurysthée: vua thành Tirynthe, người đã nghe theo lời xúi giục của bà Junon (Héra) mà bắt Hercule thực hiện mười hai công việc hiểm nghèo và khó khăn trong vòng mười hai năm; Hercule đã làm được, trở thành anh hùng, với mười hai kỳ công đó.