Người anh hùng Thésée, và cũng là con trai của thần Neptune[1], lên tiếng hỏi Achéloüs tại sao ông thở dài não ruột như vậy, và đâu là nguyên do của cái thương tích trên đầu ông. Thế là vị thần Sông, các lọn tóc lởm chởm được giữ lại bằng các ống sậy, trả lời: “Thật không dễ chịu chút nào khi phải giải thích với anh chuyện này, vì ai trên đời này lại muốn kể ra rành mạch những chiến bại của mình chứ? Tuy vậy tôi sẽ kể câu chuyện y như nó đã xảy ra: sự nhục nhã vì thất trận thì không nhiều như cái vinh dự đã từng đứng lên chiến đấu, và cái ý nghĩ theo đó người thắng tôi là một kẻ hùng mạnh đến thế thực sự an ủi tôi rất nhiều.

Déjanire[2], tên cô gái này có bao giờ đến tai anh chưa? Nàng từng là một trinh nữ đẹp nhất, và là niềm hy vọng trong sự tranh đua giữa nhiều người theo đuổi nàng. Khi tôi đi cùng họ vào nhà Oenée, cha của cô gái mà tôi tìm cho mình, tôi nói: ‘Hỡi con trai của Parthaon[3], hãy nhận ta làm con rể đi!’ Và Hercule[4] cũng nói y chang vậy. Những chàng trai khác rút lui, nhường chỗ cho hai đứa tôi. Hercule đưa ra các thế mạnh của mình: có cha là Jupiter, có hào quang của mười hai chiến tích[5], có thắng lợi khi gặp phải những mệnh lệnh nguy hiểm do bà dì ghẻ Junon đưa ra. Tôi lên tiếng trả lời: ‘Thật là xấu hổ đối với một vị thần nếu phải nhường chỗ cho một kẻ phàm!’[6] - vì vào thời điểm đó Hercule chưa được phong thần mà - ‘Này Oenée, ngươi thấy nơi ta là chủ của các dòng nước chảy quanh co xuyên qua đất nước của ngươi. Nếu ta cưới con gái ngươi thì ta sẽ không phải là một chàng rể lạ đến từ bến bờ xa xôi nào đó. Nhưng ta sẽ là một chàng rể ở ngay trong đám đồng bào của ngươi, một phần của vương quốc của riêng ngươi. Và xin đừng để ta bị bất lợi trong việc cầu hôn này về chuyện Junon, bà hoàng của chư thần đó, bà không có thù ghét ta chút nào và ta không bị ép buộc phải liều mình đi làm những việc hiểm nghèo như là hậu quả của sự thù ghét đó. Này Hercule, con trai của bà Alcmène, bây giờ nghe đây, mi khoe mi là con trai của Jupiter; theo ta, hoặc ông ấy không phải là cha mi, hoặc thực sự đúng thế thì ông ấy là một kẻ phạm tội, và mẹ mi là một người đàn bà ngoại tình. Vậy thì mi hãy chọn đi, hoặc mi thích nói Jupiter là cha mi hơn, hay tự thú nhận mi là đứa con của sự nhục nhã.’

Trong khi tôi nói thì Hercule không ngừng phóng về tôi những tia nhìn dữ tợn, và dường như không còn đủ sức kiểm soát cơn phẫn nộ sôi sục trong người, hắn chỉ nói những lời thế này: ‘Tay ta thì mạnh hơn lưỡi. Ta chỉ cần thắng ngươi trong cuộc tỉ thí, để cho ngươi tha hồ thắng bằng mồm mép’; và xông vào tôi một cách hung hãn.

Dĩ nhiên, sau khi thốt ra những lời lẽ táo tợn đến thế, tôi không còn mặt mũi nào mà lùi bước được nữa; vậy là tôi cởi và ném ra xa tấm áo choàng màu lục, đưa hai cánh tay ra phía trước ngực, hai bàn tay nắm chặt lại, đặt cả thân thể vào tư thế sẵn sàng giao chiến. Hercule tung cát đầy bụi từ trong lòng bàn tay hắn lên người tôi, rồi đến lượt cả người hắn cũng bị phủ một lớp bụi vàng do tôi ném qua[7]. Và khi thì hắn tìm cách chụp cổ tôi, khi thì nắm lấy cặp giò di chuyển nhanh lẹ của tôi, hay ít ra hắn có vẻ làm vậy, và tấn công tôi từ mọi phía. Nhưng sức nặng của thân thể tôi thì bảo vệ tôi và làm cho các cố gắng quật ngã tôi của hắn trở nên vô ích. Tôi đứng không khác gì một vách đá nhô ra biển, mặc cho những đợt sóng gầm thét cứ đập vào liên tục, nó vẫn bình chân như vại, an toàn nhờ sức to và nặng của mình. Bọn tôi rời nhau một lát rồi xáp lại tiếp tục cuộc đấu; mỗi người vẫn giữ được thế đứng vững chắc, và dứt khoát không ai chịu nhường ai. Bàn chân chặn bàn chân, ngón tay bấu chặt ngón tay, trán đẩy trán, tôi dùng cả sức nặng của thân thể mình nghiêng về phía trước hòng đè hắn xuống.

Tôi đã từng thấy hai con bò mộng rất mạnh lao vào nhau như thế vì giải thưởng cho cuộc tranh tài là một con bò cái tơ láng mướt nhất trên đồng cỏ. Cả đàn bò thấy sợ đến run rẩy khi nhìn chúng húc nhau, không biết chiến thắng sẽ chọn ai để trao cho quyền sở hữu một nhan sắc tuyệt vời đến thế. Cả ba lần, nhưng không thành công, Hercule cố sức đẩy cái ngực ép sát của tôi ra xa người hắn. Lần thứ tư thì hắn gỡ được hai cánh tay tôi và thoát ra khỏi cái ghì chặt của tôi, rồi với một cú đẩy mạnh bằng tay, tôi đang kể đúng sự thật đây, hắn làm tôi phải xoay người lảo đảo và hắn ôm cứng tôi ở sau lưng bằng tất cả sức nặng của hắn. Nếu các bạn có thể tin tôi - vì tôi không tìm cách tự tâng bốc mình bằng những lời cường điệu - thì lúc đó dường như tôi mang cả một trái núi trên lưng mình. Tuy nhiên, dù khó thật, tôi vẫn luồn được hai cánh tay đẫm mồ hôi vào giữa thân thể bọn tôi và cuối cùng, dù khó thật, tôi thoát ra được cái ghì chặt của hắn trên người mình. Trong khi tôi còn đang thở hổn hển thì hắn lại nhào vô ôm sát tôi, không để tôi kịp lấy lại sức, và hai bàn tay hắn siết cổ tôi. Rồi rốt cuộc tôi quỵ xuống, hai đầu gối chạm đất, và miệng dính cát.

Biết mình thua hẳn hắn về sức mạnh, tôi liền dùng đến phép thuật của mình, và luồn được người ra khỏi hai cánh tay cứng như sắt của hắn dưới hình dạng một con rắn dài. Nhưng khi tôi cuộn mình thành những khoanh tròn, phóng cái lưỡi chĩa nhánh ra ngoài và huýt gió một cách dữ tợn về phía địch thủ thì tên hào kiệt thành Tirynthe[8] chỉ nhếch mép cười khẩy, lộ vẻ chế nhạo cái bí thuật của tôi, và nói: ‘Ôi, bóp chết mấy con rắn là cái trò ta đã làm khi còn nằm ngửa trong nôi[9]. Này Achéloüs, tuy ngươi thì to xác hơn tất cả những con rắn khác nhưng so với con quái vật ở Lerne[10] thì chỉ một thân rắn đơn độc như ngươi thì làm được cái quái gì chứ? Ngươi cũng biết là mỗi vết thương trên người nó lại khiến nó tăng trưởng nhanh hơn, và không một cái nào trong một trăm cái đầu của nó bị chặt đi mà không có hai cái đầu khác mọc ra, khiến cái cổ nó càng mạnh hơn. Con quái vật này, từ máu của nó sinh ra rắn độc nhiều như cành nhánh trên thân cây và càng bị chém đứt chừng nào thì càng mạnh lên chừng nấy, ta đã áp đảo được nó và sau đó hủy diệt nó bằng lửa. Vậy ngươi nghĩ thế nào về số phận ngươi bây giờ, ngươi chỉ là một con rắn giả, dùng đến mấy thứ vũ khí vay mượn từ chỗ khác, và che giấu thân xác thật của ngươi dưới hình dạng dễ thay đổi này ư?’

Vừa nói thế xong là hắn chụp ngay cổ họng tôi mà siết chặt. Tôi thấy ngạt thở như thể bị một gọng kìm kẹp ngay cổ họng mình, cố vùng vẫy để thoát ra các ngón tay cứng như sắt đang bóp mạnh trên khí quản. Cũng bị đánh bại dưới dạng rắn này, tôi đành phải dùng đến hình dạng thứ ba còn lại là con bò mộng hung dữ. Và thế là tôi tiếp tục chiến đấu, sau khi biến mình thành con bò mộng. Từ bên trái hắn vung hai cánh tay kẹp cổ tôi, và khi tôi lao tới thì hắn vừa bám theo, vừa kéo tôi về phía hắn; cuối cùng hắn ghì được đầu tôi xuống, hai sừng cắm sâu trong đất và xô tôi ngã lăn kềnh trên cát. Như thể chưa thấy đủ, hắn còn nhẫn tâm dùng bàn tay mặt bẻ gãy một cái sừng, giật nó ra khỏi cái trán tôi khiến nó bị thương tích méo mó. Cái sừng đó, những cô ‘Naïade’[11] mang đi, và đặt vào trong nó nào trái cây đủ loại, nào các nụ hoa có hương thơm, rồi đem cúng các đấng thần linh. Và từ đó đến giờ nữ thần của sự Sung mãn[12] được giàu thêm nhờ cái sừng của tôi.”

Achéloüs kể xong; và nhìn này, một trong các tiểu nữ thần hầu tiệc, ăn mặc như Diane, tóc buông xõa hai bên vai, xuất hiện và dâng lên các quan khách từ cái sừng đựng đầy ắp tất cả hoa quả của mùa thu, trong đó có những trái táo bổ dưỡng để ăn tráng miệng. Rạng đông đến, và khi những tia nắng mặt trời đầu tiên chiếu trên đỉnh núi, những người khách trẻ tuổi lại lên đường. Vì họ không muốn đợi cho đến khi nước lụt rút xuống và dòng sông chảy êm ả như trước. Và Achéloüs giấu đi bộ mặt sơn dã và cái đầu méo mó vì bị giật mất cái sừng của mình dưới sóng nước của riêng ông.

❀ ❀ ❀

[1] Thésée: có cha là Égée và mẹ là Aéthra. Nhưng có chuyện kể là Aéthra trong một đêm tiếp đến hai đàn ông, người chồng Égée, và thần Biển Neptune. Vì vậy mà đôi khi người ta gọi Thésée là “con trai của Neptune”.

[2] Déjanire: con gái của Oenée, vua của thành Calydon, và bà Althée. Là một trong những em gái của hoàng tử Méléagre. Xem Thiên 8.

[3] Tức Oenée, con trai của Parthaon (hay Porthée).

[4] Hercule (hay Héraclès, hay Alcide): có mẹ là người phàm Alcmène và cha thực sự là Jupiter. Số là bà Alcmène có chồng là Amphitryon nhưng Jupiter thừa lúc ông này đi vắng liền giả dạng người chồng để ân ái với bà, và kết quả là Hercule ra đời. Sau đó, Hercule được Amphitrion nuôi dưỡng và được Jupiter lén cho bú trộm sữa của Héra (Junon), vợ chính thức của ông, nên lớn lên chàng có được một sức mạnh siêu phàm. Héra được xem là dì ghẻ của Hercule và đối xử tàn bạo với chàng vì ghen tuông với Alcmène, mẹ ruột chàng. Tuy vậy, vì nghe theo lời sấm truyền của Apollon ở thành Delphes mà chàng đổi tên mình thành Héraclès (tiếng Hy Lạp có nghĩa là “vinh quang của Héra”) nhằm xoa dịu lòng thù hận của bà Héra.

[5] Mười hai kỳ công của Hercule (The twelve labours of Hercules): đó là những nhiệm vụ cực kỳ hiểm nghèo và khó khăn mà Hercule đã thực hiện thành công trong vòng mười hai năm, khiến chàng trở thành một trong những anh hùng danh tiếng và được ưa thích nhất của thần thoại Hy Lạp (bên cạnh Jason, Thésée, Achille, Persée, Ulysse, Hector…). Đây là vài kỳ công nổi bật nhất: 1/ Giết con sư tử ở Némée; 2/ Giết con rắn Hydre, quái vật nhiều đầu ở Lerne; 3/ Diệt ác điểu ở hồ Stymphale; 4/ Bắt con chó ba đầu Cerbère ở địa ngục… Xem thêm: https://en.wikipedia.org/wiki/Labours_of_Hercules.

[6] Acheloüs là thần Sông, muốn nhấn mạnh đến tính bề trên của mình đối với Hercule khi đó vẫn còn là người phàm.

[7] Những đô vật, trên người thoa dầu, thường ném cát lên người lẫn nhau để có thể nắm bắt địch thủ dễ dàng hơn.

[8] Hercule sinh ra ở thành Tirynthe mà Amphitryon, cha (trên danh nghĩa) của chàng, là vua.

[9] Hercule khi còn sơ sinh đã dùng tay bóp chết ngay trong nôi hai con rắn do bà Junon (Héra), vì ghen tuông với mẹ chàng, gởi đến để giết chàng. Bà này thường ghét cay, ghét đắng hầu như tất cả những đứa con hoang của chồng là ông Jupiter. Nhưng số con hoang của Jupiter thì nhiều lắm.

[10] Hydre ở Lerne: đây là một trong mười hai kỳ công của Hercule. Hydre là một con rắn nước có nhiều đầu, hơi thở hôi thối đến độ làm chết người, và có đặc điểm là đầu nào bị chặt thì mọc ra hai đầu khác, sống ở vùng đầm lầy Lerne. Hercule đã trừ khử được nó bằng cách chém xong một đầu thì đốt ngay vết thương ở chỗ đó khiến đầu khác không thể mọc ra. Tùy theo người kể mà con quái vật này có từ sáu đến năm mươi đầu! Tự điển Larousse của Pháp cho là có bảy đầu trong khi Tự điển bách khoa của Anh, Encyclopædia Britannica, cho là chín đầu. Xem thêm: https://en.wikipedia.org/wiki/Lernaean_Hydra.

[11] Naïade: tên gọi các tiểu nữ thần Sông Nước, ở đây đang phục vụ tại bữa tiệc do Achéloüs chiêu đãi Thésée và nhiều người khách khác.

[12] The Goddess of Abundance: tượng trưng cho sự giàu có, sự dư dật. Theo người La Mã, nàng có tên là Copia.