Còn về những hình dạng khác của đời sống động vật thì chúng được tạo ra từ đất một cách tự phát, theo từng loài khác nhau, sau khi hơi ẩm còn sót lại từ cơn hồng thủy được các tia nắng mặt trời làm ấm dần, bùn đất của các đầm lầy ướt át phồng lên vì nóng, và các hạt mầm tốt giống của sự sống được nuôi dưỡng trong lòng đất đầy sinh lực y như trong bụng mẹ thì lớn dần lên và đến lúc nào đó sẽ mang những hình hài khác nhau. Như vậy, khi dòng Nil với bảy cửa sông[1] rút lui khỏi những cánh đồng ngập nước và trở về yên phận giữa hai bên bờ bãi trước đây của mình, và bùn đất mới để lại thì nóng lên dưới ánh nắng mặt trời, những người canh tác tìm thấy rất nhiều động vật khi đào xới đất. Và trong đám này họ thấy vài con còn chưa rõ hình dạng ngay lúc mới sinh ra, vài con khác thì có cơ thể chưa hoàn bị, còn thiếu các bộ phận thích hợp, và thường là trong cùng một cơ thể người ta thấy một bộ phận sống nhưng bộ phận khác thì chỉ là đất thô thôi. Vì khi sức nóng và hơi ẩm tác hợp thì sự sống được thụ thai, và từ hai nguồn cội này mà mọi sinh vật ra đời. Và dù cho lửa thì khắc với nước nhưng sức nóng và hơi ẩm sản sinh ra vạn vật, và sự hòa hợp nhưng không hài hòa này thì thích hợp với sự tăng trưởng của sự sống. Vì vậy, khi đất, ta hãy gọi đất là “nàng”, còn đầy bùn do trận lụt vừa rồi để lại, trở nên nóng lên nhờ các tia nắng tỏa nhiệt một cách dễ chịu của mặt trời, nàng sản sinh ra vô số sinh vật, một phần nàng tái tạo những hình dạng đã có từ trước, và một phần nàng tạo ra những động vật mới và kỳ quái.

Thật vậy, nàng hẳn đã không muốn làm chuyện này chút nào nhưng dù sao nàng cũng đã sinh ra mày, Python à, mày là con trăn khổng lồ nằm choán cả một triền núi, mày chưa từng được biết đến trước đây nhưng mày làm cho giống người mới được tạo ra cực kỳ kinh hãi; và vị Cung thần[2], với bộ cung tên lấp lánh, trước nay chỉ dùng vũ khí của mình để bắn mấy con hươu cái hay dê cái hoang dã, đã bắn ra cả ngàn mũi, gần như sạch hết ống đựng tên, tiêu diệt được con quái thú này, cho tới khi dòng máu đầy chất độc của nó trào ra từ các vết thương đen.

Và để cho thời gian không xóa nhòa tiếng tăm của thành tích này, ngài sáng lập các cuộc thi đấu linh thiêng gọi là “Pythique”, đặt theo tên con mãng xà đã bị ngài giết, và đám đông được tham dự với tư cách khán giả. Ở các cuộc tranh tài đó, những người trẻ tuổi chiến thắng trong các môn quyền thuật, chạy đua, hay đua xe ngựa thì được vinh danh bằng một vòng gỗ sồi. Vẫn chưa có vòng nguyệt quế cho tới khi đó, và Phébus[3] quen buộc mái tóc dài của mình hai bên thái dương đẹp đẽ bằng một cái vòng bằng lá từ bất cứ cây nào.

❀ ❀ ❀

[1] Người La Mã cho rằng sông Nil ở Ai Cập thời xa xưa có bảy cửa sông.

[2] Tức là Apollon (thần Mặt trời, thần Ánh sáng…), vì khi sinh ra ở đảo Délos (Hy Lạp), Apollon nhận được nhiều mũi tên từ Vulcain, thần Lửa và Lò rèn, con trai của Jupiter (Zeus) và Junon (Héra). Apollon là con trai của Jupiter và Latone.

[3] Phébus: một tên khác của Apollon.