“Sau khi chúng tôi rời khỏi dòng sông Oceanus và tiến ra biển lớn, chúng tôi tiếp tục hải trình cho đến khi tới hòn đảo Aeaea, nơi rạng đông và mặt trời mọc cũng giống như những chốn khác. Tại đây, chúng tôi kéo thuyền lên bãi cát, bước lên bờ, rồi chợp mắt ngủ và chờ cho trời sáng.
“Rồi khi ánh rạng đông hồng ngón tay, đứa con của buổi sớm mai hiện ra, tôi sai vài người đến nhà Circe để rước thi thể của Elpenor. Chúng tôi đốn củi từ một khu rừng nơi mũi đất nhô ra biển, và sau khi khóc thương cùng tiễn đưa chàng, chúng tôi cử hành tang lễ cho chàng. Khi thân xác cùng bộ giáp của chàng đã bị thiêu thành tro bụi, chúng tôi đắp một nấm mồ, dựng một phiến đá lên trên, và ở đỉnh mộ, chúng tôi cắm mái chèo mà thuở sinh thời chàng vẫn dùng để chèo thuyền.
“Trong lúc chúng tôi làm những việc ấy, Circe, người vốn biết chúng tôi đã trở về từ âm phủ của Hades, liền chải chuốt y phục và đến gặp chúng tôi nhanh nhất có thể; các thị nữ của nàng cũng đi theo, mang theo bánh mì, thịt và rượu vang. Nàng đứng giữa chúng tôi và nói: ‘Các ngươi thật gan dạ khi dám sống sót đi xuống âm phủ của Hades, và các ngươi sẽ phải chết hai lần trong khi người khác chỉ chết một; thôi được, bây giờ hãy ở lại đây suốt phần ngày còn lại, ăn uống thỏa thích, rồi lên đường tiếp tục cuộc hành trình vào lúc rạng sáng mai. Trong lúc này, tôi sẽ chỉ dẫn cho Ulysses về hải trình của các ngươi, và giải thích mọi điều để ngăn các ngươi không gặp bất kỳ tai họa nào trên đất liền cũng như ngoài khơi.’
“Chúng tôi đồng ý làm theo lời nàng, và ăn uống suốt cả ngày dài cho đến khi mặt trời lặn; nhưng khi mặt trời đã khuất và màn đêm buông xuống, các thủy thủ nằm xuống ngủ cạnh những sợi cáp níu đuôi tàu. Lúc bấy giờ, Circe cầm tay tôi, bảo tôi ngồi tách ra xa khỏi những người khác, rồi nàng nằm xuống bên cạnh tôi và hỏi han về mọi cuộc phiêu lưu của chúng tôi.
‘Mọi chuyện đến đây là ổn,’ nàng nói sau khi tôi kết thúc câu chuyện, ‘và giờ hãy chú ý lắng nghe những gì tôi sắp bảo đây—thực ra chính các vị thần trên trời cũng sẽ nhắc nhở ngươi nhớ lại điều này. Trước tiên, ngươi sẽ gặp các nàng Sirens, những kẻ bỏ bùa mê bất cứ ai đến gần họ. Nếu bất cẩn nào đó tiến lại quá gần và nghe tiếng hát của Sirens, vợ và con cái sẽ chẳng bao giờ chào đón hắn trở về nhà nữa, bởi vì họ ngồi trên một bãi cỏ xanh tươi và cất giọng ca ruết đến chết với sự ngọt ngào của tiếng hát ấy. Xung quanh họ là một đống xương người chết trắng xóa, với phần thịt vẫn đang rữa nát. Do đó, hãy đi lướt qua những nàng Sirens ấy, và bịt tai các thuyền viên lại bằng sáp để không ai trong số họ nghe được; nhưng nếu muốn, chính ngươi có thể lắng nghe, vì ngươi có thể bảo các thủy thủ trói đứng ngươi vào một thanh xang ngang ở lưng chừng cột buồm, và họ phải buộc chặt đầu dây vào chính thân cột, để ngươi có thể tận hưởng niềm vui lắng nghe. Nếu ngươi van xin và cầu khẩn các thủy thủ cởi trói cho mình, thì họ càng phải trói ngươi chặt hơn nữa.’
‘Khi các thuyền viên đã đưa ngươi lướt qua các nàng Sirens này, ta không thể đưa ra cho ngươi những chỉ dẫn mạch lạc về việc nên chọn con đường nào trong hai con đường; ta sẽ bày ra trước mắt ngươi cả hai lựa chọn, và ngươi phải tự mình cân nhắc. Một bên là những vách đá chênh vênh, nơi những con sóng xanh thẫm của Amphitrite đập vào với sức mạnh khủng khiếp; các vị thần tối cao gọi những vách đá này là Quần đảo Di Động. Nơi đây ngay cả một con chim cũng không thể bay qua, không, thậm chí cả những con bồ câu rụt rè mang ambrosia cho Cha Jove cũng vậy, mà vách đá dựng đứng ấy luôn cướp đi một con, và Cha Jove đành phải phái một con khác để bù vào số lượng; chưa từng có con thuyền nào đến được những mỏm đá này mà có thể thoát ra được, nhưng sóng dữ và những cơn cuồng phong lửa ngập tràn xác tàu cùng thi thể người chết. Chiếc thuyền duy nhất từng giương buồm vượt qua được là con thuyền Argo nổi tiếng trên đường từ vương quốc của Aetes, và ngay cả nó cũng suýt đâm vào những tảng đá lớn này, nếu như Juno không dẫn đường cho nó vượt qua vì tình yêu bà dành cho Jason.’
‘Trong hai mỏm đá ấy, có một mỏm vươn tận trời cao và đỉnh của nó chìm khuất trong mây đen. Đỉnh mỏm đá này không bao giờ tan biến, chẳng thế mà nó không khi nào quang đãng, ngay cả vào mùa hè hay đầu mùa thu. Không một người nào, dẫu có hai mươi tay và hai mươi chân, có thể đặt chân lên đó và leo lên được, bởi vì nó dựng đứng, nhẵn thín như thể vừa được mài bóng. Ở giữa vách đá có một hang động lớn, hướng về phía Tây và quay về phía Erebus; ngươi phải lái thuyền theo hướng này, nhưng hang động nằm ở trên cao đến nỗi không một cung thủ cỏi nào có thể bắn mũi tên tới được. Bên trong đó, Scylla đang ngồi và sủa lên một thứ âm thanh mà ngươi có thể lầm tưởng là tiếng của một chú chó săn nhỏ, nhưng thực chất nàng là một con quái vật khủng khiếp và chẳng ai—kể cả thần linh—có thể đối mặt với nàng mà không khiếp vía kinh hoàng. Nàng có mười hai cái chân quái dị, và sáu chiếc cổ dài vô tận; ở tận cùng mỗi chiếc cổ là một cái đầu gớm ghiếc với ba hàng răng mọc sít sao vào nhau, đủ sức nghiền nát bất cứ ai thành tro bụi trong chớp mắt. Nàng ẩn mình sâu trong chiếc hang râm mát, thò những chiếc đầu ra và đảo mắt nhìn khắp vách đá, săn bắt cá heo, cá nhám hoặc bất kỳ loài thủy quái lớn nào mà nàng có thể tóm được trong số hàng vạn sinh vật tràn ngập vương quốc của Amphitrite. Chưa từng có con thuyền nào vượt qua ả mà không mất đi vài người, bởi vì ả phóng ra tất cả các cái đầu cùng một lúc và ngoạm lấy mỗi miệng một người.’
‘Ngươi sẽ thấy mỏm đá kia thấp hơn, nhưng chúng nằm sát nhau đến mức khoảng cách chỉ vỏn vẹn một tầm tên bắn. [Một cây vả lớn xum xuê lá mọc trên đó], và bên dưới là vực xoáy hút nước của Charybdis. Một ngày ba lần ả nôn nước ra, và ba lần ả lại nuốt chửng chúng vào; hãy cẩn thận đừng để mình có mặt ở đó khi ả đang nuốt nước, bởi vì nếu có, ngay cả thần Neptune cũng không thể cứu nổi ngươi; ngươi phải áp sát bờ của Scylla và điều khiển thuyền lướt qua thật nhanh, thà mất sáu người còn hơn mất cả đoàn thủy thủ.’
‘Chẳng lẽ không có cách nào,’ tôi hỏi, ‘để vừa thoát khỏi Charybdis vừa ngăn không cho Scylla hãm hại các thuyền viên của tôi sao?’
‘Đồ gan lì,’ nữ thần đáp, ‘ngươi lúc nào cũng muốn gây sự với ai đó hay thứ gì đó; ngươi không chịu khuất phục ngay cả trước các bất tử nhân. Bởi vì Scylla không phải phàm nhân; hơn nữa ả vô cùng hung dữ, tàn độc, thô bạo, tàn nhẫn và bất khả chiến bại. Không còn cách nào khác; cơ hội tốt nhất của ngươi là vượt qua ả thật nhanh hết sức có thể, vì nếu ngươi nấn ná bên vách đá của ả trong lúc mặc giáp, ả có thể chộp lấy ngươi bằng cú vung thứ hai của sáu cái đầu, và ngoạm tiếp nửa tá người nữa của ngươi; thế nên hãy lái thuyền phóng qua ả với tốc độ tối đa, và cất tiếng gầm thật lớn gọi Crataiis—mẹ của Scylla, chúc ả gặp vận rỗi; khi đó ả sẽ ngăn không cho con mình mở cuộc tấn công thứ hai vào các ngươi.’
‘Giờ ngươi sẽ đến đảo Thrinacia, và tại đây ngươi sẽ thấy rất nhiều đàn gia súc và cừu thuộc về thần mặt trời—bảy đàn bò và bảy đàn cừu, mỗi đàn năm mươi con. Chúng không sinh sản, cũng không suy giảm số lượng, và được chăn dắt bởi hai nữ thần Phaethusa và Lampetie, là con gái của thần mặt trời Hyperion sinh với Neaera. Người mẹ sau khi hạ sinh và cho chúng bú mớm đã gửi chúng đến hòn đảo Thrinacia ở tận nơi xa xôi để sinh sống và chăm sóc đàn gia súc của cha mình. Nếu ngươi để yên cho những đàn gia súc ấy vô sự và chỉ nghĩ đến việc trở về nhà, ngươi vẫn có thể vượt qua nhiều gian khổ để đến được Ithaca; nhưng nếu ngươi làm hại chúng, ta báo trước cho ngươi sự hủy diệt cả con thuyền lẫn các đồng đội của ngươi; và dẫu cho chính ngươi có trốn thoát được, ngươi cũng sẽ trở về muộn màng, trong cảnh khốn đốn sau khi đã mất hết thảy thuộc hạ.’
Nói xong, nàng rời đi khi vầng rạng đông ngự trị trên ngai vàng bằng vàng bắt đầu xuất hiện trên bầu trời. Lúc ấy, tôi bước lên thuyền và bảo các thủy thủ cởi dây neo; họ liền lập tức bước lên, về vị trí của mình, và bắt đầu khua những mái chèo xuống làn nước xám ngơ. Chẳng mấy chốc, nữ thần vĩ đại và xảo quyệt Circe đã ban phước cho chúng tôi bằng một ngọn gió xuôi chiều thổi thẳng từ phía đuôi tàu, thổi đều đặn giúp căng phồng cánh buồm, nhờ đó chúng tôi chỉ việc lo liệu các công cụ trên thuyền và để mặc con thuyền trôi theo hướng gió cùng tay chèo lái.
Rồi, lòng đầy ưu tư muộn phiền, tôi nói với các thuyền viên: ‘Hỡi các bạn, không phải phép khi chỉ một hay hai người chúng ta được biết những lời tiên tri mà Circe đã phán truyền, vì vậy ta sẽ kể lại cho các bạn nghe để dù sống hay chết, chúng ta cũng đều tường tận rõ ràng. Đầu tiên, nàng dặn chúng ta phải tránh xa các nàng Sirens, những kẻ ngồi ca hát vô cùng say đắm giữa một cánh đồng hoa; nhưng nàng bảo ta có thể tự mình nghe tiếng hát của họ miễn là không ai khác nghe thấy. Vì thế, hãy trói ta vào thanh xang ngang ở lưng chừng cột buồm; hãy trói thật chặt khi ta đứng thẳng, với mối buộc chắc chắn đến mức ta tuyệt đối không thể rứt ra được, và buộc thắt nút đầu dây vào chính thân cột buồm. Nếu ta van xin và cầu khẩn các bạn cởi trói cho mình, thì hãy trói ta lại càng chặt hơn nữa.’
Tôi vừa dứt lời với các thuyền viên thì chúng tôi đã đến đảo của hai nàng Sirens, bởi vì gió thổi vô cùng thuận lợi. Rồi bỗng nhiên mặt biển phẳng lặng như tờ; không một ngọn gió, chẳng một gợn sóng trên mặt nước, thế là các thủy thủ hạ buồm và xếp gọn lại; đoạn họ vớ lấy mái chèo, khuấy tung làn nước thành bọt trắng xóa bằng nhịp chèo đều đặn. Trong lúc đó, tôi lấy một khối sáp lớn và dùng gươm cắt nhỏ ra. Rồi tôi nhào nặn sáp bằng đôi tay khỏe mạnh cho đến khi nó mềm ra, điều diễn ra rất nhanh nhờ sức nhào nặn và ánh nắng của vị thần mặt trời—con trai của Hyperion. Sau đó, tôi bịt tai tất cả các thuyền viên lại, còn họ thì trói tay chân tôi vào cột buồm khi tôi đang đứng thẳng trên thanh xang ngang; rồi họ tiếp tục chèo thuyền. Khi chúng tôi đến khoảng cách có thể nghe thấy tiếng động từ đất liền và con thuyền lướt đi với tốc độ khá nhanh, các nàng Sirens nhìn thấy chúng tôi đang cập bờ và bắt đầu cất tiếng hát.
‘Lại đây,’ họ ca vang, ‘hỡi Ulysses lừng danh, niềm kiêu hãnh của giống nòi Achaean, và lắng nghe giọng ca của hai chúng tôi. Chưa từng có ai chèo thuyền qua đây mà không dừng lại để thưởng thức sự ngọt ngào mê hồn của khúc ca này—và kẻ nào lắng nghe sẽ tiếp tục hành trình không chỉ bị mê hoặc mà còn uyên bác hơn, bởi vì chúng tôi tường tận mọi khốn khổ mà các vị thần đã giáng xuống người Argives và Trojans trước thành Troy, và có thể kể cho ngươi nghe tất cả những gì sắp xảy ra trên khắp thế gian này.’
Họ cất tiếng hát vô cùng du dương, và vì khao khát được nghe thêm, tôi ra hiệu bằng cách cau mày bảo các thuyền viên hãy cởi trói cho mình; nhưng họ rướn mạnh tay chèo hơn nữa, còn Eurylochus và Perimedes thì siết chặt dây trói thêm chút nữa cho đến khi chúng tôi ra khỏi tầm nghe tiếng hát của các Sirens. Lúc bấy giờ, các thuyền viên mới tháo sáp ở tai và cởi trói cho tôi.
Ngay sau khi chúng tôi vượt qua hòn đảo, tôi nhìn thấy một con sóng lớn dâng trào bọt trắng và nghe thấy tiếng gầm rú đinh tai nhức óc. Các thuyền viên hoảng sợ đến mức buông cả mái chèo, bởi vì toàn bộ mặt biển vang dội tiếng nước ào ạt, nhưng con thuyền vẫn đứng yên tại chỗ vì họ đã ngừng chèo. Do đó, tôi đi một vòng, khích lệ từng người một chớ nản lòng.
‘Hỡi các bạn,’ tôi nói, ‘đây không phải lần đầu tiên chúng ta lâm vào cảnh nguy hiểm, và tình cảnh hiện tại hoàn toàn chẳng thấm vào đâu so với lúc gã khổng lồ Cyclops giam cầm chúng ta trong hang của hắn; thế mà sự dũng cảm và mưu trí của ta lúc đó đã cứu chúng ta, và chúng ta rồi sẽ sống để nhìn lại tất cả những chuyện này như một kỷ niệm. Giờ đây, tất cả hãy làm theo lời ta, đặt niềm tin vào Jove và dốc sức chèo thuyền. Còn anh, người lái tàu, đây là mệnh lệnh dành cho anh; hãy chú ý thực hiện, bởi con thuyền đang nằm trong tay anh; hãy quay mũi tàu tránh xa những dòng thác cuồn cuộn bốc khói này và áp sát vào vách đá, kẻo thuyền sẽ tuột mất và lao sang bên kia trước khi anh kịp định thần, và khi ấy anh sẽ hại chết tất cả chúng ta.’
Họ làm theo lời tôi dặn; nhưng tôi không hề nhắc đến con quái vật khủng khiếp Scylla, bởi vì tôi biết các thủy thủ sẽ không chịu chèo thuyền tiếp nếu biết chuyện, mà sẽ co rúm lại dưới khoang tàu. Chỉ có một điều duy nhất tôi làm trái với chỉ thị nghiêm ngặt của Circe—tôi mặc bộ giáp của mình vào. Đoạn, tay lăm lăm hai ngọn giáo chắc khỏe, tôi bước ra đứng ở mũi tàu, bởi đó là nơi tôi dự đoán sẽ nhìn thấy con quái vật của vách đá trước tiên—sinh vật sẽ gây ra biết bao tai họa cho các thuyền viên của tôi; thế nhưng tôi dò tìm mãi mà chẳng thấy bóng dáng ả đâu, dù đã mỏi mắt ngắm nhìn khắp ngóc ngách của vách đá âm u.
Rồi chúng tôi tiến vào eo biển với tâm trạng vô cùng sợ hãi, bởi một bên là Scylla, còn bên kia là nàng Charybdis đáng sợ vẫn đang liên tục hút nước mặn vào. Khi ả nôn nước trào lên, mặt nước trông giống như chiếc vạc sôi sùng sục trên đống lửa lớn, và bọt nước bắn tận lên đỉnh các vách đá ở cả hai bên. Khi ả bắt đầu hút nước trở lại, chúng tôi có thể thấy toàn bộ dòng nước bên trong xoay tít mù, tạo ra tiếng động điếc tai khi va đập vào các vách đá. Chúng tôi nhìn thấy tận đáy vực xoáy toàn cát đen và bùn lầy, khiến các thuyền viên hoảng loạn đến mức trí cùng lực kiệt. Trong lúc chúng tôi đang bận tâm điều đó và ngỡ rằng mỗi khoảnh khắc trôi qua là giây phút cuối đời, Scylla thình lình lao bổ xuống và ngoạm lấy sáu người giỏi nhất của tôi. Tôi vừa đảo mắt quan sát cả thuyền lẫn người, thì chỉ trong chớp mắt đã thấy tay chân họ chổng ngược lên tận không trung, quằn quại giữa trời khi bị Scylla lôi đi, và tôi nghe họ gọi tên mình trong tiếng kêu tuyệt vọng cuối cùng. Giống như một kẻ chài cá, tay cầm lao, ngồi trên mỏm đá nhô ra thảy mồi xuống nước để đánh lừa những chú cá nhỏ tội nghiệp, rồi phóng ngọn lao gắn sừng bò của hắn vào chúng, vung những con cá đang quẫy đap lên bờ khi tóm được từng con một—hết thảy cũng y như thế, Scylla lôi những sinh vật đang thở hồng hộc ấy lên vách đá của ả và nhai ngấu nghiến ngay cửa hang, mặc cho họ thét gào và giơ tay hướng về phía tôi trong nỗi đau đớn tột cùng của sự sống cái chết. Đó là cảnh tượng kinh hoàng nhất mà tôi từng chứng kiến trong suốt những chuyến hải hành của mình.
Khi chúng tôi đã vượt qua những hòn đá [Di Động], cùng với Scylla và nàng Charybdis khủng khiếp, chúng tôi tới được hòn đảo cao quý của thần mặt trời, nơi có đàn gia súc và cừu tuyệt đẹp thuộc về thần Hyperion. Khi thuyền vẫn còn lênh đênh ngoài khơi, tôi đã nghe thấy tiếng bò rống khi chúng lùa về chuồng và tiếng cừu kêu bê bết. Lúc ấy, tôi nhớ lại những gì vị nhà tiên tri mù người Theban là Teiresias đã dặn dò, và cách mà Circe ở Aeaea đã cẩn trọng cảnh báo tôi phải tránh xa hòn đảo của vị thần mặt trời tối cao. Vì thế, lòng đầy lo âu, tôi nói với các thuyền viên: ‘Hỡi các bạn, ta biết các bạn đang kiệt sức, nhưng hãy lắng nghe ta truyền lại lời tiên tri của Teiresias, và cách mà Circe ở Aeaea đã cẩn trọng cảnh báo ta phải tránh xa hòn đảo của vị thần mặt trời ban phước, bởi vì nàng nói chính nơi đây sẽ ẩn chứa mối hiểm họa lớn nhất của chúng ta. Do đó, hãy lái thuyền tránh xa hòn đảo này.’
Các thủy thủ vô cùng tuyệt vọng trước lời này, và Eurylochus lập tức đáp lại tôi bằng thái độ xấc láo. ‘Ulysses,’ hắn nói, ‘ông thật tàn nhẫn; bản thân ông có sức mạnh phi thường và chẳng bao giờ biết mệt mỏi; trông ông cứ như làm bằng sắt vậy, và giờ đây, dẫu cho các thuyền viên của ông đã kiệt quệ vì nhọc nhằn và thiếu ngủ, ông vẫn không chịu để họ lên bờ nấu một bữa tối đạm bạc trên hòn đảo này, lại còn bắt họ nhổ neo ra khơi, lênh đênh vô ích suốt những canh giờ của màn đêm vội vã. Ban đêm là lúc gió thổi dữ dội nhất và gây ra nhiều tác hại nhất; làm sao chúng ta có thể thoát thân nếu một trong những trận cuồng phong bất ngờ từ hướng Tây Nam hoặc Tây bùng lên, thứ vốn thường làm đắm tàu khi các vị thần cai quản không rủ lòng thương? Vì thế, bây giờ hãy vâng theo mệnh lệnh của màn đêm và chuẩn bị bữa tối ngay tại đây cạnh con thuyền; sáng mai chúng ta sẽ lại lên tàu và ra khơi.’
Eurylochus nói vậy, và các thuyền viên đều đồng tình với lời hắn. Tôi nhận ra các vị thần đang muốn giáng tai họa xuống đầu chúng ta nên đành nói: ‘Các ngươi ép ta phải nhượng bộ, bởi vì các ngươi đông người còn ta chỉ có một, nhưng dẫu sao thì mỗi người trong số các ngươi phải đọc lời thề thiêng liêng rằng nếu bắt gặp một đàn bò hay một đàn cừu lớn nào, các ngươi sẽ không dại dột đến mức sát hại dù chỉ một con, mà hãy bằng lòng với lương thực mà Circe đã ban cho chúng ta.’
Tất cả đều thề nguyện theo lời tôi dặn, và khi đã hoàn tất lời thề, chúng tôi thả neo cố định con thuyền trong một vũng nước gần dòng suối nước ngọt, các thủy thủ liền lên bờ chuẩn bị bữa tối. Ngay khi đã ăn uống no nê, họ bắt đầu nhắc đến những người đồng đội tội nghiệp đã bị Scylla giôc ngoạm và ăn thịt; điều đó khiến họ bật khóc nức nở và cứ thế sụt sùi cho đến khi chìm vào giấc ngủ say.
Vào canh ba của đêm khi các chòm sao đã dịch chuyển vị trí, Jove thổi lên một cơn cuồng phong dữ dội tựa bão tố khiến đất trời phủ đầy mây dày, và đêm đen từ bầu trời bỗng chốc sập xuống. Khi ánh rạng đông hồng ngón tay, đứa con của buổi sớm mai xuất hiện, chúng tôi đưa thuyền cập bờ và kéo vào một hang động nơi các nữ thần biển tụ hội múa hát, rồi tôi triệu tập các thuyền viên lại để bàn bạc.
‘Hỡi các bạn,’ tôi nói, ‘trên thuyền chúng ta vẫn còn thức ăn thức uống, vì vậy hãy nhớ kỹ là không được đụng đến đàn gia súc, kẻo chúng ta sẽ phải gánh chịu hậu quả; bởi vì đàn bò và cừu này thuộc về vị thần mặt trời hùng mạnh, đấng hằng soi thấu và lắng nghe mọi sự.’ Và họ lại hứa hẹn sẽ tuân lệnh.
Suốt ròng rã một tháng trời, gió cứ thổi đều đặn từ phương Nam, chẳng có ngọn gió nào khác ngoài gió Nam và gió Đông. Chừng nào bột mì và rượu vang còn thì các thủy thủ không đụng đến đàn bò khi đói; tuy nhiên, khi đã ăn hết sạch số lương thực trên tàu, họ buộc phải đi xa hơn, dùng cần câu và lưới để bắt chim cùng bất cứ thứ gì có thể vớ lấy; bởi vì họ đang chết đói. Do đó, một ngày nọ, tôi đi sâu vào đất liền để cầu nguyện các vị thần chỉ cho lối thoát thân. Khi đã đi đủ xa để khuất dạng khỏi tất cả các thuyền viên và tìm được một nơi kín gió, tôi rửa tay sạch sẽ và khẩn cầu tất cả các vị thần trên đỉnh Olympus cho đến khi họ rủ lòng đưa tôi vào một giấc ngủ êm đềm.
Trong khi đó, Eurylochus đã đưa ra những lời xúi giục tồi tệ cho các thủy thủ. ‘Hãy lắng nghe tôi,’ hắn nói, ‘hỡi những người đồng đội khốn khổ. Cái chết nào cũng đáng sợ nhưng chẳng có cái chết nào kinh khủng bằng chết đói. Tại sao chúng ta lại không lùa những con bò đẹp nhất trong số này đem hiến tế cho các vị thần bất tử? Nếu chúng ta có ngày trở về Ithaca, ta sẽ xây một ngôi đền nguy nga dâng cúng thần mặt trời và tô điểm nó bằng mọi thứ trân châu bảo vật; tuy nhiên, nếu ngài quyết tâm đánh chìm thuyền chúng ta để trả thù cho đàn gia súc có sừng này, và các vị thần khác cũng có chung ý định đó, thì cá nhân tôi thà uống nước mặn một lần cho rồi còn hơn là chết mòn vì đói trên hòn đảo hoang vắng này.’
Eurylochus nói thế, và các thuyền viên đều đồng tình với hắn. Lúc bấy giờ, đàn bò béo tốt xinh đẹp đang gặm cỏ cách thuyền không xa; thế là các thủy thủ lùa những con ngon nhất lại, quây quần xung quanh đọc lời cầu nguyện, dùng những chồi sồi non thay cho bột đại mạch vì lúa mạch đã cạn sạch. Khi đã cầu nguyện xong, họ cắt tiết bò và lóc thịt; họ cắt phần xương đùi, bọc lại bằng hai lớp mỡ và đặt vài miếng thịt sống lên trên. Họ không có rượu để rót tế lễ trong lúc thịt đang nướng, nên cứ chốc chốc lại rưới một ít nước lên khi phần lòng lợn đang được thui chín; đoạn, khi phần xương đùi đã cháy thành tro và họ đã nếm phần lòng, họ xắt phần thịt còn lại thành từng miếng nhỏ rồi xâu vào các xiên.
Đến lúc này, giấc ngủ sâu đã rời bỏ tôi, và tôi quay trở lại phía con thuyền cùng bờ biển. Khi đến gần, tôi ngửi thấy mùi thịt nướng thơm phức liền cất tiếng rên rỉ cầu nguyện các vị thần bất tử. ‘Cha Jove,’ tôi kêu lên, ‘và tất cả các vị thần hằng sống trong niềm hạnh phúc vĩnh hằng, các ngài đã chơi một vố thật ác độc khi bắt tôi chìm vào giấc ngủ; hãy nhìn xem những kẻ dưới quyền tôi đã gây ra cơ sự gì trong lúc tôi vắng mặt.’
Trong khi đó, Lampetie lập tức chạy thẳng đến chỗ thần mặt trời để mách rằng chúng tôi đã giết thịt đàn bò của ngài, khiến ngài nổi giận đùng đùng và tuyên bố với các vị thần bất tử: ‘Cha Jove cùng tất cả các vị thần hằng sống trong niềm hạnh phúc vĩnh hằng, ta phải đòi lại công đạo cho đoàn thủy thủ của Ulysses: chúng thật quá gan lì khi dám giết hại đàn bò của ta, thứ duy nhất ta hằng yêu thích ngắm nhìn mỗi khi đi lên hay đi xuống bầu trời. Nếu chúng không đền bù sòng phẳng cho ta về đàn bò ấy, ta sẽ đi xuống âm phủ và chiếu sáng giữa chốn người chết.’
‘Hỡi thần mặt trời,’ Jove nói, ‘cứ tiếp tục chiếu sáng trên các vị thần chúng ta và nhân loại khắp trái đất trù phú này đi. Ta sẽ đánh tan nát thuyền của chúng thành từng mảnh vụn bằng một tia chớp trắng ngay khi chúng vừa ra khơi.’
Tất cả những điều này đã được Calypso kể lại cho tôi nghe, nàng bảo rằng đã nghe chính miệng thần Mercury thuật lại.
Ngay khi xuống tới thuyền và bờ biển, tôi quở trách từng người một trong đám thủy thủ, nhưng chúng tôi chẳng thể tìm ra lối thoát nào nữa bởi lũ bò đã chết mất rồi. Và quả thực các vị thần bắt đầu hiển linh những điềm gở ngay trước mắt chúng tôi, khi những tấm da bò tự động bò lê la trên mặt đất, các khúc xương trên xiên quay phát ra tiếng rống như bò thật, và thịt bò dù chín hay sống đều liên tục phát ra những âm thanh y như tiếng bò kêu.
Suốt sáu ngày liền, các thuyền viên của tôi tiếp tục lùa những con bò đẹp nhất để ăn tiệc, nhưng khi Jove—con trai của thần Saturn—bước sang ngày thứ bảy, cơn cuồng phong bèn dịu bớt; thế là chúng tôi lập tức lên thuyền, dựng cột buồm, căng buồm và rẽ sóng ra khơi. Ngay khi chúng tôi đã rời xa hòn đảo, trước mắt chỉ còn lại bầu trời và biển cả, con trai của thần Saturn liền giăng một đám mây đen trùm lên con thuyền khiến mặt biển chìm trong bóng tối. Chúng tôi chẳng đi được bao xa thì ngay khoảnh khắc tiếp theo đã bị cuốn vào một trận cuồng phong khủng khiếp từ hướng Tây thổi tới, làm gãy đứt dây chằng phía trước khiến cột buồm ngã sập về phía sau, trong khi toàn bộ ngư cụ trên thuyền văng tung tóe xuống đáy tàu. Cột buồm đập trúng đầu người lái tàu ở đuôi thuyền khiến xương sọ vỡ vụn, và anh ta ngã nhào xuống biển tựa như một cú cắm đầu lặn, chẳng còn chút hơi thở nào sót lại.
Lúc bấy giờ, Jove phóng ra những tia sấm sét, khiến con thuyền xoay tít vòng tròn và ngập tràn lửa cùng lưu huỳnh khi bị sét đánh trúng. Tất cả các thuyền viên đều ngã xuống biển; họ dập dềnh trôi nổi quanh con thuyền trông giống như đàn hải âu, nhưng chẳng mấy chốc vị thần đã tước đoạt đi mọi cơ hội trở về nhà của họ.
Tôi bám chặt lấy con thuyền cho đến khi sóng biển đánh rách toạc các mạn thuyền khỏi phần sống tàu (vốn trôi dạt lững lờ một mình) và làm văng cột buồm ra hướng sống tàu; nhưng vẫn còn một sợi dây chằng bằng da bò dẻo dai vắt vẻo trên đó, và tôi đã dùng nó để buộc chặt cột buồm với sống tàu lại với nhau, rồi leo lên ngồi dạng chân trên đó để mặc cho gió muốn đưa tôi trôi dạt đi đâu thì đi.
[Cơn cuồng phong từ phương Tây lúc này đã cạn sức, và gió Nam lại thổi lên, khiến tôi hoảng sợ rằng mình sẽ bị cuốn trở lại cái vực xoáy khủng khiếp của Charybdis. Quả thực điều đó đã xảy ra, vì tôi bị sóng xô trôi suốt cả đêm, và đến lúc mặt trời mọc thì đã tới vách đá của Scylla cùng vực xoáy nước. Lúc ấy ả đang hút nước mặn vào, nhưng tôi được sóng đẩy vút lên cao hướng về phía cây vả, liền chộp lấy và bám chặt lấy nó như một con dơi. Tôi không thể đặt chân vững vàng ở bất cứ đâu để đứng cho chắc chắn, bởi phần rễ nằm ở tít phía dưới trong khi các cành cây che phủ cả vũng nước thì quá cao, quá lớn và cách quá xa để tôi với tới; thế nên tôi đành kiên nhẫn bám trụ, chờ cho vực xoáy nhả chiếc cột buồm và bè của tôi ra lại—và khoảng thời gian ấy dài đằng đẵng làm sao. Một vị bồi thẩm đoàn mong ngóng được về nhà ăn tối sau khi bị kìm chân ở tòa vì những vụ án rắc rối cũng không vui mừng bằng tôi lúc thấy chiếc bè của mình bắt đầu nhô lên khỏi vực xoáy. Cuối cùng, tôi buông tay chân ra và rơi tõm xuống biển, ngay sát chiếc bè rồi leo lên đó, dùng tay khua nước chèo đi. Về phần Scylla, cha của các vị thần và loài người đã không cho phép ả nhìn thấy tôi thêm lần nào nữa—nếu không thì tôi chắc chắn đã bỏ mạng.
Từ đó, tôi cứ thế lênh đênh suốt chín ngày cho đến tận đêm thứ mười thì được các vị thần đưa dạt vào đảo Ogygia, nơi nữ thần quyền năng Calypso ngự trị. Nàng đã cưu mang và đối xử tử tế với tôi, nhưng tôi chẳng cần phải kể thêm về chuyện này nữa, bởi vì hôm qua tôi đã thuật lại hết mọi điều cho ngài và người vợ quý phái của ngài rồi, mà tôi thì vốn ghét cay ghét đắng việc cứ lặp đi lặp lại một câu chuyện nhàm chán.”
