Ngày thứ ba, tin tức bùng nổ. Hạng Tự Liễn bước ra khỏi xe, từ xa đã thấy các cán bộ nhỏ trước tòa nhà chính quyền tụm năm tụm ba bàn tán chuyện gì đó. Có lẽ vì sắp đến Tết, trên mặt mọi người đều lộ vẻ hân hoan tươi cười, nhưng trong nụ cười ấy rõ ràng lại phảng phất sự hả hê khi thấy người khác gặp hoạn nạn. Hạng Tự Liễn khinh bỉ kiểu tâm lý tiểu thị dân này, ngẩng đầu làm như không biết gì mà bước tới. Mọi người thấy anh, liếc mắt nhìn nhau rồi tản ra như chim thú, ai về phòng nấy.
Vừa ngồi xuống, Ngụy Hoằng Ích mang trà vào, tiện thể báo cho anh biết Nhan Ngọc Bảo chiều hôm qua đã bị "song quy" ở trên thành phố. Hạng Tự Liễn chỉ "ừ" một tiếng, coi như đã trả lời.
Ngụy Hoằng Ích ngày càng biết việc, thấy Hạng Tự Liễn không lên tiếng, đặt chén trà xuống rồi định xin phép lui ra.
Hạng Tự Liễn gọi cậu lại hỏi: "Tiểu Ngụy, chúng ta làm việc với nhau cũng gần một năm rồi, cậu nói thật cho tôi biết, cậu có hài lòng với công việc này không? Sao tôi cứ thấy một sinh viên tốt nghiệp Đại học Phúc Đán mà phải ở lại cơ quan cấp huyện làm thư ký lãnh đạo thì thật đáng tiếc quá. Cậu cũng biết đấy, cái gọi là thư ký chẳng qua chỉ là bưng trà rót nước cho lãnh đạo, viết vài bài văn mẫu, còn nữa là những việc lãnh đạo không tiện ra mặt nhưng bắt buộc phải làm, thì thư ký trở thành người đại diện tốt nhất."
Lời vừa thốt ra, Ngụy Hoằng Ích kinh ngạc đến mức không ngậm được miệng, một hồi lâu mới cảm thán: "Thị trưởng Hạng, ngài cũng nói vậy sao! Nhiều lãnh đạo coi vị trí này như ân huệ ban phát cho người trẻ, lại có biết bao nhiêu người trẻ mơ ước. Nói thật, nếu không nhờ mối quan hệ của bố tôi, thì chưa chắc tôi đã làm được thư ký của ngài đâu!"
Hạng Tự Liễn lại hỏi: "Dưới cái nhìn của một người có tri thức, có kiến giải lại đạm bạc danh lợi như cậu, có phải thấy chốn quan trường thật lố bịch và nực cười không?"
Ngụy Hoằng Ích chưa bao giờ nghe Hạng Tự Liễn bàn luận về chủ đề nghiêm túc như vậy, sau khi kinh ngạc lại vô thức gật đầu, gật đầu xong lại hối hận, vội vã biện giải: "Trước đây con thấy chốn quan trường đúng là như vậy, cấp dưới gặp lãnh đạo cứ như gà mổ thóc, cấp trên huấn cấp dưới như dao thái rau, mọi người ở nơi công cộng nói những lời hoa mỹ, nhưng làm thì toàn chuyện cẩu thả, nói trắng ra đều là vì tư lợi, cái gọi là tạo thành tích chẳng qua cũng chỉ là tìm nền tảng để thăng tiến. Nhưng từ khi theo ngài, con dần ngộ ra được chút đạo lý, cũng dần thay đổi cái nhìn. Suốt ngày nhìn ngài bận rộn ngược xuôi, ngày đêm lo toan cho sự nghiệp xây dựng của Quỳnh Triều, một loại tinh thần trách nhiệm liền tự nhiên nảy sinh. Mới tốt nghiệp được phân công về cơ quan làm việc, con luôn cảm thấy uất ức cho bản thân, ngày nào cũng chơi trò chữ nghĩa, dù sao lãnh đạo nói sao con viết vậy, kiến thức học ở trường gần như chẳng dùng được việc gì. Con thường nghĩ, thay vì cứ sống một cách mơ màng thế này, chi bằng đi viết tiểu thuyết còn thực tế hơn, nếu làm tốt còn có thể kiếm cái danh hiệu nhà văn."
Hạng Tự Liễn nghe xong suýt bật cười, nén một lúc lâu mới nói: "Cậu cũng không cần nịnh nọt tôi, môi trường này gần như đã bị thói nịnh hót làm ô nhiễm cả rồi. Cậu có biết vì sao hôm nay tôi lại nói những lời này với cậu không? Một là vì tính cách si mê này của cậu, hai là vì một năm qua tôi đã thấy được sự thay đổi đáng mừng ở cậu. Nói thật, lúc mới bắt đầu tôi thật sự không thích cậu làm thư ký của tôi. Có câu cậu chắc hẳn đã nghe nhiều rồi, đọc ngàn cuốn sách cũng cần đi vạn dặm đường. Vạn dặm đường là gì? Chẳng phải là đạo đối nhân xử thế sao? Bacon từng nói sách không được đọc nhiều, đọc nhiều chính là đọc chết, đọc chết sách; sách lại không được không đọc, đọc sách có thể hiểu lý lẽ, nuôi dưỡng tình cảm, tu dưỡng tính tình. Dùng lời Khổng Tử mà nói, đọc sách là để tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ, tất nhiên đó chỉ là lý tưởng cao nhất của kẻ sĩ thời phong kiến, trong thực tế thường rất khó thực hiện, kẻ thực sự tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ được mấy người? Nhân sinh trên đời không ngoài hai chữ danh lợi, đắc ý trên thương trường, đắc chí trên quan trường, có thành tựu về học thuật, có sáng tạo về nghệ thuật, bốn tình huống trên gần như có thể khái quát được mọi sự theo đuổi của người đọc sách trong thiên hạ. Với tính cách si mê này của cậu, có lẽ trên con đường nghiên cứu học thuật có thể vẫy vùng thỏa chí, tiếc rằng cậu đã bước vào cửa quan trường, muốn quay đầu làm lại thì nói thì dễ làm mới khó! Hơn nữa, đường đời nào chẳng quanh co dài rộng, chỉ cần dụng tâm kinh doanh, luôn sẽ có thu hoạch. So với trước đây, cậu quả thực đã tiến bộ rất nhiều, đối nhân xử thế không còn cô độc kiêu ngạo nữa, không còn là một gã cuồng sĩ nữa. Chính vì thấy được những thay đổi này của cậu, hôm nay mới đặc biệt tìm cậu tâm sự, hy vọng có ích cho cuộc đời sau này của cậu. Những ngày dạy học ở Quỳnh Đài, tôi cũng từng có một sự si mê, nhưng là vì tôi nghèo, nghèo đến mức sinh lòng tự ti. Mà tự ti lại thường biểu hiện bằng sự tự cao, không muốn giao thiệp với người khác, càng không muốn nhìn sắc mặt người khác mà làm việc, căm ghét lũ làm quan tận xương tủy. Cho đến khi làm phó huyện trưởng, tận mắt chứng kiến cuộc sống khó khăn của đồng bào vùng cao, nỗi bất lực trong kế sinh nhai, tôi mới thực sự tự phản tỉnh, cảm thấy mình là người may mắn, dù sao cũng đã đọc sách, đã thấy sự đời, cũng cảm thấy nên làm chút gì đó, góp chút sức lực cho sự phát triển kinh tế địa phương, tận tâm cho những điều bất công trong thiên hạ. Thực ra người ở chốn quan trường không phải chỉ biết ăn nhậu qua ngày, ăn nhậu là thói đời, chúng ta không đủ sức thay đổi nó, quan trọng là cậu phải luôn nhớ làm chút việc thực tế có lợi cho nước cho dân trong cái thói đời này. Bởi quan trường bản thân nó chính là điểm giao thoa của các mối quan hệ lợi ích, ở trong đó phải luôn nắm vững lập trường quan điểm của mình, điều phối tốt các mối quan hệ, khiến nó phát triển theo hướng lý tưởng. Cái gọi là "đàm tiếu trung cường lỗ hôi phi yên diệt", chính là nói về cảnh giới cao nhất của việc vận dụng chiến lược chính trị, chẳng phải có người nói chính trị là cuộc chiến không máu không mồ hôi sao? Người phương Tây chủ trương nhân tính bản ác, người Trung Quốc chủ trương nhân tính bản thiện, nên người nước ngoài vào nhà thờ đa phần là sám hối, thường nói: "Chúa ơi! Con có tội", người Trung Quốc vào chùa miếu đa phần là cầu nguyện, thường nói: "Thần Phật ơi! Hãy ban phúc cho con!". Thiện hữu thiện báo, ác hữu ác báo, "nông bản thiện lương", đương nhiên nên có quả báo tốt, đó là tâm thái phổ biến của người nước ta. Nghĩa là định hướng nhân sinh của chúng ta phần nhiều mang tính công lợi, thường lấy sự được mất cá nhân làm thước đo đúng sai, chứ không phải pháp luật. Cho nên việc ở Trung Quốc mới khó làm, sơ suất một chút là dễ gây ra tranh chấp tình cảm cá nhân, quan trường cũng vậy. Làm một vị quan, vừa phải xuất phát từ lợi ích tổ chức, lợi ích quần chúng, đảm bảo thực thi các phương châm chính sách, pháp luật quy định của nhà nước, vừa phải xem xét điều phối các mối quan hệ xung quanh, chú ý đến lợi ích cá nhân, trên cơ sở cố gắng không làm tổn thương tình cảm đồng chí, một câu thôi: đoàn kết là sức mạnh. Như vậy cậu mới có thể hiểu được lý do vì sao quan trường lại náo nhiệt, quan hệ phức tạp. Cái gọi là mạng lưới quan hệ, nói trắng ra chính là hai chữ nhân tình, không có quan hệ nhân tình chặt chẽ, cậu có bản lĩnh đến đâu cũng không làm xong được một việc chính sự. Cho nên ở quan trường, điều cấm kỵ nhất chính là sự si mê và thanh cao, chỉ khi hòa mình vào với mọi người, cậu mới có thể như cá gặp nước, mới có thể thực hiện được chí hướng và hoài bão báo quốc vì dân. Đọc ngàn cuốn sách, có đi được vạn dặm đường hay không, đều xem cậu có ngộ ra được đạo lý trong đó hay không. Nói đi cũng phải nói lại, si mê và thanh cao là một loại phẩm hạnh tiết tháo khó có được, giấu sự kiêu ngạo vào trong xương tủy, rót nó vào nguyên tắc làm việc, thì cậu sẽ bách chiến bách thắng!"
Ngụy Hoằng Ích nghe đến say sưa, hồi lâu mới nói được một câu: "Thị trưởng Hạng, con hiểu rồi, người ta không được có kiêu ngạo nhưng không thể không có cốt cách, con cuối cùng cũng hiểu được ý nghĩa trong đó. Cảm ơn ngài, chân thành cảm ơn những lời dạy bảo tận tâm này của ngài, con sẽ khắc cốt ghi tâm suốt đời!"
"Cậu có thể hiểu được tâm huyết này của tôi là tốt rồi. Sau Tết, tôi sẽ lập tức tiến cử cậu lên tổ chức làm trưởng phòng thư ký số một, sau này ra sao là xem sự nỗ lực của cá nhân cậu. Nhớ lấy một câu: Nhân gian chính đạo thị thương tang (đạo chính giữa nhân gian vốn nhiều nỗi thăng trầm)!"
Ngụy Hoằng Ích không kìm được xúc động, hai mắt đỏ hoe, trào nước mắt.
Hạng Tự Liễn nhẹ nhàng trách: "Khóc cái gì mà khóc! Nam tử hán đại trượng phu đầu đội trời chân đạp đất làm anh hùng, sao lại khóc lóc như đứa trẻ thế này."
Ngụy Hoằng Ích lau nước mắt, tủi thân nói: "Thị trưởng Hạng, ngài tốt hơn bố con gấp trăm lần, từ bé đến lớn chỉ biết ông ấy mặt nặng mày nhẹ mắng con vô dụng. Nhìn cái bản mặt đen sì của ông ấy là con lại thấy ở chốn quan trường chẳng có lấy một người tốt."
"Ông ấy là bố cậu, đương nhiên phải nghiêm khắc với cậu. Tìm cơ hội mà trao đổi cho tốt, 'đả trượng thân huynh đệ, thượng trận phụ tử binh' (ra trận đánh giặc thì anh em ruột, ra trận thì cha con), sau này còn phải học hỏi bố cậu nhiều đấy!" Lúc Hạng Tự Liễn nói những lời này trong lòng cũng không hề nhẹ nhõm, nhìn cảnh Ngụy Hoằng Ích lau mũi, ông thật không biết gã cuồng sĩ này sau này có gây ra họa gì cho mình không. Người ta thường là mệnh định, Hạng Tự Liễn để trong lòng nói: "Chỉ nhìn vào tạo hóa của cậu thôi!"
Ngụy Hoằng Ích thấy Hạng Tự Liễn chỉ cắm cúi đọc tài liệu, cầm khăn giấy lau khô nước mắt, lặng lẽ lui ra ngoài.
Thực ra Hạng Tự Liễn chẳng đọc vào chữ nào, chỉ là làm bộ làm tịch mà thôi, liếc thấy Ngụy Hoằng Ích ngẩng đầu ưỡn ngực đi ra khỏi cửa, trong lòng mới cảm thấy an tâm, nghĩ thầm "nhi tử khả giáo" (con trẻ dạy được).
Buổi chiều, Triệu Quốc Lượng tìm tới báo cáo tình hình tiến độ nhà máy điện. Đóng cửa lại, Triệu Quốc Lượng cất cao giọng: "Lão Hạng à! Chuyến đi Thanh Áo lần này thu hoạch không ít nhỉ! Bắt được chuột lại đào ra kho thóc, cậu đây chẳng phải là chó lo việc mèo, làm chuyện thừa thãi sao?"
"Thừa thãi? 'Lại tử' (kẻ hói) không đụng phải nắng độc thì đương nhiên không biết đỉnh đầu ngứa! Để cậu Triệu Quốc Lượng đi trải nghiệm thử, sẽ không nói lời mỉa mai như vậy nữa."
"Lão Hạng à! Nói chuyện phải dựa vào lương tâm, tôi có bao giờ phá đám cậu đâu? Lời này đâu phải tôi nói, e là khắp các đường phố Quỳnh Triều đều nghe thấy rồi."
"Bên ngoài nói thế nào? Nói tôi Hạng Tự Liễn chó bắt chuột xen vào chuyện người khác? ***, chuyện này tôi quản đến cùng!" Chửi xong, có lẽ thấy hơi quá, bèn bình tâm lại nói: "Ai bảo tôi xui xẻo cơ chứ? Đụng phải loại chuyện rác rưởi này, tên Nhan Ngọc Bảo kia cũng quá đáng lắm rồi!"
"Lão Hạng à! Gió bên ngoài đang rất căng, cả trong Hội phụ nữ, Liên đoàn công thương đều có người nói cậu Hạng Tự Liễn cố tình không để người khác ăn Tết, chọn lúc này gây chuyện để phô trương."
Hạng Tự Liễn vừa nghe liền hiểu được quá nửa, biết là có người đứng sau phát động thế trận dư luận.
Đúng lúc này, Triệu Tân Lương đẩy cửa bước vào, hỏi: "Hai người đang thì thầm gì thế!"
Hạng Tự Liễn không ngờ Triệu Tân Lương lại tìm đến vào lúc này, vội đứng dậy nói: "Cơn gió nào thổi thị trưởng Triệu đến chỗ tôi đây? Mời ngồi, mời ngồi!"
Ngụy Hoằng Ích bưng ba chén trà vào. Hạng Tự Liễn bưng một chén đưa cho Triệu Tân Lương, nhường ghế của mình cho Triệu Tân Lương ngồi. Triệu Tân Lương cũng không khách khí, xê mông ngồi xuống. Hạng Tự Liễn liền ngồi song song với Triệu Quốc Lượng trên ghế sofa.
Triệu Quốc Lượng thấy Triệu Tân Lương không lên tiếng, đứng dậy nói: "Thị trưởng Triệu có phải đến tặng phong bì cho thị trưởng Hạng không, vậy tôi phải lánh mặt thôi."
"Tôi tặng phong bì thì thiếu ai chứ thiếu cậu Triệu Quốc Lượng sao? Năm trăm năm trước là một nhà, tổ tông sẽ mắng tôi vô tình vô nghĩa mất."
Nói xong câu đó, Triệu Quốc Lượng lại ngồi xuống.
Sau khi đùa cợt, nhanh chóng chuyển sang chủ đề chính, Triệu Tân Lương nói: "Nhan Ngọc Bảo đã bị "treo" lên rồi, gã này cậy có người trên chống lưng, chết không thừa nhận việc đã nhúng tay vào chuyện kế hoạch hóa gia đình. Hạng Tự Liễn, cậu sớm liên hệ với Hạ Đông Sinh, bảo ông ta mau chóng gửi tài liệu vi phạm kỷ luật của Nhan Ngọc Bảo vào tay tổ kiểm tra lâm thời. Ông lão đó lại sảng khoái, chưa vào cửa công an đã khai báo không sót gì, hai năm qua tổng cộng ăn trộm hơn tám trăm con lợn. Thảo nào hơn một năm nay gây ra lòng người hoang mang, đều nói là do Thân Hòa Bang giở trò. Tôi thấy là có cá nhân không biết tự trọng, không biết tự yêu lấy mình, cậy có tư cách thâm niên mà gây sóng gió, lần này xem lão ta làm sao đền cả vốn liếng dưỡng lão vào đó."
Hạng Tự Liễn không ngờ Triệu Tân Lương đến đây chỉ vì để nói những lời này, nghe quá mất giá, đâu giống dáng vẻ của một thị trưởng! Những việc này chỉ cần các cơ quan kỷ luật xử lý, trên thường vụ có thông báo là xong chuyện. Nhưng dù sao Triệu Tân Lương cũng là cấp trên, Hạng Tự Liễn không tiện phản bác trước mặt. Lời của Triệu Quốc Lượng lúc nãy đã nhắc nhở ông, Hội phụ nữ, Liên đoàn công thương từ sớm đã có người nói ông Hạng Tự Liễn đổ dầu vào lửa. Thái độ của Triệu Tân Lương bày tỏ rõ ràng là muốn dồn Nghiêm Đức Khôn vào chỗ chết. Tết nhất đến nơi rồi, Hạng Tự Liễn không muốn làm căng mọi chuyện, hơn nữa Nghiêm Đức Khôn cũng không phải là tay vừa, ở Quỳnh Triều bao nhiêu năm nay, không phải là người hậu bối như Triệu Tân Lương muốn lật đổ là lật đổ được.
"Tôi sẽ liên hệ với Hạ Đông Sinh ngay, mau chóng làm rõ ngọn ngành vụ án. Quỳnh Triều đang lúc nhiều việc, dư âm nhà máy điện còn chưa hoàn toàn lắng xuống, giờ lại xảy ra chuyện Nhan Ngọc Bảo, hay là kiến nghị tổ điều tra lâm thời mau chóng làm rõ tình tiết vụ án, kết thúc sớm vụ án, đều là Tết nhất cả rồi, mọi người mong cầu sự bình an."
"Cậu Hạng Tự Liễn sợ rồi à, có phải có người đứng sau giở trò không? Tôi Triệu Tân Lương không sợ, cậu sợ cái gì! Cần làm thì làm cho ra ngô ra khoai, chẳng phải quần chúng đều lo lắng về Thân Hòa Bang sao? Chi bằng làm một cuộcgiao đại (báo cáo/thú tội) triệt để, để bách tính ăn một cái Tết bình an. Nghĩ đến bách tính, chúng ta phải lo lắng nhiều hơn chứ!" Triệu Tân Lương nói một cách thấm thía.
Xem ra Triệu Tân Lương đã quyết tâm lấy Nghiêm Đức Khôn ra làm dao mổ, Hạng Tự Liễn cũng không khuyên giải nữa, ứng phó nói: "Cá nhân tôi nhất định giữ vững nhất trí với tổ chức, hơn nữa chuyện này cũng do tôi khơi mào trước, chuyện hối hận tôi kiên quyết không làm!"
Triệu Tân Lương dường như không nghe ra ý mỉa mai trong lời của Hạng Tự Liễn, tiếp tục bày tỏ quyết tâm trừng trị tham nhũng của mình: "Đối với những kẻ phá hoại nghiêm trọng sự ổn định xã hội, gây nguy hại cho an ninh trật tự địa phương nhất định phải xử lý nặng và nghiêm, bất kể liên quan đến lãnh đạo cấp nào, cũng bất kể sau lưng hắn có chỗ dựa cứng đến đâu, nhất định phải truy cứu đến cùng. Chỉ cần chúng ta lập trường kiên định, tôi không tin là không cạy được hàm răng của Nhan Ngọc Bảo."
Lời này sao nghe như bài phát biểu nhận chức của cán bộ kỷ luật, Hạng Tự Liễn nghe rất không thoải mái, lại không tiện châm chọc trực tiếp, bèn làm ra vẻ chăm chú lắng nghe, không nói một lời.
Triệu Tân Lương nhìn Hạng Tự Liễn, còn muốn tiếp tục nói, dừng lại một chút rồi nhìn sang Triệu Quốc Lượng, cuối cùng cũng ngậm miệng. Nhàn rỗi không có việc gì, tán gẫu vài câu không đâu vào đâu rồi bỏ đi.
Nhìn bóng lưng Triệu Tân Lương biến mất ở cuối hành lang, Triệu Quốc Lượng đóng cửa lại, làm mặt quỷ với Hạng Tự Liễn: "Ông bản gia này của tôi nhìn thế nào cũng chẳng giống thị trưởng, trái lại giống bí thư kỷ ủy hơn."
Hạng Tự Liễn cười cười: "Cậu cũng không thể mỉa mai người ta như vậy, phải thấu hiểu tâm trạng cấp bách của người ta chứ. Tháng tư là họp Đại hội Nhân đại rồi, vị trí thị trưởng tạm quyền này của hắn có ngồi vững được hay không còn nằm trong tay người khác, sao hắn không gấp được? Cậu cũng biết đấy, Nghiêm Đức Khôn này tuy ngày thường hay đối đầu với tổ chức, nhưng khách quan mà nói cũng đã tăng cường xây dựng dân chủ, mở rộng ảnh hưởng của Đại hội Nhân đại trong quần chúng, vị thị trưởng tiền nhiệm chẳng phải là bị ông ta đá văng khỏi yên ngựa đó sao? Không có sự nỗ lực của ông ta e là vụ án nhà máy điện này không dễ phá được trong một sớm một chiều!"
"Ồ! Thế vụ án Nhan Ngọc Bảo này lại có liên quan gì đến Nghiêm Đức Khôn?"
"Nhan Ngọc Bảo là em rể của Nghiêm Đức Khôn đấy! Nên vụ án mới trở nên phức tạp. Nghiêm Đức Khôn mấy năm nay cũng làm không ít việc tốt, Nhật Nguyệt Bang và Quang Đầu Bang gián tiếp bị tiêu diệt trong tay ông ta, không có việc ông ta liên tục gây áp lực lên chính phủ, tôi thấy bây giờ chúng vẫn còn hoành hành đấy!"
"Xem ra cậu khá thấu hiểu Nghiêm Đức Khôn đấy. Nghĩ cũng lạ, nửa đời sau của Nghiêm Đức Khôn cũng đủ đen đủi, chuyển ngành cấp phó sư đã mười mấy năm, mà chẳng lên nổi lấy một cấp, lại còn gây ra trò cười bị rớt chức, hèn gì ông ta khắp nơi bất mãn."
"Năng lực cá nhân Nghiêm Đức Khôn thì không tồi, nhưng thông minh quá hóa dại, tôi thấy lần này ông ta gặp xui xẻo thật rồi. Đề bạt loại vai vế như Nhan Ngọc Bảo, chính là đi sai bước đầu tiên, lại còn bày ra một cái Thân Hòa Bang nửa thật nửa giả, xem ông ta thu dọn bãi chiến trường này thế nào."
"Lão Hạng à! Đừng lo chuyện người khác trước, lo cho mình đi! Lúc này không chừng Nghiêm Đức Khôn đang đứng sau lưng mắng cậu đấy!"
"Không có gì để nói, chửi thì cứ mặc ông ta chửi. Bây giờ việc duy nhất có thể làm, là làm việc theo việc, đừng làm mâu thuẫn lớn thêm, khiến Quỳnh Triều trên dưới không yên." Hạng Tự Liễn tuy miệng nói vậy, nhưng trong lòng hiểu rõ một cuộc kéo co là không thể tránh khỏi.
"Tôi thấy chuyện này không đơn giản thế đâu, nhìn thái độ của Triệu Tân Lương vừa rồi là biết. Nói đi cũng phải nói lại, Triệu Tân Lương làm vậy cũng là bất đắc dĩ, vết xe đổ, không thể không phòng, nếu tại đại hội nhân đại mà không ngồi vững, hắn chẳng thành Nghiêm Đức Khôn thứ hai sao!"
Triệu Quốc Lượng nói xong, đột nhiên lại cảm thán: "Triệu Tân Lương gấp rút muốn ngồi vững, tôi lại gấp rút muốn ngồi lệch đây! Có cần tìm Nghiêm Đức Khôn tính sổ một phen không?" Triệu Quốc Lượng nói lời này, một nửa là đùa, một nửa là thật. Đến Quỳnh Triều lâu như vậy rồi, vẫn chưa được treo cái danh phó thị trưởng, trong tài liệu của Ban Tổ chức chỉ có thêm cái ngoặc đơn sau tên cậu, trong ngoặc ghi ba chữ "Phó cấp phòng". Ở nơi công cộng, trước mặt sau lưng mọi người đều gọi cậu là thị trưởng Triệu, nghe vào lòng chua xót, cứ cảm thấy danh không chính ngôn không thuận.
Hạng Tự Liễn hoàn toàn hiểu tâm trạng cậu, vỗ vai an ủi: "Đợi bận xong vụ án Nhan Ngọc Bảo này, tôi sẽ đề xuất ý kiến lên tổ chức. Trước hết nói về tình hình tiến độ nhà máy điện đi!" Hạng Tự Liễn không cách nào hứa chắc với Triệu Quốc Lượng, đành phải gạt chủ đề đi.
"...Phần kỹ thuật dân dụng của nhà máy điện về cơ bản đã hoàn thành, qua Tết là có thể tiến hành lắp đặt và chạy thử tổ máy thứ nhất, cục diện thiếu điện của thành phố Ninh Lâm sẽ được đảo ngược về căn bản."
Hạng Tự Liễn nghe xong dặn Triệu Quốc Lượng tổ chức chuyên gia khảo sát hiện trường lần nữa, căn chỉnh kích thước, đảm bảo tổ máy lắp đặt đạt chuẩn ngay từ lần đầu.
Khi chia tay, Triệu Quốc Lượng nắm tay Hạng Tự Liễn nói: "Lão Hạng à! Tôi vẫn lo cho cậu, vụ Nhan Ngọc Bảo này nếu làm không khéo là cậu thành bia đỡ đạn đấy, cẩn thận nhé! Tốt nhất tìm cơ hội nói chuyện với Nghiêm Đức Khôn."
Hạng Tự Liễn hỏi ngược lại Triệu Quốc Lượng: "Chuyện này nói được sao? Càng vẽ càng đen, cứ tĩnh quan kỳ biến (lặng lẽ quan sát sự biến chuyển) thôi!"
Triệu Quốc Lượng vừa bước ra cửa, lại quay trở lại, do dự một chút rồi nói: "Có vài lời tôi không biết nên nói hay không."
Hạng Tự Liễn cảm thấy tình hình nghiêm trọng, Triệu Quốc Lượng nói chuyện với ông trước giờ đều nhanh nhảu, lần này lại ngập ngừng ấp úng. "Chuyện gì?"
Triệu Quốc Lượng không trả lời, đi ra hành lang nhìn trước nhìn sau, xác định không có người mới nhẹ nhàng đóng cửa, tiện tay chốt khóa. "Lão Hạng, cậu không thấy nhà máy điện có gì đó không bình thường sao?" Triệu Quốc Lượng vẻ mặt nghiêm túc.
Hạng Tự Liễn theo đó cũng nghiêm túc lại, cúi đầu rồi lại đột ngột ngẩng lên. "Nhà máy điện luôn khiến tôi nghi ngờ, nhưng không nói rõ được là sao. Sao, cậu phát hiện điểm bất thường à?"
"Công trình do Ninh Lâm quản lý trực tiếp, lần trước xảy ra chuyện lại chỉ bắt được người ở Quỳnh Triều, cậu không thấy lạ sao?" Triệu Quốc Lượng không trực tiếp trả lời Hạng Tự Liễn.
"Chỉ dựa vào lạ và nghi ngờ là vô dụng, phải có căn cứ. Chuyện này nếu làm không khéo liên lụy đến lãnh đạo chủ chốt của Ninh Lâm, chúng ta không thể đoán mò. Có một loại dự cảm không thể xua đi, nhà máy điện sớm muộn gì cũng xảy ra chuyện lớn. Công trình trọng điểm của tỉnh bao nhiêu người dòm ngó đấy! Cắt mụn nhọt, để lại sẹo độc, nghe nói bên ngoài đã bắt đầu có tin đồn rồi. Chúng ta phải thận trọng, sơ suất một cái là đi tong, vĩnh viễn không ngóc đầu lên được đâu!" Hạng Tự Liễn sau khi nói nỗi lo của mình, lại hỏi Triệu Quốc Lượng có phải phát hiện dấu vết khả nghi không.
Triệu Quốc Lượng đứng dậy đi đi lại lại ba vòng một cách bất an, cầm chén lên uống cạn, rồi châm thuốc hút mạnh. Hạng Tự Liễn cũng không vội, châm thuốc thong thả hút, gần đây ông nhận ra mình ngày càng có hàm dưỡng hơn, mỗi khi gặp chuyện lớn đều có thể bình tâm tĩnh khí.
Khoảng mười phút sau, Triệu Quốc Lượng bình tĩnh lại, trừng mắt hỏi: "Lão Hạng, cậu sẽ không có dính líu đến vấn đề này chứ? Lời này tôi vốn không nên hỏi, lúc này không hỏi không được! Muốn đánh muốn mắng cậu sau này tính sổ với tôi!" Mắt Triệu Quốc Lượng đỏ ngầu, đầy tia máu, mí mắt thâm đen sưng húp, rõ ràng đêm qua không chợp mắt.
"Đến nước nào rồi mà còn nói mấy lời vô nghĩa tình cảm nam nữ thế này! Sao, đêm qua nhớ tôi đến mất ngủ à? Nói cho cậu biết, tôi sống vẫn tốt, không có làm kẻ thứ ba xen ngang, không dính dáng đến chuyện này! "Người tình lớn" của tôi, lần này cậu yên tâm rồi chứ?" Hạng Tự Liễn nói rất nhẹ nhàng, nhưng giọng điệu không cho phép nghi ngờ.
Hai người nhìn nhau, Triệu Quốc Lượng thở dài: "Thế thì tốt!"
"Tốt cái gì? Cậu nắm được cơ mật cốt lõi? Lại mắc bệnh được mất, sợ hại tôi à?"
"Hại ai cũng được, tôi không thể hại cậu chứ! "Người tình lớn" của tôi. Không nói nhiều nữa, xem cái này đi." Triệu Quốc Lượng từ trong túi lôi ra một cuốn giới thiệu sản phẩm được đóng bìa tinh xảo đưa cho Hạng Tự Liễn.
Từ trang đầu lật đến trang cuối, ngoài vài con số Ả Rập báo giá, toàn là tiếng Đức, Hạng Tự Liễn không hiểu mô tê gì. Ông nhíu mày, ánh mắt hỏi ý nhìn Triệu Quốc Lượng.
"Cuốn giới thiệu sản phẩm của Công ty chế tạo cơ điện tập đoàn Cát Lãng thị của Đức đấy!"
Hạng Tự Liễn hiểu được một nửa, "Giá chào hàng và giá mua vào có sự chênh lệch?"
Triệu Quốc Lượng đứng dậy lật đến trang sáu, chỉ vào một mục ở giữa: "Đơn giá tua-bin tổ động lực số ba quy đổi ra nhân dân tệ là ba mươi triệu, chúng ta mua một cặp, cộng thêm các chi phí khác nhiều nhất cũng chỉ có sáu mươi lăm triệu, nhưng giá trên sổ sách là chín mươi bảy triệu. Chênh lệch quá lớn!"
Hạng Tự Liễn kinh ngạc đến mức không nói nên lời, hồi lâu mới phản ứng lại, "Có phải tăng giá không? Bảng giá là của mấy năm trước à?" Không thể tin nổi! Một hơi nuốt chửng một phần ba tiền thiết bị, chuyện chưa từng nghe thấy!
"Cuốn giới thiệu mới in lại tháng sáu năm ngoái, hiệu lực đến tháng tám năm nay. Người Đức rất coi trọng tín nghệ (uy tín), tuyệt đối không bao giờ thay đổi lời nói vào phút chót."
"Thuế nhập khẩu thì sao?" Hạng Tự Liễn cứ nghĩ theo hướng tốt, cố xua đi cơn ác mộng đáng sợ.
"Công trình cơ sở quốc gia, hải quan cho thông hành, dù có cũng không vượt quá năm phần trăm!" Xem ra Triệu Quốc Lượng đã tính toán trước các tình huống có thể xảy ra. Giờ chỉ còn lại một khả năng, khiến người ta nghĩ đến thôi là nổi da gà toàn thân.
Không khí trong phòng căng thẳng tột độ, hai người châm thuốc im lặng hút, như thể làm vậy có thể thiêu rụi một thảm họa.
Mở cửa sổ, một cơn gió lạnh thổi vào, khói thuốc lập tức tan đi, Hạng Tự Liễn không kìm được rùng mình. Thực ra gió mùa đông ở Ninh Lâm không lạnh, lạnh là lòng người. Sau khi Hạng Tự Liễn đóng cửa lại, "ngọc vũ thanh trừng linh đài lai thần" (tâm trí trở nên sáng suốt).
"Cuốn giới thiệu này lấy từ đâu ra? Đã là người ta có chuẩn bị mà tới, không nên sơ suất bất cẩn như vậy chứ!"
"Kẹp trong đống bản vẽ thiết kế! Lúc đó tôi đã nghi ngờ, việc bảo quản bản vẽ thiết kế và việc mua sắm thiết bị thuộc về hai phòng ban khác nhau, sao lại vô duyên vô cớ ghép vào nhau được? Rõ ràng là có người giở trò." Giọng Triệu Quốc Lượng càng đè càng thấp, nhưng từng chữ đều đanh thép.
Nghe đến đây, đại khái có thể suy đoán như sau: Tổng chỉ huy xây dựng nhà máy điện Ninh Lâm có người thấu hiểu âm mưu trong đó, không cam tâm để một số kẻ mưu đồ đạt được, lại không dám tố cáo trực tiếp, sợ cuối cùng âm mưu chưa bị vạch trần mà bản thân lại bị người ta ám hại. Thế là người trong cuộc đó đã kẹp cuốn giới thiệu sản phẩm của Công ty chế tạo cơ điện tập đoàn Cát Lãng thị Đức vào bản vẽ thiết kế, gửi theo con đường bình thường đến bộ chỉ huy hiện trường Quỳnh Triều, hy vọng có người tinh mắt thấu hiểu dụng ý, phơi bày những thủ đoạn mờ ám bên trong dưới ánh mặt trời. Người đó quả là tâm huyết, làm như vậy dù có được thực hiện cũng không bị người thường để ý và thấu hiểu, dù sao người hiểu tiếng Đức ở thành phố Quỳnh Triều có thể nói là phượng mao lân giác (cực hiếm)! Lui vạn bước mà nói, dù có bị người ta phát hiện, cũng có thể giải thích là sai sót vô ý. Hợp đồng mua sắm tua-bin đã ký được một năm rưỡi rồi, hai tổ máy sắp được lắp đặt chạy thử, người thông minh kia trong lòng chắc hẳn đang mắng ông trời không có mắt! Đúng lúc này, Triệu Quốc Lượng vô tình nhìn thấy cuốn giới thiệu này, một yếu tố bất định nào đó đã khơi dậy sự tò mò của cậu, thúc đẩy cậu nghiêm túc lật xem cuốn giới thiệu để tìm ra những điểm huyền bí trong đó. Vậy người thông minh kia là ai? Có thể tiếp xúc với cuốn giới thiệu sản phẩm chỉ có vài nhân vật đếm trên đầu ngón tay, thị trưởng Lê Doanh Quyền, Triệu Tân Lương lúc đó đang giữ chức Phó thư ký kiêm Phó chỉ huy, Tổng công trình sư Lôi Hưng Nghiệp, Phó tổng công trình sư Tào Chí Trường, kỹ sư cơ điện Phạm Dương Thanh. Theo tình hình suy đoán không ngoài ba người trong số đó, ngoài Lôi Hưng Nghiệp, Tào Chí Trường, Phạm Dương Thanh ra thì còn là ai được nữa?
Tình hình suy đoán với lời kể của Triệu Quốc Lượng đại khái không khác nhau là mấy. Từ sau vụ việc nhà máy điện Ninh Lâm lần trước, các loại tin đồn chưa bao giờ dứt hẳn, gần đây lại lưu hành trò mới: Nhà máy điện Ninh Lâm là một ngôi chùa, không chết bố không chết mẹ. Bảy món mặn tám món chay đọc kinh hòa thượng, ba ngày một trận năm ngày một trận làm đạo tràng. Nhổ ra hai cái rầm mái, để lại một cây gậy vuông cũ. Vật tất tự hủ trùng hậu trụ, lớn nhỏ Di Đà có gì khác nhau. Tin đồn không biết từ đâu ra, nhưng biên soạn rất có trình độ, hàm ý bên trong không phải là loại người ngoài phố tùy tiện buông lời mà có thể thổi phồng được. Bí thư tiền nhiệm của Quỳnh Triều tên là Duy Trường Đống, thị trưởng tên là Mạnh Nghiệp Bính, trong tên đều chiếm chữ "mộc" (gỗ). Nếu hai cây rầm chỉ hai người bọn họ, thì "cây gậy vuông cũ" không ai khác ngoài Lê Doanh Quyền! Tâm tư này Hạng Tự Liễn đương nhiên sẽ không nói ra trước mặt Triệu Quốc Lượng, suy đoán hình tượng chỉ là chuyện tạm bàn, không phải phẩm chất của một quan chức chín chắn, huống chi Triệu Quốc Lượng tâm tư tinh tế, biết đâu đã nghĩ đến khâu này rồi, chỉ là không nói rõ ra mà thôi. Tin đồn thường là tiếng lòng của dân chúng, nó luôn ứng hợp với một cơ hội nào đó, người kể chuyện thường nói lòng dân là ý trời, vậy tin đồn chính là vật mang và môi giới của ý trời, sự xuất hiện và lan truyền của nó sẽ dẫn đến một cuộc phong vân tế hội, núi sông biến sắc!
Việc liên quan đến phía trước phía sau nhà máy điện Ninh Lâm, Hạng Tự Liễn không thể không suy xét kỹ lưỡng. Tin đồn là ai biên soạn? Cuốn giới thiệu sản phẩm của Công ty chế tạo cơ điện tập đoàn Cát Lãng thị của Đức lại là ai kẹp vào trong bản vẽ? Có thể là cùng một người làm không? Lúc này ông nhớ đến kỹ sư cơ điện Phạm Dương Thanh.
Phạm Dương Thanh để tóc dài buộc thành một đuôi ngựa sau đầu, nếu không quen biết chắc chắn sẽ tưởng là một nghệ sĩ họa sĩ tiên phong hay ca sĩ trẻ. Cậu tốt nghiệp khoa cơ điện Đại học Thanh Hoa, sau đó đi du học Đức, sau khi về nước được thành phố Ninh Lâm tuyển dụng làm đợt nhân tài cao cấp đầu tiên. Chàng trai chưa đầy ba mươi, làm việc chắc chắn, phong cách sống thời thượng, ngày làm việc vất vả tám tiếng, xong bản vẽ lại lật luận văn, đêm làm việc vất vả tám tiếng, hết bar lại đến sauna. Chính vì cái tính cách này, Hạng Tự Liễn ấn tượng đặc biệt sâu sắc, còn từng khen ngợi cậu trước mặt, nói là thanh niên tốt của thời đại. Xây dựng nhà máy điện Ninh Lâm gần đến giai đoạn cuối, người của bộ chỉ huy phần lớn rảnh rỗi không có việc gì làm, thanh niên tốt của thời đại lại chạy đến một đài phát thanh địa phương mới bắt đầu làm người dẫn chương trình, chủ trì chuyên mục "Ninh Lâm Dạ Thoại". Ban đầu, trong bộ chỉ huy có người trêu chọc cậu "ăn trong bát dòm chảo", nhưng không lâu sau mọi người đều nín thở tập trung. Chương trình "Ninh Lâm Dạ Thoại" có tỷ lệ nghe cao hơn tỷ lệ xem của đài truyền hình Ninh Lâm, đài phát thanh đó cũng theo đó mà nổi tiếng,nghiệp vụ quảng cáo bay đến như tuyết rơi. Các chương trình như "Dạ Thoại" đa phần là nữ dẫn, đàn ông dẫn chương trình mới mẻ ra mắt cùng lắm chỉ nóng được ba phút, nhưng độ nóng của Phạm Dương Thanh không hề giảm, thiếu niên học theo cách ăn mặc của cậu, một chiếc áo sơ mi ca rô, một cái đuôi ngựa, thiếu nữ tôn cậu làm thần tượng, treo trên tường dán đầu giường mơ thấy. Phạm Dương Thanh liền dứt khoát từ bỏ công việc ở bộ chỉ huy, làm người dẫn chương trình chuyên nghiệp. Ở Quỳnh Triều một thân một mình, những lúc đêm khuya thanh vắng, Hạng Tự Liễn thỉnh thoảng cũng nghe "Ninh Lâm Dạ Thoại", những lời lẽ hài hước của Phạm Dương Thanh xen lẫn sự chân chất quý giá nhất của người Đức, giọng nói trong trẻo như dòng sông Rhine lặng lẽ chảy vào tâm điền. Thực ra điều lay động thính giả nhất vẫn là những vần thơ Shelley của cậu, sự trữ tình bình dị, ý cảnh vô cùng,ngụ ý không sâu không cạn. Nhớ đến Phạm Dương Thanh, Hạng Tự Liễn liền nhớ đến bài thơ đó — "Cây Tuyết Tùng".
Trước cửa nhà cũ
Cây tuyết tùng cúi đầu hướng về phía đầu làng
Có phải đang thăm hỏi dấu vết trở về của con
Dưới làn sóng trong lặng lẽ
Cá nhỏ khẽ lắc qua bóng hình trác trác của bạn
Gió nhẹ thổi tới
Dáng vẻ bồng bềnh dật dật đó
Phải chăng là khăn choàng của cô thôn nữ bên bờ sông
Xuyên qua mùa rụng lá
Những điểm phù bạch (trắng nổi) lấm tấm
Như những nỗi niềm nhàn nhạt vấn vương trong mái tóc xanh
Chân trời không mong
Một đám mây chậm rãi say trên vai
Như có như không đè nặng tâm sự
Bước chân phiêu bạt còn bao xa
Cây tuyết tùng cao rồi rễ cũng sâu rồi
Hạng Tự Liễn không tâm trí tưởng tượng phong cách chủ trì của Phạm Dương Thanh xuất sắc thế nào, tính cách đa dạng ra sao, tài nghệ phong phú thế nào, lúc này ông chỉ muốn hỏi, Phạm Dương Thanh có phải là người kẹp gửi cuốn giới thiệu sản phẩm của Công ty cơ điện tập đoàn Cát Lãng thị không, có phải là người khởi xướng tin đồn đó không? Câu trả lời trong lòng là khẳng định, có đạo đức nghề nghiệp tốt, hành sự không câu nệ, hiểu tiếng Đức giỏi thơ văn, đừng nói bộ chỉ huy không có người thứ hai, dù cả Ninh Lâm cũng không tìm ra hai ba người.
Nghĩ đến đây, khóe miệng Hạng Tự Liễn lướt qua một nụ cười nhạt, có lẽ là vì đắc ý với phân tích suy luận hợp logic của bản thân, có lẽ là vì ngạc nhiên vui mừng thầm kín với sự xuất hiện của cuốn giới thiệu và tin đồn, có lẽ là lo lắng cho hậu quả hành vi của Phạm Dương Thanh chăng! Trong nụ cười nhàn nhạt như có như không ấy có quá nhiều nguyên do không rõ ràng.
"Cuốn giới thiệu có người khác biết không?" Hạng Tự Liễn hơi mở to mắt nhìn chằm chằm Triệu Quốc Lượng hỏi.
"Có lẽ có người khác nhìn thấy, nhưng biết rõ thì tôi nghĩ chỉ ba người, cậu, tôi, anh ta!"
Hạng Tự Liễn nhếch miệng, ngón tay ấn vào trán đối phương đếm nhẩm trả lời: "Nói thì nhẹ nhàng, cậu tôi anh ta, cả thế giới này đều bị cuốn vào rồi!"
Triệu Quốc Lượng không để ý, chỉ hỏi: "Xử lý thế nào?"
"Cậu nói xem?"
"Tìm cậu lấy chủ ý đấy, chuyện này quá lớn quá nóng tay, không có kích thủy lực thì đừng nhận việc nặng."
"Lãm việc sứ thì phải có kim cương (phải có bản lĩnh mới làm việc khó), đừng giở trò, nói suy nghĩ của cậu trước đi." Hạng Tự Liễn đột nhiên nghiêm túc lại.
"Nơi công cộng đại tiện ra quần thì không mặc được mà cũng không cởi ra được!" Triệu Quốc Lượng thở dài, "Nhìn mà không thấy, buông tay không quản thì mất đi tính Đảng, tố cáo vạch trần thì rước họa vào thân, cả đời bị người ta chỉ trích sau lưng đóng cái mác...""Vừa muốn tính Đảng lại muốn nhân tính, nhìn cái bộ dạng của cậu kìa!" Hạng Tự Liễn đứng dậy đi một vòng, châm thuốc chậm rãi rít một hơi. "Tính Đảng nhân tính không có cái mũ cao lớn như vậy, nhưng lương tri chính trị tối thiểu không thể mất đi!"
"Ồ! Tôi quên là tuổi Đảng của cậu dài hơn tôi nhiều, đương nhiên giác ngộ của cậu cũng cao hơn tôi nhiều." Hạng Tự Liễn tiện thể mỉa mai Triệu Quốc Lượng, "Chuyện này chỉ dựa vào lương tri, nhân tính, tính Đảng vẫn là không đủ, một cuốn giới thiệu sản phẩm có thể chứng minh vấn đề gì? Nó chỉ có thể chứng minh giá có chênh lệch! Còn nguyên nhân chênh lệch đó là chuyện khác, cậu và tôi đều không quản được cũng không quản được, cho nên chỉ có thể làm cố vấn, nói được thì nói, không nói được thì "tam điềm kỳ khẩu" (giữ miệng)!"
"Lão Hạng ý của cậu là..." Rõ ràng Triệu Quốc Lượng bị làm cho mơ hồ.
"Không có ý gì khác, chỉ muốn giữ lại tính Đảng cho cậu, mà không làm mất đi nhân tính của cậu!" Sau đó hai người bàn bạc với nhau.
Chiều ngày hôm sau, Triệu Quốc Lượng không tiết lộ nửa điểm hành tung, lặng lẽ đi một chuyến đến Tỉnh ủy, nói đúng ra chỉ là đến sân Tỉnh ủy một chuyến. Cậu không làm gì cả, nhét phong bì da bò nặng trĩu đựng bản sao cuốn giới thiệu vào hộp thư của Bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Tỉnh, tối hôm đó liền vội vã quay về Quỳnh Triều.