Chiều Chủ nhật, Hạng Tự Liễn vừa cùng con trai thả diều ở công viên về thì điện thoại trong nhà đổ chuông. Âm thanh rất nhẹ, Hạng Tự Liễn vừa nghe liền biết cuộc gọi từ khách sạn. Đối phương giọng điệu rất thân thiết, gọi ông là Hạng Huyện trưởng. Trong lòng Hạng Tự Liễn dâng lên một niềm khoái cảm không sao tả xiết, đã rất lâu rồi không có ai gọi ông như vậy, thanh âm này lập tức kéo ông trở về những ngày còn làm việc ở huyện Quỳnh Đài. Người gọi điện là Triệu Quốc Lượng, nguyên Chủ nhiệm Văn phòng Chính quyền huyện Quỳnh Đài. Trước khi Hạng Tự Liễn điều chuyển lên thành phố, ông đã tiến cử Triệu kế nhiệm mình, mối quan hệ giữa hai người vẫn luôn rất thân thiết. Mỗi lần Hạng Tự Liễn về quê, Triệu Quốc Lượng đều chạy đến thăm hỏi, lúc rảnh rỗi còn cùng nhau đánh cờ. Đời người "nhân tẩu trà lương" (người đi trà nguội), hai năm nay Hạng Tự Liễn ngồi ở vị trí Phó cục trưởng không phát huy được tác dụng gì lớn, nói quyền thì không có thực quyền, nói tiền thì không có tiền nhiều, mấy tay đầu sỏ ở huyện Quỳnh Đài sau một lần thất vọng, cũng không còn bước chân vào cửa nhà ông nữa. Bản thân Hạng Tự Liễn cũng cảm thấy không còn phong quang như hồi làm Phó huyện trưởng, trước mặt sau lưng đều có người tung hô. Đạo lý này rất đơn giản, nếu như ở Bắc Kinh làm cái chức Phó ty trưởng gì đó, cái oai phong còn chẳng bằng một ông Hương trưởng. Hương trưởng có xe riêng, ông Phó ty trưởng có không? Phó ty trưởng điều được mấy người, Hương trưởng có thể hô một tiếng là có người hưởng ứng! Trên phố Bắc Kinh, tùy tiện túm lấy một đám người đi xe đạp, trong đó chắc chắn có nhân vật cấp Phó ty. Ở thành phố Ninh Lâm, Hạng Tự Liễn có lúc cảm thấy mình còn không bằng cả Phó ty trưởng ở Bắc Kinh, nhưng thế cũng tốt, ngược lại có tâm trí nhàn nhã làm thơ viết từ.
Quãng đường từ Quỳnh Đài đến Ninh Lâm dài tám tiếng, Hạng Tự Liễn thấy trời còn sáng, đoán chừng Triệu Quốc Lượng vừa mới chân ướt chân ráo đến nơi, liền hỏi ông ta ở đâu, nói tối nay mình sẽ làm chủ xị đón tiếp. Triệu Quốc Lượng vừa vào khách sạn Sunshine, chưa kịp ổn định chỗ ở đã gọi điện báo cáo với lãnh đạo cũ, bảo Hạng Tự Liễn đừng khách khí, bữa tối đã được các đồng chí ở Văn phòng đại diện huyện Quỳnh Đài tại thành phố Ninh Lâm sắp xếp, nói là đặc biệt mời Hạng Huyện trưởng đến dự. Triệu Quốc Lượng nói năng rất trang trọng, Hạng Tự Liễn biết chắc chắn có người khác ở đó, cũng không nói gì thêm, hỏi giờ ăn xong liền cúp điện thoại.
Khách sạn Sunshine nằm ở đoạn giữa đường Trung Sơn sầm uất nhất thành phố Ninh Lâm, cùng với Khách sạn Quốc tế, Khách sạn Victoria tạo thành thế chân vạc. Cả ba khách sạn đều là công trình năm sao, cơ sở vật chất bốn sao, dịch vụ ba sao, vậy mà vẫn trở thành nơi ra vào thường xuyên của các quan to hiển quý và nhà giàu thương gia. Trong lúc bạn bè quốc tế liên tục phàn nàn về trình độ phục vụ kém cỏi của chúng ta, họ vẫn đang đắc ý tự cho mình cao hơn người khác một bậc. Hạng Tự Liễn nhìn đồng hồ, cách giờ hẹn năm rưỡi còn khoảng hai mươi phút, bèn rẽ vào bếp dặn dò Ngô Xuân Nhụy một tiếng rồi đi ra ngoài. Lúc đi không quên dặn con trai ăn cơm xong nhớ làm bài tập đầy đủ, bảo là chờ ông về kiểm tra.
Trên đường có một chiếc taxi trống không chạy tới. Hạng Tự Liễn giơ tay lên rồi lại nhanh chóng hạ xuống, nghĩ bụng thôi cứ đi bộ cho xong, dù sao khách sạn Sunshine cũng không cách nhà bao xa. Tài xế đi chậm lại, ném cho ông một cái nhìn bất mãn rồi phóng đi mất. Lòng Hạng Tự Liễn như bị ai khứa một dao, khắp người nổi da gà, tâm trạng lập tức ảm đạm hẳn đi. Ông không thích đi taxi, nhưng với tư cách là một Phó cục trưởng mà cứ đạp xe đi khắp nơi, người khác sẽ nghĩ thế nào? Không phải giả vờ thanh liêm thì cũng là không hiểu đạo làm quan. Sống trong quan trường không thanh liêm, lãng phí một chút cũng không ai nói gì, nhưng nếu không hiểu đạo làm quan, thì chẳng khác nào tôm đi cua bò, sai một ly đi một dặm. Hạng Tự Liễn ở trong đó tất nhiên biết rõ mối quan hệ lợi hại, vào thời khắc then chốt không quên làm màu gọi taxi đi dự tiệc. Người khác tuyệt đối sẽ không hỏi xe đơn vị của anh đâu? Nếu đạp xe đến, sẽ có người nói: "Hạng Cục trưởng, anh thật thanh liêm công chính nha!" Câu này còn khó nghe hơn cả việc nói anh tham ô hối lộ. Hạng Tự Liễn cũng chẳng rõ trong vài năm nay, thế đạo này sao lại biến thành khiến người ta không thể phân biệt nổi thiện với ác, đẹp với xấu, thật với giả nằm ở đâu nữa.
Hạng Tự Liễn đi taxi thường quên lấy biên lai, lấy rồi cũng thường quên thanh toán, vì chuyện này Ngô Xuân Nhụy không ít lần cằn nhằn ông. Ông quyết định đi bộ, có thể tranh thủ suy nghĩ vài chuyện. Kể từ sau lần tham dự hội nghị mở rộng Thường ủy Thành ủy, Hạng Tự Liễn nhận ra công tác quy hoạch sắp bước vào con đường quy phạm hóa. Thành phố Ninh Lâm với tư cách là thành phố cảng biển mở cửa đối ngoại cấp quốc gia, trong điều kiện thiếu vốn đầu tư quốc gia và vốn nước ngoài, đã tạo nên kỳ tích kinh tế, trở thành nơi khởi phát của các doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp cổ phần. Hàng năm, cán bộ đảng chính các nơi trên cả nước đến Ninh Lâm khảo sát và học hỏi không dứt, trên đến lãnh đạo Trung ương, dưới đến lãnh đạo cấp huyện. Danh tiếng của thành phố Ninh Lâm đã vượt ra khỏi biên giới quốc gia, nhiều phương tiện truyền thông thế giới thậm chí cho rằng sự phát triển của Ninh Lâm là thắng lợi của chủ nghĩa tư bản ở Trung Quốc. Nghe nói hồi đó Ninh Lâm vì tranh suất trong 14 thành phố mở cửa ven biển, chỉ vì một chút sơ suất mà hụt mất trong gang tấc. Sau này nhắc đến Ninh Lâm, mọi người đều gọi là thành phố bán mở cửa, hoặc gọi là thành phố thứ mười lăm, nghe có chút ý nghĩa tự trào phúng. Mấy năm nay, thành phố Ninh Lâm giống như con bò khỏe đã dồn hết sức lực, kinh tế tiến bộ vượt bậc, đuổi kịp và vượt qua mấy cái "thành phố thứ 14", người đến Ninh Lâm không ai không gật đầu kinh ngạc, vỗ án khen ngợi.
Mặc dù quy hoạch nhấn mạnh tính dự báo, nên đi trước sự phát triển của các sự nghiệp, nhưng Cục Quy hoạch lại là sản phẩm của sự nghiệp xã hội chủ nghĩa được phát triển toàn diện. Cục Quy hoạch thành phố Ninh Lâm mới thành lập được ba năm, công tác quy hoạch gần như là con số không. Xây dựng đô thị ở trong trạng thái vô trật tự, diện mạo đô thị cơ bản vẫn dừng lại ở mức đầu thập niên tám mươi, ngoài mấy tòa khách sạn mọc lên, khắp nơi là nhà gạch ngói cũ kỹ, đen kịt nối liền một dải. Đường sá ngang dọc chằng chịt, người ngoại tỉnh vừa vào giống như lạc vào mê cung không tìm được lối ra. Tình hình ở huyện cũng tương tự như thành phố, rõ ràng tụt hậu so với trình độ phát triển kinh tế. Bộ trưởng Trương để ông đến thành phố Quỳnh Triều làm Thường vụ Phó Thị trưởng, chuyên trách công tác xây dựng đô thị, dụng ý không cần nói cũng biết. Đây đối với ông mà nói cũng là một đợt khảo hạch tổ chức quan trọng, bản thân nhất định phải làm ra thành tích, từ quy hoạch đô thị mà bắt đầu, để diện mạo đô thị thành phố Quỳnh Triều thay da đổi thịt hoàn toàn.
Vừa nghĩ như vậy, chẳng biết chốc lát đã đến cửa khách sạn. Triệu Quốc Lượng từ xa đã đón lên, nắm lấy tay Hạng Tự Liễn nói: "Hạng Huyện trưởng khỏe chứ." Hạng Tự Liễn đáp khỏe khỏe, nói xong nhìn ba người đi cùng. Trong đó có một người là Mã Tân Quân, Chủ nhiệm Văn phòng đại diện huyện Quỳnh Đài tại thành phố Ninh Lâm, hai người kia trông hơi quen mắt nhưng không nhớ ra là ai, trong lòng có chút khó xử, không biết nên bắt tay ai trước. Đang lúc do dự, Mã Tân Quân vươn hai tay nắm lấy tay Hạng Tự Liễn nói: "Hạng Huyện trưởng, lâu rồi không gặp anh." Hạng Tự Liễn đã từng giao thiệp với Mã Tân Quân nhiều lần, đùa cợt nói: "Tiểu Mã khỏe chứ, sao nửa năm không gặp mà phát tướng thế này, hay là nước Ninh Lâm tốt nhỉ!" Thực ra tuổi tác của Mã Tân Quân và Hạng Tự Liễn chênh lệch không bao nhiêu, nhưng quan trường phải phân chia thứ tự trước sau, giống như ở nông thôn chỉ công nhận vai vế cao thấp không kể tuổi tác lớn nhỏ, quan nhỏ nửa cấp là mọi thứ đều mất giá trị. Hạng Tự Liễn bình thường không câu nệ quy củ như vậy, chỉ là không ưa tác phong của Mã Tân Quân nên lời lẽ mới có chút gai góc. Cái tên Mã Tân Quân này tuy thời gian gặp mặt không nhiều nhưng số lần cũng không ít, coi như là người quen cũ. Nhưng gã này thực sự rất thực dụng, ngay cả làm màu bề ngoài cũng không muốn. Dưới cùng một bầu trời, ngẩng đầu không thấy cúi đầu thấy, hai người tình cờ gặp nhau trên bàn rượu, gã chỉ cười như không cười nói một câu Hạng Cục trưởng khỏe, ngay cả nâng ly làm một cái động tác tay cũng không muốn. Hổ xuống đồng bằng bị chó khinh, chim sẻ cũng cưỡi lên đầu. Hôm nay Mã Tân Quân không nói Hạng Huyện trưởng khỏe thì thôi, gã nói thế ngược lại khơi dậy cả bụng phiền não của Hạng Tự Liễn, cảm thấy hơi buồn nôn, chỉ bắt tay lấy lệ hai cái rồi vội vàng thu tay về. Mã Tân Quân dù sao cũng là người thông minh, nghe Hạng Tự Liễn nói thế liền phản ứng lại ngay, không nhanh không chậm phụ họa: "Hạng Huyện trưởng nói đùa rồi." Hạng Tự Liễn quay người bắt tay một người cao lớn đã có tuổi, nói: "Chào mừng phụ lão quê nhà nhé!" Người cao lớn vội trả lời: "Hạng Huyện trưởng khách khí rồi, huyện Quỳnh Đài chúng tôi là huyện nghèo, còn phải nhờ anh quan tâm nhiều đấy!" Hạng Tự Liễn đang định nói vài lời khách sáo, Triệu Quốc Lượng ở bên cạnh chen vào: "Vị này là đồng chí Ngô Nhất Cao, Cục trưởng Cục Giao thông huyện chúng tôi, được điều từ hương trấn lên đấy." Hạng Tự Liễn chợt nhớ ra điều gì, nắm chặt tay ông Ngô nói: "Hóa ra ông là Hương trưởng hương Tân Phố đây, ngưỡng mộ đã lâu!" Câu này là thật lòng, Ngô Nhất Cao là "hán tử" (người đàn ông cứng cỏi) nổi tiếng trong huyện, Hạng Tự Liễn lúc còn công tác ở dưới đã từng đích thân điểm danh ông, tiến cử lên tỉnh làm lao động kiểu mẫu. Là người đứng đầu hành chính hương mà có thể làm được lao động kiểu mẫu, e rằng trong cả nước cũng không tìm ra mấy tiền lệ. Cái ông Ngô Nhất Cao này bình thường toàn không bắt được người, làm việc ở huyện lâu như vậy, Hạng Tự Liễn chưa từng được đối thoại trực tiếp với ông một lần nào, có việc cũng chỉ là gọi điện thoại giải quyết. Huyện Quỳnh Đài tuy nằm ở ven biển Đông Nam, nhưng núi cao đường xa, giao thông bế tắc, độ cao trung bình hơn tám trăm mét, gió xuân cải cách mở cửa mãi chưa thổi tới cửa ải vùng núi, nền tảng công nghiệp vô cùng yếu kém, là huyện nghèo duy nhất của thành phố Ninh Lâm. Hương Tân Phố lại là hương nghèo trong huyện nghèo, nằm chơ vơ ở phía tây nam xa nhất của huyện, không có lấy một con đường kết nối với thế giới bên ngoài, năm 1988 thu nhập bình quân đầu người cả hương chỉ được hơn trăm tệ. Trong thời gian Hạng Tự Liễn tại nhiệm, phụ trách xây dựng kinh tế nông nghiệp toàn huyện, chủ yếu bắt tay vào các dự án phát triển và chế biến nông nghiệp. Trong năm năm ở huyện Quỳnh Đài, ông đã gây dựng được một nhà máy chế biến tinh bột giải quyết đầu ra cho khoai lang vùng núi; ngoài ra còn làm ba điểm chế biến dương xỉ, sản phẩm xuất khẩu toàn bộ sang Nhật Bản, kết thúc lịch sử không có ngoại thương của huyện Quỳnh Đài. Hai việc này khiến Hạng Tự Liễn nổi danh chấn động, từng được tuyên truyền rùm beng trên toàn thành phố. Hương Tân Phố bốn bề toàn núi, dương xỉ vô cùng phong phú, dưới sự phụ trách trực tiếp của Ngô Nhất Cao, ngay năm đó đã tạo ra lợi nhuận 2 triệu tệ, trở thành hương giàu nhất huyện. Để tránh việc hái dương xỉ tràn lan gây thiếu hụt tài nguyên, Ngô Nhất Cao chạy lên tỉnh mười lần, đích thân đến cửa cầu giáo, cuối cùng cảm động được chuyên gia trồng trọt cây dương xỉ của Đại học Nông nghiệp tỉnh. Vị chuyên gia già tóc bạc trắng lặn lội ngàn dặm theo ông vào tận khe núi ở lại suốt một tháng, kiên quyết truyền thụ kỹ thuật trồng trọt cho đám dân núi không biết chữ. Công tác cơ sở ở Trung Quốc khó nhất là quản lý kế hoạch hóa gia đình, hương Tân Phố nghèo đến mức gõ vại nước nghe tiếng vang (nghèo kiết xác) nhưng quan niệm nối dõi tông đường đặc biệt nặng nề, một nhà không sinh ba bốn đứa con thì quyết không chịu thôi, cộng thêm dân cư phân tán, người ở thung lũng này người ở vũng nọ, độ khó quản lý rất cao, mấy đời hương trưởng trước đều ngã ngựa vì kế hoạch hóa gia đình. Ngô Nhất Cao vừa nhậm chức liền triệu tập bí thư các thôn, thôn trưởng và cán bộ thôn lớn nhỏ tuyên bố cương lĩnh chính trị: Phàm là trong thôn xuất hiện trường hợp sinh quá một thai, bí thư thôn phạt một trăm, hai thai thì bí thư và thôn trưởng mỗi người phạt một trăm, cứ thế suy ra đến các cán bộ thôn; nếu trong nhiệm kỳ tổng cộng sinh quá năm thai, cán bộ thôn tập thể bị miễn chức; nếu trong một năm không xuất hiện trường hợp sinh quá thai, mỗi người thưởng năm mươi. Chính lệnh ban ra, hiện tượng sinh quá thai ở hương Tân Phố lập tức tuyệt tích. Vỏ quýt dày có móng tay nhọn, cấp nào quản cấp đó, làm thật ăn thật ai cũng phải phục. Trong bốn năm nhiệm kỳ của Ngô Nhất Cao, còn đánh thông được con đường từ hương Tân Phố tới huyện lỵ. Hạng Tự Liễn đi không bao lâu, ông liền được điều về Cục Giao thông huyện.
Ngô Nhất Cao cũng biết nói chuyện, thấy Hạng Tự Liễn nhiệt tình với mình như vậy, vội nói: "Hạng Huyện trưởng, câu ngưỡng mộ đã lâu này đáng lẽ phải là tôi nói mới đúng, ở huyện chúng tôi nhắc đến anh thì ai mà không biết chứ!" Hạng Tự Liễn cười ha ha: "Lão Cao à, anh là lao động kiểu mẫu của tỉnh, nổi danh toàn tỉnh đấy! Anh đúng là người bận rộn không chịu nhàn hạ, hai năm trước huyện tổ chức đại hội động viên công tác hương trấn kiêm lễ trao giải Hương trưởng xuất sắc, anh được xếp hạng đầu tiên. Đến lúc trao giải, gọi mãi không thấy bóng dáng anh đâu, ở chốn đông người làm tôi mất mặt quá! Sau này nghe nói anh có việc gấp về hương rồi, muốn làm anh hùng vô danh sao!" Nghe Hạng Tự Liễn nhắc đến vậy, Ngô Nhất Cao không tiện nói thêm gì nữa, chỉ khẽ thở dài một tiếng: "Hạng Huyện trưởng trí nhớ tốt thật đấy!" Dường như có nỗi khổ tâm không nói ra được.
Hạng Tự Liễn và Ngô Nhất Cao vừa kết thúc đối thoại, người thanh niên đứng sau Triệu Quốc Lượng liền bước lên, dùng hai tay nắm lấy tay phải của Hạng Tự Liễn nói: "Hạng Huyện trưởng khỏe, Triệu Huyện trưởng chúng tôi thường xuyên nhắc đến anh lắm ạ!" Nghe câu này, Triệu Quốc Lượng bật cười, nói: "Tiểu Trình, cậu ngày càng biết nói chuyện đấy, đang tô son điểm phấn cho tôi à! Hạng Huyện trưởng là lãnh đạo cũ của tôi, hiểu tôi rất rõ đấy." Hạng Tự Liễn cũng nói theo: "Người trẻ tuổi bây giờ ngày càng tinh đời nhỉ, Triệu Huyện trưởng cao minh đấy, biết dùng người." Cả đoàn người cười nói vui vẻ đi vào khách sạn, đã có cô gái phục vụ dẫn họ vào phòng riêng. Mọi người phân chia chủ khách ngồi xuống, cô phục vụ đi tới hỏi dùng rượu gì, ánh mắt đổ dồn vào Hạng Tự Liễn. Hạng Tự Liễn thầm nghĩ cô gái này đúng là không hiểu chuyện, đến chủ khách còn không phân biệt được, bèn cười nói: "Cô mới đến khách sạn làm việc à?" Cô gái như hiểu ra mình làm sai điều gì, xấu hổ vò vò góc chiếc váy sườn xám màu đỏ, khẽ nói một tiếng xin lỗi. Triệu Quốc Lượng thấy cảnh này, vội thuận nước đẩy thuyền nói: "Mọi người xem phong thái của Hạng Huyện trưởng đi, người sáng mắt nhìn là biết ngay anh ấy là nhân vật chính rồi!" Cô gái ném cho một cái nhìn cảm kích, Hạng Tự Liễn chỉ coi như không thấy.
Hạng Tự Liễn không nhanh không chậm nói: "Tôi có phong thái gì đâu, khách tùy chủ tiện, Triệu Huyện trưởng mới là chủ nhà thực sự!" Thực ra Hạng Tự Liễn trong lòng đang rất vui, rất nhiều người nói ông trông giống một vị quan lớn, người cao to trán rộng mặt vuông, đeo cặp kính gọng rộng vừa có uy nghi của quan chức cấp cao vừa có nội hàm của trí thức. Lời người khác nói nhiều rồi, ngay cả bản thân ông cũng dần tin là thật.
Hồi mới học tiểu học, cả nước "sơn hà nhất phiến hồng" (đâu đâu cũng đỏ rực), Văn hóa Cách mạng làm rầm rộ như lửa cháy lan đồng, giáo dục trường học hữu danh vô thực, Hạng Tự Liễn còn là đứa trẻ con tất nhiên không hiểu đạo lý đọc sách cứu nước hay khoa học cứu nước, suốt ngày theo mọi người học thuộc trích dẫn, xuống đồng làm việc. Lưu Mù ở thôn bên cạnh là một thầy bói, mọi người đều gọi ông ta là "Hoạt thần tiên" (thần tiên sống). Trong bối cảnh cách mạng, cuộc sống của Hoạt thần tiên không dễ chịu gì, mọi người không dám công khai mời ông ta xem bói làm tổn hại cục diện cách mạng. Có lần tình cờ ông ta mò đến thôn Hạng Dương, đám phụ nữ nhàn rỗi không việc gì làm liền trốn vào nhà Hạng Tự Liễn, lén lút nhờ Lưu Mù xem giúp cái ngày tháng chiến thiên đấu địa này đến bao giờ mới là tận cùng. Lúc đó đúng năm 70, Lưu Mù bấm tay tính toán hồi lâu, vẻ mặt thần bí bảo mọi người tuyệt đối không được để lộ chuyện này, nói là còn sáu năm nữa. Mọi người đều sa sầm mặt mũi, thầm than ngày tháng thế này chẳng còn hy vọng gì. Lưu Mù thấy các bà các cô lặng thinh, liền nói đây là "Thiên số" (số trời). Thiên số thì nhân lực không thể thay đổi, nhưng vận mệnh cá nhân tốt xấu thì có sắp đặt khác. Mọi người nghe ông ta nói vậy liền tranh nhau đòi Lưu Mù xem mệnh cho mình. Lưu Mù cả năm nay nhàn rỗi phát chán, hôm nay vui vẻ liền tính toán rõ ràng cho từng người một, miễn là có người mời cơm là được. Mệnh của người nông thôn tất nhiên chẳng tốt đẹp gì, mặc dù Lưu Mù nói rất hàm súc, vẫn khơi dậy những tiếng thở dài thườn thượt. Đến khi mẹ Hạng báo bát tự (ngày giờ sinh), khóe miệng Lưu Mù giật giật, vội bảo bà ghé sát lại, nói là phải xem thêm tướng mặt và chỉ tay mới đoán định được tiền đồ. Sau một hồi sờ soạng, Lưu Mù mở miệng liền nói tối nay ăn chắc bà rồi, nói nửa đời sau của bà chỉ việc hưởng phúc, rượu thịt không thiếu, sơn hào hải vị thường xuyên, là cái phúc lúc về già. Mẹ Hạng tuy trong lòng vui mừng nhưng miệng lại nói không tin, bắt Lưu Mù phải nói ra lý do. Lưu Mù bèn nói bà dưới gối có một trai một gái, con trai là hổ con, con gái là phượng con, hổ con mười ba, phượng con chín tuổi. Nói đến đây mọi người đều ngạc nhiên, đồng loạt nín thở nghe ông ta nói tiếp. Kết quả là ông ta nói đến cả Hạng Tự Liễn trên người có bao nhiêu nốt ruồi, phân bố ở vị trí nào đều nói rành rọt. Sau khi ăn cơm tối, mẹ Hạng cố nặn ra một đồng bạc muốn Lưu Mù nhận lấy, nói là vất vả cho tiên sinh. Lưu Bán Tiên thấy mẹ Hạng khách khí, lúc đi còn khuyên bà nhất định phải dạy dỗ con cái học hành tử tế, tương lai tất thành đại khí, đặc biệt là con trai sau này tự có quý nhân nâng đỡ, tri âm phụ tá. Kể từ đó, dù gia đình có khó khăn thế nào, mẹ Hạng cũng nhất quyết gửi đôi con cho ông chú họ nuôi dưỡng, nói cơm nước ba bữa của ông chú bà lo hết, chỉ cần trông nom tốt đôi "hổ tử phượng nữ" này là được. Ông chú là một thầy đồ già, từng làm quản gia, đang buồn bực vì trong nhà mang một bụng thơ văn kinh sử mà không có gạo bỏ nồi, gặp được chuyện tốt không tốn sức tư duy này thì cầu còn không được. Lời tiên tri của Lưu Mù rất nhanh đã lộ ra dấu hiệu, năm 76 Cách mạng Văn hóa kết thúc đúng như dự đoán, năm 77 cả nước khôi phục thi đại học. Mài dao soàn soạt chiến đấu một năm, mùa hè năm 79 Hạng Tự Liễn với thành tích đứng thứ hai toàn huyện thi đỗ Đại học Chiết Giang. Năm 84, em gái Hạng Tự Liễn là Hạng Hương Dĩnh vào Học viện Tài chính Bắc Kinh. Mọi thứ sau này đều âm thầm trượt theo quỹ đạo mà Lưu Mù đã định sẵn.
Nghĩ đến những điều này, Hạng Tự Liễn liền lo lắng cho người mẹ già ở huyện Quỳnh Đài. Thế này thì có chút vị đạo "cảm ân đới đức", nghe Triệu Quốc Lượng đòi gọi rượu Ngũ Lương Dịch, ông xua tay nói: "Chúng ta đều là người quen cũ không cần khách khí như vậy, cứ lên rượu Cổ Tỉnh Cống đi, huyện chúng ta vẫn chưa giàu có đâu! Mọi người nói có phải không?" Mọi người thấy Hạng Tự Liễn nghiêm túc, đều dồn ánh mắt về phía Triệu Quốc Lượng. Triệu Quốc Lượng nhìn Hạng Tự Liễn, cười hì hì nói: "Hạng Huyện trưởng là tể tướng bụng chứa thuyền, trong lòng lúc nào cũng mang theo bách tính, nghĩ đến kỷ luật. Nhưng hôm nay phá lệ một lần đi, mọi người đặc biệt mời anh đến, xin bày tỏ chút lòng thành!" Triệu Quốc Lượng khi ở riêng với Hạng Tự Liễn thì chưa bao giờ câu nệ hình thức, hai người như anh em ruột, nhưng trên mặt trận (công cộng), ông ấy luôn phân chia tầng lớp rõ ràng, điều này khiến Hạng Tự Liễn phải khâm phục, thầm nghĩ mình không nhìn lầm người.
Vì Triệu Quốc Lượng không muốn làm rõ, bản thân mình cũng chỉ đành làm thủ tục, Hạng Tự Liễn vuốt vuốt tóc, cười hỏi Mã Tân Quân: "Ăn cơm chỉ là hình thức, chúng ta đều là người một nhà, người một nhà không nói hai lời, cứ Cổ Tỉnh là được! Tiểu Mã cậu thấy sao?" Hạng Tự Liễn hỏi như vậy ngược lại tỏ rõ phong thái đại nhân không chấp kẻ tiểu nhân. Mã Tân Quân sao còn dám không gật đầu đồng ý, gã phụ họa: "Hạng Huyện trưởng cân nhắc chu toàn, mọi việc đều xuất phát từ đại cục, anh ra lệnh tôi nghe theo là được." Hạng Tự Liễn liếc nhìn Triệu Quốc Lượng và Ngô Nhất Cao một cái đầy ẩn ý, trong lòng lại nghĩ: "Xem cái tên Mã Tân Quân này sau này còn dám giở oai trước mặt ta nữa không." Ngô Nhất Cao thấy Hạng Tự Liễn không hề có chút kiêu căng, trong lòng lại tăng thêm phần kính trọng, quay đầu nói với Triệu Quốc Lượng: "Triệu Huyện trưởng, cứ theo ý Hạng Huyện trưởng đi!" Lúc này Triệu Quốc Lượng vui vẻ hẳn lên, ông nói: "Hạng Huyện trưởng, lãnh đạo chính là lãnh đạo, vài ba câu đã lôi kéo hết người của tôi về phe anh rồi, gặp anh tôi chỉ còn nước giơ tay đầu hàng. Nếu anh làm công tác thống chiến, không tốn một viên đạn, đảm bảo Đài Loan trong năm nay đã về với vòng tay tổ quốc." Loại lời này chỉ khi đương sự nói ra mới tỏ vẻ khiêm tốn có lượng, cũng chỉ trong hoàn cảnh này mới khiến người ta nghe thấy vui vẻ. Nhưng người ngoài không tiện tùy tiện phụ họa, nếu không chỉ làm người ta khó xử, khéo quá hóa vụng. Hạng Tự Liễn thấy mọi người chỉ cười không nói, liền vẫy tay gọi cô phục vụ rót rượu. Sau khi rượu đầy, Hạng Tự Liễn mới nói: "Triệu Huyện trưởng thật biết nói đùa, tôi là hồ đồ làm lãnh đạo một lần, chỗ nào đắc tội xin mọi người bao dung cho nhé! Nào, ly này tôi mượn hoa dâng Phật kính các vị phụ lão quê nhà." Mọi người nâng ly chạm nhau lần lượt rồi uống cạn đáy.
Quan trường chính là quan trường, dựa vào việc nâng đỡ lẫn nhau để duy trì uy quyền của lãnh đạo trước mặt cấp dưới. Triệu Quốc Lượng kẻ tung người hứng, Hạng Tự Liễn lại tìm lại được cảm giác đã lâu không thấy, tức thì có lại thể diện. Mã Tân Quân thấy Triệu Huyện trưởng nâng tầm Hạng Tự Liễn như thế, đành miễn cưỡng buông bỏ sự kiêu ngạo thường ngày, là người đầu tiên cung kính nâng ly chúc rượu.
Người ta kính mình một tấc mình phải kính người một trượng. Hạng Tự Liễn xua tay nói: "Tiểu Mã à! Triệu Huyện trưởng mới là cấp trên trực tiếp của cậu, muốn kính thì phải kính ông ấy trước, Triệu Huyện trưởng là người nổi tiếng ở huyện, ông ấy vui lên nói không chừng sẽ cử cậu đi làm Chủ nhiệm văn phòng đại diện ở tỉnh thành. Đó mới là phong quang, nói không chừng ngày nào đó được lãnh đạo tỉnh để mắt tới, liền thăng ba cấp đấy." Hạng Tự Liễn nói lời này ngoài việc "đầu lý báo đào" (ăn quả đào đền quả mận) cảm ơn Triệu Quốc Lượng ra, còn có thêm một tầng ý nghĩa, đó là nhân cơ hội báo thù sự lạnh nhạt của Mã Tân Quân, chém bớt khí thế ngông cuồng của gã.
Ông thực sự không hiểu nổi tại sao huyện Quỳnh Đài lại cử một tên Mã Tân Quân có "đôi mắt mọc trên trán" như vậy làm Chủ nhiệm văn phòng đại diện. Văn phòng đại diện nói trắng ra là trạm liên lạc, người đứng đầu tất nhiên phải thông suốt trên dưới, xoay xở khéo léo, trước mặt sau lưng đều chơi được. Thế mà Mã Tân Quân ngay cả mình là lãnh đạo cũ mà gã còn dám thờ ơ, thì gã còn có thể giải quyết tốt mối quan hệ với những anh hùng tứ phương không quen biết sao?
Rất nhanh Hạng Tự Liễn phát hiện phán đoán của mình có vấn đề. Mã Tân Quân cầm ly rượu chỉ ngẩn người ra một chút, liền tiếp lời: "Hạng Huyện trưởng nghĩ thật là chu đáo, ý tốt của anh tôi xin nhận. Ở tỉnh thì cả đời này không dám trông mong, nhưng ở thành phố thì phải dựa vào anh che chở, nếu không tôi không cách nào ăn nói với Triệu Huyện trưởng đâu!" Nói xong cầm ly nhìn Hạng Tự Liễn, lại cười với Triệu Quốc Lượng, vẻ mặt thoáng qua một tia đắc ý.
Mã Tân Quân nói như vậy là biến bị động thành chủ động, không những nâng Triệu Quốc Lượng lên tận mây xanh, khiến người ngoài nghe vào cũng cảm thấy gã rất nể mặt Hạng Tự Liễn. Hạng Tự Liễn không dò thấu Mã Tân Quân đang bán thuốc gì trong hồ lô, nói tốt thì là biết điều, thời khắc mấu chốt có thể duy trì hình ảnh lãnh đạo, nghĩ sâu hơn thì lại có ý khác, chẳng qua là nói nể mặt Triệu Quốc Lượng nên gã mới mua mặt Hạng Tự Liễn một lần. Có vài việc cả hai bên đều hiểu rõ trong lòng chỉ là không tiện nói toạc ra, ông thầm than mình nhìn lầm, đánh giá thấp Mã Tân Quân. Loại người này có lẽ không có sở trường nào khác, nhưng trường hợp (hoàn cảnh/bàn tiệc) nhất định phân biệt rõ ràng, lời nói ra trơn tru không để lại sơ hở, có thể khiến người ta tốn công suy nghĩ hồi lâu mà không nắm được đầu mối. Nghĩ đến đây, trên bàn tiệc im lặng ba năm phút.
Hạng Tự Liễn vừa nâng ly chạm chén, Triệu Quốc Lượng lại lên tiếng, "Tiểu Mã à, không ngờ cậu ở thành phố hai năm nay tiến bộ không ít nha, suốt ngày giao thiệp với lãnh đạo thành phố, tai nghe mắt thấy trình độ tăng lên từng bậc rồi đấy, trình độ lãnh đạo thành phố đúng là cao!" Triệu Quốc Lượng đại khái từ sự im lặng vừa rồi của Hạng Tự Liễn nhìn ra Hạng Tự Liễn có gì không vui, vội lên tiếng hâm nóng bầu không khí.
Chưa đợi Triệu Quốc Lượng nói xong, Hạng Tự Liễn đã đứng dậy nói: "Thực tiễn mới đẻ ra chân lý, hai năm nay ở thành phố phát hiện mình đã tụt lại xa phía sau mọi người rồi. Trước đây nói ba ngày không học không đuổi kịp Lưu Thiếu Kỳ, tôi thấy bây giờ là một ngày không học cơ sở, Khổng Phu Tử nói chuyện cũng bị co giật. Phải học hỏi mọi người thôi!" Nói xong liền cạn một ly với Mã Tân Quân.
Câu này vừa thốt ra, mọi người đều cười ồ lên, không khí lập tức sôi nổi hẳn. Vừa ngồi xuống, Triệu Quốc Lượng nâng ly nói: "Lãnh đạo khiêm tốn như vậy, tôi phải học tập, nào, ly này coi như là rượu kính thầy." Nếu ở lúc bình thường Hạng Tự Liễn chắc chắn sẽ mắng Triệu Quốc Lượng xảo quyệt, ông cười cười nói: "Không được đâu Triệu Huyện trưởng, tôi là học hỏi mọi người, chẳng lẽ ông muốn tôi kính từng người một để bái sư học nghệ sao? Tửu lượng của tôi ông biết rồi đấy, chỉ có thể bày tỏ chút lòng thành. Không phải nói tình cảm có rồi uống gì cũng là rượu sao? Nửa ly rượu này tôi kính mọi người vậy!" Mọi người đều nói không được không được, làm gì có chuyện lãnh đạo học tập cấp dưới. Tiểu Trình cũng chen vào một câu: "Hạng Huyện trưởng, không phải nói địa phương phải nhìn theo Trung ương sao? Thành phố chính là Trung ương của huyện, anh chính là Trung ương của chúng tôi, chỉ có chúng tôi học tập anh, không có chuyện ngược lại đâu." Nói xong câu này Tiểu Trình đỏ mặt, sợ làm gì đó đường đột.
Hạng Tự Liễn cười ra tiếng nói: "Tiểu Trình giác ngộ cao, nâng cao vấn đề lên tầm toàn Đảng toàn quốc để nhận thức, tôi cũng được truyền cảm hứng lớn! Thế này đi, chai rượu này mỗi người uống năm chén chắc là giải quyết được vấn đề. Lát nữa không phải có chuyện cần bàn sao? Chúng ta phải giữ cái đầu tỉnh táo bất cứ lúc nào." Hạng Tự Liễn nói xong câu này, mắt nhìn chằm chằm Triệu Quốc Lượng, bắt ông ta phải biểu thái.
Triệu Quốc Lượng vốn dĩ là đến để chạy việc, mời khách uống rượu giảng hình thức, ồn ào náo nhiệt chỉ là khúc dạo đầu, chẳng qua hy vọng có được hiệu quả "hồng vân thác nguyệt" (mây đỏ tôn mặt trăng - ám chỉ làm nổi bật nhân vật chính). Ông thấy Hạng Tự Liễn nói nghiêm túc, cũng bảo mọi người tùy ý. Nhưng có hai ly rượu Hạng Tự Liễn không thể không uống, một ly là Triệu Quốc Lượng đại diện cho phụ lão hương thân huyện Quỳnh Đài, một ly là Triệu Quốc Lượng đại diện cho Huyện ủy Huyện chính quyền huyện Quỳnh Đài, như vậy Hạng Tự Liễn và Triệu Quốc Lượng uống nhiều hơn mọi người hai ly. Rượu uống vừa phải, mỗi người hai lạng. Ra khỏi phòng riêng, Hạng Tự Liễn liên tưởng miên man. Rất nhiều lãnh đạo đều than thở mình bận chết đi sống lại không biết vì sao, đến lúc phát lương cũng chẳng cầm nhiều hơn cấp dưới mấy đồng tiền, dường như làm lãnh đạo còn khổ hơn làm trâu làm ngựa. Đây chẳng phải "lạy ông tôi ở bụi này" sao? Hạng Tự Liễn thầm nghĩ làm lãnh đạo cũng thật biết than khổ trước mặt cấp dưới, hai ly rượu này chẳng phải lúc nào cũng là lãnh đạo uống nhiều hơn sao! Những việc khác chẳng phải cũng vậy à! Mỗi lần đi ra ngoài tham gia thẩm định thiết kế quy hoạch, phí thẩm định của chuyên gia chỉ có hai trăm, mà mình luôn nhận được ba trăm, đây chính là chỗ tốt của việc làm lãnh đạo, nếu không ai thèm làm lãnh đạo! Còn như nhân viên bình thường trong cơ quan ngay cả cơ hội đi ra ngoài cũng không có, chỉ có thể nhận vài trăm đồng tiền lương không hơn gì lãnh đạo.
Lãnh đạo là gì, lãnh đạo chính là người dẫn đường dẫn dắt quần chúng nhân dân làm giàu đi tới khá giả, lãnh đạo đi đầu mà không giàu lên nổi, thì còn ai có thể giàu nổi nữa đây!
Sau khi đến thành phố Ninh Lâm, Hạng Tự Liễn càng ngày càng ngửi thấy thứ mùi vị này đang lan tỏa khắp xung quanh. Trong Cục Quy hoạch, mọi việc đều do Đổng Bộ Hiểu quyết định. Mỗi khi có hội nghị thẩm tra, hội nghị đánh giá, hội nghị tổng kết, ông ta đều tự mình làm hết. Ngay cả là người khác đi, cũng không ai quên ký một chữ ký to đùng lên tên cục trưởng Đổng để nhận lấy một phong bì trông có vẻ nhẹ bẫng. Người ở trong cơ quan một thời gian đều biết trong phong bì đựng cái gì.
Hạng Tự Liễn khẽ thở dài một tiếng.
Nghĩ như vậy, đoàn người bốn người đã vào thang máy. Triệu Quốc Lượng vươn tay nắm lấy Hạng Tự Liễn nói: "Hạng Huyện trưởng dường như có tâm sự? Nói ra xem anh em có thể giúp anh chia sẻ nỗi buồn không." Hạng Tự Liễn chỉ lắc đầu, không để ý đến tâm ý của ông ta. Triệu Quốc Lượng có lẽ mệt rồi, quãng đường xóc nảy khiến tửu lượng của ông ta giảm sút đáng kể, đi đứng có chút loạng choạng, lúc nói chuyện cũng không biết chừng mực, hỏi như vậy trước mặt mọi người, chẳng phải làm người ta khó xử sao? Ông có việc gì cần Triệu Quốc Lượng giúp chứ? Có rất nhiều việc ngay cả những người bạn chân thành nhất cũng không giúp được. Hạng Tự Liễn nhìn Triệu Quốc Lượng mặt đỏ bừng, không nói gì cả.
Nghĩ đến việc mình chẳng bao lâu nữa sẽ tới thành phố Quỳnh Triều làm Thường vụ Phó Thị trưởng, Hạng Tự Liễn không khỏi đắc ý lên, sau khi ra khỏi thang máy, bèn cười đầy quỷ quyệt với Triệu Quốc Lượng, nói: "Tôi đang nghĩ Triệu Huyện trưởng tìm tôi rốt cuộc có chuyện gì đây?" Vừa vào phòng, Triệu Quốc Lượng nói với những người khác: "Tôi có việc cần bàn với Hạng Huyện trưởng, các cậu cứ tự do hoạt động đi." Nói xong, lại bảo Ngô Nhất Cao ở lại. Mã Tân Quân là kẻ hiểu chuyện, vội đứng dậy cáo từ, thoái thác văn phòng đại diện có việc gấp phải về xử lý. Tiểu Trình cũng hiểu ý, nói uống nhiều rượu quá muốn về phòng nghỉ ngơi. Hạng Tự Liễn cùng họ bắt tay khách sáo, tiện tay khép cửa lại.
Triệu Quốc Lượng lúc này thay đổi bộ mặt, vui vẻ nói: "Bạn cũ, tôi tìm anh giúp việc lớn đấy." Nói xong đưa một điếu thuốc.
Người trong quan trường dù phóng khoáng đến đâu cũng không thể miễn tục, Hạng Tự Liễn không khách khí nhận lấy thuốc, nói: "Chuyện của Triệu Quốc Lượng cậu chính là chuyện của tôi, anh em còn có gì mà nói." Triệu Quốc Lượng cũng không khách khí, bảo Ngô Nhất Cao báo cáo tình hình liên quan với Hạng Tự Liễn. Ngô Nhất Cao trên bàn rượu không nói nhiều với Hạng Tự Liễn, nhưng trong lòng hiểu rõ đối phương là người thẳng thắn, chỉ bắt đầu bằng câu nói khách sáo "Hạng Huyện trưởng xin anh giúp đỡ nhiều hơn", rồi nói thật. Điều này lại khiến Hạng Tự Liễn có cảm giác thân thiết. Người sống trong quan trường lâu ngày, hiếm có người nào không đi theo lối mòn như vậy.
Hóa ra huyện Quỳnh Đài vẫn luôn muốn cải tạo đường bộ địa phương từ thành phố Ninh Lâm đến huyện Quỳnh Đài, nhưng Ủy ban Kế hoạch thành phố đến nay vẫn chưa lập dự án, nguồn vốn gần như chưa đượclạc thực (triển khai/thực hiện) một đồng nào. Huyện Quỳnh Đài nghe cái tên địa danh này cũng biết là huyện nghèo "cao xử bất thắng hàn" (nơi cao chót vót không chịu nổi lạnh giá), giao thông không thông suốt vẫn luôn là nút thắt hạn chế phát triển kinh tế. Cách thành phố Ninh Lâm tám chín tiếng đồng hồ đi đường, người dân địa phương sống rất phiền lòng, ai có bản lĩnh đều ra ngoài kiếm tiền lớn rồi. Kinh tế trong huyện vẫn không lên nổi, hai năm trước còn xuất hiện thụt lùi. Đây trở thành cái gai trong lòng mỗi đời lãnh đạo huyện Quỳnh Đài, trơ mắt nhìn những nơi khác đều rầm rộ xây dựng, huyện mình vẫn mười năm như một, ngoài diện mạo cũ vẫn là diện mạo cũ, cải cách mở cửa được mười bảy mười tám năm, diện mạo kinh tế đô thị nông thôn vẫn luẩn quẩn ở thập niên bảy mươi.
Ngô Nhất Cao cuối cùng nói: "Hạng Huyện trưởng anh biết tình hình huyện chúng tôi rồi đấy, con đường này không cải tạo, anh về nhà cũng không tiện đâu!" Ngô Nhất Cao nói chuyện vừa không tâng bốc cũng không câu nệ, lời không nhiều nhưng câu nào cũng chạm vào tim. Nếu đổi sang hoàn cảnh thoải mái hơn, Hạng Tự Liễn chắc chắn sẽ cười thành tiếng, ông nhìn ra ngoài cửa sổ ánh đèn neon nhấp nháy không ngừng và đám đông tấp nập, biểu cảm cũng nhảy múa theo báo cáo của Ngô Nhất Cao, liên tục gật đầu tỏ ý tán đồng. Sinh ra ở Quỳnh Đài, lớn lên ở Quỳnh Đài, Hạng Tự Liễn có tình cảm sâu nặng với mảnh đất đó, giống như tấm lòng của đứa con hiếu thảo với mẹ hiền, từ tận đáy lòng mà nói, ông rất muốn đóng góp cho quê hương. Nhưng bản thân mình cũng chỉ là một Phó cục trưởng, có tài giỏi đến mấy cũng không thoát khỏi cái vòng luẩn quẩn của Cục Quy hoạch này. Cho nên ông chỉ có thể cố gắng không nói, tránh hứa hẹn suông.
Ngô Nhất Cao sau khi nói xong dự định và muôn vàn khó khăn của công tác cải tạo tuyến đường Ninh - Đài, lại bổ sung: "Hạng Huyện trưởng, mời Triệu Huyện trưởng nói với anh về điểm mấu chốt. Các anh đều là lãnh đạo của tôi, lãnh đạo với lãnh đạo tâm hữu linh tê (tâm đầu ý hợp), nhiều việc chỉ cần điểm qua là thông, tôi cái loại thô lỗ này không tham gia nổi." Nói câu này Ngô Nhất Cao mới lộ ra nụ cười thoải mái, giọng nói cũng lớn gấp đôi.
Hạng Tự Liễn không thể không khâm phục Ngô Nhất Cao, người này nói chuyện gì cũng mang theo sức hút, khiến người khác không thể xao nhãng.
Ngô Nhất Cao đi rồi, Triệu Quốc Lượng liền trở nên "tặc mi tặc nhãn" (liếc mắt đưa tình/gian xảo), ông ta mấy cái cởi áo ngoài, nới cà vạt ném lên giường, chê không khí trong khách sạn không lưu thông ngột ngạt. Hạng Tự Liễn nhìn thấy thế trận này của Triệu Quốc Lượng, biết tối nay lại khó thoát kiếp nạn. Hai người không có việc gì gặp nhau là Triệu Quốc Lượng lại bám lấy ông đánh cờ. Kỹ thuật cờ của Triệu Quốc Lượng ở cơ quan huyện Quỳnh Đài rất có tiếng, trong hoạt động văn hóa cơ quan hàng năm, giải đấu cờ tướng ông ta luôn độc chiếm ngôi đầu, không biết có phải vì lý do này không, rất được lãnh đạo coi trọng, nhanh chóng từ một nhân viên khoa Nông Kinh thăng lên làm Trưởng khoa. Tuy nhiên ông ta đánh cờ với lãnh đạo luôn duy trì ở mức một thắng hai bại, sau ba hiệp thì hai thua một thắng, tự bào chữa rằng lãnh đạo là "kỳ cao nhất trứ" (cờ cao hơn một nước). Hoạt động văn hóa cơ quan đều là nhân viên dưới cấp Trưởng khoa tham gia, lãnh đạo công việc bận rộn như vậy, làm gì có thời gian nhàn rỗi "dữ dân đồng lạc" (chung vui với dân)! Triệu Quốc Lượng giành giải nhất, đúng là có thể chứng minh lãnh đạo cờ cao hơn cán bộ thông thường một bậc. Năm Triệu Quốc Lượng làm Trưởng khoa, Hạng Tự Liễn vừa mới nhậm chức Phó huyện trưởng, ông ta suốt ngày theo Hạng Tự Liễn xuống nông thôn khảo sát, trù bị nhà máy chế biến khoai lang và dự án chế biến dương xỉ. Không biết ngày nào, tên này uống say quá đâm đầu vào nhà khách, cùng Hạng Tự Liễn đánh cờ, kết quả vẫn là mức một thắng hai bại, nhưng là hai thắng một thua. Đánh xong cờ rượu cũng tỉnh, Triệu Quốc Lượng nhìn Hạng Tự Liễn có chút "hoàng thành hoàng khủng" (lo sợ). Hạng Tự Liễn khi đó cũng trẻ, vả lại Triệu Quốc Lượng đã theo mình lâu như vậy, hai người cũng rất hợp nhau, nên cũng chẳng tránh né gì mà nói ông ta quả là cờ cao một bậc, là vật liệu làm lãnh đạo. Triệu Quốc Lượng không biết lấy đâu ra dũng khí, kể lể về các lãnh đạo khác, nói ông này ông kia là đồ đần, căn bản không biết đánh cờ, đáng ghét hơn còn đi khoe khoang kỹ thuật cờ của mình khắp nơi. Một đống phân chó, cố trét lên tường, chẳng phải càng trét càng thối sao? Ông ta còn nói trình độ của Hạng Tự Liễn là cao nhất trong các lãnh đạo cấp huyện, dù là đánh cờ hay công tác. Hạng Tự Liễn cười hỏi ông có sợ mình đi tố giác với Bí thư Huyện ủy và Huyện trưởng không. Đại khái là hơi men chưa tan hết, Triệu Quốc Lượng thẳng thừng nói nếu kẻ nào không phục, ông ta sẽ nhường một pháo một mã, cho đối phương đánh ba ván thắng cả ba, bao đảm phục khẩu phục. Hạng Tự Liễn nghe vậy cười lớn, nói ông ta quá cuồng vọng, cẩn thận có ngày tự đập vào chân mình. Triệu Quốc Lượng cũng nói nếu không phải sợ đập vào chân, ông ta đã cuồng từ lâu rồi. Những lãnh đạo kia cũng quá bảo thủ, một khối đá ngầm, thủy triều lên xuống chưa bao giờ nổi lên mặt nước, còn có trình độ gì nữa! Hạng Tự Liễn bị cách ví von độc đáo này của ông ta làm cho cười ra nước mắt. Ông phải thừa nhận Triệu Quốc Lượng hôm nay là "đả khai thiên song thuyết lượng thoại" (nói thẳng nói thật), nhiều lãnh đạo ngay cả tiểu học còn chưa tốt nghiệp, làm báo cáo thì chữ đọc nửa bên, làm việc thì đầu đuôi không phân, toàn là "ý khí dụng sự" (làm việc theo cảm tính). Trong xã hội có câu nói hình tượng nhất: Kẻ này không có bản lĩnh thì để hắn đi làm quan. Bởi vì Trung Quốc không có chính trị gia chuyên nghiệp, có sở trường chuyên môn thì làm công tác chuyên môn, biết làm kinh doanh thì kiếm tiền lớn, đành để kẻ không có bản lĩnh đi làm quan vậy! Nhiều quan chức nếu xóa đi bối cảnh chính trị chắc chắn sẽ chết đói ngoài phố. Từ đó hai người coi nhau là tri kỷ.
Triệu Quốc Lượng sớm đã gọi phục vụ mang tới một bộ cờ tướng, mấy món đồ nhắm và hai chai bia. Đây là "hành đầu" (đồ nghề) của họ, màn kịch bắt đầu rồi.
Cờ đánh được một nửa, Triệu Quốc Lượng liền nói: "Anh Hạng, tôi đến là để cầu anh giúp đỡ, đánh cờ với anh chỉ là 'đầu thạch vấn lộ' (ném đá dò đường), hôm nay tôi là 'túy ông chi ý bất tại tửu' (ý của người say không phải ở chén rượu) đấy!" "Ông có bao nhiêu cái tâm tư tôi còn lạ gì nữa? Sớm biết ông không có ý tốt rồi, nói dự định của ông đi!" Ban đầu, Hạng Tự Liễn không có tâm trí đánh cờ, ông trong lòng vẫn đang tính toán làm sao để giải quyết ván cờ "thiết tử" (quân cờ sắt) này. Bây giờ đã có đầu mối, cũng tỏ ra trầm ổn hơn, giọng điệu nói chuyện cũng mạnh mẽ hơn mấy phần. Việc người khác có thể không giúp, nhưng việc của Triệu Quốc Lượng ông không thể không giúp, vả lại cải tạo tuyến đường Ninh - Quỳnh cũng là một việc tốt tạo phúc cho dân, làm quan hiếm khi có thể làm được mấy việc tốt. Hạng Tự Liễn trong lòng có một cuốn "làm quan kinh", "vi quan nhất nhiệm tạo phúc nhất phương" (làm quan một nhiệm kỳ tạo phúc một phương) vừa là cổ huấn cũng là nhu cầu thực tế, nếu không làm ra chút thành tích, không cách nào tạo phúc một phương, e rằng cũng chỉ có thể làm quan một nhiệm kỳ. Bởi vì không có chỗ dựa vững chắc, chỉ có thể ủy khuất thân thể mình, cơ lưng tổn thương đổi lấy sự phong quang mặt mũi.
Hạng Tự Liễn vừa nghĩ như vậy, Triệu Quốc Lượng liền than khổ nói: "Khi anh điều chuyển lên thành phố, các đầu sỏ Huyện ủy Huyện chính quyền huyện Quỳnh Đài đều cười tươi tiễn đưa, một bữa tiệc chia tay bày ra tám bàn, hơn chục chiếc xe tiễn anh ra khỏi biên giới huyện Quỳnh Đài, phong quang biết bao! Anh thì hay rồi, ở huyện Quỳnh Đài làm chuyện tốt làm sạch bách, rồi đem cái vị trí này bắt tôi gánh. Ban đầu tôi còn đắm chìm trong đó, nào ngờ đây là kế sách của anh..." Hạng Tự Liễn nghe mà đầy đầu sương mù, cắt ngang Triệu Quốc Lượng hỏi: "Đây là kế sách? Tôi hại ông nhảy vào hố lửa sao? Ông uống say rồi à!" Triệu Quốc Lượng không quản Hạng Tự Liễn có giận hay không, cứ tự nhiên nói tiếp: "Không phải nhảy hố lửa thì cũng là nhảy đầm nước, dù sao vị trí này khó ngồi, nước sôi lửa bỏng đấy! Ai bảo anh làm sạch bách việc tốt ở huyện Quỳnh Đài, bách tính huyện Quỳnh Đài vẫn còn nhớ cái tốt của anh, đều nói tôi kém xa anh!" Đến đây Hạng Tự Liễn mới vui, ông thực sự không nghe hiểu lý do Triệu Quốc Lượng chê mình làm sạch bách việc tốt ở huyện Quỳnh Đài, hóa ra tên này đang ghen đây mà!
"Hai năm nay nhà máy chế biến khoai lang không khấm khá gì, miến năm ngoái còn đè trong kho cho sâu ăn đây này! Dương xỉ xuất khẩu cũng dở sống dở chết, không chỉ giá giảm thê thảm, số lượng cũng giảm mạnh. Chúng tôi cũng từng nghĩ đến việcLợi Dụng (tận dụng) lợi thế tài nguyên vùng núi, làm chế biến tre nứa, làm giấy và phát triển các dự án khác, nhưng giao thông quá kém, nhà đầu tư hỏi đến cơ sở hạ tầng huyện chúng tôi, liền lắc đầu thở dài, đặc biệt là con đường 'đoạn trường' (đường đứt đoạn) kia, ai nấy đều chùn bước..." Triệu Quốc Lượng nói chuyện vừa tục vừa nhã, một bên tiếng địa phương không dứt, một bên phong nhã không ngừng, đúng là điển hình của một huyện trưởng nhà quê kiểu trí thức.
Hạng Tự Liễn trêu chọc nói: "Tôi thấy tâm của ông ngược lại càng ngày càng gần với quần chúng rồi đấy, vài năm nữa là quên mình là sinh viên tốt nghiệp đại học danh tiếng rồi. Sao nói chuyện cũng đi theo đường lối quần chúng, không sợ người khác chê ông tố chất kém à." "Tố chất của tôi vốn dĩ không tệ, chỉ vì tố chất của anh quá tốt, đè bẹp phong độ của tôi. Công trình cải tạo tuyến đường Ninh - Đài dù khó khăn thế nào, anh cũng phải giúp tôi làm xong, đây là công trình hình ảnh của tôi đấy. Mặt mũi của chính tôi vứt đi thì vứt, nhưng mặt mũi của anh tôi không vứt nổi, tôi là do một tay anh đề bạt lên đấy." Triệu Quốc Lượng làm ra vẻ "xả kỷ vi nhân" (hy sinh bản thân vì người khác), một tay khoác lên vai Hạng Tự Liễn, dường như làm vậy là có thể gây áp lực lên Hạng Tự Liễn.
Hạng Tự Liễn hơi không vui, cái tên Triệu Quốc Lượng này càng ngày càng không lớn không nhỏ. Nhưng đây chỉ là cảm giác trong khoảnh khắc, ông nhún vai hất cái tay lông lá của Triệu Quốc Lượng ra, nói: "Xem ra người tốt đúng là khó làm, sớm biết thế này, cứ để ông làm Chủ nhiệm văn phòng trâu ngựa mười năm là xong, thế đảm bảo ông vừa ý! Tự mình không làm chủ được còn đổ lỗi lên đầu tôi. Tôi là ông già bế cháu tự làm khổ mình à!" Triệu Quốc Lượng thấy lời nói bắt đầu phát huy tác dụng, liền nghiêm túc lại, kể lể một năm một mười: "Lão Hạng à! thời buổi này anh là người hiểu rõ nhất, tôi ở huyện ngày tháng không dễ chịu, vị trí này trên có Bí thư Huyện trưởng quản, dưới có các cấp ban ngành và hương trấn dòm ngó, huyện ngoài việc xây thêm hai dự án thủy điện nhỏ ra, mọi thứ khác đều đi xuống dốc, tôi có thể yên thân sao? Không có chỗ dựa, không có vốn liếng, khó mà đứng vững đấy! Lần này đến thành phố tôi ôm tâm thế 'hoạt mã đương tử mã y' (ngựa sống chữa như ngựa chết), con đường này từ năm trước nữa đã bắt đầu trù bị, đến nay vẫn đá chìm đáy biển chẳng có tin tức gì. Bí thư Huyện ủy mới Trần Kình Đống vừa nhậm chức liền kiểm tra sổ sách huyện, thấy tài chính năm nào cũng thâm hụt liền nổi trận lôi đình, sau khi xem kế hoạch năm năm lần trước còn hơn một nửa để treo trên đơn kế hoạch lại càng 'tinh hỏa liêu nguyên' (lửa nhỏ cháy lan), trong hội nghị mở rộng Thường ủy huyện còn đích thân điểm danh bắt tôi trong năm nay phải hoàn thành công trình cải tạo tuyến đường Ninh - Đài, nếu không miễn chức. Tôi đây là 'bức thượng Lương Sơn' (bị ép lên Lương Sơn) rồi, chỉ có anh giúp tôi 'bình phản' (giải oan) thôi." Hạng Tự Liễn thấy Triệu Quốc Lượng động chân tình, liền an ủi vài câu, nói: "Việc này gấp cũng không được, hiện nay làm việc không như ngày xưa, khắp nơi đều phải 'đả điểm' (chạy chọt) các lộ thần tiên. Ông một Phó huyện trưởng có chạy chọt nổi không?" Ông có chút sốt ruột thay cho Triệu Quốc Lượng.
Lúc sắp rời đi, Triệu Quốc Lượng nhét cho một phong bì dày, bảo là chi phí xoay vòng trong bộ. Hạng Tự Liễn từ chối, chê Triệu Quốc Lượng khách khí quá. Triệu Quốc Lượng nói mình không thể để ông phải tốn tâm tốn sức lại còn tốn tiền, thế là Hạng Tự Liễn cũng không khách sáo mà đút vào túi.
Sau khi chỉnh đốn y quan, hai người sánh vai bước ra cửa phòng, vẻ mặt vô cùng nghiêm chỉnh.
Bên ngoài bắt đầu có mưa phùn, thành phố Ninh Lâm nhộn nhịp cả ngày trời vẫn rực rỡ ánh đèn, vô cùng náo nhiệt: trai xinh gái đẹp tựa vào nhau thủ thỉ bước đi trên phố; những vị ông chủ đeo dây chuyền và lắc tay vàng to sụ, say khướt bước ra từ khách sạn, miệng lảm nhảm những lời sảng thường thấy của những kẻ trúng số độc đắc; những chiếc xe taxi Fiat nhỏ nhắn lắc lư cái đuôi lao đi vun vút, bắn tung những vệt nước trên đường. Tất cả những điều này đều cho thấy sức sống và sự năng động khác thường của thành phố này, một bên là tình cảm đôi lứa vui vẻ hòa thuận, một bên là hoạt động thương mại tấp nập. Hạng Tự Liễn hít thở vài hơi không khí tươi mát, không hiểu sao lại thở dài một tiếng, nói: "Thay đổi thật lớn!" Sau hơn mười năm phát triển, thành phố Ninh Lâm từ một tiểu thành chỉ có vài vạn dân đã phát triển thành thành phố lớn quy mô gần triệu dân, đây không thể không nói là một kỳ tích. Thế nhưng trong quá trình phát triển, chúng ta có rất nhiều thứ trở nên ranh giới mơ hồ, thành phố trở thành một cái hố đen, chẳng ai mò được lối ra thực sự. Hạng Tự Liễn nhớ lại một câu mà Đan Khâu Thủy từng nói: Đây là thời đại không có triết học, tâm chỉ có thể phình to theo vật chất. Ông vô thức chạm vào phong bì trong túi, một nỗi bi ai không lời ập đến trong lòng.
Xe đã đỗ bên cạnh, Triệu Quốc Lượng thò đầu ra hỏi ông ngẩn người làm gì, có phải có khó khăn gì khác không. Hạng Tự Liễn không lên tiếng, chui vào xe rồi đóng cửa lại.
Khách sạn Nhật Quang cách nhà Hạng Tự Liễn khoảng mười phút đi đường, Triệu Quốc Lượng đích thân lái xe đưa ông đến dưới lầu. Suốt dọc đường cả hai đều không nói tiếng nào, nhiều năm làm việc cùng nhau đã tạo thành một sự ăn ý nào đó, thậm chí ngay cả liếc mắt nhìn đối phương cũng không có. Sau khi xuống xe, Hạng Tự Liễn nhìn đồng hồ, cười nói: "Mười hai giờ rồi, tôi không mời cậu vào nhà nữa, cậu về trước tạo thanh thế lên, tôi cũng sẽ cố gắng hết sức, coi như bù đắp những sai lầm trước kia." Triệu Quốc Lượng lúc đầu chưa hiểu ra, đứng tại chỗ ngẩn người một lát. Hóa ra Hạng Tự Liễn vẫn còn đang giận mình! Ai bảo mình ăn nói không biết nặng nhẹ, oán trách Hạng Tự Liễn đẩy mình vào cái vị trí phó huyện trưởng này cơ chứ. Đợi khi hoàn hồn lại, vội cười xòa nói: "Ha ha! Lão Hạng nói quá lời rồi, đại nhân không chấp kẻ tiểu nhân, tôi chỉ là nói năng tùy tiện đùa giỡn thôi, thực ra cảm ơn ông còn không kịp đây này!" Nói xong lấy từ thùng sau xe ra một hộp rau dương xỉ, bảo là cho chị dâu đổi vị.
Bầu không khí lập tức trở nên náo nhiệt trở lại, Hạng Tự Liễn khen ngợi Triệu Quốc Lượng người thô tâm tế, tặng quà cũng tặng làm người ta tâm phục khẩu phục, mình chỉ có nước "tử nhi hậu dĩ" (chết mới thôi).
Sau khi chia tay, Hạng Tự Liễn vác hộp rau dương xỉ, lén lút móc chìa khóa mở cửa. Vừa chạm vào ổ khóa thì cửa đã mở, Ngô Xuân Nhụy dụi mắt lầm bầm: "Sao về muộn thế, hai ông anh còn thân hơn cả anh em ruột ấy nhỉ! Suýt nữa thì quên mất cả cái cô vợ là em đây rồi sao?" Ngô Xuân Nhụy vừa nói vừa nhận lấy hộp rau dương xỉ. Gương mặt người phụ nữ có chút ngơ ngác, vài sợi tóc rũ xuống từ trán che khuất một nửa sống mũi, đôi mắt giống như hai hạt đậu xanh vừa mới ngâm trong nước, sưng vù. Hạng Tự Liễn nhìn Ngô Xuân Nhụy, trong lòng liền dâng lên cảm giác chua xót. Trước kia làm việc ở huyện, Hạng Tự Liễn thường xuyên xuống nông thôn làm việc liên tục, Ngô Xuân Nhụy cũng đã quen, tối đến giờ là tự lên giường nghỉ ngơi. Từ khi điều chuyển lên thành phố, Hạng Tự Liễn không phải đi công tác xa nhiều, bình thường hầu như đều về nhà đúng giờ, cuộc sống gia đình nhỏ dần đi vào quỹ đạo bình thường.
Nhìn dáng vẻ ngái ngủ của vợ, Hạng Tự Liễn không khỏi sinh lòng thương xót. Hóa ra Ngô Xuân Nhụy vẫn luôn ngồi trong phòng khách chờ chồng về. Tivi vẫn đang hát những điệu kinh kịch ê a, Hạng Tự Liễn đi tới nhẹ nhàng tắt công tắc. Mặc dù Ngô Xuân Nhụy là giáo viên âm nhạc, nhưng vẫn không thoát khỏi sự bài xích đặc thù của người miền Nam đối với kinh kịch, bình thường cứ nghe thấy những chương trình này là khó chịu. Tối nay chắc chắn là dựa vào ghế sofa ngủ quên, nên mới không nghe thấy gì, thế nhưng tiếng chìa khóa khe khẽ lại hoàn toàn không lọt khỏi đôi tai đang trong giấc mộng của cô. Trong lòng Hạng Tự Liễn dâng lên một niềm hạnh phúc không thể gọi tên, một tay ôm lấy vợ, khẽ nói: "Để em đợi khổ rồi, mau ngủ đi thôi!" Người phụ nữ hỏi ông có muốn ăn thêm chút gì không, nói rằng trên bàn tiệc thường là không ăn no được. Hạng Tự Liễn cố tình ợ hai tiếng, bảo là muốn đi tắm. Thế là người phụ nữ yên tâm chìm vào giấc ngủ.
Vào phòng vệ sinh, Hạng Tự Liễn tắm rửa qua loa. Sau khi bước ra, đầu óc đặc biệt tỉnh táo, không còn một chút buồn ngủ nào, đứng trước cửa sổ hồi tưởng lại mọi chuyện tối nay, cảm thấy có chút buồn cười. Trước mặt Triệu Quốc Lượng, bản thân mình nói năng hết câu này đến câu khác, trông như một con chạch già lăn lộn trong sóng gió lớn. Thế nhưng tự hỏi lòng mình, hai năm nay bản thân thực sự chưa làm được gì, kém xa những ngày tháng ở huyện. Ban ngày uống trà đọc báo, tối đến cả nhà hầu như đều vây quanh tivi giết thời gian. Ông cũng không rõ từ khi nào mình học được cách chém gió, nhưng nghĩ lại thì mình nói cũng không sai, thời thế đúng là như vậy, muốn xây dựng tuyến Ninh Đài thì không làm vậy không được! Hạng Tự Liễn châm một điếu thuốc, muốn nhờ đó để suy nghĩ ra một đầu mối, nhưng trong lòng một mảnh hoang mang. Ông vô thức sờ vào túi quần, kết quả lại sờ trúng đùi, lúc này mới hoàn hồn lại, hóa ra trên người chỉ quấn mỗi khăn tắm. Ông vội chạy tới sofa tìm phong bì trong túi quần. Trong phong bì nhét một xấp tiền mới cứng, đếm từng tờ một, không thừa không thiếu đúng một vạn. Do dự một hồi, lại bỏ nguyên vẹn vào túi áo khoác, trong lòng nghĩ ngày mai mang đến văn phòng để đó an toàn hơn, bớt một chuyện thì hay chuyện đó, giặt quần áo lục túi, để vợ biết được lại chẳng hay ho gì. Có vài chuyện ngay cả với vợ mình cũng không thể nói, nói ra lại làm người ta lo lắng, tâm trạng Hạng Tự Liễn không hiểu sao lại chán nản, ông muốn gặp Đan Khâu Thủy. Nghĩ đến Đan Khâu Thủy, trong lòng liền có một phần an ủi, Hạng Tự Liễn an tâm đi ngủ. Đây là lần đầu tiên ông gặp chuyện mà không tìm kiếm sự an ủi từ cơ thể người vợ.
