Cách đây tám thế kỷ, các vị tăng lữ tại Mugenyama, thuộc tỉnh Tōtōmi, khao khát có một quả chuông lớn cho ngôi chùa của mình; và họ đã thỉnh cầu những người phụ nữ trong vùng giúp đỡ bằng cách quyên góp những chiếc gương đồng cũ để làm nguyên liệu đúc chuông.

[Thậm chí cho đến ngày nay, tại sân của một số ngôi chùa Nhật Bản, bạn vẫn có thể bắt gặp những đống gương đồng cổ được quyên góp cho mục đích đó. Bộ sưu tập lớn nhất loại này mà tôi từng thấy nằm ở sân một ngôi chùa thuộc tông Jōdo, tại Hakata, tỉnh Kyūshū: những chiếc gương đã được hiến cúng để đúc một bức tượng Phật Amida bằng đồng, cao ba mươi ba thước.]

Vào thời đó, tại Mugenyama có một phụ nữ trẻ là vợ một nông dân, người đã đem hiến chiếc gương của mình cho nhà chùa để đúc chuông. Nhưng sau đó, nàng vô cùng hối tiếc vì quyết định ấy. Nàng nhớ lại những lời mẹ từng kể về chiếc gương; và nàng nhớ rằng nó không chỉ thuộc về mẹ mình mà còn là vật gia bảo của bà ngoại rồi đến cụ ngoại; nàng cũng nhớ đến những nụ cười hạnh phúc mà tấm gương từng phản chiếu. Dĩ nhiên, giả sử có thể dâng cúng cho các vị tăng lữ một số tiền thay cho tấm gương, nàng đã có thể xin lại món đồ gia bảo ấy. Nhưng ngặt một nỗi nàng không có đủ số tiền cần thiết. Mỗi khi đến chùa, nàng lại thấy chiếc gương của mình nằm giữa sân, phía sau một hàng rào chắn, lẫn lộn cùng hàng trăm chiếc gương khác chất đống ở đó. Nàng nhận ra nó nhờ họa tiết Tùng - Trúc - Mai nổi bật ở mặt sau—ba biểu tượng may mắn của cây thông, cây tre và hoa mai, từng làm đôi mắt thơ bé của nàng hân hoan khi được mẹ cho ngắm chiếc gương lần đầu tiên. Nàng khao khát có được cơ hội để đánh cắp tấm gương rồi giấu đi—để từ đó có thể mãi mãi nâng niu giữ gìn. Thế nhưng cơ hội ấy đã không đến; và nàng trở nên vô cùng bất hạnh—cảm thấy như thể mình đã dại dột vứt bỏ một phần sinh mệnh. Nàng nghĩ đến câu ngạn ngữ cổ rằng tấm gương chính là Linh Hồn Người Phụ Nữ—(một quan niệm được thể hiện một cách huyền bí qua ký tự chữ Hán chỉ chữ Hồn, khắc ở mặt sau của rất nhiều chiếc gương đồng),—và nàng sợ rằng điều đó lại ứng nghiệm theo những cách kỳ quái hơn nàng từng tưởng tượng. Song, nàng chẳng dám thổ lộ niềm đau đớn ấy với bất kỳ ai.

Giờ đây, khi toàn bộ số gương quyên góp cho quả chuông Mugenyama đã được chuyển đến xưởng đúc, các thợ đúc chuông phát hiện ra có một chiếc gương không chịu tan chảy. Hết lần này đến lần khác, họ tìm cách nung chảy nó; nhưng chiếc gương chống cự lại mọi nỗ lực của họ. Rõ ràng là người phụ nữ đã dâng chiếc gương đó cho nhà chùa hẳn vẫn còn vuyến luyến không nỡ rời xa nó. Nàng đã không dâng cúng món quà của mình bằng trọn vẹn tấm lòng; và do đó, tâm hồn ích kỷ của nàng, vẫn còn vương vấn bám chặt lấy tấm gương, đã giữ cho vật ấy trở nên cứng cõi và lạnh lẽo giữa lò lửa hồng.

Dĩ nhiên chuyện này ai nấy đều hay biết, và chẳng mấy chốc mọi người đều rõ chiếc gương không chịu tan chảy ấy là của ai. Vì sự phơi bày trước công chúng về lỗi lầm thầm kín của mình, người phụ nữ tội nghiệp vô cùng hổ thẹn và giận dữ. Và không thể chịu đựng nổi nỗi nhục nhã ấy, nàng đã trầm mình tự vẫn, sau khi để lại một bức thư tuyệt mệnh với những dòng này:

“Khi tôi chết đi, việc nấu chảy chiếc gương và đúc chuông sẽ chẳng còn khó khăn gì nữa. Thế nhưng, ai đánh vỡ được quả chuông ấy bằng cách gióng lên những hồi chuông, kẻ đó sẽ được linh hồn tôi ban cho sự giàu có lớn lao.”

—Bạn phải biết rằng nguyện vọng hay lời hứa cuối cùng của bất kỳ ai chết đi trong sự phẫn nộ, hoặc tự vẫn trong sự phẫn nộ, thường được cho là mang một sức mạnh siêu nhiên. Sau khi chiếc gương của người phụ nữ xấu số đã được nung chảy, và quả chuông được đúc thành công, người ta liền nhớ đến những lời trong bức thư ấy. Họ đinh ninh rằng tâm linh của người viết sẽ ban phát tài sản cho kẻ làm vỡ chuông; và ngay khi quả chuông được treo lên ở sân chùa, họ lũ lượt kéo đến để gióng chuông. Bằng hết sức lực và năng lượng, họ vung thanh gỗ đập vào chuông; nhưng quả chuông hóa ra lại là một chiếc chuông tốt và nó kiên cường chống trả lại những đợt tấn công của họ. Mặc dù vậy, người dân không dễ gì nản lòng. Ngày qua ngày, vào mọi thời điểm, họ vẫn tiếp tục gióng chuông một cách cuồng nhiệt—chẳng màng gì đến những lời phản đối của các tăng lữ. Thế là việc gióng chuông trở thành một nỗi khổ sở; các vị tăng lữ không thể nào chịu đựng nổi nữa; và họ tìm cách tống khứ quả chuông bằng cách lăn nó xuống sườn đồi rơi tõm vào một đầm lầy. Vầm lầy sâu thẳm đã nuốt chửng lấy nó—và đó là hồi kết của quả chuông. Chỉ còn lại truyền thuyết về nó; và trong truyền thuyết ấy, người ta gọi nó là Mugen-Kané, hay Chuông Mugen.

Giờ đây, trong dân gian Nhật Bản tồn tại những tín ngưỡng cổ xưa kỳ lạ về hiệu lực ma thuật của một thao tác tinh thần nào đó được hàm ý, dẫu không được mô tả chi tiết, bởi động từ nazoraëru. Bản thân từ này không thể dịch một cách thỏa đáng bằng bất kỳ từ tiếng Anh nào; bởi vì nó được sử dụng liên quan đến nhiều hình thức ma thuật mô phỏng, cũng như liên quan đến việc thực hiện nhiều hành vi tín ngưỡng tôn giáo. Theo các từ điển, nghĩa thông thường của nazoraëru là “bắt chước”, “so sánh”, “ví von;”; nhưng ý nghĩa thâm sâu bên trong là thay thế, trong tưởng tượng, vật này hoặc hành động này bằng vật khác hoặc hành động khác, nhằm tạo ra một kết quả ma thuật hoặc kỳ diệu nào đó.

Chẳng hạn:—bạn không đủ khả năng tài chính để xây dựng một ngôi chùa Phật giáo; nhưng bạn hoàn toàn có thể đặt một hòn cỏi trước bức tượng Phật, với cùng một tâm tình thành kính như khi thôi thúc bạn cất một ngôi chùa nếu bạn đủ giàu để làm việc đó. Công đức của việc dâng cúng hòn sỏi ấy trở nên tương đương, hoặc gần như tương đương, với công đức của việc dựng lên một ngôi chùa... Bạn không thể đọc hết sáu nghìn bảy trăm bảy mươi mốt quyển kinh văn Phật giáo; nhưng bạn có thể làm cho một chiếc giá sách quay, chứa đựng tất cả các kinh sách ấy, quay vòng tròn bằng cách đẩy nó như một chiếc tời. Và nếu bạn đẩy với một ước nguyện thiết tha rằng giá như mình có thể đọc được sáu nghìn bảy trăm bảy mươi mốt quyển kinh đó, bạn sẽ đạt được công đức giống hệt như khi việc đọc chúng mang lại cho bạn... Bấy nhiêu đó có lẽ cũng đủ để giải thích ý nghĩa tôn giáo của từ nazoraëru.

Ý nghĩa ma thuật thì không thể giải thích hết nếu thiếu đi vô số ví dụ phong phú; nhưng với mục đích hiện tại, những điều sau đây sẽ hữu ích. Nếu bạn làm một hình nhân bằng rơm nhỏ bé, vì cùng một lý do mà Chị Helen đã làm một hình nhân bằng sáp—và dùng những chiếc đinh dài không dưới năm inch để đóng nó lên một thân cây trong khu rừng của đền thờ vào Giờ Sửu (2),—và nếu con người được đại diện trong trí tưởng tượng bởi hình nhân rơm nhỏ bé ấy sau đó chết đi trong sự đau đớn tột cùng,—điều đó sẽ minh họa cho một tầng ý nghĩa của nazoraëru... Hoặc, giả sử một tên trộm đã đột nhập vào nhà bạn trong đêm khuya, và vơ vét đi những tài sản quý giá. Nếu bạn có thể tìm ra dấu chân của tên trộm ấy trong khu vườn nhà mình, rồi nhanh chóng đốt một mồi ngải lớn trên mỗi dấu chân đó, thì phần lòng bàn chân của tên trộm sẽ bị bỏng rát, và không cho phép hắn được yên thân cho đến khi hắn tự nguyện quay trở lại để phó mặc cho lòng thương xót của bạn. Đó là một hình thức ma thuật mô phỏng khác được diễn tả bằng thuật ngữ nazoraëru. Và hình thức thứ ba được minh họa qua các truyền thuyết khác nhau về quả Chuông Mugen-Kané.

Sau khi quả chuông đã bị lăn xuống đầm lầy, dĩ nhiên, người ta không còn cơ hội nào để gióng nó theo cách làm cho nó vỡ tan ra được nữa. Thế nhưng những ai tiếc nuối cơ hội ấy liền đập phá những đồ vật được tưởng tượng thay thế cho quả chuông—qua đó nuôi hy vọng làm hài lòng linh hồn của người chủ nhân chiếc gương từng gây ra bao rắc rối. Một trong những người đó là người phụ nữ tên là Umégaë—nổi tiếng trong truyền thuyết Nhật Bản vì có mối liên hệ với Kajiwara Kagesue, một võ sĩ thuộc gia tộc Heiké. Trong lúc hai người cùng nhau hành hương, có lần Kajiwara rơi vào cảnh túng quẫn ngặt nghèo vì thiếu tiền; và Umégaë, nhớ lại truyền thuyết về Chuông Mugen, đã lấy một cái chậu đồng, rồi trong tâm tưởng hình dung nó chính là quả chuông, nàng cứ thế nện vào cái chậu cho đến khi nó vỡ tung ra—đồng thời cất tiếng kêu gọi ba trăm lạng vàng. Một vị khách trọ tại quán trọ nơi cặp đôi đang dừng chân đã gặng hỏi nguyên nhân của những tiếng đập phá và tiếng khóc than, và khi biết được câu chuyện đầy phiền muộn ấy, đã thực sự trao tặng cho Umégaë ba trăm ryō (3) tiền vàng. Về sau, người ta đã sáng tác một bài hát về chiếc chậu đồng của Umégaë; và khúc ca ấy vẫn được các vũ nữ ca hát cho đến tận ngày nay:

Umégaë no chōzubachi tataïté

O-kané ga déru naraba

Mina San mi-uké wo

Sōré tanomimasu

[“Nếu bằng cách đập vào chiếc chậu rửa mặt của Umégaë, tôi có thể khiến tiền tài quý giá đến với mình, thì tôi sẽ dùng nó để chuộc thân cho tất cả các chị em cùng cảnh ngộ.”]

Sau sự việc này, tiếng tăm của Chuông Mugen-Kané trở nên lừng lẫy; và rất nhiều người noi gương Umégaë—qua đó hy vọng có thể ganh đua vận may với nàng. Trong số những con người ấy có một tên nông dân phóng đãng sống gần Mugenyama, bên bờ sông Ōïgawa. Đã nướng sạch gia tài vào những cuộc ăn chơi trác táng, gã nông dân này bèn tự nặn lấy một mô hình đất sét phỏng theo quả Chuông Mugen-Kané từ lớp bùn trong vườn nhà mình; rồi hắn đem nện vào quả chuông đất sét, và đập vỡ nó—trong lúc miệng không ngừng gào thét đòi hỏi sự giàu sang phú quý.

Khi ấy, từ dưới mặt đất trước mặt hắn, hiện lên hình bóng của một người phụ nữ mặc y phục trắng, với mái tóc dài xõa buông thả, tay cầm một chiếc bình có nắp đậy. Và người phụ nữ cất lời: “Ta đến để đáp ứng lời cầu xin khẩn khoản của ngươi theo cách xứng đáng với nó. Vì vậy, hãy nhận lấy chiếc bình này.” Nói đoạn, nàng trao chiếc bình vào tay hắn, rồi biến mất.

Người đàn ông hạnh phúc cắm cổ chạy ù về nhà để khoe tin vui với vợ. Gã đặt chiếc bình có nắp—vốn rất nặng—lên trước mặt vợ, và hai vợ chồng cùng nhau mở ra. Rồi họ bừng ngộ rằng chiếc bình đã được lấp đầy, đến tận miệng, bằng...

Nhưng không!—Quả thật tôi không thể nói cho bạn biết bên trong ấy chứa đầy thứ gì đâu.