[VAI TRÒ]: Alice Hindman, khi George Willard hãy còn là một cậu thiếu niên, đã sống suốt cuộc đời mình tại Winesburg. Cô làm nhân viên bán hàng tại cửa hàng bách hóa Winney và sống cùng người mẹ đã tái giá.

Cha dượng của Alice là một thợ sơn xe ngựa và hay chè chén. Câu chuyện về ông ta khá kỳ quặc, và có lẽ cũng đáng để kể lại vào một ngày nào đó.

Năm hai mươi bảy tuổi, Alice cao và có phần mảnh khảnh. Đầu cô hơi to so với thân hình. Hai vai hơi gù, tóc và mắt màu nâu. Cô rất ít nói, nhưng đằng sau vẻ bề ngoài điềm tĩnh ấy lại là một sự sục sôi không dứt.

Khi còn là một thiếu nữ mười sáu tuổi và chưa bắt đầu làm việc ở cửa hàng, Alice từng có một mối tình với một thanh niên. Chàng trai ấy tên là Ned Currie, lớn tuổi hơn Alice. Cũng như George Willard, anh làm việc cho tờ Winesburg Eagle, và trong suốt một thời gian dài, gần như tối nào anh cũng đến gặp Alice. Hai người cùng nhau đi dưới những hàng cây qua các con phố trong thị trấn và trò chuyện về những dự định tương lai. Khi ấy, Alice là một thiếu nữ rất xinh đẹp; Ned Currie đã ôm cô vào lòng và hôn cô. Anh trở nên xúc động và thốt ra những lời chưa từng định nói, còn Alice, bị thôi thúc bởi ước khao có được điều gì đó đẹp đẽ xuất hiện trong cuộc đời khá tẻ nhạt của mình, cũng xao xuyến. Cô cũng cất lời. Vỏ bọc bên ngoài của cô, toàn bộ sự rụt rè và kín đáo vốn có, đã tan biến, và cô phó mặc bản thân cho những cảm xúc của tình yêu. Khi mùa thu năm mười sáu tuổi gần khép lại, Ned Currie ra đi để đến Cleveland với hy vọng tìm được một chân viết báo thành thị và gây dựng sự nghiệp, cô đã muốn đi theo anh. Giọng run run, cô thổ lộ lòng mình. "Em sẽ làm việc và anh cũng có thể làm việc," cô nói. "Em không muốn kéo chân anh vào những khoản chi phí vô ích khiến anh không thể tiến bước. Đừng cưới em lúc này. Chúng ta cứ sống thế mà vẫn ở bên nhau được. Dù ở chung nhà cũng chẳng ai nói gì đâu. Lên thành phố, chẳng ai biết chúng ta là ai và họ sẽ chẳng để ý đâu."

Ned Currie vừa hoang mang trước sự quyết đoán và liều lĩnh của người yêu, lại vừa vô cùng cảm động. Anh từng muốn cô làm tình nhân của mình, nhưng rồi lại đổi ý. Anh muốn bảo vệ và chăm sóc cô. "Em không biết mình đang nói gì đâu," anh sắc giọng đáp; "chắc chắn là anh không đời nào để em làm thế. Ngay khi có được một công việc ổn định, anh sẽ quay lại. Trước mắt, em đành phải ở lại đây thôi. Đó là cách duy nhất chúng ta có thể làm."

Vào buổi tối trước ngày rời Winesburg để bắt đầu cuộc sống mới ở thành phố, Ned Currie đến thăm Alice. Họ đi dạo qua các con phố suốt một tiếng đồng hồ, rồi thuê một chiếc xe ngựa từ tiệm cho thuê của Wesley Moyer để lái ra vùng ngoại ô. Trăng mọc lên, và họ chợt thấy nghẹn lời chẳng thể nói được gì. Trong nỗi buồn bã, chàng trai đã quên bẵng những nguyên tắc mà mình từng tự vạch ra đối với cô gái.

Họ bước xuống xe ở một nơi có đồng cỏ dài thoai thoải trải dài tận bờ suối Wine Creek, và ở đó, dưới ánh lờ mờ, họ đã trở thành người tình của nhau. Khi trở về thị trấn vào lúc nửa đêm, cả hai đều cảm thấy hạnh phúc. Họ cho rằng chẳng có điều gì xảy ra trong tương lai có thể xóa nhòa vẻ kỳ diệu và tươi đẹp của sự việc vừa diễn ra. "Giờ thì chúng ta phải gắn bó lấy nhau, dù chuyện gì xảy ra đi nữa thì cũng phải thế," Ned Currie nói khi đưa cô gái về đến cửa nhà.

Chàng phóng viên trẻ đã không xin được việc ở một tờ báo Cleveland nên đành đi về hướng tây tới Chicago. Ban đầu, anh cảm thấy cô đơn và viết thư cho Alice hầu như mỗi ngày. Nhưng rồi guồng quay của cuộc sống thị thành đã cuốn lấy anh; anh bắt đầu kết bạn và tìm thấy những mối quan tâm mới trong đời. Ở Chicago, anh trọ tại một ngôi nhà có vài phụ nữ sinh sống. Một người trong số đó đã thu hút sự chú ý của anh, khiến anh quên bẵng đi Alice ở Winesburg. Chỉ sau một năm, anh đã ngưng viết thư, và họa hiếm lắm, khi cảm thấy cô đơn hoặc khi bước vào một công viên nào đó trong thành phố và nhìn thấy ánh trăng chiếu rọi trên thảm cỏ y như đêm nào trên đồng cỏ bên suối Wine Creek, anh mới nhớ đến cô.

Ở Winesburg, cô thiếu nữ từng được yêu thương ấy đã trưởng thành thành một người phụ nữ. Khi cô tròn hai tuổi, người cha vốn sở hữu một tiệm sửa đồ yên cương bỗng qua đời đột ngột. Người thợ làm yên cương từng là một cựu chiến binh, và chỉ vài tháng sau, vợ ông được hưởng tiền tuất quả phụ. Bà dùng số tiền đầu tiên nhận được để mua một khung cửi và trở thành thợ dệt thảm, còn Alice kiếm được một chân làm việc ở cửa hàng của Winney. Trong suốt nhiều năm trời, không gì có thể khiến cô tin rằng Ned Currie sẽ không quay lại với mình.

Cô lấy làm mừng vì có việc làm, bởi nhịp độ lao động vất vả mỗi ngày ở cửa hàng khiến khoảng thời gian chờ đợi dường như ngắn lại và đỡ tẻ nhạt hơn. Cô bắt đầu dành dụm tiền, nghĩ rằng khi tiết kiệm được hai hay ba trăm đô la, cô sẽ lên thành phố tìm người yêu và thử xem sự hiện diện của mình có giành lại được tình cảm của anh hay không.

Alice không trách Ned Currie về những gì đã xảy ra dưới ánh trăng ngoài cánh đồng, nhưng cô cảm thấy mình không thể nào kết hôn với người đàn ông nào khác. Ý nghĩ trao cho kẻ khác thứ mà cô vẫn cảm thấy chỉ thuộc về riêng Ned đối với cô là điều kỳ quái. Khi những thanh niên khác tìm cách thu hút sự chú ý, cô đều phớt lờ. "Tôi là vợ anh ấy và sẽ mãi là vợ anh ấy dù anh ấy có quay lại hay không," cô thầm thì với chính mình, và dẫu có khả năng tự tự lập tài chính, cô vẫn không thể nào thấu hiểu nổi cái tư tưởng tân thời đang lớn dần về việc phụ nữ phải thuộc về chính mình và chủ động cho nhận vì mục đích sống của bản thân.

Alice làm việc ở cửa hàng bách hóa từ tám giờ sáng đến sáu giờ tối, và mỗi tuần có ba buổi tối phải quay lại cửa hàng làm từ bảy đến chín giờ. Thời gian trôi qua, khi sự cô đơn ngày một thấm đượm, cô bắt đầu thực hành những thói quen vốn phổ biến ở những kẻ lẻ loi. Khi màn đêm buông xuống và bước lên căn gác nhỏ của mình, cô quỳ xuống sàn cầu nguyện, và trong những lời nguyện cầu, cô thì thầm những điều muốn nói với người yêu. Cô đâm ra gắn bó với những đồ vật vô tri vô giác, và vì đó là đồ của riêng mình, cô không chịu nổi khi có ai chạm vào món đồ đạc nào trong phòng. Thói quen dành dụm tiền, ban đầu vốn vì một mục đích rõ ràng, vẫn tiếp tục được duy trì ngay cả sau khi ý định lên thành phố tìm Ned Currie đã bị gác lại. Nó trở thành một thói quen cố hữu, đến mức khi cần quần áo mới, cô cũng chẳng thỉnh cầu. Đôi khi vào những buổi chiều mưa ở cửa hàng, cô lật cuốn sổ tiết kiệm ra, đặt nó nằm mở trước mặt, rồi dành hàng giờ để mơ những giấc mộng hão huyền về việc tích góp đủ số tiền mà tiền lãi từ đó đủ nuôi sống cả cô lẫn người chồng tương lai.

"Ned vẫn luôn thích đi đây đi đó," cô nghĩ. "Tôi sẽ cho anh ấy cơ hội ấy. Đến một ngày nào đó khi chúng ta thành hôn và tôi có thể gom góp cả tiền của anh ấy lẫn của tôi, chúng ta sẽ giàu có. Khi ấy, chúng ta có thể cùng nhau du ngoạn khắp thế gian."

Trong cửa hàng bách hóa, những tuần trôi qua thành tháng, những tháng trôi qua thành năm trong lúc Alice mỏi mòn chờ đợi và mơ về ngày người yêu trở về. Ông chủ của cô, một lão già tóc bạc với bộ răng giả và rìa mép mỏng xám xịt rủ xuống miệng, vốn là người kiệm lời; và đôi khi vào những ngày mưa gió hay mùa đông khi bão tố hoành hành trên con phố Main Street, những giờ dài đằng đẵng trôi qua mà chẳng có một bóng khách nào bước vào. Alice sắp xếp rồi lại sắp xếp lại hàng hóa. Cô đứng gần tấm kính cửa sổ phía trước, nơi cô có thể phóng tầm mắt nhìn xuống con phố vắng tanh và hoài niệm về những buổi tối từng sánh bước bên Ned Currie cùng những lời anh đã nói. "Giờ thì chúng ta phải gắn bó lấy nhau." Những lời ấy cứ văng vẳng bên tai và vang vọng mãi trong tâm trí người phụ nữ đang dần chín muồi. Lệ nhòa khóe mắt. Đôi khi, khi ông chủ đi vắng và cô thui thủi một mình trong cửa hàng, cô gục đầu lên quầy và bật khóc. "Ồ, Ned, em vẫn đang đợi anh," cô thì thầm lặp đi lặp lại, thế nhưng nỗi sợ hãi âm ỉ rằng anh sẽ chẳng bao giờ quay về lại càng lớn dần trong lòng cô.

Vào mùa xuân, khi những cơn mưa qua đi và trước khi những ngày hè oi ả ập tới, vùng quê quanh Winesburg đẹp đến nao lòng. Thị trấn nằm giữa những cánh đồng rộng mở, nhưng xa hơn thế là những khoảng rừng xanh mát. Nơi chốn thâm u ấy có biết bao góc nhỏ thanh tĩnh, chốn yên bình mà các đôi uyên ương thường lui tới để ngồi chuyện trò vào những chiều chủ nhật. Qua kẽ lá, họ phóng tầm mắt nhìn ra cánh đồng xa trông thấy nông dân đang bận rộn quanh các dãy chuồng trại hoặc người xe tấp nập ngược xuôi trên đường cái. Trong thị trấn, chuông gióng giả ngân vang và thỉnh thoảng có đoàn tàu lướt qua, trông xa tựa một món đồ chơi.

Trong suốt mấy năm trời sau khi Ned Currie đi xa, Alice không hề bước chân vào khu rừng cùng đám thanh niên khác vào ngày chủ nhật; nhưng rồi vào một ngày, khi anh đã rời đi được hai, ba năm và nỗi cô đơn trở nên không thể chịu đựng nổi, cô diện bộ váy đẹp nhất rồi cất bước lên đường. Tìm được một góc khuất kín đáo có thể nhìn thấy thị trấn và cả một khoảng đồng mênh mông, cô ngồi xuống. Nỗi sợ về tuổi già và sự tẻ nhạt bủa vây lấy cô. Không thể ngồi yên một chỗ, cô đứng dậy. Khi đứng nhìn ra khoảng không bao la ấy, điều gì đó — có lẽ là ý nghĩ về sự sống bất tận tựa như dòng chảy của bốn mùa — đã hướng tâm trí cô về những năm tháng đang trôi qua. Với một cái rùng mình đầy sợ hãi, cô nhận ra rằng vẻ đẹp và sự tươi trẻ của tuổi thanh xuân đã mãi rời xa mình. Lần đầu tiên, cô cảm thấy bản thân đã bị lừa dối. Cô không trách Ned Currie và cũng chẳng biết phải trách ai. Nỗi buồn dâng trào ngập lối. Khuỵu gối xuống, cô cố gắng cầu nguyện, nhưng thay vì những lời kinh kệ, những lời oán thán lại trào ra trên khóe môi. "Nó sẽ chẳng đến với tôi đâu. Tôi sẽ chẳng bao giờ tìm thấy hạnh phúc. Sao cứ phải tự dối lòng mình làm chi?" cô bật khóc, và một cảm giác nhẹ nhõm kỳ lạ chợt đến cùng với lần đầu tiên cô dám dũng cảm đối mặt với nỗi sợ đã trở thành một phần trong cuộc sống thường nhật của mình.

Vào năm Alice Hindman tròn hai mươi lăm tuổi, hai sự kiện đã xảy ra làm xáo trộn cuộc sống tẻ nhạt đơn điệu của cô. Mẹ cô tái giá với Bush Milton, tay thợ sơn xe ngựa ở Winesburg, còn bản thân cô thì gia nhập Nhà thờ Giám lý Winesburg. Alice bước chân vào đạo vì cô bắt đầu hoảng sợ trước sự cô độc trong vị trí của mình ở cuộc đời. Cuộc hôn nhân thứ hai của người mẹ càng làm nổi bật thêm sự cô lập của cô. "Mình đang già đi và trở nên kỳ quặc. Nếu Ned có về, anh ấy cũng chẳng thèm mình đâu. Nơi thành phố anh ấy đang sống, đàn ông cứ mãi trẻ trung. Có quá nhiều thứ diễn ra khiến họ chẳng có thời gian để mà già đi," cô tự nhủ với một nụ cười nhạt nhẽo đầy cay đắng, rồi kiên quyết bước vào hành trình làm quen với mọi người. Cứ mỗi tối thứ năm khi cửa hàng đóng cửa, cô lại đến buổi họp cầu nguyện dưới tầng hầm nhà thờ, và vào tối chủ nhật thì tham gia sinh hoạt của một tổ chức mang tên Đoàn Epworth.

Khi Will Hurley, một người đàn ông trung niên làm nhân viên bán thuốc và cũng là tín đồ nhà thờ, ngỏ ý muốn đi cùng cô về nhà, cô không hề từ chối. "Dương nhiên là tôi sẽ không để anh ấy thành thói quen kè kè bên mình, nhưng nếu thỉnh thoảng anh ấy mới đến thăm thì chắc chẳng có hại gì đâu," cô tự nhủ, vẫn đinh ninh giữ trọn lòng chung thủy với Ned Currie.

Mà chẳng hề nhận thức được điều gì đang diễn ra, Alice đang cố gắng — thoạt đầu còn yếu ớt, nhưng với quyết tâm ngày một lớn dần — để nắm bắt lại cuộc đời. Đi bên cạnh anh chàng bán thuốc, cô lặng thim, nhưng đôi khi trong bóng tối khi họ cứ thế lầm lũi bước đi, cô khẽ đưa tay chạm nhẹ vào vạt áo anh ta. Khi anh ta chia tay cô ở chiếc cổng trước nhà mẹ, cô không bước vào ngay mà đứng lặng giây lát bên ngưỡng cửa. Cô muốn gọi với theo anh chàng bán thuốc, muốn bảo anh ngồi cùng mình trong bóng tối trên chiếc hiên trước nhà, nhưng lại sợ anh không hiểu. "Không phải anh ấy là người tôi muốn," cô tự nhủ; "tôi chỉ muốn tránh khỏi cảnh đơn côi quá mức này thôi. Nếu không cẩn thận, tôi sẽ thành quen với việc không có ai bên cạnh mất."

Vào đầu mùa thu năm hai mươi bảy tuổi, một sự bồn chồn rạo rực đã chiếm lấy Alice. Cô không tài nào chịu nổi khi phải ở bên cạnh anh chàng bán thuốc nữa, và khi anh ta đến tìm để đi dạo vào buổi tối, cô liền từ chối. Tâm trí cô trở nên vô cùng nhạy bén, và khi mệt mỏi sau những giờ dài đứng sau quầy hàng trở về nhà rúc vào chăn, cô chẳng thể nào chợp mắt. Trân trân đôi mắt nhìn vào bóng tối, trí tưởng tượng của cô, tựa như một đứa trẻ vừa tỉnh giấc sau một giấc ngủ dài, bay bổng khắp căn phòng. Sâu thẳm trong cô có thứ gì đó không chịu bị lừa phỉnh bởi những ảo ảnh và đòi hỏi một câu trả lời dứt khoát từ cuộc đời.

Alice ôm chặt lấy chiếc gối vào ngực. Bật dậy khỏi giường, cô xếp chiếc chăn sao cho trong bóng tối trông giống như một hình nhân đang nằm giữa những lớp vải, rồi quỳ xuống bên mép giường, vuốt ve nó và thì thầm những lời lặp đi lặp lại như một khúc điệp khúc. "Sao chẳng có chuyện gì xảy ra hết vậy? Sao cứ để mình bơ vơ ở đây một mình?" cô lẩm bẩm. Dầu đôi khi vẫn nghĩ về Ned Currie, cô không còn đặt hy vọng vào anh nữa. Niềm khao khát của cô đã trở nên mơ hồ. Cô không cần Ned Currie hay bất kỳ người đàn ông nào khác. Cô chỉ muốn được yêu, muốn có thứ gì đó đáp lại tiếng gọi đang ngày một vang dội trong lồng ngực.

Và rồi vào một đêm mưa, Alice đã có một cuộc phiêu lưu. Nó khiến cô vừa hoảng hốt vừa bối rối. Cô trở về nhà từ cửa hàng lúc chín giờ và thấy nhà vắng tanh. Bush Milton đã ra phố còn mẹ cô thì sang nhà hàng xóm. Alice bước lên gác vào phòng mình và cởi đồ trong bóng tối. Đứng lặng giây lát bên cửa sổ lắng nghe tiếng mưa nện vào mặt kính, một khát khao kỳ lạ bỗng trỗi dậy chiếm lấy cô. Không kịp suy nghĩ xem mình định làm gì, cô lao qua căn nhà tối tăm chạy thẳng ra ngoài trời mưa. Khi đứng trên khoảng sân cỏ trước nhà và cảm nhận những hạt mưa lạnh buốt trên da thịt, một ham muốn điên cuồng muốn chạy trần truồng trên phố đã bủa vây lấy cô.

Cô nghĩ rằng cơn mưa sẽ mang lại một tác dụng tái sinh và kỳ diệu nào đó cho cơ thể mình. Đã bao năm rồi cô chưa từng cảm thấy tràn trề nhựa sống và dũng khí đến thế. Cô muốn nhảy cất lên và chạy nhảy, muốn hét lên, muốn tìm một sinh linh cô đơn nào khác để ôm chầm lấy. Trên vỉa hè gạch trước nhà, một người đàn ông đang loạng choạng bước về. Alice chồm người chạy. Một tâm trạng cuồng nhiệt, liều lĩnh bao trùm lấy cô. "Mặc kệ hắn là ai chứ. Hắn cũng đơn độc một mình, và tôi sẽ đến bên hắn," cô thầm nghĩ; và rồi chẳng màng suy tính đến hậu quả có thể xảy ra của cơn điên rồ ấy, cô cất tiếng gọi khẽ. "Đứng lại!" cô kêu lên. "Đừng đi vội. Bất kể anh là ai, anh phải dừng lại đã."

Người đàn ông trên vỉa hè khựng lại lắng nghe. Ông ta là một người lớn tuổi và hơi lãng tai. Đưa tay lên miệng, ông ta quát lớn. "Gì thế? Nói gì thế?" ông gọi vọng lại.

Alice khuỵu sụp xuống đất, toàn thân run rẩy. Cô sợ hãi trước suy nghĩ về việc mình vừa làm đến mức khi người đàn ông đã đi khuất, cô không dám đứng dậy mà cứ thế bò bằng cả hai tay lẫn đầu gối qua bãi cỏ để về nhà. Khi về đến phòng riêng, cô chốt chặt cửa và kéo chiếc bàn trang điểm chắn ngang lối ra vào. Thân thể cô run lẩy bẩy như thể đang cơn sốt rét, hai bàn tay run cập kê khiến cô chật vật mãi mới mặc được chiếc áo ngủ. Khi đã nằm trên giường, cô vùi mặt vào gối và nức nở nghẹn ngào. "Mình bị làm sao thế này? Mình sẽ làm điều gì đó tồi tệ mất nếu không cẩn thận," cô thầm nghĩ, rồi quay mặt vào tường, bắt đầu oằn mình ép bản thân phải dũng cảm đối mặt với thực tế rằng rất nhiều người phải sống và chết trong cô độc, ngay cả ở Winesburg.