Sau khi kết thúc những bài huấn luyện khô khan ấy, chúng tôi thường tự tìm niềm vui cho mình trong thời gian hoạt động ngoại khóa. Lính thành phố trong Trung đội Cảnh thông rất đông, họ còn tổ chức một ban nhạc rock tên là "Không gian cực hạn" — không biết các bạn có tin hay không, nhưng cứ đến ngày nghỉ là đám anh em ấy lại lôi dàn trống jazz với guitar bass ra khua khoắng, cái cổ họng gào ra mệnh lệnh vừa mở miệng đã là "Trong giấc mơ lại quay về Đường triều —". Đại đội trưởng nghe vô cùng hứng thú, còn bảo bài hát này không tồi, có khí phách, xem có thể đổi thành bài ca của đại đội Lang Nha chúng ta được không, bài hát do tổng bộ giao cho hồi trước nghe khó nghe quá, cứ như chim hót chứ không giống chó sói tru. Đám tiểu tử chúng tôi có chút hứng thú với nhạc rock mừng đến mức không biết phải làm sao, vội vàng đưa lời bài hát cho bộ đại đội. Thế rồi, dĩ nhiên là chẳng có phần sau nữa.

Cái đám đánh trống jazz với chơi guitar bass ấy vẫn còn đang bốc phét, đôi khi còn chơi cả mấy thể loại rock nhẹ như "Khách sạn California" hay gì đó, rồi cả The Beatles nữa, tôi chính là vào lúc đó mới biết đến John Lennon — đúng là rừng lớn nào mà chẳng có loại chim gì! Chút hiểu biết về nhạc rock của tôi chính là được hoàn thành trong đại đội đặc chủng, sau khi trở về còn phát hiện ra mình không hề lỗi thời! Tôi có thể phân biệt được đâu là heavy metal, đâu là rock nhẹ chính là nhờ được phổ cập trong đại đội đặc chủng đấy. Một người chiến hữu của tôi bây giờ thực sự là ca sĩ chính của một ban nhạc, đương nhiên là không nổi tiếng, chỉ hát trong các quán bar. Năm ngoái tôi còn vô tình gặp lại cậu ấy ở một quán bar tại thành phố quê nhà, tóc còn để dài hơn cả tôi bây giờ, hoàn toàn mang phong cách rock. Các bạn nói xem làm lính có được mởm mang tầm mắt không? — Nhân tiện phải nói một câu là các cán bộ của chúng tôi không những không phản đối mà còn rất thích heavy metal, bởi vì huấn luyện hàng ngày không được nghe tiếng vàng sắt ngựa reo thì nghe rock heavy metal coi như cũng đã nghiện, lời bài hát dù có giỏi ngoại ngữ cũng nghe không rõ nên cứ hát bừa đi.

Lần kỷ luật duy nhất chỉ vì heavy metal là trong buổi liên hoan năm mới của đại đội chúng tôi, không biết là bắt chước ai mà đập cả đàn guitar bass, nhưng không phải đập xuống sàn sân khấu mà là đập thẳng lên đầu mình, đập một phát là nát bét, tôi nghĩ chắc cũng chẳng có ban nhạc nào dám bắt chước đâu. Kết quả là lãnh đạo đại đội không vui, quân đội nhân dân biểu diễn thì biểu diễn cho đàng hoàng, huấn luyện thì huấn luyện cho đàng hoàng, không được có cảm xúc tiêu cực — bọn họ đoán chừng là cảm thấy việc đập guitar bass thể hiện sự bất mãn với việc huấn luyện. Thế là chính ủy liền bảo họ từ nay đừng hát nữa.

Chưa đầy hai tuần sau, đại đội trưởng lại thấy không vui, sao lại không có động tĩnh gì nữa rồi? Tất cả chúng tôi đều không vui. Lúc huấn luyện xong lên núi đốn củi thì chỉ có mỗi chút niềm vui này là được nghe đám đó hú hét mà lại không cho hú thì đây là cái thá gì chứ? Thế là đại đội trưởng vỗ bàn một cái: "Mẹ kiếp, cho tao hát!"

Thế là lại hát. Chính ủy cũng chẳng còn cách nào, ông ấy cũng là lính của đại đội trưởng, tuy là cán bộ công tác chính trị, hiện nay cũng bình cấp với đại đội trưởng nhưng dù sao cũng là người cùng ra từ chiến trường, hát nhạc rock cũng không phải là kỷ luật quân đội không cho phép, đập guitar bass cũng không phải là tài sản công mà là của riêng thằng bé đó, đập thì cũng đập rồi, lần sau không đập nữa là được chứ gì? Chính ủy liền tự tìm cho mình một bậc thềm để bước xuống, bảo là lần sau chú ý, bài hát thì vẫn phải hát. Thế là cứ qua loa cho qua chuyện như vậy — Ban nhạc rock này cho đến lúc tôi xuất ngũ vẫn không hề giải tán. Bọn họ đã viết rất nhiều bài hát của chính chúng ta, chúng ta từng truyền tụng một thời, hát lệch tông cũng hát, bởi vì đó là bài hát của chính chúng ta. Chỉ là, không biết bây giờ họ đang ở đâu, những lời bài hát và bản phổ này còn được giữ lại không?

Hỡi những người anh em mỗi người một ngả ơi, các vị có biết được mùi vị của nỗi nhớ nhung xé lòng đó không?

Nước mắt rơi như mưa có ý nghĩa gì, đến bây giờ tôi mới hiểu. Tôi vẫn luôn cho rằng bản thân mình đã là một kẻ vô tâm vô phế, chỉ đến khi nhắc đến đám anh em này, trong lòng mới trào lên một cảm giác, cảm giác này chính là — đau.

Tôi lúc đó còn viết một lời bài hát, bọn họ phổ nhạc thành giai đoạn, rồi chúng tôi cùng hát.

Tôi tìm thấy lời bài hát này trong nhật ký. Tên bài hát là "Thề ước", viết không được hay cho lắm, tôi chép lại ở đây, chỉ xem như một kỷ niệm nhạt nhòa.

"Thề ước"

Sáng tác lời: Tiểu Trang

Sáng tác nhạc: Ban nhạc Không gian cực hạn

Giữa trời đất, nguy hiểm chỉ diễn ra trong chớp mắt

Thời không xoay vần, sống chết chỉ trong một cái chớp mắt

Vì điều gì chúng ta ở bên nhau

Vì điều gì chúng ta không rời xa

Bởi vì chúng ta là chiến hữu, chúng ta là huynh đệ

Đây chính là lời thề ước của chúng ta

Gió mưa sấm chớp không thể dập tắt ngọn lửa trong lòng

Băng tuyết núi cao không thể thay đổi niềm tin của chúng ta

Vì điều gì chúng ta ở bên nhau

Vì điều gì chúng ta không rời xa

Bởi vì chúng ta là chiến hữu, chúng ta là huynh đệ

Đây chính là lời thề ước của chúng ta

Trầm mặc là lời thề ước của chúng ta

Hing hiến là lời thề ước của chúng ta

Cô độc là lời thề ước của chúng ta

Hy sinh là lời thề ước của chúng ta

Đừng hỏi chúng ta còn phải đi bao xa

Chỉ cần bạn ghi nhớ lời thề ước trong lòng

Đừng hỏi chúng ta còn phải trèo bao cao

Lúc tôi lật nhật ký đã thẫn thờ mất một hồi lâu, bởi vì tôi không tin đây là do mình viết.

Nhưng tôi biết là do mình viết, bởi vì cái nét chữ chó má đó không thể là của người khác được.

Rồi tôi khóc. Lúc đó đại đội trưởng trong buổi tập hợp toàn thể quan khách sĩ binh của đại đội, bất kể là dịp gì, kể cả là đá bóng, thích nhất là mở đầu bằng một đoạn thế này — "Thế nào là anh hùng vô danh? Thế nào là cống hiến thầm lặng? Các cậu chính là anh hùng vô danh! Các cậu chính là cống hiến thầm lặng! Các cậu đã chọn cái nghề này, thì đã chú định là phải bị quên lãng, chú định là phải bị lạnh nhạt! Tại sao?! Bởi vì các cậu là thanh lợi kiếm cắm trong vỏ! Là thanh lợi kiếm bất cứ lúc nào cũng phải tuốt ra! Cho nên phải vô danh tiểu tốt! Một thanh kiếm, cứ luôn tiện tuốt ra cho người ta xem thì có được không? Thép có tốt đến mấy cũng sẽ bị phong hóa, cũng sẽ bị gỉ sét! Cho nên đừng hỏi tại sao không có sự thấu hiểu và quan tâm, đừng hỏi tại sao không có ngần ấy địa điểm đến uý lầy quân dân liên hoan, lại càng đừng hỏi tại sao các cậu khổ sở thế mà không ai biết! Bởi vì các cậu là bộ đội đặc chủng! Là để đánh giặc chứ không phải mang ra để triển lãm! Các cậu là chiến sĩ của đại đội đặc chủng! Không phải bộ đội đồn trú Hồng Kông mà là để cho toàn thế giới xem! Các cậu là cái gì? Là lũ đặc chiến đội viên của đại đội đặc chủng Lang Nha mẹ kiếp 24 tiếng sẵn sàng chiến đấu, có mệnh lệnh là phải lập tức xách mông lên tập luyện cho tao! Nhớ kỹ chưa?!" — Sau đó bên dưới đồng thanh gầm lên: "Nhớ kỹ rồi!" — Đại đội trưởng liền bảo được rồi, trận đấu bóng hay buổi liên hoan bắt đầu.

Lúc đó chúng tôi thực sự nghĩ như vậy.

Lúc đó chúng tôi thực sự đang vắt kiệt sức mình như thế, vì đất nước của chúng ta, chủ quyền của chúng ta, vinh quang của chúng ta, tín ngưỡng của chúng ta.

Chúng tôi hạ quyết tâm đời này vô danh tiểu tốt, chôn vùi đoạn trải nghiệm này vào trong bụng, mang theo vào hộp tro cốt, cũng mãi mãi vô danh.

— Lan man quá rồi, chúng ta lại nói chuyện tiểu thuyết đi.

Lại nói đến đời sống sinh hoạt ngoại khóa của chúng tôi.

Niềm vui lớn nhất của tôi lúc đó, chính là khoảng thời gian tự do ngắn ngủi sau khi huấn luyện xong, ngồi viết thư cho Tiểu Ảnh của tôi.

Lúc đó văn tư của tôi thực sự cuồn cuộn trào dâng! Cả đời này chưa từng viết nhiều thư tình đến thế, sau này lại càng không.

Sau khi tôi bước chân vào đại đội đặc chủng, bó lan rừng đó liền được cắm trong một cái lọ đồ hộp bằng thủy tinh bên cửa sổ phòng ngủ của tiểu đội chúng tôi.

Tôi chuẩn bị mỗi ngày đều thay nước, cứ thế cho đến ngày tôi đi gặp Tiểu Ảnh, tận tay đưa cho cô ấy.