Nói một câu thật lòng, giờ đây tôi lại một lần nữa phát hiện ra một độ khó trong việc sáng tác, đó chính là làm thế nào để tiến hành tổng hợp. Những năm tháng đó, một khi đã hồi tưởng lại thì cứ kéo dài vô tận, khiến đầu tôi rối như tơ vò. Vượt qua vũng bùn chẳng qua chỉ là khoa mục cơ bản nhất trong đại cương huấn luyện của đại đội đặc nhiệm, vẫn chưa thể tính là cái gọi là huấn luyện thể lực đặc chủng gì sất, bởi vì nó chẳng qua chỉ là khiến bạn quen với việc khắp người bùn lầy ẩm ướt là thế nào mà thôi. Trong những năm tháng sau này, thứ chúng tôi thích nhất chính là ngâm mình lăn lộn trong vũng bùn, bởi vì không cần chạy đường, không cần leo núi, không cần đối quyền, cứ lăn lộn qua lại trong vũng bùn mãi rồi quen cũng thấy khá là thoải mái.

Nếu cứ theo cách viết như hiện nay của tôi thì thực sự một năm tôi cũng viết không xong, bởi vì các hình thức huấn luyện cơ bản của lính đặc chủng phong phú vượt ngoài tưởng tượng của các bạn, ví dụ như còn có bước đi con vịt, xe đẩy tay v.v. những thứ lộn xộn đủ kiểu mà tôi chưa từng tiếp xúc ở liên trinh sát. Lúc đó không có thời gian ngẫm lại nhưng bây giờ nghĩ tới thì đều để lại ấn tượng rất sâu sắc.

Tôi không viết bài báo khoa học phổ biến mà viết tiểu thuyết, thế nên tôi cho rằng bản thân vẫn nhất định phải viết về câu chuyện, về nhân vật, về đám huynh đệ mới quen của tôi, bao gồm cả các sĩ quan và hạ sĩ quan của đại đội đầu chó.

Thực ra tiểu tiêu đề của mấy tiết này tôi đều muốn sửa lại hết, nhưng giờ không kịp nữa rồi, tôi cứ dùng thế này trước đã, sau này nếu xuất bản sách thì tôi sẽ sửa lại thật cẩn thận. Nếu xuất bản sách, tôi sẽ viết một câu ở trang lót rằng: "Tặng người tiểu đội trưởng mãi mãi của tôi — Trần Phải!" Đến lúc đó có viết tên anh ấy hay không thì tôi còn phải suy ngẫm lại. Lại lan man đi xa rồi, tôi chưa có dự định ra sách vì vẫn chưa viết xong, ngược lại có người nhắn tin giục tôi đừng đăng nữa mà đem đi xuất bản. Tôi cảm ơn ý tốt của họ nhưng tôi không thể không đăng, bởi vì cuốn tiểu thuyết này không phải một mình tôi viết nên, thời điểm bắt đầu là nước mắt của tôi, tình cảm của tôi, hiện tại còn có cả của các bạn; cho dù là xuất bản hay quay cái quái gì thành phim truyền hình đi nữa thì tôi vẫn phải đăng hết ở đây, nếu không sẽ có lỗi với mọi người. Điều tôi không muốn làm nhất chính là có lỗi với những người đã đặt tình cảm thật sự vào tôi, nếu không tôi sẽ ân hận cả đời.

Tôi phải nói trước về cái đám chim chóc ở đội huấn luyện tân binh chúng tôi, bởi vì đều là những thứ bất tài vô dụng đến từ các đại đội trinh sát khác nhau, đương nhiên bao gồm cả tôi. Mọi người thấy năm đó tôi đã đủ kém cỏi chưa? Nếu hiện tại tôi vẫn ở trong quân ngũ làm tiểu đội trưởng, dưới tay tôi có một tân binh thế này thì tuyệt đối tôi cũng sẽ trị hắn, một tên vô dụng không trị không được, không trị tuyệt đối tâm trạng không sảng khoái. Cho nên mọi người nên hiểu cho Lão Pháo, hiểu cho cái trung đội trưởng đầu chó cao đó, đây là điều phải thế. Chỉ là tính khí tôi tương đối bướng bỉnh, từ nhỏ mẹ tôi đã nói tôi giống như con bò Mông Cổ vậy. Sau này tôi phát hiện ra ở trong quân ngũ, bao nhiêu vất vả, bao nhiêu sự hành hạ cũng không thể triệt để thay đổi tính khí của tôi, ngược lại đến xã hội chưa đầy một năm tôi đã biến thành một con người khác. Có thể thấy, thứ thực sự thay đổi tính khí không phải là quân đội mà là những thứ vớ vẩn không thấy được ở ngoài xã hội. Ấy da, lại lan man đi xa rồi, chúng ta quay lại chủ đề chính nào.

Một người lính thật thà chất phác có thể trở thành một bộ binh xuất sắc, thậm chí là giỏi nhất, cũng có thể trở thành pháo binh, thiết giáp binh, binh chủng ô tô, anh nuôi giỏi nhất nhưng vĩnh viễn không thể trở thành trinh sát binh giỏi nhất. Tôi không nói nguyên nhân vì lại sắp lan man nữa, tôi chỉ nói xem mấy tên tinh nhuệ thi thố trinh sát mà tôi nhìn thấy có cái nết gì thôi.

Đội huấn luyện tân binh năm đó của chúng tôi có 20 người, ba thiếu úy, mười sáu hạ sĩ quan, một binh nhị. Ngoại trừ cái đuôi nhỏ này khiến người ta cảm thấy vô cùng bất ngờ, tỷ lệ sĩ quan và binh lính còn lại đại khái nằm trong phạm vi lý tưởng của cái trung đội trưởng đầu chó kia. Sĩ quan tác chiến đặc biệt và thành viên tác chiến đặc biệt đều từng bước được sản sinh từ những thiếu úy và hạ sĩ quan như vậy — đại đội đặc nhiệm vốn nổi tiếng là chuyên húp sẵn, rất thích chọn những hạt giống tinh nhuệ đã được cácbộ đội khác đào tạo kỹ càng. Thế nên đại đội trưởng trinh sát của các đơn vị khác lúc tiễn chiến sĩ của mình rời đi vừa tự hào vừa đau lòng không chịu nổi, giống như bị khoét mất tâm can vậy.

Đại đội đặc nhiệm thực ra rất muốn hạ sĩ quan, nhưng năm đó không có quy định rõ ràng, sau này có hay không thì tôi không biết. Dù có quy định này hay không thì binh nghĩa vụ hai năm bình thường lẩn vào cũng là điều không thể, năng lực quân sự bày ra đó rồi. Tôi không nói mình là thiên tài, cũng không nói mình là kẻ hay gây chuyện, ở trong quân ngũ đi đến đâu cũng là kẻ gai góc, chủ quan không được là trị tôi không trượt phát nào, tuyệt đối khiến tâm trạng cực kỳ sảng khoái. Vì tôi là kẻ gai góc cộng thêm sự dai dẳng, nên tôi đã lẩn vào đội huấn luyện tân binh, tiếp tục làm một kẻ gai góc ở trong đó, chuyên đi chọc tức cái trung đội trưởng đầu chó kia và đại đội đặc nhiệm đầu chó mà hắn vô cùng tự hào.

Nhưng ở đội huấn luyện tân binh, tôi lập tức hiểu rõ điểm yếu của mình — Thứ nhất, tôi không phải hạ sĩ quan, là binh nghĩa vụ hai năm, trong mắt họ thì tôi rất nhanh sẽ rời đi, tôi lại là lính thành phố, hơn nữa còn là sinh viên, cho nên căn bản không thể bám trụ lâu dài ở đây, bồi dưỡng tôi cũng là lãng phí tài nguyên nhân lực và vật lực; Thứ hai, mặc dù thành tích thi đấu trinh sát của tôi coi như khá tốt, nhưng tôi thực sự là người đứng thứ 21 được vớt vào, vì có người sức khỏe không phù hợp nên tôi mới được tới đây. Thế nên trong mắt người của đại đội đầu chó và huynh đệ ở đội huấn luyện tân binh chúng tôi, tôi vẫn là nhân vật hạng hai. Ấn tượng đầu tiên này rất có vấn đề, bởi vì điểm số nằm trên ngòi bút bi và kẹp giấy của mấy vị sĩ quan và hạ sĩ quan đầu chó đó; Thứ ba, thi đấu trinh sát là môn thi chết cứng, nói thẳng ra thì đợt tập huấn thuộc về giáo dục ứng thí, tôi chính là vì thi đấu mà luyện ra, chỉ biết mấy hạng mục đó mà thôi. Năng lực quân sự tổng hợp kém xa những lão làng thực thụ này, mà một tháng huấn luyện tân binh đâu chỉ có mấy hạng mục đó. Tôi lại không có bất kỳ kinh nghiệm thực tế nào về dã ngoại kéo quân, bôn tập, diễn tập v.v., nói thẳng ra tôi vẫn là một tên tân binh trứng nước, điều này tôi không thừa nhận không được, những vấn đề họ thảo luận tôi một câu cũng nghe không hiểu.

Lúc đó tôi nằm trên giường của mình, dưới ánh đèn mờ ảo viết thư cho Tiểu Ảnh, nghe đám lão làng bên cạnh bàn luận năm nay diễn tập năm nào, năm nào ở trù huấn, năm nào tập huấn mà tâm trạng thực sự bi thảm làm sao!

Tôi có thể kiên trì vượt qua không? Lúc đó thực sự rất hoài nghi. Vất vả tôi không sợ, người làm lính sinh ra là để chịu khổ, nhưng điểm số không phải cứ chịu khổ là có thể tăng lên, bởi vì là đánh giá tổng hợp chứ không nhìn mấy hạng mục thi đấu trinh sát của bạn. Muốn đào thải, người bị đào thải đầu tiên chính là tôi. Mà tôi lại không thể bị đào thải, điều này có nghĩa là tôi bắt buộc phải có ưu thế tuyệt đối ở đội huấn luyện tân binh. Chúng ta không nói có tỷ lệ đào thải nào cả, nếu tất cả đều đạt yêu cầu thì cái đại đội đầu chó này giữ lại hết, nhưng không đạt yêu cầu là sẽ đá bạn về, không nể nang chút tình cảm nào cả. Tôi vừa viết thư cho Tiểu Ảnh, viết mãi thì sống mũi bắt đầu cay cay, nhớ tới Trần Phải của tôi.

Tôi nhắm mắt lại để nước mắt chảy một lát rồi lau đi, ngẩng đầu thò ra nhìn giường tầng dưới của mình:

"Tiểu đội trưởng, tôi trò chuyện với anh một lát được không?"