—Adjuro nunquam eam me deserturum,

Non, si capiundos mihi sciam esse inimicos omneis homines.

Hanc mihi expetivi, contigit: conveniunt mores: valeant

Qui inter nos dissidium volunt: hanc, nisi mors,

Mi adimet nemo.

Ter.

Không, tôi không biết nói gì thêm, ngoài việc xin gửi lời khen ngợi đến ngài.

Hôm nọ, khi dạo bước trong nghĩa trang nhà thờ Pancras, tôi chợt nhớ đến bài viết của ngài nhắc về những tấm bia mộ, và tôi cho rằng bài thơ khắc dưới đây có một ý tứ rất đáng để sẻ chia cùng độc giả của ngài.

Nơi đây, Sắc đẹp và Sự ngây thơ nằm xuống, khi hơi thở

Bị chớp lấy bởi cái chết đến sớm, chứ chẳng phải trái thời.

Nàng ra đi vừa lúc bước chân vào cõi trọ

Biết nỗi buồn, trước lúc biết bận vướng lầm mê.

Cái chết, thứ ngăn chặn tội lỗi và nỗi buồn như thế,

Chính là hồng phúc tiếp nối cho một đời sống trọn vẹn.

Kính thư Ngài, Đầy tớ của Ngài.

Chú thích 1:

Công khai. Kính thư Ngài, đầy tớ của Ngài.

trở lại dấu chú thích

Mục lục

Số 539

Thứ Ba, ngày 18 tháng 11 năm 1712

Budgell

Heteroclyta sunto.—Quæ Genus.

Thưa Ngài SPECTATOR,

Tôi là một góa phụ trẻ có gia thế và tài sản khá giả, vừa mới đến thị trấn này; tại đây, tôi nhận thấy có vô số những chàng trai bảnh chọe đã đến thăm viếng tôi, một số chết vì hy vọng, số khác chết vì sợ hãi, dẫu họ chưa từng trông thấy mặt tôi lần nào. Giờ điều tôi muốn khẩn cầu ngài là cho tôi biết liệu mình có mạo hiểm dùng sự tự do ấy để đối xử với những kẻ vênh váo này giống như cách tôi từng làm với những quen biết ở chốn thôn quê hay không. Tôi mong ngài cho phép tôi được đối xử với họ theo bất cứ cách nào tôi thấy phải phép, mà không mang tiếng là một ả lẳng lơ; bởi vì một khi tôi đã tuyên bố rằng không một ai trong số họ có được trái tim tôi, thì tôi nghĩ mình phải được quyền sỉ nhục những kẻ có ảo tưởng rằng chúng có quyền lực khiến tôi phá vỡ quyết định đó. Có những trường học dạy cách dùng kiếm lá mỏng, được lui tới bởi những kẻ chưa từng định thượng đài; và cái cách múa may vô bổ nhằm vào trái tim mà không hề có ý định đả thương nó từ bất cứ phía nào ấy chính là trò tiêu khiển mà tôi quyết định dùng để giải khuây cho bản thân: Kẻ nào giả vờ muốn chiến thắng, tôi sẽ đối xử với y hệt như kẻ bước vào lò võ để kiếm chuyện gây gươm giáo. Tôi hy vọng, dựa trên nền tảng này, ngài sẽ cho phép tôi tự do sử dụng sức mạnh tự nhiên lẫn nhân tạo từ đôi mắt, cái nhìn và cử chỉ của mình. Còn về những lời hứa bằng lời nói, tôi sẽ chẳng hứa hẹn gì sất, nhưng sẽ không nương tay với những kẻ tự phụ chuyên đi suy diễn mấy cái liếc mắt cùng cử chỉ. Tôi đặc biệt thành thạo chiêu nhắm hắc mi hạ kính rồi bất chợt ngước lên nhìn thẳng đầy viên mãn, rồi lại ngoảnh đi chỗ khác, như ngài hẳn từng thấy đôi khi được thực hiện bởi tụi tôi, những giai nhân chốn hương thôn, vượt xa mọi điều ngài từng quan sát thấy nơi cung đình và thành thị. Thêm vào đó, thưa ngài, tôi còn mang một vẻ mặt hồng hào ngây thơ, thứ che đậy mưu mô khéo léo hơn bất cứ thứ gì trên đời. Dẫu tôi khiêu vũ rất giỏi, tôi lại thích bày ra dáng điệu lảo đảo vụng về, nhờ đó tôi trông giống như một con mồi dễ dổm và chẳng bao giờ tung ra những nét duyên dáng đã được rèn giũa của mình cho đến khi nhận ra bản thân đã trói chặt được một kẻ bám theo. Xin ngài hãy cho đăng bức thư này; nó chắc chắn sẽ châm ngòi cho cuộc săn đuổi một người đàn bà góa giàu có; những khúc cua, đường vòng, sự trốn chạy và lật lọng mà tôi tạo ra, tôi sẽ tường thuật lại cho ngài theo từng giai đoạn, nhằm hướng dẫn tốt hơn cho tất cả những phụ nữ muốn noi gương tôi để chặn đứng cái uy quyền cùng sự xấc láo quá quắt hiện tại của đàn ông.

Tôi kính thư Ngài,

Người cộng sự trung thành của ngài,

Relicta Lovely.

Ngài SPECTATOR kính mến,

Tôi đặt trọn niềm tin vào lòng kính trọng đã thành danh của ngài dành cho tình yêu chân chính, mong ngài đáp ứng ngay mục đích của bức thư này; không gì khác ngoài việc phơi bày trước thiên hạ sự cay nghiệt của một số bậc cha mẹ muốn hoãn việc kết hôn của một thiếu nữ mẫn cán mười tám tuổi thêm ba năm nữa, với lý do không hơn không kém là cô ấy còn quá trẻ để bước vào cuộc sống gia đình ấy. Còn về khía cạnh của cải, hoàn cảnh của tôi khiến tôi không thể bị nghi ngờ là đến với nàng vì những động cơ thấp hèn như lòng tham hay sự hiếu danh. Nếu sự ngây thơ, sự thông tuệ và nhan sắc từng hội tụ trọn vẹn những nét kiều diễm đỉnh cao ở một người, thì chúng đều hiện diện nơi nàng. Tôi ước gì ngài có thể bàn bạc kỹ hơn một chút về chủ đề này, và cảnh cáo các bậc sinh thành của nàng rằng rất có thể chính sự bất toàn của Bản tính Con người, chứ không phải bất kỳ sự yếu đuối cá nhân nào của nàng hay của tôi, khiến những ước nguyện hiện tại của chúng ta bị cản trở rồi có thể sẽ thay đổi; và trong lúc chúng ta đang tự biện luận với chính mình để trì hoãn sự hoan hỉ của những niềm đam mê hiện tại, thì tình cảm của chúng ta có thể sẽ đổi thay đối tượng trong suốt quá trình đó. Đó là một đề tài vô cùng tế nhị để bàn luận; nhưng nếu chỉ cần được gợi ý thôi, tôi hy vọng nó sẽ khiến các bên liên quan phải suy ngẫm điều gì đó có thể đẩy nhanh hạnh phúc của chúng tôi. Vẫn có một khả năng, và tôi hy vọng mình có thể nói điều này mà không mang tiếng bất nhã với người con gái tôi yêu với tất cả sự kính trọng cao quý nhất; tôi xin nói rằng, có khả năng sự trì hoãn này cũng đau đớn đối với nàng chẳng kém gì đối với tôi. Nếu nó đau đớn ngang ngửa, thì chắc chắn nó còn đau đớn hơn bội phần, bởi những quy tắc khắc nghiệt mà phái nữ phải chịu đựng khi thậm chí bị tước đoạt cả sự giải tỏa bằng cách than vãn. Nếu ngài rộng lượng giúp tôi việc này, và tôi thành công, tôi hứa sẽ dành cho ngài một vị trí trong đám cưới của tôi, cùng sự thết đãi xứng đáng với phẩm giá Trực quan của ngài.

Đầy tớ khiêm nhường nhất của ngài,

Eustace.

Thưa Ngài,

Hôm qua tôi nghe một thanh niên trẻ tuổi, trông như vừa mới chân ướt chân ráo đến thị trấn và khoác trên mình chiếc khăn quàng dòng giáo sĩ, giảng đạo về tội nói xấu; một đề tài mà như ngài biết đấy, Tổng giám mục Tillotson đã từng bàn luận vô cùng xuất sắc trong một bài giảng nằm ở cuốn sách khổ lớn của ông. Ngay khi vừa xướng lên đoạn kinh thánh và hé mở đôi chút về khuynh hướng của bài giảng, tôi đã tràn trề hy vọng rằng anh ta là một trong những vị tuyên úy của Sir ROGER. Tôi đã ôm ấp một ý niệm quá lớn lao về bài giảng quyến rũ kể trên, đến mức tôi từng nghĩ rằng một phần ngày Sa-bát của mình sẽ trôi qua vô cùng ý nghĩa nếu được nghe lại nó một lần nữa. Nhưng hỡi ôi, thưa ngài SPECTATOR, vị giáo sĩ đáng kính này đã dâng lên chúng tôi bài giảng của Đức Giám mục, thế mà chẳng hiểu sao; ngay cả tôi, người dám chắc đã đọc nó ít nhất hai mươi lần, cũng chẳng thể hiểu nổi ông ta đang muốn nói gì, và đôi lúc phải hoang mang không đoán nổi gã ấy hướng tới mục đích gì. Quả thật ông ta rất công tâm khi cung cấp cho chúng tôi toàn bộ các đề mục và tiểu mục của bài giảng; và hơn thế nữa, tôi nghĩ chẳng có lấy một ý tưởng đẹp đẽ nào trong đó mà chúng tôi lại bỏ sót. Nhưng rồi, thưa ngài, vị thanh niên này lại thêm thắt quá nhiều điều hoa mỹ; và y chẳng bao giờ thốt ra nổi một đoạn kinh nào mà lại không mở đầu nó bằng một thứ gì đó, thoạt trông, giống như một nỗ lực khoe khoang sự tài hoa của bản thân hơn là để giáo hóa con người. Tóm lại, y thêm thắt và cắt xén đến mức làm tôi phát bực; tới độ tôi không tài nào ngăn nổi ý nghĩ (điều mà tôi thú nhận là không nên nghĩ tới trong một chốn linh thiêng nhường ấy) rằng gã công tử bột này đáng trách chẳng kém gì Bullock hay Penkethman khi chúng tùy tiện sửa đổi một vở kịch xuất sắc của Shakespear hay Johnson. Xin ngài, hãy đưa điều này vào sự cân nhắc của ngài; và nếu chúng ta buộc phải giải trí bằng các tác phẩm của bất kỳ vĩ nhân nào trong số đó, xin hãy yêu cầu những kẻ này dâng chúng cho chúng ta nguyên vẹn như bản gốc, để rồi khi đọc lại cho gia đình nghe ở nhà, họ có thể ghi nhớ tốt hơn rằng họ từng được nghe chúng ở nhà thờ.

Thưa Ngài,

Đầy tớ khiêm nhường của ngài.

Mục lục

No. 540

Thứ Tư, ngày 19 tháng 11 năm 1712

Steele

—Non Deficit Alter—

Virg.

Thưa Ngài SPECTATOR,

Không có phần nào trong các tác phẩm của ngài lại được tôi kính trọng hơn những bài bình luận của ngài về Milton. Đó là một nỗ lực cao cả và vô tư nhằm đặt các tác phẩm của những nhà văn vĩ đại nước ta vào ánh hào quang xứng đáng với chúng. Ngài sẽ đánh mất phần lớn thiện cảm của tôi dành cho ngài, nếu ngài không thử viết cả bài ca ngợi Spenser nữa, hoặc ít nhất là dung túng cho niềm đam mê của tôi đối với tác giả quyến rũ ấy bằng cách cho in những gợi ý rời rạc mà tôi xin dâng lên ngài về chủ đề đó.

Bố cục chung của Spenser là sự khắc họa sáu đức tính: Sự thánh thiện, Tính ôn hòa, Sự trinh bạch, Tình bạn, Công lý và Sự lịch thiệp, qua sáu khúc ngâm do sáu nhân vật đảm nhiệm. Sáu nhân vật này được giả định đặt trong những ẩn dụ thích hợp với tính cách tương ứng của họ, để làm tất cả những gì cần thiết nhằm biểu thị trọn vẹn những đức tính mà họ phải thể hiện.

Người ta có thể đảm bảo rằng dưới các đề mục khác nhau, những nhân vật này được phác họa một cách tuyệt diệu; không có hình ảnh nào lạc lõng, và vô cùng xinh đẹp đến ngỡ ngàng. Hiệp sĩ Thập tự Đỏ trải qua toàn bộ các chặng đường của đời sống Cơ Đốc giáo; Guyon làm tất cả những gì mà tính ôn hòa có thể đòi hỏi; Britomartis (một phụ nữ) tuân thủ các quy tắc đích thực của sự trinh bạch thuần khiết; Arthegal trong mọi khía cạnh của cuộc sống đều tỏ ra vô cùng nghiêm ngặt và khôn ngoan trong công lý; Calidore hoàn toàn lịch thiệp.

Tóm lại, ở Xứ sở Tiên, nơi các hiệp sĩ lang thang có khoảng không gian rộng mở để tung hoành, và làm cả những điều mà các nhân vật của Ariosto hay Orlando không thể làm được ngoài đời thực mà không phá vỡ tính hợp lý đáng tin, các hiệp sĩ của Spenser, dưới sáu đề mục ấy, đã đưa ra một hệ thống thực sự mang tính thi ca về đời sống Cơ Đốc giáo, đời sống công cộng và bình dân.

Khúc ngâm về tình bạn của ông có phần lan man hơn, dẫu vậy ngay tại đó ẩn dụ vẫn được khắc họa vô cùng tinh tế, chỉ là các đề mục phong phú hơn, một hiệp sĩ duy nhất không thể gánh vác nổi tất cả các phần.

Để tôn vinh đất nước mình, Hoàng tử Arthur là một vị anh hùng toàn diện; vô cùng xuất chúng về sự thánh thiện, tính ôn hòa, sự trinh bạch và công lý. Vì lý do tương tự, và để ca tụng Nữ hoàng Elizabeth, Gloriana, Nữ hoàng Xứ Tiên, người có triều đình là chốn dung thân cho những kẻ bị áp bức, đại diện cho vị Nữ hoàng vinh quang ấy. Theo mệnh lệnh của nàng, tất cả các hiệp sĩ này lên đường, và chỉ dưới hiệu lệnh của nàng, Hiệp sĩ Thập tự Đỏ mới tiêu diệt con rồng. Guyon lật đổ Khu vườn Hoan lạc, Arthegal (tức Công lý) đánh gục Geryoneo (tức Vua Philip II xứ Tây Ban Nha) để giải cứu Belge (tức Hà Lan) và hắn đánh bại Grantorto (cũng là vị Philip ấy dưới một lăng kính khác) để khôi phục Irena (tức Hòa bình cho Châu Âu).

Vì sự trinh bạch là đức tính hàng đầu của phụ nữ, Britomartis là một phụ nữ gốc Anh; phần vai trò của nàng rất tuyệt vời, dẫu nó đòi hỏi phải được giải thích thêm. Phong cách thơ ca của ông rất đậm chất thơ; không có chơi chữ, không có sự làm hàng cầu kỳ, không có phép đối chọi gượng gạo, hay bất kỳ thành phần tầm thường nào trong số đó.

Những từ ngữ cổ của ông đều là tiếng Anh chuẩn mực, và nhịp điệu thì tuyệt mỹ; và vì trong ngôn từ có quy luật Multa Renascentur, vì tất cả chúng đều chuẩn xác, một bài thơ như thế không nên (cũng giống như tác phẩm của Milton) chỉ toàn cấu thành từ những từ ngữ thông thường bình dân. Hãy xem các ví dụ về cách miêu tả.

Sự ghen tuông vô cớ ở Britomartis, Quyển VI, Khúc 6, Khổ 14, trong sự bồn chồn của nó.

Giống như đứa trẻ bướng bỉnh bị giấc ngủ say nồng

Làm cho gián đoạn bởi nỗi sợ hãi từ giấc mơ kinh hoàng,

Với ý chí ngang ngạnh liền cất tiếng khóc ré lên,

Chẳng tài nào dỗ nín dẫu bao sức lực người nhũ mẫu,

Mà cứ đạp tung, gào thét, tru lên vì căm giận bực bội;

Lúc cào cấu người nuôi, lúc giật phăng mái tóc xõa buông,

Lúc tìm kiếm bóng tối, lúc lại cầu mong ánh sáng;

Khi thì đòi bú mớm, khi lại từ chối sữa ngon:

Tình yêu của vị tiểu thư nọ trong nỗi trách móc tình yêu cũng hệt vậy.

Sự tò mò do ghen tuông gây ra, nhân dịp người yêu vắng bóng. Sđd, Khổ 8, 9.

Rồi khi nàng mỏi mắt ngóng trông, cuối cùng nàng chợt thấy

Một kẻ đang tiến về phía mình với tốc độ vội vàng,

Nàng bèn đoán chắc, trước khi nhận diện hắn thật rành mạch,

Rằng đó chính là người được cử đến từ người tình quả thật;

Lúc ấy tim nàng ngập tràn hy vọng lẫn nỗi kinh hoàng,

Chẳng thèm đợi hắn đến tận nơi,

Mà chạy ào ra đón để dò la tin tức đôi lời;

Ngay tại ngưỡng cửa gặp nhau, nàng đã cất lời hỏi dồn:

Chúa tể của ngươi đâu rồi, và ngài ấy ở cách đây bao xa?

Hãy nói mau; và ngài đã thắng trận hay thất bại rồi?

Nỗi lo âu và căn nhà của hắn được miêu tả như sau, IV, 6, 33, 34, 35.

Cách đó chẳng xa, chẳng thích hợp cho vị khách nào,

Họ chợt thấy một căn lều nhỏ, tựa tổ chim của kẻ bần hàn.

34

Bước vào trong, họ thấy chính chủ nhân ngôi nhà,

Đang cặm cụi bận rộn với công việc của mình,

Đó là một lão yêu tinh khô khốc khốn khổ khốn nạn,

Với đôi hốc mắt sâu hoắm và gò má trơ xương tiều tụy,

Tựa như thể lão đã bị giam cầm trong ngục tối lâu ngày.

Khuôn mặt lão đen đúa và gớm ghiếc làm sao,

Lem luốc khói tro suýt làm mù cả tầm mắt,

Cùng bộ râu bờm xờm và mái tóc xơ xác bạc phơ,

Thứ mà lão chưa từng chải chuốt hay cắt tỉa gọn gàng.

35

Y phục lão thô kệch và rách rưới tả tơi,

Chẳng có đồ tốt hơn, lão cũng chẳng màng quan tâm;l

Đôi bàn tay phồng rộp nướng giữa đống than hồng,

Và những ngón tay bẩn thỉu với bộ móng dài ngoằng,

Rất vừa vặn để xé nát thứ thức ăn lão kiếm ăn hằng ngày.

Tên hắn là Nỗi lo âu; nghề nghiệp là thợ rèn,

Kẻ chẳng quản ngày đêm ngừng tay lao động,

Nhưng chỉ để làm mấy cáiêm nêm sắt vô tích sự:

Đó chính là những âu lo bất an xâm chiếm tâm hồn con người.

Những tính từ của Homer từng rất được giới cổ đại ngưỡng mộ: Hãy xem các tính từ miêu tả cây cối trong khu rừng nơi Hiệp sĩ Thập tự Đỏ đánh mất Sự thật có sự chính xác và phong phú nhường nào, Sách I, Khúc i, Khổ 8, 9.

Cây thông lướt sóng, cây tuyết tùng kiêu hãnh vươn cao,

Cây du làm giàn nho, cây dương chẳng bao giờ khô hạn,

Cây sồi cất nhà, vị vua độc tôn của muôn vàn khu rừng.

Cây dương lá rung chuộng làm gậy gộc, cây bách cho tang lễ.

Cây nguyệt quế, phần thưởng của các bậc chinh phạt lẫy lừng

Và các nhà hiền triết; cây thông sam rả rích lệ tuôn,

Cây liễu hao gầy vì những tình nhân bị bỏ rơi,

Cây thủy tùng ngoan ngoãn uốn theo chiều tay kẻ giật.

Cây bạch dương làm cán giáo, cây liễu tía cho cối xay;

Cây mộc dược ứa giọt máu thơm trong vết thương cay đắng,

Cây dẻ gai hiếu chiến, cây tần bì chẳng vụ nào vô tích sự,

Cây ô-liu trĩu quả và cây phong xù tròn vo.

Cây trắc để thợ chạm khắc, cây thích ruột hiếm khi lành.

Tôi sẽ không làm phiền ngài nữa, nhưng xin phép được kết luận bằng những vần thơ này, dẫu tôi nghĩ chúng đã được ngài trích dẫn rồi; đó là những chỉ dẫn dành cho các thiếu nữ đang bị áp bức bởi những lời gièm pha. VI, 6, 14.

Điều hay nhất (hắn bảo) ta có thể khuyên ngươi,

Chính là tránh xa nguyên nhân gây ra điều ác;

Bởi khi cội nguồn sinh ra điều bất hạnh

Đã bị dẹp bỏ, thì hệ lụy tự khắc cũng dứt theo.

Hãy tránh xa hoan lạc, và kiềm chế dục vọng của mình,

Khuất phục ham muốn, và cương quyết kìm cương khoái cảm lỏng lơi,

Dùng khẩu phần đạm bạc, chớ ăn uống quá đà,

Tránh xa chốn kín đáo, và cất lời chốn thanh thiên bạch nhật;

Như thế chẳng mấy chốc ngươi sẽ phục hồi cảnh ngộ khổn nạn hiện tại.

T.

Mục lục

No. 541

Thứ Năm, ngày 20 tháng 11 năm 1712

Hughes

Format enim Natura prius nos intus ad omnem

Fortunarum habitum; juvat, aut impellit ad iram,

Aut ad humum mærore gravi deducit et angit;

Post effert animi motus interprete Lingua.

Hor.

Người bạn của tôi, chàng sinh viên luật ở Temple , người mà tôi đã nhắc đến rất nhiều lần trong các bài viết này, sau khi quyết định gác lại việc nghiên cứu thi ca để theo đuổi ngành luật một cách nghiêm túc hơn, đã tổng hợp lại, như một bài tiểu luận chia tay, một vài suy nghĩ về Cách phát âm và diễn xuất , mà anh ấy đã đồng ý cho phép tôi phổ biến rộng rãi tới công chúng. Chúng được sưu tầm chủ yếu từ tác giả yêu thích của anh ấy, Cicero , người được biết đến là một tri kỷ của Roscius , người diễn viên, đồng thời là một nhà phê bình sắc sảo đối với các buổi biểu diễn kịch nghệ , cũng như là bậc kỳ tài biện hộ hùng biện nhất trong thời đại ông sống.

Cicero kết thúc những cuốn sách nổi tiếng của ông nhan đề de Oratore bằng một vài quy tắc về cách phát âm và diễn xuất; mà nếu thiếu đi phần này, ông khẳng định rằng ngay cả diễn giả xuất sắc nhất thế giới cũng không bao giờ có thể thành công; trong khi một diễn giả tầm thường nhưng lại nắm vững kỹ năng này sẽ giành được sự tán thưởng lớn hơn nhiều. Điều gì có thể tạo ra ấn tượng mạnh mẽ hơn, ông nói, ngoài những lời cảm thán đó của Gracchus :

Biết xoay sở về đâu bây giờ? Khổ thân tôi! Ta phải bấu víu vào chốn nào đây? Ta nên đến Điện Capitol ư?—Hỡi ôi! Nơi ấy đã ngập chìm trong dòng máu của người anh em ta. Hay ta nên lui về tư dinh? Nhưng ở đó ta lại trông thấy thân mẫu đang chìm đắm trong đau khổ, khóc lóc và tuyệt vọng!

Những khoảng lặng ngắt quãng và sự chuyển biến của cảm xúc đó, có vẻ như đã được tô điểm mạnh mẽ qua ánh mắt, giọng nói và cử chỉ của người diễn thuyết, đến mức ngay cả những kẻ thù của ông cũng không thể cầm được nước mắt. Tôi nhấn mạnh điều này, Tully nói, bởi lẽ các diễn giả của chúng ta, những người đóng vai trò như các diễn viên của chính Chân lý, đã từ bỏ cách thức diễn đạt này; trong khi các diễn viên, những kẻ chỉ là kẻ bắt chước Chân lý, lại tiếp nhận nó.

Do đó, tôi sẽ tiếp nối gợi ý mà ông đã đưa ra ở đây, và vì lợi ích của Sân khấu Anh quốc , tôi sẽ sao chép một số quy tắc mà bậc thầy lớn người La Mã này đã đúc kết; tuy nhiên, không tự giam cầm hoàn toàn trong những suy nghĩ hay ngôn từ của ông; và để điều chỉnh bài tiểu luận này phù hợp hơn với mục đích tôi hướng tới, thay vì các ví dụ mà ông đã lồng vào bài diễn thuyết của mình từ các bi kịch cổ đại, tôi sẽ sử dụng các đoạn trích tương đương từ những vở kịch nổi tiếng nhất của chính chúng ta.

Mục đích của Nghệ thuật là hỗ trợ hành động càng nhiều càng tốt trong việc tái hiện Tự nhiên; bởi vì vẻ bề ngoài của thực tế mới là thứ lay động chúng ta trong mọi sự khắc họa, và những sự khắc họa ấy sẽ luôn mang lại sức mạnh lớn lao hơn khi chúng càng tiến gần đến Tự nhiên và càng ít phô bày sự bắt chước.

Bản thân Tự nhiên đã ấn định cho mỗi cung bậc cảm xúc của Tâm hồn nét mặt đặc thù, âm lượng giọng nói và dáng vẻ cử chỉ riêng; và toàn bộ con người, mọi đường nét trên gương mặt cùng âm điệu của giọng nói đều hưởng ứng, giống như những sợi dây trên đàn nhạc, trước những ấn tượng được khắc sâu vào chúng bởi tâm trí. Do đó, âm thanh của giọng nói, tùy theo những cách chạm khác nhau làm vang lên chúng, sẽ tự hình thành nên tông giọng cao hoặc trầm, nhanh hoặc chậm, lớn hoặc nhỏ. Những điều này cũng có thể được chia nhỏ thành nhiều loại tông giọng khác nhau, chẳng hạn như dịu dàng, thô ráp, thắt lại, lan tỏa, liên tục, ngắt quãng, đứt quãng, đột ngột, lượn sóng, mềm mại hoặc vang cao. Mỗi loại trong số này đều có thể được vận dụng bằng nghệ thuật và sự phán đoán tinh tế; và tất cả đều cung cấp cho người diễn viên, giống như màu sắc đối với họa sĩ, một sự đa dạng đầy biểu cảm.

Sự tức giận bộc lộ chất giọng đặc trưng của nó trong một âm thanh cao vút, dồn dập và gấp gáp. Tính cách đầy đam mê của Vua Lear , qua ngòi bút khắc họa tuyệt diệu của Shakespear , ngập tràn những ví dụ điển hình nhất cho loại này.

—Cái chết! Sự hỗn loạn!

Rực lửa!—phẩm chất gì?—tại sao Gloster! Gloster!

Ta muốn nói chuyện với Công tước xứ Cornwall và vợ hắn.

Họ đã được thông báo chuyện này chưa? Hơi thở và máu của ta!

Rực lửa ư? Vị công tước rực lửa ư?—v.v.

Nỗi buồn và sự than vãn đòi hỏi một chất giọng hoàn toàn khác biệt: uyển chuyển, chậm rãi, bị ngắt quãng, và điều tiết trong một tông giọng tang thương; giống như trong độc thoại đầy bi ai của Đức hồng y Wolsey về sự sụp đổ của ông.

Vĩnh biệt!—vĩnh biệt ngàn thu cho mọi sự vĩ đại của ta!

Đó chính là thân phận con người!—hôm nay họ trổ ra

Những chiếc lá non của niềm hy vọng; ngày mai trổ hoa,

Và mang trên mình đầy rẫy những vinh quang ửng hồng,

Ngày thứ ba một đợt sương giá kéo đến, đợt sương giá chết chóc,

Và khi hắn nghĩ, ôi con người khờ khạo dễ dãi, hoàn toàn chắc chắn rằng

Sự vĩ đại của hắn đang chín muồi, nó bèn ngắt trụi phần gốc,

Và rồi hắn ngã gục y như ta lúc này.

Chúng ta cũng bắt gặp một ví dụ tuyệt vời về điều này trong toàn bộ phần vai của Andromache trong vở Người mẹ đau khổ , đặc biệt là trong những câu thơ sau.

Ta sẽ đi, và trong nỗi thống khổ của cõi lòng

Khóc than trên đứa con thơ—Nếu nó phải chết, đời ta

Quấn chặt lấy đời nó, ta chẳng thể sống lâu hơn.

Chính vì nó mà ta đã nhẫn nhục chịu đựng sự sống,

Rên rỉ trong cảnh xiềng xích, và sống qua cả Hector.

Phải, Astyanax bé bỏng của ta, mẹ con mình sẽ cùng đi!

Cùng nhau chúng ta sẽ đến vương quốc của màn đêm;

Nơi đó ta sẽ cho đôi mắt ngơ ngác của con thấy người cha,

Và chỉ cho con mặt ngài giữa chốn u minh bên dưới.

Nỗi sợ hãi tự biểu hiện bằng một âm thanh thấp, ngập ngừng và hèn nhát. Nếu độc giả ngẫm nghĩ về đoạn độc thoại sau đây của Lệnh bà Macbeth , trong lúc phu quân của bà ta đang sắp sửa sát hại Duncan và những kẻ hầu, người ấy sẽ mường tượng ra rằng bà ta thậm chí còn hoảng sợ trước chính âm thanh giọng nói của mình khi đang thốt lên những lời đó.

Hỡi ôi! Ta sợ rằng họ đã thức giấc,

Và mọi việc chưa hoàn tất; sự toan tính, chứ không phải hành động,

Mới làm chúng ta bối rối—Nghe kìa!—Ta đã đặt sẵn những con dao găm,

Hắn không thể nào bỏ lỡ. Phụ thân ta lúc ngủ

Nếu không trông giống y hệt như thế, ta đã tự tay làm rồi.

Sự can đảm mang một âm lượng lớn hơn, như trong lời thoại đó của Don Sebastian 3.

Hãy thỏa mãn mọi cơn thịnh nộ của các người tại đây:

Hãy để Vận mệnh trút toàn bộ ống tên lên người ta,

Ta có một tâm hồn tựa như chiếc khiên rộng lớn

Có thể dung nạp tất cả, và vẫn còn thừa khoảng trống cho những thứ khác.

Hoan lạc tan chảy trong một âm điệu sung sướng, dịu êm, mềm mại và tràn ngập niềm vui; như trong những câu thơ sau ở vở Caius Marius 4.

Lavinia! Ồ có âm nhạc trong cái tên ấy,

Thứ làm dịu ta mềm mại đến tận bản ngã thơ ngây,

Khiến tim ta thổn thức, tựa những nhịp đập đầu đời của sự sống.

Và Sự bối rối thì khác biệt với tất cả những điều trên: trang nghiêm nhưng không than van, với một âm sắc đều đặn và đầy khẩn thiết; giống như trong lời thoại nổi tiếng của Hamlet .

Tồn tại, hay không tồn tại?—đó là vấn đề:

Liệu chịu đựng những tròng trỏ và mũi tên của Vận mệnh bạo tàn trong tâm trí có cao thượng hơn,

Hay đứng lên cầm vũ khí chống lại biển trời phiền muộn,

Và bằng cách đối đầu để chấm dứt chúng. Chết, để ngủ;

Chẳng gì hơn; và qua một giấc ngủ để bảo rằng chúng ta chấm dứt

Nỗi đau buốt tim và hàng ngàn cú sốc tự nhiên

Mà xác thịt phải gánh chịu; đó là một kết cục

Đáng được khao khát thành kính. Chết, để ngủ—

Để ngủ; họa chăng là để mơ! À, vướng mắc nằm ở đó.

Bởi vì trong giấc ngủ của cõi chết ấy, những giấc mơ nào có thể kéo đến,

Khi chúng ta đã trút bỏ được lớp vỏ trần gian này,

Buộc chúng ta phải dừng lại—Chính sự kính trọng ấy

Đã khiến tai họa kéo dài đến thế trong cuộc đời;

Bởi vì ai lại muốn chịu đựng những roi vòn và sự khinh miệt của thời gian,

Những bất công của kẻ áp bức, sự trịch thuệ của kẻ kiêu ngạo,

Những niềm đau của tình yêu bị rẻ rúng, sự chậm trễ của luật pháp,

Sự xấc láo của quan quyền, và những cái gạt chân

Mà sự tận tụy nhẫn nại phải nhận từ kẻ bất tài,

Trong khi chính hắn có thể tự giải thoát cho mình

Chỉ với một nhát dao cùn? Ai lại muốn gánh nặng những trĩu vai,

Phải rên rỉ và đẫm mồ hôi dưới một cuộc đời mệt mỏi?

Nếu không vì nỗi sợ hãi về một điều gì đó sau cái chết,

Vùng đất chưa từng được khám phá, từ biên giới đó

Chẳng du khách nào quay về, khiến ý chí hoang mang,

Và khiến chúng ta thà chọn những nỗi bất hạnh đang gánh chịu,

Còn hơn bay đến những thứ khác mà—chúng ta hoàn toàn mù tịt.

Cũng như mọi biến thái của giọng nói này phải được điều phối bởi ý nghĩa, thì hành động cũng phải được điều phối bởi giọng nói, và với một vẻ đẹp thích hợp đúng mực, tựa như để củng cố cho nó. Cánh tay, thứ mà bằng một hình ảnh ẩn dụ mạnh mẽ Tully gọi là Vũ khí của người diễn thuyết , đôi khi phải được giơ lên và duỗi thẳng; và bàn tay, thông qua chuyển động của nó, đôi khi dẫn dắt, đôi khi đi theo những lời nói khi chúng được thốt ra. Việc giậm chân cũng có sự biểu cảm riêng trong những cuộc tranh luận, sự giận dữ, hoặc mệnh lệnh tuyệt đối. Nhưng gương mặt mới chính là bức tranh thu nhỏ của toàn bộ con người, và đôi mắt tựa như bức tranh thu nhỏ của gương mặt; vì lý do đó, ông nói, những nhà phê bình xuất sắc nhất trong số những người La Mã thậm chí không mấy hài lòng với chính Roscius khi ông đeo mặt nạ. Không có bộ phận nào trên cơ thể, ngoại trừ khuôn mặt, có khả năng thay đổi nhiều như những cung bậc cảm xúc khác nhau trong tâm trí, và biểu đạt tất cả chúng thông qua những sự thay đổi đó. Điều này cũng không thể thực hiện được nếu thiếu đi sự tự do của đôi mắt; do đó Theophrastus đã gọi một kẻ chỉ đọc thuộc lòng bài diễn văn với đôi mắt đờ đẫn cố định là một diễn viên vắng mặt .

Vì nét mặt dung nạp một sự đa dạng vô cùng lớn lao, nó cũng đòi hỏi khả năng phán đoán cao độ để điều khiển. Không phải là hình dáng khuôn mặt phải biến đổi trong mọi hoàn cảnh, kẻo nó biến thành trò hề và lố lăng; nhưng điều chắc chắn là đôi mắt có một quyền năng tuyệt diệu trong việc ghi dấu các cung bậc cảm xúc của tâm trí, lúc thì bằng một cái nhìn kiên định, lúc thì bằng một ánh mắt thờ thợ, khi thì bằng một sự chú ý bất chợt, rồi lại bằng một tia sáng vui tươi, tùy theo ý nghĩa của câu chữ được biến hóa đa dạng: bởi vì diễn hành động vốn dĩ là tiếng nói của các đường nét và chi thể, và do đó phải luôn tuân thủ các tâm tư của linh hồn. Và người ta có thể nhận thấy rằng trong mọi thứ liên quan đến cử chỉ, có một sức mạnh tuyệt diệu được đặt sẵn bởi tự nhiên, bởi vì tầng lớp bình dân, những kẻ kém cỏi, và thậm chí cả những kẻ dã man nhất chủ yếu đều bị tác động bởi điều này. Chẳng có ai bị lay động bởi âm thanh của từ ngữ, ngoại trừ những kẻ hiểu ngôn ngữ đó; và ý nghĩa của nhiều thứ bị bỏ quên đối với những người có nhận thức chậm chạp: nhưng hành động lại là một thứ ngôn ngữ Phổ quát; mọi con người đều phải chịu chung những xúc cảm, và do đó đều nhận ra những dấu hiệu tương tự của chúng ở người khác, qua đó bản thân họ bộc lộ chúng.

Có lẽ một số độc giả của tôi sẽ cho rằng những gợi ý tôi vừa tận dụng ở đây từ Cicero có phần quá tinh tế đối với các diễn viên trên sân khấu của chúng ta: Để đáp lại điều đó, tôi mạo muội đưa ra một châm ngôn rằng không ai có thể trở thành một diễn viên giỏi nếu thiếu đi sự khôn ngoan, và rằng một kẻ không thể thấu hiểu các quy tắc về cách phát âm và cử chỉ do một nhà hùng biện người La Mã truyền đạt thì hoàn toàn không thích hợp để hóa thân vào phẩm giá của một vị anh hùng người La Mã .

Có một điều khác mà tác giả của tôi không cho là quá nhỏ nhặt để nhấn mạnh, dẫu nó hoàn toàn mang tính cơ học: đó chính là việc lên cao độ cho đúng của giọng nói. Nhân cơ hội này, ông kể câu chuyện về Gracchus , người đã thuê một người hầu đứng đằng sau cầm một chiếc ống sáo ngà nhỏ để cho ông ta cao độ chính xác, bất cứ khi nào ông đi chệch quá xa khỏi âm điệu thích hợp. Mỗi giọng nói, Tully 5 cho biết, đều có mức trung bình và âm vực riêng của nó, và sự ngọt ngào của lời nói nằm ở việc dẫn dắt nó qua toàn bộ sự đa dạng của các tông giọng một cách tự nhiên và không chạm đến bất kỳ cực đoan nào. Do đó, ông nói,

Hãy để ống sáo ở nhà, nhưng hãy mang theo tinh thần của tập tục này bên mình.

Chú thích 1:

Hành động và Phát âm

trở lại dấu chú thích

Chú thích 2:

Thuộc về kịch nghệ, và trong lần tái bản đầu tiên.

trở lại

Chú thích 3:

Của Dryden.

trở lại

Chú thích 4:

Của Otway.

trở lại

Chú thích 5:

Gần cuối tác phẩm

De Oratore.

trở lại

Mục lục

No. 542

Thứ Sáu, ngày 21 tháng 11 năm 1712

Addison

Et sibi præferri se gaudet.

Ovid.

Khi tôi có mặt trong những buổi tụ họp nơi bài viết của tôi được bàn tán, tôi đã vô cùng hài lòng khi nghe những kẻ muốn gièm pha tác giả của nó nhận xét rằng những bức thư gửi cho tờ Spectator cũng hay ho, nếu không muốn nói là hay hơn bất kỳ tác phẩm nào của chính ông. Nhân cơ hội này, rất nhiều lá thư hài hước thường được nhắc đến, mà một số người nghĩ rằng chính Spectator đã tự viết cho mình, và số khác ca ngợi vì họ tưởng tượng rằng ông nhận được chúng từ các cộng sự của mình: Chẳng hạn như những bức thư từ Gã bệnh hoạn ; Người thanh tra các tấm biển hiệu; Bậc thầy về nghệ thuật múa vòng; cùng với bức thư về Chiếc váy thùng phình; bức thư của Nicholas Hart , kẻ ngủ theo năm; bức thư từ Sir John Envill ; bức thư về Tiếng rao ở London ; cùng vô số những bức mang tính chất tương tự. Vì tôi chẳng thích gì hơn là việc vùi dập những kẻ hiểm độc, để làm việc đó một cách hiệu quả, tôi phải thông báo cho chúng biết rằng chúng đã rất nhiều lần ca ngợi tôi khi chúng không hề có ý định đó, và rằng chúng đã chuẩn thuận các tác phẩm của tôi khi chúng nghĩ rằng mình đang hạ thấp chúng. Tôi từng nghe một vài vị quý ông bất hạnh này chứng minh bằng những lập luận không thể chối cãi rằng tôi không đủ khả năng viết nổi một lá thư mà chính tôi đã viết từ ngày hôm trước. Thậm chí, tôi còn nghe một số kẻ thốt ra những lời lẽ mờ ám, và khiến hội đồng có lý do để nghi ngờ rằng chính họ đã ban cho tôi vinh dự gửi đến bức thư này hoặc bức thư nọ, thứ tình cờ được bàn tán với sự kính trọng hay tán thành của những người có mặt. Những nhà phê bình cứng nhắc này quá sợ hãi việc thừa nhận bất cứ điều gì không thuộc về tôi, đến nỗi họ không dám chắc liệu con sư tử, con lợn rừng, và những chậu hoa trong nhà hát có thực sự là tác giả của những bức thư đã gửi đến tôi dưới tên của chúng hay không. Do đó, tôi phải thông báo cho các vị này biết rằng tôi thường chọn cách bọc lộc những suy nghĩ của mình vào một lá thư vì những lý do sau; Thứ nhất, xuất phát từ sự khôn ngoan của những kẻ thử nghiệm trò đùa lên người khác trước khi tự mình nhận lấy nó. Thứ hai, bởi vì tôi muốn moi móc một chút tán dương từ những kẻ chẳng bao giờ chịu ca ngợi bất cứ thứ gì nếu đã biết rõ và chắc chắn tác giả của nó là ai. Thứ ba, bởi vì nó trao cho tôi cơ hội đưa vào tác phẩm của mình một sự đa dạng lớn lao về các nhân vật, điều mà không thể thực hiện được nếu tôi luôn viết dưới danh nghĩa của Spectator . Thứ tư, bởi vì phẩm giá mang tính Trực quan của tôi sẽ bị tổn hại, nếu tôi xuất bản như từ chính bản thân mình những tác phẩm mang tính hài hước đùa cợt mà tôi đã quy cho các cái tên và nhân vật hư cấu. Và cuối cùng, bởi vì chúng thường phục vụ cho việc lồng ghép, một cách tự nhiên hơn, những suy ngẫm bổ sung đã được đặt ở phần cuối của chúng.

Vẫn có những người khác cũng ban cho tôi một vinh dự vô cùng đặc biệt, dẫu là một cách vô tình. Đó là những kẻ khăng khăng cho rằng tôi đã dịch hoặc mượn rất nhiều ý tưởng của mình từ những cuốn sách được viết bằng các ngôn ngữ khác. Tôi từng nghe về một người, nổi tiếng vì thư viện của ông ta hơn là sự uyên bác, đã khẳng định điều này nhiều hơn một lần trong những cuộc trò chuyện riêng tư. Nếu đó là sự thật, tôi chắc chắn ông ta không thể nói ra từ chính sự hiểu biết của bản thân; nhưng giả sử ông ta đã đọc những cuốn sách mà mình sưu tầm, ông ta sẽ thấy lời buộc tội này hoàn toàn không có cơ sở. Những người thực sự uyên bác sẽ minh oan cho tôi về điểm này, nơi mà tôi chẳng những không phạm lỗi mà thậm chí còn cẩn trọng đến mức có phần thái quá khi trích dẫn tác giả của một số đoạn mà tôi hoàn toàn có thể nhận vơ làm của riêng. Nhưng vì sự khẳng định này thực chất là một lời ca ngợi những gì tôi đã xuất bản, tôi thà tự hào về nó còn hơn là tìm cách bác bỏ nó.

Một số người tỏ ra quá sẵn lòng tước đoạt khỏi tôi chút danh tiếng ít ỏi có thể tích lũy cho tôi từ bất kỳ bài khảo luận nào trong số này, đến mức họ gán một số bài hay nhất cho những bản thảo tưởng tượng mà tôi từng dùng để giới thiệu chúng. Phải thú nhận rằng, có những người khác mà những lời phản đối của họ lại khiến tôi bận tâm hơn nhiều, vì dưới danh nghĩa này, chúng dường như đả kích đạo đức của tôi hơn là khả năng sáng tạo. Đó là những kẻ cho rằng một tác giả phạm tội gian dối, khi hắn ta bàn tán trước công chúng về những bản thảo chưa từng trông thấy, hoặc miêu tả những cảnh hành động hay đối thoại mà hắn chưa từng tham gia. Nhưng những vị này sẽ làm rất tốt nếu cân nhắc rằng, chẳng có một ngụ ngôn hay điển tích nào từng được sử dụng lại không nằm ngoài ngoại lệ này; bởi vì theo quan niệm đó, chẳng có gì có thể được kể lại một cách vô tội, nếu nó chưa từng là sự thật ở một thời điểm nào đó. Bên cạnh đó, tôi nghĩ rằng độc giả bình thường nhất cũng có thể nhận ra, thông qua cách viết của tôi, đâu là điều tôi truyền đạt trong những sự kiện này dưới dạng Sự thật, và đâu là Hư cấu.

Vì tôi vô tình vướng vào việc trả lời những lời phản đối khác nhau đã được đưa ra chống lại các tác phẩm này của mình, tôi phải lưu ý rằng có một số người khẳng định một bài viết mang tính chất này nên luôn xoay quanh các chủ đề giải trí, và những kẻ khác lại tìm cách chỉ trích mọi bài viết không có khuynh hướng trực tiếp thúc đẩy tôn giáo hoặc tri thức. Tôi sẽ để những vị này tự tranh cãi với nhau; vì tôi thấy một nửa hành vi của mình đều được bảo trợ bởi mỗi phía. Nếu tôi nghiêm túc về một chủ đề không phù hợp, hoặc đùa cợt trong một chủ đề nghiêm túc, tôi sẽ chuốc lấy sự khiển trách của độc giả một cách đáng đời; hoặc nếu tôi ý thức được bất kỳ điều gì trong các bài viết của mình ít nhất không phải là vô tội, hay phần lớn chúng không được thiết kế một cách chân thành nhằm đả kích thói hư tật xấu cùng sự dốt nát, và ủng hộ lợi ích của sự khôn ngoan cùng đức hạnh chân chính, tôi sẽ tự khắc khắc nghiệt với bản thân hơn là công chúng sẵn lòng làm thế. Trong lúc này, tôi xin người đọc hãy cân nhắc mỗi bài viết hoặc bài diễn luận riêng lẻ như một tiểu luận độc lập và không phụ thuộc vào bất cứ thứ gì đứng trước hay sau nó.

Tôi sẽ khép lại bài viết này bằng bức thư sau, thực sự đã được gửi đến tôi, giống như một số bức thư khác mà tôi từng xuất bản và mà tôi phải thừa nhận là mang ơn các tác giả tương ứng của chúng.

Thưa Ngài,

Hôm nay tôi ở trong một nhóm những người có thiện cảm với ngài, khi chúng tôi cùng đọc qua, với sự mãn nguyện lớn lao, những quan sát của Tully về diễn xuất được phỏng theo sân khấu Anh quốc; dẫu cho, nhân tiện đây, chúng tôi vô cùng tiếc nuối khi hay tin ngài đã giải tán một thành viên khác trong câu lạc bộ của mình. Tội nghiệp Sir Roger đã qua đời, và vị giáo sĩ đáng kính thì đang hấp hối. Đại sĩ Sentry đã tiếp quản một cơ ngơi khang trang; Will. Honeycomb đã kết hôn với con gái một điền chủ; và chàng sinh viên luật thì lui về với công việc chuyên môn của chính mình. Tất cả những điều này sẽ đi đến hồi kết nào đây? Chúng tôi e rằng nó chẳng báo hiệu điều gì tốt đẹp cho công chúng. Trừ khi ngài nhanh chóng ấn định một ngày để bầu cử các thành viên mới, chúng tôi đang lo sợ sẽ đánh mất Người quan sát Anh quốc. Tôi nghe nói có một nhóm các quý bà dự định thỉnh nguyện ngài về vấn đề này, và không nghi ngờ gì nữa, nếu ngài không đột ngột trốn mất, ngài sẽ nhận được những lời thỉnh nguyện từ mọi miền vương quốc để tiếp tục một công việc hữu ích đến thế. Xin hãy giải cứu chúng tôi khỏi tình trạng hoang mang này, và giữa muôn vàn độc giả của ngài, ngài sẽ làm hài lòng một cách đặc biệt

Người bạn và đầy tớ thành tâm nhất của ngài,

Philo-Spec.

O.

Mục lục

No. 543

Thứ Bảy, ngày 22 tháng 11 năm 1712

Addison

—Facies non omnibus una

Nec diversa tamen—

Ov.

Những người am hiểu về giải phẫu học thời cổ đại đã kết luận từ cấu trúc bên ngoài lẫn bên trong của cơ thể con người rằng đó là tác phẩm của một Thực thể vô cùng khôn ngoan và quyền năng. Khi thế giới ngày càng trở nên minh triết hơn trong nghệ thuật này, những khám phá của họ đã mang lại cho họ những cơ hội mới để chiêm ngưỡng sự sắp đặt của Quan phòng trong việc hình thành nên cơ thể con người.

Galen

đã cải đạo nhờ những cuộc phẫu tích của mình, và không thể không thừa nhận một Tối cao Thượng đế khi quan sát công trình do chính tay Ngài tạo tác. Quả thực, có rất nhiều bộ phận mà các nhà giải phẫu học thời xưa chưa rõ công dụng chính xác; nhưng khi họ thấy rằng hầu hết những bộ phận họ khảo sát đều thích ứng một cách kỳ diệu với các chức năng tương ứng, họ không mảy may nghi ngờ rằng những bộ phận mà họ chưa xác định được công dụng cũng được thiết kế với cùng một sự khôn ngoan cho những mục đích và ý đồ tương ứng. Kể từ khi vòng tuần hoàn máu được phát hiện, và nhiều khám phá vĩ đại khác được thực hiện bởi các nhà giải phẫu học hiện đại của chúng ta, chúng ta được chứng kiến những điều kỳ diệu mới trong cấu trúc con người, và nhận thức được một số công dụng quan trọng đối với những bộ phận mà người cổ đại hoàn toàn mù tịt. Tóm lại, cơ thể con người là một đề tài chịu đựng được bài kiểm tra khắt khe nhất của sự khảo sát. Dẫu nó dường như được hình thành với sự khôn ngoan tinh vi nhất, ngay cả khi nhìn lướt qua một cách hời hợt nhất, nó vẫn càng trở nên hoàn thiện hơn qua việc tra cứu, và khơi dậy sự ngỡ ngàng cùng kinh ngạc của chúng ta tỷ lệ thuận với mức độ chúng ta xới tung nó lên. Những gì tôi vừa nói về cơ thể con người có thể được áp dụng cho cơ thể của mọi loài động vật từng là đối tượng của các quan sát giải phẫu.

Cơ thể của một loài động vật là một đối tượng tương xứng với các giác quan của chúng ta. Nó là một hệ thống cụ thể của Quan phòng, nằm trong một phạm vi hẹp. Đôi mắt có khả năng bao quát nó, và qua những cuộc điều tra nối tiếp nhau có thể lục lọi mọi bộ phận của nó. Giả sử cơ thể của toàn bộ Trái đất, hoặc thực ra là toàn bộ Vũ trụ, có thể được trình lên để các giác quan của chúng ta khảo sát theo cách đó, liệu nó có quá lớn lao và bất cân xứng đối với những cuộc điều tra của chúng ta, quá cồng kềnh đối với sự điều phối của mắt và tay hay không, không còn nghi ngờ gì nữa, nó sẽ hiện ra trước mắt chúng ta như một cỗ máy kỳ diệu và được thiết kế khéo léo chẳng kém gì cơ thể con người. Chúng ta sẽ thấy cùng một sự móc nối và phục tùng lẫn nhau, cùng một sự tất yếu và hữu dụng, cùng một vẻ đẹp và sự hài hòa trong tất cả và từng bộ phận của nó, hệt như những gì chúng ta khám phá ra trong cơ thể của từng loài động vật đơn lẻ.

Lý trí của chúng ta càng mở rộng bao nhiêu, và càng có khả năng vật lộn với những đối tượng vô biên bấy nhiêu, thì những khám phá mà nó thực hiện được về sự khôn ngoan và tính quan phòng trong công trình sáng thế lại càng vĩ đại bấy nhiêu. Một

Sir Isaac Newton

, người đứng sừng sững như một phép màu của Thời đại Hiện tại, có thể nhìn thấu toàn bộ một hệ thống hành tinh; xem xét nó dưới góc độ trọng lượng, số lượng và số đo; và rút ra từ đó vô số những minh chứng về quyền lực và sự khôn ngoan vô tận, hệt như một trí tuệ hạn hẹp hơn có thể suy luận ra từ hệ thống của một cơ thể con người.

Nhưng để quay trở lại với những suy ngẫm của chúng ta về giải phẫu học. Tại đây, tôi sẽ xem xét cấu trúc và kết cấu cơ thể của các loài động vật dưới một khía cạnh đặc biệt; theo quan điểm của tôi, nó phơi bày dấu ấn bàn tay của một Thực thể suy nghĩ và khôn ngoan tuyệt đối trong sự hình thành của chúng, với minh chứng của hàng ngàn chứng cứ xác thực. Tôi nghĩ chúng ta có thể đặt ra điều này như một nguyên tắc không thể chối cãi: sự ngẫu nhiên không bao giờ hành động trong một sự đồng nhất và nhất quán vĩnh cửu với chính nó. Nếu ai đó luôn gieo ra cùng một con số với mười nghìn viên xúc xắc, hoặc thấy mỗi lần gieo lúc nào cũng ít hơn đúng năm lần, hoặc nhiều hơn năm lần về mặt số lượng so với lần gieo ngay trước đó, ai lại không tưởng tượng rằng có một thế lực vô hình nào đó đang đạo diễn cú gieo xúc xắc ấy chứ? Đây chính là tiến trình mà chúng ta tìm thấy trong các hoạt động của Tự nhiên. Mỗi loài động vật được đa dạng hóa bởi các kích cỡ khác nhau, mỗi kích cỡ lại nảy sinh ra một loài khác nhau. Hãy để một người lần theo loài chó hoặc loài sư tử, và anh ta sẽ quan sát thấy có bao nhiêu công trình của Tự nhiên được xuất bản, nếu tôi được phép dùng từ đó, trong vô vàn các phiên bản khác nhau. Nếu chúng ta nhìn vào thế giới loài bò sát, hoặc vào những loài động vật khác nhau lấp đầy nguyên tố nước, chúng ta sẽ bắt gặp những sự lặp lại tương tự giữa một số loài khác nhau, những loài chỉ khác nhau chút ít về kích thước và thể trọng. Bạn sẽ tìm thấy cùng một sinh vật được vẽ với kích thước phóng to, được sao chép ra bằng các tỷ lệ khác nhau, và kết thúc ở dạng thu nhỏ. Sẽ thật tẻ nhạt nếu đưa ra những ví dụ về cách thức điều hành có trật tự này của Quan phòng, cũng như nó sẽ thừa thãi đối với những ai đã uyên bác về lịch sử tự nhiên của loài vật. Sự hòa hợp tráng lệ của Vũ trụ lớn lao đến mức chúng ta có thể quan sát thấy vô số những sự phân chia cùng vận hành trên một nền tảng . Tôi cũng có thể mở rộng sự suy ngẫm này sang những phần vô tri của Tự nhiên, nơi chúng ta có thể tìm thấy vật chất được sắp đặt thành nhiều hệ thống tương tự, cả trong khảo sát của chúng ta về các ngôi sao và hành tinh, lẫn đá, thực vật và các phần hạ giới khác của công trình sáng thế. Nói một cách ngắn gọn, Quan phòng đã phơi bày sự phong phú của lòng nhân từ và sự khôn ngoan của mình, không chỉ trong việc sản sinh ra nhiều loài Nguyên thủy, mà còn trong vô số những biến tấu mà nó đã thực hiện trên từng loài Nguyên thủy cụ thể.

Nhưng để theo đuổi ý tưởng này xa hơn nữa; Mỗi sinh vật sống, khi được xem xét ở chính nó, đều có nhiều bộ phận cực kỳ phức tạp, là những bản sao chính xác của một số bộ phận khác mà nó sở hữu, và những bộ phận đó cũng phức tạp theo cùng một cách thức. Một con mắt sẽ là quá đủ cho sự sinh tồn và bảo tồn của một loài động vật; nhưng để cải thiện điều kiện sống của nó, chúng ta thấy một con mắt thứ hai được đặt với một sự chính xác toán học tại cùng một vị trí thuận lợi nhất, và trong mọi chi tiết đều có cùng kích thước và kết cấu. Liệu sự ngẫu nhiên có thể tinh tế và đồng nhất trong các hoạt động của nó đến thế hay không? Giả sử một triệu viên xúc xắc tung lên trúng hai lần liên tiếp cùng một con số, sự kinh ngạc đó cũng chẳng thấm vào đâu so với điều này. Nhưng khi chúng ta thấy sự tương đồng và giống hệt này ở cánh tay, bàn tay, các ngón tay; khi chúng ta thấy một nửa cơ thể hoàn toàn tương ứng với nửa kia trong từng nét tiểu tiết vô cùng nhỏ nhặt đó, mà thiếu chúng thì con người vẫn hoàn toàn có thể sinh tồn rất tốt; thậm chí, khi chúng ta thường thấy một bộ phận đơn lẻ được lặp lại hàng trăm lần trong cùng một cơ thể, bất chấp việc nó bao gồm mạng lưới đan cài vô cùng phức tạp của vô số sợi tơ, và những bộ phận này vẫn khác nhau về kích thước tùy theo sự tiện lợi của vị trí cụ thể của chúng; chắc chắn một người phải có một bộ óc kỳ quái đến mức nào mới không khám phá ra ngón tay của Chúa trong một công trình kỳ diệu nhường ấy. Những sự nhân đôi này trong các bộ phận của cơ thể, những bộ phận mà thiếu chúng con người vẫn hoàn toàn có thể sinh tồn tốt, dẫu không tốt bằng khi có chúng, là một minh chứng rõ ràng về một Đấng Sắp đặt khôn ngoan tuyệt đối; cũng như những sự sao chép đông đảo hơn được tìm thấy giữa các mạch máu của cùng một cơ thể là những minh chứng hiển nhiên rằng chúng không thể là tác phẩm của sự ngẫu nhiên. Lập luận này nhận thêm được sức mạnh bổ sung, nếu chúng ta áp dụng nó cho mọi loài động vật và côn trùng trong tầm hiểu biết của chúng ta, cũng như cho vô số sinh vật sống là những đối tượng quá nhỏ bé đối với mắt người; và nếu chúng ta cân nhắc xem các loài khác nhau trong toàn bộ thế giới sự sống này giống nhau đến nhường nào ở rất nhiều chi tiết, miễn là thuận tiện cho trạng thái tồn tại tương ứng của chúng, thì việc một trăm triệu viên xúc xắc ngẫu nhiên bị tung một trăm triệu lần ra cùng một con số còn có xác suất cao hơn nhiều so với việc cơ thể của bất kỳ sinh vật đơn lẻ nào được sản sinh ra bởi sự hội tụ tình cờ của vật chất. Và việc sự ngẫu nhiên tương tự lại xuất hiện trong vô số trường hợp đòi hỏi một mức độ nhẹ dạ cả tin không nằm dưới sự dẫn dắt của Lẽ Phổ thông.

Chúng ta có thể đẩy sự cân nhắc này tiến xa hơn nữa, nếu chúng ta ngẫm nghĩ về hai giới tính ở mọi loài sinh vật sống, cùng với những sự tương đồng của chúng với nhau và những sự khác biệt cụ thể vốn cần thiết để duy trì thế giới sự sống vĩ đại này.

Có nhiều minh chứng hơn nữa về một Thượng đế Tối cao, cùng sự khôn ngoan, quyền năng và lòng nhân từ siêu việt của Ngài trong việc hình thành nên cơ thể của một sinh vật sống, mà vì đó tôi xin giới thiệu độc giả đến các tác phẩm khác, đặc biệt là Sách thứ Sáu của bài thơ mang nhan đề Sáng thế 1 , nơi giải phẫu cơ thể con người được miêu tả với sự minh bạch và thanh nhã tuyệt vời. Tôi đã đi sâu vào ý tưởng xuyên suốt sự suy ngẫm này bởi vì tôi chưa từng thấy nó được bàn luận rộng rãi hơn bởi những người khác.

O.

Chú thích 1:

Của Blackmore.

trở lại dấu chú thích

Mục lục

No. 544

Thứ Hai, ngày 24 tháng 11 năm 1712

Steele

Nunquam ita quisquam bene subducta ratione ad vitam fuit

Quia res, Ætas usus semper aliquid apportet novi

Aliquid moneat, ut illa, quæ te scire credas, nescias

Et, quæ tibi putaris prima, in experiundo ut repudies.

Ter.

Tôi nghĩ rằng có những tâm tư trong bức thư dưới đây từ người bạn của tôi, Đại sĩ Sentry , phơi bày một khung tâm lý lý trí và điềm đạm, được chuẩn bị sẵn sàng cho một sự thay đổi hoàn cảnh đầy thuận lợi cũng như bất hạnh.

Coverley-Hall, ngày 15 tháng 11, Worcestershire.

Thưa Ngài,

Tôi đã kế vị cơ ngơi của người họ hàng khả kính Sir Roger De Coverley của tôi; và tôi đảm bảo với ngài rằng tôi thấy đây không phải là một nhiệm vụ dễ dàng khi phải duy trì phong thái của một Chủ nhân sở hữu khối tài sản từng được tận hưởng vô cùng tốt đẹp bởi con người chân chất thật thà đó. Tôi không thể (nói ra với tất cả sự mang ơn to lớn mà tôi chịu đựng) suy ngẫm về tính cách của ông mà không được củng cố thêm một chân lý mà tôi nghĩ mình từng nghe người ta nói ở Câu lạc bộ, đó là: Rằng một người có trái tim nồng hậu và dễ mến với năng lực rất nhỏ thì hoàn toàn vượt trội trong xã hội loài người so với kẻ dù có tài năng lớn đến đâu nhưng lại lạnh lùng và hờ hững trong tình cảm. Nhưng hỡi ôi, tại sao tôi lại cứ phải làm khó mình khi nói về những khiếm khuyết của người tổ phụ đáng kính? Những sự ngớ ngẩn nhỏ nhặt của ông và sự bất tài trước lối trò chuyện của những kẻ tao nhã nhất đã chôn vùi theo cái chết của ông, và những phẩm chất vĩ đại hơn của ông thậm chí ngay lúc này vẫn hữu ích đối với ông. Tôi không biết liệu việc nêu tên những sự bất tài đó có làm lu mờ công trạng của ông hay không, vì ông đã để lại đằng sau một danh tiếng ở quê nhà mà một người khôn ngoan nhất đời phải mất cả đời người mới đạt được. Nhân tiện đây, tôi phải lưu ý ngài rằng rất nhiều độc giả của ngài đã hiểu lầm đoạn văn trong các bài viết của ngài, nơi Sir Roger được thuật lại là đã điều tra về nhân thân của người thiếu nữ ở quán rượu. Tôi biết ngài đã đề cập đến chi tiết đó như một minh chứng cho sự mộc mạc và ngây thơ trong tâm trí ông, điều khiến ông tưởng tượng rằng việc cải hóa một trong những kẻ phạm tội ấy là một việc vô cùng dễ dàng, chứ không phải do khuynh hướng muốn hư hỏng với cô ta. Những độc giả kém tinh tế hơn của ngài không thể thấu hiểu sự tinh tế đó trong cách khắc họa tính cách: nhưng quả thực, nhiệm vụ chính của tôi lúc này là trình bày với ngài trạng thái tâm trí hiện tại của mình, cùng những sự mãn nguyện mà tôi tự hứa hẹn khi sở hữu cơ ngơi mới. Tôi vẫn tiếp tục giữ lại tất cả các gia nhân của Sir Roger, ngoại trừ những người mà việc thuyên chuyển họ về những vị trí nhỏ nhoi trong thái ấp của tôi là một sự giải tỏa; Những người nằm trong danh sách do chính tay vị hiệp sĩ nhân hậu viết để tôi chăm sóc, tôi đã phân bổ họ cho những người vừa ký hợp đồng thuê đất mới với tôi, và bổ sung thêm nhiều quyền lợi trong suốt cuộc đời của những người được phân bổ đó, đến mức việc chăm sóc và đối xử thân thiện với họ trong mọi hoàn cảnh chính là lợi ích của những kẻ mà họ gắn kết cùng. Tôi tìm thấy một khoản tiền mặt đáng kể, thứ mà tôi đang đem ra phân phát cho những người phụ thuộc vào tôi với mức lãi suất thông thường, nhưng với ý định cho vay dựa trên công trạng của họ nhiều hơn là khả năng chi trả. Tôi sẽ áp đặt một thứ thuế đối với những người mà tôi đã ban ơn huệ lớn, buộc họ phải đứng ra bảo lãnh với tôi cho những thanh niên nghèo khó thuộc gia đình họ, dù là nam hay nữ, những kẻ cần được giúp đỡ để có được một chỗ đứng trên đời. Tôi hy vọng mình sẽ có thể quản lý công việc sao cho mỗi năm đều làm gia tăng gia tài thông qua việc làm những điều nhân nghĩa. Tôi sẽ cho vay tiền mà không dùng làm lợi cho bất kỳ ai ngoài những kẻ khốn khó, với sự bảo lãnh của những người đã thoát khỏi cảnh khốn khó nhờ sự chiếu cố của gia đình tôi hoặc chính bản thân tôi. Điều này trở nên khả thi hơn là vì nếu họ làm bất kỳ điều tốt đẹp nào bằng tiền của tôi, họ hoàn toàn được hoan nghênh sử dụng nó dựa trên sự bảo lãnh của chính họ; và tôi không đưa ra ngoại lệ nào chống lại điều đó, bởi vì những kẻ gánh vác nghĩa vụ này làm điều đó vì gia đình của chính họ. Tôi đã bỏ ra bốn nghìn bảng Anh theo cách này, và thật không thể tưởng tượng nổi có bao nhiêu người được thụ ơn nhờ đó. Trong những trường hợp Sir Roger từng giới thiệu, tôi đã cho vay tiền để nuôi dưỡng trẻ em, kèm theo một điều khoản tuyên bố vô hiệu nghĩa vụ nếu đứa trẻ đoản mệnh trước khi hết thời hạn học việc; nhờ đó họ hàng và các ông chủ vô cùng cẩn trọng trong việc rèn luyện chúng thành thạo nghề nghiệp, để chúng có thể tự trả lại bằng chính sức lao động của mình trong ba năm làm thợ cả sau khi hết hạn, nhằm phục vụ cho lợi ích của những người đứng ra bảo lãnh. Những cơ hội kiểu này là tất cả những gì đã xuất hiện kể từ khi tôi tiếp quản cơ ngơi; nhưng tôi đảm bảo với ngài rằng tôi sẽ duy trì một tâm thế kiên định luôn chớp lấy mọi cơ hội có thể để thúc đẩy phúc lợi và hạnh phúc cho chòm xóm láng giềng của mình.

Nhưng xin phép ngài cho tôi được trình bày một sự sắp xếp nhỏ nảy sinh từ cuộc đời quá khứ của tôi, mà tôi không nghi ngờ gì sẽ mang lại niềm mãn nguyện lớn lao cho tôi trong quãng đời còn lại của mình, bất kể nó kéo dài bao lâu.

Có một thành kiến nghiêng về lối sống mà một người được giáo dục, thứ mà tôi không biết liệu việc vượt qua nó có phải là một lỗi lầm hay không: nó giống như sự thiên vị đối với lợi ích của đất nước mình hơn là của bất kỳ quốc gia nào khác. Chính từ thói quen suy nghĩ đã bám rễ trong tôi từ tuổi trẻ tiêu tốn trong quân ngũ, mà tôi luôn coi những quý nhân giữ được sự khiêm nhường, bản tính lương thiện, công lý và lòng nhân đạo trong cuộc đời người lính là những con người đáng quý và giá trị nhất của nhân loại. Trải qua những hiểm nguy cận kề, chịu đựng những đêm canh gác đau đớn, những báo động kinh hoàng và những cuộc hành quân gian khổ trong phần lớn thời gian của một đời người, và trải qua phần đời còn lại trong sự điềm tĩnh phù hợp với các quy tắc của đời sống dân sự đức hạnh nhất, đó là một công trạng quá vĩ đại không đáng phải chịu đựng sự đối xử mà nó thường vấp phải ở phần còn lại của thế giới. Nhưng tôi đảm bảo với ngài, thưa ngài, nếu không có rất nhiều người sở hữu phẩm chất này, chúng ta sẽ chẳng bao giờ được chứng kiến những sự kiện hào hùng mà chúng ta có trong thời đại của mình. Tôi không cần phải nói nhiều hơn để minh họa cho tính cách của một người lính, ngoại trừ việc bảo với ngài rằng anh ta hoàn toàn trái ngược với kẻ mà ngài nhìn thấy lớn lối, hỗn xược và trịch thượng trong chiếc áo khoác đỏ ở quanh thị trấn. Nhưng tôi đang định nói với ngài rằng, để tôn vinh binh nghiệp, tôi đã trích ra một khoản tiền nhất định để lập bàn tiệc cho những quý ông từng phục vụ đất nước trong quân ngũ, và vui lòng thỉnh thoảng đến lưu trú toàn bộ hoặc một phần trong năm tại Coverley. Những ai làm tôi vinh dự đó sẽ tìm thấy ngựa, gia nhân và mọi thứ cần thiết cho chỗ ở cùng sự tận hưởng mọi tiện nghi của cuộc sống tại một vùng quê tươi đẹp phong phú. Nếu Đại tá Camperfelt có ở trong thị trấn, và năng lực của ông ấy không bị bận rộn vào việc khác trong quân ngũ, không có ai được hoan nghênh ở đây hơn ông ấy. Kiến thức thấu đáo của vị quý ông đó về nghề nghiệp của mình, cùng với sự mộc mạc trong phong cách và tấm lòng lương thiện, sẽ thu hút những người khác giống như ông đến tôn vinh chốn ở của tôi; và tôi sẽ rất vui mừng nếu những người quen biết của tôi tự coi mình được mời hay không, tùy thuộc vào việc tính cách của họ có điểm tương đồng với ông ấy hay không.

Tôi muốn tất cả bạn bè của tôi biết rằng họ không cần phải sợ hãi (dẫu tôi đã trở thành một điền chủ) rằng tôi sẽ phạm luật đối với sự điều độ và điềm đạm của họ. Không, thưa ngài, tôi sẽ duy trì những tâm tư tốt đẹp cho lối sống mà chúng ta đã vun đắp cho nhau tại câu lạc bộ của mình, đến mức khinh miệt mọi hoan lạc quá trớn; nhưng đặc biệt ghi nhớ, cùng với người Tully yêu quý của chúng ta, rằng niềm vui trong thực phẩm nằm ở sự thèm muốn, chứ không phải sự chán ngấy. Những kẻ đam mê hoan lạc cuồng nhiệt nhất lại là những kẻ ít khi đạt được nó nhất. Giờ đây khi đang viết thư cho một nhà hiền triết, tôi không thể kìm nén việc nhắc đến sự mãn nguyện mà tôi cảm nhận được trong đoạn văn mình đọc ngày hôm qua ở chính Tully đó. Một nhà quý tộc ở Athens đã ca ngợi Plato vào buổi sáng ngày hôm sau khi ông ta thết đãi tiệc tại nhà mình rằng: Những bữa tiệc của ông không chỉ mang lại niềm vui khi ông thết đãi, mà còn cả ngày hôm sau nữa.

Tôi kính thư, Người bạn quý mến của tôi,

Đầy tớ khiêm nhường vâng lời nhất của ngài,

William Sentry.

Mục lục

No. 545

Thứ Ba, ngày 25 tháng 11 năm 1712

Steele

Quin potius Pacem Æternam pactosque Hymenæos

Exercemus—

Virg.

Tôi không sao kìm được suy nghĩ rằng bức thư dưới đây từ Hoàng đế Trung Hoa gửi Đức Giáo hoàng La Mã , đề xuất một sự liên minh giữa Giáo hội Trung Hoa và La Mã , sẽ khiến những kẻ hiếu kỳ cảm thấy thích thú. Phải thú nhận rằng bản thân tôi, với quan điểm cho rằng Hoàng đế có đủ thẩm quyền để làm Thông dịch viên cho Đấng mà ông ta giả vờ giảng giải, hệt như Giáo hoàng có tư cách làm Đại diện cho Nhân vật Thần thánh mà ông ta gánh vác việc đại diện, tôi cảm thấy vô cùng hứng thú với hiệp ước liên minh của họ. Cuộc đàm phán giữa Hoàng đế La Mã và Đức Giáo hoàng Trung Hoa tiến triển đến đâu (như các nhà văn viết báo hàng ngày vẫn thường nói về những chủ đề mà chúng ta mù tịt) thời gian sẽ trả lời. Trong lúc này, vì họ đồng thuận về các nguyên tắc nền tảng của quyền lực và uy quyền, và chỉ khác biệt ở các vấn đề đức tin, chúng ta có thể kỳ vọng mọi việc sẽ diễn ra suôn sẻ không gặp khó khăn.

Copia di Littera del Re della China al Papa, interpretata dal Padre Segretario dell' India della Compagna di Giesu1.

A Voi Benedetto sopra i benedetti PP, ed interpretatore grande de Pontifici e Pastore Xmo dispensatore dell' oglio de i Rè d' Europe Clemente XI.

‘Il Favorite amico di Dio Gionata 7∞ Potentissimo sopra tutti i potentissimi della terra, Altissmo sopra tutti gl' Altissmi sotto il sole e la luna, che sede nella sede di smeraldo della China sopra cento scalini d'oro, ad interpretare la lingua di Dio a tutti i descendenti fedeli d'Abramo, che da la vita e la morte a cento quindici regni, ed a cento settante Isole, scrive con la penna dello Struzzo vergine, e manda salute ed accresimento di vecchiezza.

‘Essendo arrivato il tempo in cui il fiore della reale nostro gioventu deve maturare i Frutti della nostra vecchiezza, e confortare con quell i desiderii dei populi nostri divoti, e propogare il seme di quella pianta che deve proteggerli, habbiamo Stabilito d'accompagnarci con una virgine eccelsa ed amorosa allattata alia mammella della leonessa forte e dell' Agnella mansueta. Percio essendo ci stato figurato sempre il vostro populo Europeo Romano par paese di donne invitte, i forte, e caste; allongiamo la nostra mano potente, a stringere una di loro, e questa sara una vostra nipote, o nipote di qualche altro gran Sacerdote Latino, che sia guardata dall' occhio dritto di Dio. Sara seminata in lei l'Autorita di Sarra, la Fedelta d'Esther, e la Sapienza di Abba; la vogliamo con l'occhio della colomba che guarda il cielo, e la terra e con la bocca dello Conchiglia che si pasce della ruggiada del matino. La sua eta non passi ducento corsi della Luna, la sua statura sia alta quanto la spicca dritta del grano verde, e la sua grossezza quanto un manipolo di grano secco. Noi la mandaremmo a vestire per li nostri mandatici Ambasciadori, e chi la conduranno a noi, e noi incontraremmo alla riva del fiume grande facendola salire su nostro cocchio. Ella potra adorare appresso di noi il suo Dio, con venti quatro altre vergini a sua ellezzione, e potra cantare con loro come la Tortora alla Primavera.

‘Sodisfando O Padre e amico nostro questa nostro brama, sarete caggione di unire in perpetua amicitia cotesti vostri Regni d'Europa al nostro dominante Imperio, e si abbracciranno le vostri leggi come l'edera abbraccia la pianta, e noi medesemi Spargeremo del nostro seme reale in coteste Provinci, riscaldando i letti di vostri Principi con il fuoco amoroso delle nostre Amazoni, d'alcune delle quali i nostri mandatici Ambasciadori vi porteranno le Somiglianze depinte. Vi Confirmiamo di tenere in pace le due buone religiose famiglie delli Missionarii gli’ Figlioli d'Ignazio, e li bianchi e neri figlioli di Dominico; il cui consiglio degl' unì e degl' altri ci serve di scorta nel nostro regimento e di lume ad interpretare le divine Legge come appuncto fa lume l'oglio che si getta in Mare. In tanto Alzandoci dal nostro Trono per Abbracciarvi, vi dichiariamo nostro congiunto e Confederato; ed ordiniamo che questo foglio sia segnato col nostro Segno Imperiale dalla nostra Citta, Capo del Mondo, il quinto giorno della terza lunatione l'anno quarto del nostro Imperio.

‘Sigillo e un sole nel cui faccia e anche quella della Luna ed intorno tra i Raggi vi sono traposte alcune Spade.

‘Dico il Traduttore che secondo il Ceremonial di questo Lettere e recedentissimo specialmente Fessere scritto con la penna della Struzzo vergine con la quale non soglionsi scrivere quei Re che le pregiere a Dio e scrivendo a qualche altro Principe del Mondo, la maggior Finezza che usino, e scrivergli con la penna del Pavone.

Bức thư từ Hoàng đế Trung Hoa gửi Giáo hoàng, được dịch bởi một Cha cố Dòng Tên, Thư ký xứ Ấn Độ.

Gửi ngài, Đấng được chúc phúc trên muôn người được chúc phúc, Hoàng đế vĩ đại của các Giám mục, và Mục tử của các tín hữu Cơ Đốc, Đấng phân phát Dầu của các vị Vua Châu Âu, Clement XI.

"Người bạn sủng ái của Chúa, Gionata đệ thất, Kẻ quyền năng nhất trên muôn kẻ quyền năng của trái đất, Đấng tối cao trên muôn kẻ tối cao dưới mặt trời và mặt trăng, người ngự trên ngai vàng bằng ngọc lục bảo của Trung Hoa, phía trên một trăm bậc thềm bằng vàng, để diễn giải ngôn ngữ của Chúa cho các tín đồ, và là kẻ ban sự sống cùng cái chết cho một trăm mười lăm vương quốc và một trăm bảy mươi hòn đảo; ngài viết thư này bằng chiếc lông của một con đà điểu đồng trinh, và gửi lời chúc sức khỏe cùng sự trường thọ.

"Đã đến thời điểm trong độ tuổi của chúng ta, khi bông hoa tuổi trẻ hoàng gia của chúng ta phải chín muồi thành trái ngọt hướng về tuổi già, nhằm an ủi qua đó những khao khát của thần dân sủng kính của chúng ta, và truyền bá hạt giống của cái cây phải bảo vệ họ; Chúng ta đã quyết định sánh đôi cùng một trinh nữ cao sang và đầy ái ân, được bú mớm bên bầu vú của một con sư tử cái hoang dã và một con cừu non hiền lành; và tự tưởng tượng rằng dân tộc La Mã Châu Âu của các ngài là cha của rất nhiều thiếu nữ bất khả chiến bại và trinh bạch: Chúng ta vươn cánh tay quyền năng của mình ra để ôm lấy một người trong số họ, và nàng sẽ là cháu gái của các ngài, hoặc cháu gái của một vị đại tư tế Latinh nào khác, kẻ được con mắt bên phải của Chúa yêu chiều. Hãy gieo rắc quyền lực của Sarah vào nàng, sự trung thành của Esther, và sự khôn ngoan của Abba. Chúng ta muốn đôi mắt nàng tựa như mắt bồ câu, có thể ngắm nhìn trời và đất, cùng cái miệng của một con sò biển để nuôi dưỡng bằng sương mai; Tuổi tác của nàng không được vượt quá hai trăm vòng quay của mặt trăng; hãy để vóc dáng nàng sánh ngang với một bông lúa xanh, và vòng eo bằng một nắm tay.

"Chúng ta sẽ cử các Đại sứ Quan lại của mình đến để ban y phục cho nàng và dẫn nàng đến với chúng ta, và chúng ta sẽ đón nàng bên bờ sông lớn, khiến nàng nhảy cộp lên cỗ xe của chúng ta. Nàng có thể tôn thờ Chúa của chính mình bên cạnh chúng ta, cùng với hai mươi bốn trinh nữ do chính nàng lựa chọn; và nàng có thể ca hát cùng họ, tựa như chim cu gáy vào mùa xuân. Ngài, Hỡi Cha và là người bạn, tuân theo khao khát này của chúng ta, có thể trở thành nguyên nhân hợp nhất trong tình hữu nghị vĩnh cửu Đế chế cao cả của chúng ta với các vương quốc Châu Âu của các ngài, và chúng ta có thể ôm ấp luật lệ của các ngài, hệt như cây thường xuân ôm ấp thân cây; và chính chúng ta sẽ rải dòng máu hoàng gia của mình vào các tỉnh thành của các ngài, sưởi ấm những bậc quân vương hàng đầu của các ngài bằng ngọn lửa tình ái của các Nữ chiến binh Amazon của chúng ta, những bức tranh phác họa chân dung của một số người trong số đó sẽ được các Đại sứ Quan lại kể trên chuyển đến cho ngài.

"Chúng ta khuyên ngài hãy giữ gìn hòa bình cho hai dòng tu tôn giáo của các nhà truyền giáo, những đứa con áo đen của Ignatius, và những đứa con áo trắng đen của Dominicus; để lời khuyên từ cả người này lẫn người kia có thể đóng vai trò như một chiếc la bàn dẫn đường cho chúng ta trong việc trị nước, và một thứ ánh sáng để diễn giải Luật thiêng liêng, hệt như thứ ánh sáng sinh ra từ giọt dầu ném xuống biển.

"Để kết luận, khi chúng ta đứng dậy trên ngai vàng để ôm lấy ngài, chúng ta tuyên bố ngài là đồng minh và liên minh của chúng ta; và đã ra lệnh đóng ấn tấm da này bằng Triện phong ấn Hoàng gia của chúng ta, tại Thành phố Hoàng gia, Thủ đô của Thế giới, vào Ngày thứ 8 của chu kỳ mặt trăng thứ ba, và Năm thứ 4 triều đại của chúng ta."