
Ai đó thì thào vào tai Laura, khiến cô giật nẩy mình. “Cô nghĩ anh ta thế nào?”
Hiệu sách đông nghịt: khu vực họ đã dọn dẹp cho buổi đọc sách chật ních người; một đoàn người rồng rắn dài dằng dặc đang đứng trước bàn ký tặng sách, tán gẫu sôi nổi, ai nấy nắm chặt trong tay những cuốn sách mới mua. Trước đây, Laura cứ ngỡ tổ chức một sự kiện sau lễ Giáng sinh là việc làm khá liều lĩnh, nhưng bây giờ cô đang ngắm nhìn những con người đầy háo hức kia với cảm giác vừa nhẹ nhõm vừa thỏa mãn. Cho dù bạn chuẩn bị cho một sự kiện ở hiệu sách cẩn thận đến mức nào, bạn không bao giờ biết chính xác bao nhiêu người sẽ tới cho đến khi họ xuất hiện. Bạn cũng không thể chắc chắn liệu tác giả có thực hiện tốt vai trò của mình không. Viết lách là một công việc rất riêng tư, thầm lặng, và Laura thường nghĩ quả là tàn nhẫn khi bắt họ đứng trước các độc giả. Nhưng cho dù được đánh giá theo những tiêu chuẩn cao của cô, sự kiện này vẫn là một thành công.
Đang mải mê suy nghĩ nên cô không nhận ra có người tiến đến sau lưng. Quay ngoắt lại và cô trông thấy một phụ nữ thấp bé sắp qua tuổi trung niên mặc một bộ đồ nổi bật. Laura lập tức nhớ rằng đã thấy bà ta khi bà ta bước vào hiệu sách trong nhóm người đi cùng với tác giả. Chiếc áo vét của bà ta trông như được may từ thảm thêu và đồ trang sức có vẻ được làm bởi bàn tay của một đứa cháu với bộ đồ hàn, hoặc bởi một nhà thiết kế mới nổi, thật khó mà biết được. Điều khiến cô sửng sốt nhất trước sự tiếp cận của bà ta là ánh mắt khắc nghiệt, xuyên thấu. Đôi mắt giống như đá mã não màu xanh lục.
“Dĩ nhiên là rất ổn,” Laura nói, giật mình, nhưng vẫn lịch sự như từ trước đến giờ, cảm thấy mình quá mờ nhạt trong chiếc quần đen phổ biến và chiếc áo sơ mi trắng.
Câu trả lời này có vẻ không hoàn toàn thỏa mãn đôi mắt màu xanh lục đang nhìn xoáy vào cô. “Thế cô đã đọc cuốn sách mới của anh ta chưa?”
“Dĩ nhiên,” lúc này Laura đã vững vàng hơn, phẫn nộ trước giọng điệu hiếu chiến của người phụ nữ đó. Cô làm việc trong một hiệu sách. Công việc của cô là nắm rõ mặt hàng mình bán.
Người phụ nữ kia nhướng một bên lông mày mảnh như đường kẻ bút chì. “Tôi không muốn nghe từ ‘dĩ nhiên’. Cô nghĩ gì về cuốn sách?”
Laura định nói “tuyệt vời” nhưng rồi lại quyết định nói thật. Suy cho cùng, lúc này cô chẳng còn gì để mất: công việc yêu thích sắp bị tước đi - cô có thể gạt bỏ khả năng ứng xử khéo léo quen thuộc sang một bên và nói thực lòng mình. “Tôi nghĩ nó không hay bằng cuốn sách đầu tay của anh ta nhưng tôi thực sự đón đợi cuốn tiếp theo.” Cô là một độc giả hăng hái, nhiệt tình nhưng khó tính; cô có thể nhận ra khi nào một tác giả không ở trên đỉnh cao phong độ. Rồi đột nhiên những đồng penny[1] tuôn rào rào trong đầu cô, như những đồng xu từ một máy giật xèng khi ai đó trúng thưởng. “Ôi Chúa ơi, bà là người đại diện của anh ta, phải không?” Nỗi xấu hổ khiến người cô chuyển từ nóng sang lạnh rồi lại từ lạnh sang nóng.
Người phụ nữ nheo mắt xác nhận sự thật này, nhưng Laura không biết bà ta đang cười hay đang bày tỏ sự phản đối - miệng bà ta không cử động. “Phải, đúng là tôi có vinh hạnh đó.”
Vẫn còn đỏ mặt, Laura vén một lọn tóc lòa xòa ra sau tai và nhìn sang phía chàng thanh
niên trẻ măng đang ký sách cho một hàng dài người hâm mộ. Cô nhận thấy mỗi người mua sách đều nhận được một nụ cười quyến rũ, mỗi cuốn sách đều nhận được một thông điệp riêng nho nhỏ cũng như một lời đề tặng. Không chỉ một mà có tới tận hai chuyên viên truyền thông từ nhà xuất bản đi cùng anh ta, không phải để kiểm soát đám đông, mà vì họ ngưỡng mộ anh ta. Những nhà văn như anh ta thật hiếm.
Chính vì anh ta có hai người phụ nữ trẻ trung quá đỗi nhiệt tình với việc mở các quyển sách đến đúng trang, nhét chúng vào những cái túi giấy và liên tục rót rượu cho anh ta nên Laura mới đang đứng rỗi rãi như thế này; họ không cần đến sự giúp đỡ của cô. Và Henry, ông chủ tiệm sách, cứ một mực nói. “Cô đã sắp đặt toàn bộ mọi việc; mời được những người này đến đây, gọi rượu vang, mở những suất ăn nhẹ đựng trong hộp xốp. Giờ thì hãy nghỉ ngơi một chút!”
“Anh ta là một ngôi sao,” Laura nói sau khi quan sát anh ta thêm một lúc nữa. Cô không nịnh người bạn ghê gớm đang trò chuyện cùng; cô chỉ đang nói sự thật.
“Tôi biết. Nhân đây, xin tự giới thiệu tôi là Eleanora Huckleby.”
“Tôi biết... ý tôi là bây giờ thì tôi đã biết,” Laura nói, cảm thấy thoải mái hơn một chút. Những người đại diện cho các nhà văn thường không đến tham dự các sự kiện ở hiệu sách, nhưng Damiel Stubbs là người đặc biệt. “Tôi là Laura Horsley.”
“Vậy ra cô đọc hết tất cả các cuốn sách của những người đến tổ chức sự kiện ở đây à? Tôi biết hiệu sách này đang - đã - nổi tiếng vì số lượng những sự kiện nó tổ chức.”
“Vâng,” Laura nói, không muốn lặp lại từ “dĩ nhiên” và tỏ ra khó tính nữa. Thực tế thì, cô cảm thấy mình khó tính, nhưng không muốn công khai sự thật đó. Mặc dù nói chuyện với người phụ nữ này khiến cô ước ao giá mà trước đấy cô có thời gian để duỗi thẳng tóc. Cô cảm thấy những lọn tóc quăn khá bù xù trông thật tương phản với dáng vẻ chuyên nghiệp của mình.
“Làm thế nào mà cô lôi kéo được nhiều người đến đây mua sách thế nhỉ?” Eleanora nói thêm, nhìn về hàng người đang đứng nối đuôi nhau trước bàn ký tặng sách. “Lại còn vào thời điểm này trong năm nữa chứ. Tôi đã đến khá nhiều sự kiện chỉ có hai người đàn ông và một con chó xuất hiện, và họ đều là nhân viên. Không một khách hàng nào có mặt.”
Laura công nhận là có những buổi ký tặng sách như thế. Henry đã cử cô đến một buổi ký tặng sách loại đó khi cô lần đầu tiên gợi ý tổ chức một sự kiện. Cô đã quyết tâm làm tốt hơn và đã làm được. Hiệu sách khá phù hợp với việc tổ chức các sự kiện, nó đủ rộng rãi để có thể dọn được khoảng không gian thích hợp. Cô cố gắng mỗi tháng đều tổ chức một chương trình nào đó, để mọi người nghĩ hiệu sách là điểm đến thú vị cho một buổi tối ra ngoài dạo chơi.
“Tôi có một cơ sở dữ liệu khách hàng khổng lồ,” cô nói với người phụ nữ đang trò chuyện cùng, “và tôi lựa chọn họ một cách cẩn thận. Nếu tôi nghĩ họ thích cuốn sách, tôi sẽ đích thân mời họ. Hầu như lần nào họ cũng đến. Tôi cũng đang điều hành một câu lạc bộ sách ở đây. Đã điều hành một câu lạc bộ sách ở đây.” Cô thở dài khi tự sửa lại lời mình. “Tôi mong rằng nó vẫn được duy trì khi hiệu sách đóng cửa. Tôi thực sự hy vọng như vậy.”
“Cô quả là một báu vật. Tôi chắc chắn một hiệu sách khác sẽ chộp lấy cô. Thật tiếc khi hiệu sách này sắp đóng cửa. Tôi cho rằng các siêu thị là mối đe dọa của nó?”
Laura gật đầu. “Và Henry muốn nghỉ ngơi.”
Eleanora Huckleby lấy một chai rượu trên bàn và rót vào ly của mình và Laura. “Ngay cả rượu vang cũng là loại uống được.”
“Tôi rất muốn tìm một hiệu sách khác, nhưng nó phải là một hiệu sách độc lập có một không hai như hiệu sách này,” Laura nói. “Tôi không chắc mình có thể làm việc được khi không có cái ‘quyền tự trị’ mà Henry trao cho tôi. Ông ấy thật tuyệt. Ông ấy cho phép tôi đặt thêm nhiều bản của những đầu sách mà tôi nghĩ sẽ bán chạy, đọc các bản in thử, tất cả những điều thú vị như thế.”
Eleanora cười phá lên, có lẽ vì cái ý nghĩ đọc các bản in thử là thú vị. “Tôi nghĩ ông ấy thấy biết ơn khi có ai đó muốn đọc chúng.” Bà ta ngừng lại, mím môi suy nghĩ. “Cô nghĩ ai là ngôi sao đang nổi trong giới văn chương?”
Laura nhướng mày. “Không kể Damien Stubbs?” Cô nhắc đến thân chủ của người bạn đang trò chuyện cùng, anh ta lúc này vẫn đang ký tặng với vẻ quyến rũ.
“Phải. Cô nghĩ gì về Anita Dubrovnik?”
Laura hiếm khi bày tỏ những suy nghĩ trong lòng, nhưng thế không có nghĩa là cô không có chính kiến. Lúc này, khi sắp mất việc và có trong tay một ly rượu vang, cô quyết định nói ra hết những gì mình nghĩ. “Một nhà văn tuyệt vời nhưng thiếu sức hấp dẫn.”
Người phụ nữ kia nheo mắt đồng tình. “Dạo gần đây cô còn đọc sách của ai nữa?”
“Bertram Westlake?”
Hai người phụ nữ trao nhau những ánh nhìn suy đoán. “Đáng ngưỡng mộ nhưng tẻ nhạt,” Laura nói với vẻ dứt khoát.
“Ôi Chúa ơi! Quả là nhẹ nhõm khi tìm thấy một người có chung quan điểm với tôi. Ý tôi là, có vài đoạn viết rất hay nhưng không hiểu cái cốt truyện bị làm sao vậy! Rồi, thế còn Janice Hardacre thì sao?”
“Tôi thích tác phẩm Tri kỷ, nhưng chưa bao giờ thích bất cứ tác phẩm nào khác của cô ấy.”
“Tôi cũng thế. Và cuốn sách mới nhất của cô ấy dài dòng lê thê như không bao giờ kết thúc vậy.”
“Vậy mà nó đã lọt vào danh sách đề cử của một giải thưởng đấy,” Laura chỉ ra.
“Có Chúa mới biết tại sao!”
Họ nói chuyện về những cuốn sách, “mổ xẻ” những kiệt tác văn học gần đây và tán dương những “người hùng không được ngợi ca” chỉ bán được dưới một nghìn bản, cho đến khi cô chuyên viên truyền thông nhiều tuổi hơn tiến đến và nói với Eleanora.
“Đã bán được năm mươi cuốn!” Cô ta quay sang Laura. “Đây quả là một sự kiện tuyệt vời. Henry đã nói với tôi rằng cô là người sắp xếp gần như tất cả mọi thứ. Cô thật tài giỏi! Cảm ơn cô rất nhiều!” Rồi cô ta lại quay sang Eleanora. “Chúng ta nên đến nhà hàng thôi, nếu bà đã sẵn sàng.”
“Ừm. Tôi có thể dẫn theo một vị khách không?”
“Dĩ nhiên rồi! Tôi đã đặt một cái bàn lớn. Bà muốn dẫn theo ai vậy?”
“Cô Laura đây.”
Tính nhút nhát quen thuộc lại ập đến với Laura, cô cảm thấy hoàn toàn bối rối. “Ôi không. Không đâu, tôi thực sự không thể đi được. Bà thật tử tế khi mời tôi. Nhưng tôi còn rất nhiều việc phải làm.” Trong ba năm tổ chức các sự kiện ở hiệu sách, Laura chưa bao giờ đi ăn tối với tác giả sau khi sự kiện kết thúc. Vị trí của cô là ở hậu trường, sắp xếp tổ chức mọi thứ. Đó là nơi cô cảm thấy thoải mái nhất. Nói chuyện với một đám người lạ không phải là thói quen của cô. “Tôi phải dọn dẹp. Rửa ly, cất ghế...”
“Cứ ở yên đây!” Eleanora kiên quyết nói và sải bước về phía Henry.
“Cô đừng có đi đâu đấy,” chuyên viên truyền thông khuyên. “Bà ấy được biết đến là một ‘phù thủy’ trong nghề. Tốt nhất là nên làm theo những gì bà ấy bảo, thật đấy. À mà tôi là Emma. Emma Bennet.”
“Nhưng tôi không thể hiểu nổi tại sao bà ấy lại muốn mời tôi đi ăn tối?”
“Có thể bà ấy thích bầu bạn với cô?” Emma mỉm cười, thích thú trước sự hoài nghi của Laura trước lời gợi ý này.
Laura thấy Eleanora, theo sau là Henry và đồng nghiệp của cô là Grant, bước đến chỗ cô và Emma đang nói chuyện.
“Bà ấy đem quân tiếp viện tới,” Emma thì thầm. “Cô không còn cơ hội nào để thoát thân đâu.”
Cả sếp và đồng nghiệp của Laura đều dừng lại.
“Cô biết rõ là chúng ta sẽ chẳng làm được gì nếu không có sự chăm chỉ, nỗ lực của cô,” Henry nói, ông cao ráo, hói đầu và có dáng vẻ thanh lịch. Nếu ông không hơn cô tới bốn chục tuổi và chưa có vợ, Laura sẽ thích ông. “Cô hãy đi thưởng thức một bữa tối ngon miệng. Cô xứng đáng với điều đó. Grant và tôi sẽ dọn dẹp.”
“Nhưng thực sự thì...” Cô cắn môi. Nỗi hoang mang trước cảnh bị lôi ra khỏi chốn thoải mái quen thuộc, tức hiệu sách, khiến cô nhìn người bạn của mình với vẻ khẩn nài.
Grant, hiểu được vẻ mặt cô, lắc đầu, quyết định rằng cô nên nhận lấy cơ hội giao du với những người không phải đồng nghiệp để thay đổi. “Đúng đấy,” anh ta kiên quyết nói. “Hãy đi thưởng thức buổi dạ tiệc. Chàng Lọ Lem này sẽ dọn dẹp thay cậu.” Anh ta đặt tay lên cánh tay cô. “Chúc cậu vui vẻ và ngày mai hãy kể lại cho tớ tất cả mọi chuyện. Và đừng quên rằng mai chúng ta sẽ đi xem buổi biểu diễn của ban nhạc Sisters of Swing.”
“Ừ.” Cô nắm chặt cánh tay anh ta một lúc.
“Đi đi! Cậu sẽ ổn thôi!” Grant, nhân viên chính thức duy nhất ngoài cô và cũng là đồng nghiệp thân thiết nhất của cô, vỗ vỗ lên bàn tay cô để khích lệ. Anh ta đang cùng Laura thực hiện nhiệm vụ cậu-phải-ra-ngoài-nhiều-hơn và sẽ dẫn cô đến một câu lạc bộ để nghe “một ban nhạc nữ mới cực kỳ tuyệt vời”. Anh ta trêu cô là “bộ râu”[2] của anh ta, điều đó khiến cô bật cười. Chẳng có gì và không một ai có thể ngăn Grant thôi thể hiện mình là một người đồng tính công khai. Nhưng anh ta thực sự quan tâm đến cô và muốn làm những điều tốt nhất cho cô. Cô biết anh ta đã đúng và cô nên đi.
Giờ đây khi Laura đã chính thức bị xua đuổi - hay trong mắt cô, bị bỏ rơi - Eleanora nắm chặt cánh tay cô. “Hãy chỉ cho tôi chỗ cất áo khoác và lấy áo khoác của cô. Cô sẽ cần nó. Ngoài trời gió rét lắm đấy!”
Thay vì áo khoác, Eleanora có một vật trông giống như sự pha tạp giữa một cái thảm trải trước lò sưởi và một cái lều nhỏ. Nó phủ lên người mặc một lớp len màu đỏ bờm xờm: không phải loại trang phục dành cho người nhút nhát.
Trông thấy Laura khẽ giật mình, Eleanora nói, “Tôi luôn nghĩ mình có thể cắm trại ngoài trời với bộ trang phục này suốt đêm nếu tôi phải làm thế. Và tôi chỉ có thể mặc nó trong những ngày đông giá buốt nhất, nếu không người tôi sẽ đầm đìa mồ hôi mất.”
Laura cảm thấy chiếc áo choàng màu xanh hải quân của mình ảm đạm đến mức đáng thương. Cô đã mua nó ở một cửa hàng từ thiện hồi còn học đại học và vẫn chưa làm sờn rách nó. Ơn Chúa! Làm việc ở hiệu sách giúp người ta không phải chi một khoản tiền lớn cho quần áo.
“Nào, đi thôi,” Eleanora nói. “Hãy nắm lấy cánh tay tôi. Tôi thực sự không thể đi nổi với đôi giày cao gót này nhưng tôi kiên quyết cự tuyệt những đôi giày đế bằng. Và những đôi giày có dây buộc sẽ phá hỏng hình ảnh của tôi.” Bà ta nhìn xuống đôi giày của Laura, chúng gần như bệt hoàn toàn. “Quan điểm của tôi là thế đấy.”
Dù không thích đôi giày của Laura, chúng thoải mái song không đẹp, Eleanora vẫn nói chuyện với cô suốt quãng đường đến nhà hàng, bắt cô nêu ý kiến về tất cả các thể loại sách.
Laura đọc rất nhiều. Cô sống một mình trong căn hộ một phòng nhỏ xíu và ti vi của cô quá bé và nhiễu đến mức cô không xem nó nhiều lắm. Nhưng cô đọc suốt ngày: lúc đi ngủ, lúc ăn, lúc nấu nướng, lúc thay đồ và lúc đánh răng. Cô sẽ đọc cả trong lúc tắm nếu cô nghĩ ra được một cách để không làm hỏng cuốn sách. Tương tự như thế, cô có thể đọc sách ở bất cứ đâu, bất cứ thể loại nào, và nếu nó hay, mê mẩn nó. Không có một thể loại hay một tác giả nào Eleanora vặn vẹo cô mà cô không biết. Vẫn đang trong tâm trạng liều lĩnh vì sắp mất việc và thấy Eleanora là người cũng quan tâm nhiều đến sách, cô thoải mái nói ra hết những suy nghĩ của mình.
Eleanora cảm thấy bị ấn tượng. “Cô gái yêu quý! Cô là một hiện tượng đấy!” Bà ta thốt lên. “Thật mừng là tôi đã tìm ra cô.”
Tại nhà hàng, Laura một lần nữa được giới thiệu với ngôi sao trẻ trong giới văn học, Damien Stubbs. Anh ta đã chào cô qua loa khi anh ta đến hiệu sách với vẻ ngoài quyến rũ hệt như lúc này. Anh ta cảm ơn cô vì đã sắp xếp một sự kiện rất tuyệt vời và cô thì thầm vài lời khen tặng cho cuốn sách của anh ta. Nhưng dường như anh ta không cần thêm lời động viên nào nữa. Sự tự tin tỏa sáng từ anh ta, và mọi người xung quanh đắm mình trong sự ấm áp của nó. Anh ta là nhà văn trẻ hiện nay và toàn thế giới yêu mến anh ta.
Laura, trong lúc lộn xộn khi mọi người quyết định ai nên ngồi đâu (một việc cô không tham gia vào), có cơ hội để thắc mắc tại sao cô không thích Damien Stubbs. Mọi người khác, cả nam lẫn nữ, dường như đều tôn sùng anh ta. Vài lý do nảy ra trong cô, nhưng lý do mà cô cảm thấy khả dĩ nhất là cô không thực sự ngưỡng mộ lối viết của anh ta. Khi được chỉ chỗ, cô rầu rĩ ngồi xuống. Mình là một độc giả hợm hĩnh, cô kết luận. Những cảm xúc của mình bị gói gọn trong những cuốn sách hơn là ngoài đời thực. Cô thấy hơi thất vọng, không chỉ vì cô sắp mất thứ có vẻ là công việc tốt nhất trên thế giới. Cô cảm thấy mình là kẻ tẻ nhạt thế này từ bao giờ? Và liệu đã quá muộn để cô thay đổi chưa?
Khi tất cả mọi người đã ngồi xuống, rồi lại đứng dậy, di chuyển và cuối cùng trở lại chỗ cũ, cả cuộc đời Laura bỗng chốc vụt hiện lên trước mắt cô. Kể từ hồi học đại học, quãng thời gian cô vô cùng yêu quý, cô mới chỉ có hai công việc, đều là làm trong hiệu sách. Khi đã gia nhập hiệu sách Henry Barnsley Books, cô không muốn làm ở nơi khác nữa. Cho dù trong cuộc sống thường ngày cô rất nhút nhát, nhưng cô thích tìm đúng sách cho đúng đối tượng khách hàng. Cô được họ yêu mến. Họ hỏi cô nếu họ muốn mua một cuốn sách để làm quà tặng nhưng không biết mua gì. Vài người còn mời cô đi chơi và đôi khi cô nhận lời vì bị Grant, người làm việc ở hiệu sách này lâu hơn do đó là cấp trên của cô, thúc giục. Nhưng nó chẳng bao giờ dẫn đến điều gì. Nếu họ thích sách và đọc nhiều giống cô, họ thường để xúp dây vào mặt trước áo len của chính mình. Cô là một con mọt sách thật đấy, nhưng cô vẫn có vài tiêu chuẩn riêng.
Eleanora đưa cô quyển thực đơn. Laura không để ý bà ta đã ngồi bên cạnh cô nãy giờ và cảm thấy rất vui. Ít nhất cô có thể trò chuyện với Eleanora, hoặc nếu không, cô có thể ngồi trong im lặng, quan sát những thực khách khác, một điều cô thích làm. Cô thích ở một chốn an toàn bên ngoài cuộc sống để quan sát hơn là tham gia vào nó. Thật may là chỗ còn lại bên cạnh cô không có ai.
“Laura thân mến,” Eleanora nói, “cô đã có dự định gì cho tương lai chưa? Cô có muốn trở thành nhà văn không?”
“Chúa ơi, không!” Laura nói và rồi, nhận ra rằng lẽ ra mình không nên tỏ ra kinh hãi như thế, cô tiếp tục: “Xin lỗi, tôi không định tỏ ra kích động, nhưng tôi không muốn trở thành nhà văn. Tôi thích đắm mình trong những cuốn sách của người khác, nhưng tôi thực sự không muốn tự mình viết ra một câu chuyện.”
“Quả là nhẹ nhõm!” Eleanora nói. “Tôi cảm thấy mình cần phải hỏi, nhưng tôi thực sự hài lòng. Cô đã có kế hoạch đi tìm việc khác chưa?”
“Thực sự thì chưa.” Cô thở dài. “Tôi hầu như không có thời gian để nghĩ về chuyện đó, và tôi vẫn còn vài tháng nữa trước khi sống nhờ tiền trợ cấp thôi việc. Tôi chắc chắn sẽ tìm ra việc gì đó.”
“Nghe giọng cô có vẻ không được chắc chắn lắm.”
Laura cố gắng nói rõ hơn. “Tôi chắc chắn sẽ không chết đói - luôn có những công việc cho những người nhiệt tình, chăm chỉ mà - nhưng có lẽ tôi sẽ không tìm việc liên quan đến sách nữa, dù đó là công việc tôi yêu thích vô cùng. Dẫu sao cũng không phải trong thị trấn này.”
Eleanora nheo mắt suy ngẫm. “Có thể tôi có một việc gì đó.”
Laura quay sang bà ta, không chắc mình có nghe đúng không. “Bà có ư?”
Eleanora ghé sang cô. “Ừm, một việc cực kỳ thú vị!”
Chút hy vọng nhen nhóm trong Laura tắt ngúm. Cô chưa hề làm “những công việc cực kỳ thú vị”. Cô sẽ không thích hợp với nó. Có lẽ nó liên quan đến marketing, hay khởi sự một công việc kinh doanh từ hai bàn tay trắng - hoàn toàn không phù hợp với cô.
“Thế cô không muốn nghe xem công việc đó là gì ư?” Eleanora hỏi qua một miếng cà chua và pho mát trắng.
Laura dùng nĩa xiên một quả ô liu đen. “Dĩ nhiên là có chứ. Bà thật tốt bụng khi quan tâm đến tôi.” Cô hy vọng Eleanora sẽ không nghe thấy sự hờ hững trong lời cô nói.
“Đúng đấy,” Eleanora đồng ý, có lẽ hơi bực mình vì câu trả lời thờ ơ của Laura. “Và nếu nó không phải chuyện liên quan đến tôi, thì tôi cũng chẳng bận tâm làm gì. Tôi quá bận rộn. Nhưng công việc đó là thế này!”
Đúng lúc đó, một đội quân bồi bàn đột ngột xuất hiện, dọn đi salad Hy Lạp và taramasalata[3] và thay thế chúng bằng những đĩa moussaka[4] nóng hổi cùng những đĩa cá để nguyên con trông thật đáng sợ, và thêm nhiều chai rượu vang.
Laura nhân cơ hội này nghĩ tới một lời từ chối ngắn gọn nhưng lịch sự đối với bất cứ điều gì Eleanora sắp nói. Cô không nghĩ người phụ nữ lòe loẹt này có thể đề nghị cô một công việc phù hợp với khả năng. Họ là hai người hoàn toàn khác biệt.
“Tôi muốn cô tổ chức một liên hoan văn học!” Eleanora tuyên bố điều này với kỳ vọng nó sẽ được chào đón bởi tiếng vỗ tay và những tiếng hét vui sướng, như thể bà là một ảo thuật gia vừa giơ lên một con thỏ rất đáng yêu. “À, chính xác là trợ giúp tổ chức một liên hoan văn học.”
Những hình ảnh về các liên hoan văn học chính - Cheltenham, Hay, Edinburgh, với hàng tá ngôi sao, nhiều người trong số họ nổi tiếng vì những vấn đề không phải viết lách - khiến cô thấy nhụt chí. “Tôi không nghĩ...”
“Nhưng đó không chỉ là một liên hoan văn học thông thường.” Eleanora phẩy bàn tay đeo nhẫn nặng nề như thể chính sự tẻ nhạt là thứ khiến Laura nghi ngờ. “Có cả một liên hoan âm nhạc nữa. Nó được tổ chức ở nhà cháu gái tôi.”
“Ồ. Ngôi nhà lớn thật đấy,” Laura nói. Trong một thoáng, trí tưởng tượng hay thay đổi của cô bị sao lãng bởi ý niệm về một căn nhà hai phòng với một nhà văn nổi tiếng ở một phòng và một ban nhạc tiềm năng, mới vào nghề ở phòng bên kia.
“Khổng lồ. Một con quái vật to lớn, một gánh nặng đeo trên cổ chúng, nhưng dĩ nhiên rất đáng yêu. Chúng đang cố “lấy mỡ nó rán nó” để có thể duy trì ngôi nhà đó. Liên hoan âm nhạc có thể giúp chúng. Nhưng cháu gái tôi, Fenella, muốn có cả một liên hoan văn học nữa, để tạo nên chút khác biệt.”
“Tôi nghĩ đã từng có một liên hoan kết hợp...”
“Không có nghĩa là chúng không thể tổ chức một liên hoan như thế, đúng không?”
“Dĩ nhiên. Tôi chỉ nói là...”
“Mảng âm nhạc thì không có vấn đề gì nhưng chúng chưa tìm được ai đảm nhiệm mảng văn học. Cô sẽ là người phù hợp.”
Laura lắc đầu. Cô không phải kiểu người xông pha, năng nổ có thể thuyết phục các công ty lớn tài trợ cho những sự kiện khổng lồ của các vị cựu tổng thống thuê người viết hộ tự truyện cho mình. “Tôi không nghĩ vậy.”
“Tại sao lại không?”
Tại sao Eleanora - rõ ràng là một phụ nữ rất thông minh - lại không hiểu chứ? “Bởi vì tôi chưa bao giờ làm một việc như thế. Tôi sẽ không biết bắt đầu từ đâu!”
Eleanora im lặng một lát rồi hạ giọng và nói chậm rãi, như thể đang an ủi một đứa con đang bối rối hay một con ngựa đang hoảng hốt. “Nhưng, cưng ạ, cô đã từng làm những việc như thế rồi mà! Cô nghĩ một sự kiện ở hiệu sách là cái gì chứ? Cô mời các nhà văn đến đó, cô làm cho họ phải phát biểu, cô khuyến khích người ta mua sách của họ. Nó cũng như vậy thôi!”
“Nhưng chúng tôi không cần phải kiếm được thật nhiều tiền từ các sự kiện ở hiệu sách, hay thuê một địa điểm, hay bất cứ điều gì tương tự như thế.”
“Nghe này, tôi biết lòng tự tin của cô đã bị giảm sút vì sắp bị mất việc. Nhưng đừng từ chối việc này trước khi cô suy nghĩ kỹ về nó. Fen nói sẽ có một buổi họp ở Somerby - chờ chút, tôi sẽ nói cho cô hay thời gian cụ thể.” Eleanora hớp một ngụm rượu vang lớn rồi thò tay vào túi xách lục lọi, chiếc túi của bà trông giống như của Mary Poppins[5]: nó rất to và có thể chứa cả một cái đèn bàn thông thường. Bà lấy ra một quyển sổ Filofax[6] to như một cuốn Kinh Thánh gia đình và lật giở các trang. “Tuần sau. Hai giờ. Ở Somerby. Cô có biết nó nằm ở đâu không?”
“Không,” Laura đáp thẳng thừng, dù một phần nhỏ trong cô muốn tìm hiểu. Bất chấp những dè dặt của cô - và chúng rất mạnh mẽ - cô cảm thấy một sự hứng thú đang dâng trào. Bất cứ thứ gì liên quan đến sách đều có tác động đến cô như vậy.
“Tôi sẽ bảo Fenella email cho cô vài chi tiết. Cô có dùng email không?”
“Có, ở hiệu sách.”
“Cô sẽ cần một cái máy tính xách tay. Cô nên mua một cái bằng khoản tiền trợ cấp thôi việc.”
Laura thầm nổi giận. Cô không thích người khác dạy cách chi tiêu khoản tiền trợ cấp thôi việc lúc này còn chưa định hình. Cô có thể phải trả tiền gas hoặc tiền thuê nhà với số tiền đó.
Eleanora không thể trở thành người đại diện hàng đầu cho các nhà văn nếu không biết đọc ngôn ngữ cơ thể hoặc thuyết phục người khác chấp nhận các thách thức. “Ít nhất cô cũng nên đến buổi họp đó. Nếu cơ hội việc làm duy nhất của cô là sắp xếp hàng trên giá ở một siêu thị...”
Cố gắng bám vào phản ứng đầu tiên của cô rằng điều hành một liên hoan văn học không phải là điều cô muốn làm, Laura tiếp tục tranh luận về những vấn đề thực tế. “Đó không phải là cơ hội việc làm duy nhất của tôi, và tôi sẽ còn làm việc cho hiệu sách nốt hai tháng tới!”
“Cô có thể tìm được việc gì khác liên quan đến sách nữa, ngoài một công việc bán sách khác?”
“Tôi nhận ra có thể tôi phải mở rộng vùng tìm kiếm một chút, nhưng có lẽ đó là một điều tốt.”
“Cô có muốn chuyển nhà khi thay đổi công việc không?”
Laura rùng mình thấy rõ. Căn hộ bé xíu của cô không phải là một cung điện nhưng nó cũng không đến mức quá tệ và, quan trọng hơn, tiền thuê nhà phù hợp với khả năng của cô. “Thực sự thì không, nhưng tôi cho rằng có lẽ tôi phải làm thế.”
“Vậy thì tốt hơn hết hãy biết tận dụng cơ hội. Điều hành liên hoan cho cháu gái tôi và cô sẽ không phải chuyển nhà. Cô có thể sống ở đó, nhà con bé có rất nhiều phòng. Và tôi chắc chắn cô sẽ rất thích nó.”
“Thành thực mà nói, tôi có thể tổ chức một buổi đọc sách ở một hiệu sách, nhưng tôi không thể làm những việc khác - chẳng hạn như cách tính toán độ lớn của một cái lều rạp cho các sự kiện. Chẳng có gì tồi tệ hơn việc chỉ có hai mươi người ở trong một cái lều chứa được tới hai trăm khách.” Laura từng trải nghiệm điều này - cô đã gần như chết đứng.
“Cô không phải lo,” Eleanora tự tin nói. Có những người khác có thể làm việc đó. Chúng tôi - họ - cần cô vì kiến thức của cô về sách và các nhà văn.”
Cố gắng kiểm soát chặt chẽ hơn cảm giác hứng thú mà lời tâng bốc này tạo nên, Laura nói, “Thù lao có khá không?” Câu trả lời chắc chắn là không và rồi cô có thể từ chối. Eleanora là kiểu người sẽ hiểu được cách tiếp cận thực tế này.
Eleanora không trả lời ngay. Thay vào đó, bà nghịch nghịch dao nĩa trong một giây. “Tôi cho rằng sẽ có một khoản thù lao nào đó. Thành thực mà nói, tôi không chắc chắn lắm.”
Cuối cùng Laura cảm thấy tự tin hơn, dù cô không thoải mái như đã tưởng. “Vậy là rõ rồi. Tôi không thể làm việc không công.” Cô hơi buồn khi thoát ra khỏi nó dễ dàng đến thế, rồi rũ mình khỏi cảm giác ấy. Cô không hẳn kiếm được cả một khoản tiền kếch xù khi làm việc trong hiệu sách, nhưng ít nhất nó cũng giúp cô thanh toán các hóa đơn và cô không thể mạo hiểm đồng ý nhận một công việc có mức thù lao chưa rõ ràng.
“Nhưng cô đã nói! Cô vẫn còn làm việc ở hiệu sách trong hai tháng nữa! Và tất cả các liên hoan lớn chủ yếu đều được điều hành bởi những tình nguyện viên.”
“Tôi không thể làm một tình nguyện viên, tôi cần công việc có trả lương,” cô nhẹ nhàng nhắc nhở Eleanora.
“Như tôi đã nói, cô có công việc đó rồi mà!”
“Nhưng thưa bà...”
“Eleanora.”
“Eleanora...” cô vấp váp, không thoải mái lắm với việc gọi thẳng tên người phụ nữ cô không mấy quen thân này. “Tôi được trả tiền để làm việc ở một hiệu sách. Nghĩa là tôi phải có mặt ở đó, làm công việc của tôi.”
“Ồ, sếp cô sẽ cho cô nghỉ phép để điều hành liên hoan! Tôi chắc chắn ông ấy sẽ đồng ý! Ông ấy có vẻ là một người tử tế.”
Có lẽ bà ta nói đúng, Laura thừa nhận. Henry sẽ tạo điều kiện cho cô hết mức có thể và cho phép cô nghỉ bao lâu cũng được để cô tìm kiếm một công việc khác. Nhưng cô sẽ không nhận lời trừ phi đó là một công việc có trả lương. Nó sẽ là một sự dại dột và một điều bất công với Henry. Và khi cô nghĩ về những gì bố mẹ cô sẽ nói nếu cô thừa nhận đang làm việc với mức thù lao còn ít hơn cả mức thu nhập cô đang kiếm được, cô với lấy ly rượu vang để ngăn mình khỏi run rẩy. Họ vẫn chưa hẳn tha thứ cho cô vì đã học ngành ngôn ngữ Anh ở trường đại học thay vì một ngành gì đó sẽ cho cô một công việc có “mức lương xứng đáng”.
“Toàn bộ khoản nợ sinh viên đó,” họ đã nói, “con sẽ không bao giờ trả được!”
Khi cô bảo họ rằng nếu lương quá thấp cô sẽ không phải trả khoản nợ đó, họ chẳng mảy may ấn tượng. Thực sự thì, cô cũng thế. Cô không thích nợ nần chính phủ nhưng cô vẫn sẽ không học để trở thành một nhân viên kế toán.
“Hãy đến cuộc họp đó,” Eleanora nói. “Nếu sếp của cô không muốn cho cô nghỉ, tôi sẽ nói chuyện với ông ấy. Một khi cô trông thấy ngôi nhà và gặp cháu gái tôi, cô sẽ muốn làm công việc đó. Tôi đảm bảo với cô.”
“Vậy thì tốt nhất tôi không nên đi,” Laura lẩm bẩm. Eleanora không nghe thấy, nhưng Laura cũng không muốn bà ta nghe thấy.
❀ ❀ ❀
[1] Đồng tiền có giá trị bằng 1/100 của một bảng Anh.
[2] Nguyên văn: Beard. Râu là một đặc điểm thể hiện sự nam tính. Đây còn là từ lóng dùng để chỉ người phụ nữ đi kèm với một người đồng tính đến các sự kiện nào đó để che mắt thiên hạ rằng anh chàng đồng tính đó là người bình thường.
[3] Taramasalata: Món ăn nhẹ của Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ, dạng bột (thường là màu hồng) làm từ trứng cá đối, cá phèn hoặc cá tuyết hun khói, thường ăn kèm với bánh mì hoặc salad.
[4] Món chả bò ăn kèm cà tím và nước xốt cà chua của Hy Lạp.
[5] Nhân vật trong loạt truyện thiếu nhi cùng tên của P.L. Travers, luôn xách một cái túi rất to đựng được rất nhiều đồ vật.
[6] Nhãn hiệu một loại sổ có dạng như một chiếc ví gồm những trang giấy có thể tháo rời và có màu sắc khác nhau dùng để ghi địa chỉ liên lạc.