Dù tôi cũng đinh ninh như Stroeve rằng mối quan hệ giữa Strickland và Blanche sớm muộn gì cũng kết thúc trong tai hoạ, tôi vẫn không ngờ biến cố lại khoác lên mình hình hài bi thảm đến nhường này. Mùa hè ập đến, ngột ngạt và oi bức đến nghẹt thở, ngay cả ban đêm cũng chẳng có lấy một chút gió mát để xoa dịu những dây thần kinh đang rệu rã. Những con phố bị thiêu đốt như phả ngược lại cái nóng hầm hập đã trút xuống suốt cả ngày, người đi đường lê từng bước chân mệt mỏi. Đã nhiều tuần liền tôi không gặp Strickland. Bận rộn với những việc khác, tôi cũng thôi bận tâm đến anh ta cùng mớ rắc rối ấy. Dirk, với những lời than khóc vô vọng, đã bắt đầu làm tôi phát ngấy, nên tôi tìm cách tránh mặt anh. Toàn bộ câu chuyện này thật nhơ nhớp, bẩn thỉu, và tôi chẳng còn lòng dạ nào để dính líu thêm nữa.

Một buổi sáng nọ, tôi đang ngồi làm việc trong bộ đồ ngủ. Đầu óc tôi lơ đãng, trôi dạt về những bờ biển tràn ngập ánh nắng xứ Brittany và làn gió mát lành của đại dương. Cạnh tôi là chiếc bát không mà bà giữ cửa vừa bưng lên cùng món cà phê sữa, bên cạnh còn mẩu bánh sừng bò tôi nuốt không nổi vì chẳng thấy thèm ăn. Tôi nghe tiếng bà đang đổ nước trong bồn tắm ở phòng bên. Chuông cửa bỗng reo lên một tiếng leng keng, tôi để mặc bà ra mở. Thoáng chốc, giọng Stroeve vọng vào hỏi xem tôi có nhà không. Chẳng buồn nhúc nhích, tôi gắt to bảo anh cứ vào. Anh bước nhanh vào phòng rồi tiến thẳng lại chiếc bàn tôi đang ngồi.

“Cô ấy tự tử rồi,” anh cất giọng khàn đặc.

“Anh nói cái gì cơ?” Tôi giật nảy mình, kêu lên.

Môi anh mấp máy như muốn nói, nhưng chẳng thốt ra được âm thanh nào. Anh ú ớ như một kẻ mất trí. Tim tôi đập thình thịch vào lồng ngực, và chẳng hiểu sao, một cơn giận bỗng bốc hỏa trong tôi.

“Vì Chúa, hãy bình tĩnh lại đi, anh bạn!” tôi gắt. “Anh đang lảm nhảm cái quái gì thế?”

Anh tuyệt vọng vung vẩy hai tay, nhưng miệng vẫn không thốt nên lời. Trông anh như thể vừa bị sét đánh câm họng. Tôi cũng chẳng hiểu chuyện gì xảy đến với mình nữa; tôi túm lấy hai vai anh mà lắc mạnh. Giờ nghĩ lại, tôi thấy bực mình vì bản thân đã hành xử xuẩn ngốc đến thế; có lẽ mấy đêm mất ngủ vừa qua đã khiến thần kinh tôi căng thẳng hơn mức tôi tưởng.

“Cho tôi ngồi xuống đã,” cuối cùng anh hổn hển thốt lên.

Tôi rót một ly nước khoáng St. Galmier rồi đưa cho anh uống. Tôi kề ly vào tận miệng anh như dỗ một đứa trẻ. Anh ực một ngụm lớn, làm nước tràn ra ướt cả vạt áo sơ mi.

“Ai tự tử cơ?”

Chẳng hiểu sao tôi lại hỏi câu ấy, dù trong lòng thừa biết anh đang ám chỉ ai. Anh cố hết sức trấn tĩnh lại.

“Tối qua họ cãi nhau một trận dữ dội. Hắn bỏ đi rồi.”

“Cô ấy chết rồi à?”

“Chưa; người ta vừa đưa cô ấy vào bệnh viện.”

“Thế thì anh ăn nói kiểu gì vậy?” Tôi mất kiên nhẫn quát lên. “Sao anh lại bảo cô ấy tự tử rồi?”

“Đừng gắt với tôi mà. Anh cứ nói cái giọng ấy thì tôi chẳng biết mở lời thế nào đâu.”

Tôi siết chặt nắm tay, cố kìm nén cơn bực bội. Tôi gượng một nụ cười.

“Tôi xin lỗi. Cứ từ từ. Đừng vội, bình tĩnh lại đi anh bạn.”

Đôi mắt xanh tròn xoe sau cặp kính của anh lộ vẻ kinh hoàng đến ghê rợn. Tròng kính phóng đại càng khiến đôi mắt ấy thêm phần dị dạng.

“Sáng nay bà giữ cửa mang thư lên gác, bấm chuông mãi mà chẳng thấy ai trả lời. Bà ấy nghe thấy tiếng ai đó đang rên rỉ. Cửa không khóa, nên bà đẩy cửa bước vào. Blanche đang nằm trên giường. Cô ấy nôn mửa dữ dội lắm. Trên bàn có một chai axít oxalic.”

Stroeve ôm mặt, người lắc lư tới lui, miệng không ngừng rên rỉ.

“Cô ấy còn tỉnh táo không?”

“Còn. Ôi, giá mà anh biết cô ấy đang đau đớn nhường nào! Tôi không chịu nổi mất. Tôi không thể chịu nổi.”

Giọng anh the thé vút lên như tiếng thét.

“Mẹ kiếp, anh có phải là người gánh chịu nỗi đau ấy đâu!” Tôi sốt ruột cắt ngang. “Cô ấy mới là người đang phải chịu đựng!”

“Sao anh có thể tàn nhẫn đến thế?”

“Thế anh đã làm những gì rồi?”

“Người ta gọi bác sĩ và gọi cho tôi, rồi báo cả cảnh sát nữa. Tôi đã đưa trước cho bà giữ cửa hai mươi franc, dặn có chuyện gì thì phải báo cho tôi ngay.”

Anh ngập ngừng một thoáng, và tôi nhận ra điều anh sắp nói ra đây vô cùng khó mở lời.

“Khi tôi đến nơi, cô ấy không thèm hé răng lấy một lời. Cô ấy bảo người ta đuổi tôi đi. Tôi đã thề rằng tôi tha thứ cho cô ấy mọi chuyện, nhưng cô ấy chẳng buồn nghe. Cô ấy còn định đập đầu vào tường nữa. Bác sĩ bảo tôi không được ở lại cạnh cô ấy. Cô ấy cứ lặp đi lặp lại mãi: ‘Đuổi ông ta đi!’ Tôi đành ra ngoài ngồi chờ trong xưởng vẽ. Đến khi xe cứu thương tới và người ta đặt cô ấy lên cáng, họ bắt tôi phải trốn vào bếp để cô ấy không biết tôi có mặt ở đó.”

Trong lúc tôi thay quần áo — vì Stroeve nài nỉ tôi cùng đến bệnh viện với anh ngay lập tức — anh kể rằng mình đã thu xếp cho vợ một phòng riêng, để cô khỏi phải chịu cảnh xô bồ, nhếch nhác nơi phòng bệnh chung. Trên đường đi, anh giải thích lý do vì sao anh cần tôi đi cùng; nếu cô vẫn khăng khăng không chịu gặp anh, có lẽ cô sẽ chịu gặp tôi. Anh khẩn khoản nhờ tôi nhắc lại với cô rằng anh vẫn yêu cô tha thiết; anh sẽ không trách móc cô nửa lời, mà chỉ muốn giúp đỡ cô mà thôi; anh không đòi hỏi bất cứ điều gì ở cô, và một khi cô bình phục, anh cũng chẳng ép cô phải quay về; cô sẽ hoàn toàn được tự do.

Thế nhưng khi chúng tôi đến bệnh viện — một toà nhà trơ trọi, ảm đạm mà chỉ thoáng nhìn thôi cũng đủ thấy thắt lòng — và sau khi bị chỉ trỏ hết từ viên chức này sang viên chức nọ, phải leo qua những bậc cầu thang bất tận và đi dọc những dãy hành lang dài hun hút, trống hoác, chúng tôi mới gặp được vị bác sĩ phụ trách ca bệnh, thì lại nhận được câu trả lời rằng bệnh nhân hiện quá yếu, không thể tiếp bất kỳ ai trong ngày hôm nay. Vị bác sĩ là một người đàn ông nhỏ thó để râu, khoác áo blu trắng, dáng vẻ hết sức cẩu thả, bất cần. Rõ ràng đối với ông ta, một ca bệnh chỉ đơn thuần là một ca bệnh, còn thân nhân lo âu chỉ là một mối phiền toái cần phải xử lý bằng thái độ cứng rắn. Hơn nữa, với ông ta thì chuyện này quá đỗi tầm thường; chỉ là một ả đàn bà làm mình làm mẩy, cãi cọ với nhân tình rồi uống thuốc độc tự vẫn; cái trò này xảy ra như cơm bữa. Thoạt đầu ông ta cứ ngỡ Dirk chính là kẻ gây ra nông nỗi, nên tỏ ra cộc cằn với anh một cách không cần thiết. Đến khi tôi giải thích anh là chồng của nạn nhân và đang nóng lòng muốn tha thứ cho vợ, vị bác sĩ bỗng nhìn anh chằm chằm bằng ánh mắt tò mò, dò xét. Dường như tôi thoáng thấy trong đôi mắt ấy một tia giễu cợt; quả thực Stroeve mang đúng cái diện mạo của một gã chồng bị cắm sừng. Vị bác sĩ khẽ nhún vai.

“Hiện tại không có nguy hiểm gì đến tính mạng,” ông ta đáp lại những câu hỏi dồn dập của chúng tôi. “Người ta không rõ cô ta đã uống bao nhiêu. Có khi chỉ là một phen hú vía thôi. Đàn bà con gái cứ hễ thất tình là lại đòi tự tử, nhưng thường thì họ khôn ngoan lắm, chẳng để mình chết thật đâu. Đó hầu như chỉ là một màn kịch nhằm khơi gợi lòng trắc ẩn hoặc gieo rắc nỗi sợ hãi cho gã nhân tình mà thôi.”

Giọng điệu của ông ta toát lên vẻ khinh miệt lạnh lùng. Rõ ràng đối với ông ta, Blanche Stroeve chẳng qua chỉ là một con số đơn thuần chuẩn bị được cộng thêm vào bảng thống kê những vụ tự tử bất thành tại thành phố Paris trong năm nay. Ông ta đang bận rộn và không thể lãng phí thêm thời gian cho chúng tôi. Ông ta bảo nếu ngày mai chúng tôi quay lại vào một giờ nhất định, trong trường hợp bệnh tình của Blanche tiến triển tốt hơn, thì may ra người chồng mới có thể vào thăm.