[TIÊU ĐỀ CHƯƠNG]: NONE

Tấm thân già nua và nghèo khó đến mức chật vật lắm mới nuôi nổi vợ cùng ba đứa con, người đánh cá nọ sống từ thuở nào. Hằng ngày, ông ra khơi từ rất sớm, và tự quy định chỉ quăng lưới đúng bốn lần mỗi bận. Một buổi sáng nọ, dưới ánh trăng mờ ảo, ông lên đường ra tới bờ biển. Cởi bỏ xiêm y, ông tung lưới xuống nước, rồi khi đang kéo lưới về phía bờ, ông cảm thấy một sức nặng ngỡ ngàng. Ông mừng thầm vì nghĩ rằng mình đã tóm được một con cá lớn. Thế nhưng chỉ một thoáng sau, sự thất vọng dâng ngập lòng khi ông nhận ra thay vì cá, trong lưới chỉ là cái xác chết của một con lừa.

Bực dọc vì mẻ lưới xui xẻo, sau khi vá lại những chỗ bị xác con lừa làm rách, ông quăng lưới lần thứ hai. Lúc kéo lên, ông lại cảm thấy một sức nặng đáng kể, tưởng chừng lưới đã đầy ắp cá. Nào ngờ, ông chỉ vớt được một cái giỏ lớn chứa toàn rác rưởi. Ông vô cùng bực bội.

- Hỡi Nữ thần Vận Mệnh, - ông cất tiếng kêu than, - xin đừng đùa giỡn với một kẻ chài lưới nghèo hèn, người vốn đang chật vật độ nhật cho gia đình!

Nói rồi, ông quăng đống rác đi, rửa sạch lưới giũ hết bùn đất, rồi tung lưới lần thứ ba. Thế nhưng, thứ ông kéo lên chỉ toàn đá, vỏ sò và bùn nhão. Ông suýt rơi vào cảnh tuyệt vọng.

Bấy giờ, ông quăng lưới lần thứ tư. Đoán chắc là đã bắt được cá, ông nhọc nhằn lắm mới kéo được lưới lên bờ. Nào ngờ chẳng có con cá nào cả, thay vào đó ông tìm thấy một chiếc bình bằng đồng vàng, thoạt nhìn qua trọng lượng có vẻ chứa đầy thứ gì đó bên trong. Ông để ý thấy chiếc bình đã được bịt kín và niêm phong bằng chì, hãy còn nguyên dấu ấn của triện. Ông mừng rỡ khôn tả. "Ta sẽ đem bán nó cho thợ đúc," ông tự nhủ, "với số tiền kiếm được, ta sẽ mua được một vốc lúa mì."

Ông săm soi chiếc bình ở mọi góc cạnh, lắc qua lắc lại xem có phát ra âm thanh gì không. Nhưng chẳng nghe thấy tiếng động nào, thế nên, dựa vào dấu triện và chiếc nắp, ông đinh ninh bên trong hẳn phải chứa thứ gì đó vô cùng quý giá. Để sáng tỏ, ông cầm lấy con dao, và sau một hồi loay hoay, ông đã mở được nắp bình. Ông dốc ngược nó lại nhưng chẳng có thứ gì rơi ra cả, điều đó khiến ông hết sức ngạc nhiên. Ông đặt chiếc bình trước mặt, và trong lúc đang chăm chú quan sát, một làn khói dày đặc bất ngờ tuôn ra khiến ông phải lùi lại một bước hay hai. Làn khói ấy cuồn cuộn bay tận mây xanh, trải rộng khắp mặt biển lẫn bờ cát, tạo thành một màn sương mù đặc quánh khiến người đánh cá vô cùng kinh ngạc. Khi toàn bộ làn khói đã thoát khỏi chiếc bình, chúng tụ họp lại với nhau, biến thành một khối đặc quánh từ đó hiện ra một vị thần (genius), to lớn gấp đôi những tên khổng lồ vĩ đại nhất. Trông thấy con quái vật với vẻ ngoài gớm ghiếc nhường ấy, người đánh cá chỉ muốn bỏ chạy, nhưng vì run lẩy bẩy đến hoảng sợ nên ông chẳng thể nhấc nổi chân.

- Hỡi đại vương của loài thần, - con quái vật gầm lên, - ta sẽ không bao giờ dám trái lệnh ngài nữa!

Nghe những lời ấy, người đánh cá bèn lấy lại can đảm.

- Ngươi đang nói gì thế, hỡi vị thần vĩ đại? Hãy kể cho ta nghe câu chuyện của ngươi và vì sao ngươi lại bị giam cầm trong chiếc bình kia.

- Ngươi hãy ăn nói cho nhã nhặn hơn đi, - vị thần liếc nhìn người đánh cá bằng ánh mắt kiêu ngạo rồi bảo, - trước khi ta tước đoạt mạng sống của ngươi.

- Ôi! Tại sao ngài lại muốn giết tôi? - người đánh cá kêu lên. - Tôi vừa mới giải thoát cho ngài cơ mà; ngài đã quên ơn ấy rồi sao?

- Không, - vị thần đáp, - nhưng điều đó cũng chẳng ngăn được việc ta tiêu diệt ngươi; chỉ có điều ta sẽ ban cho ngươi một ân huệ duy nhất, đó là được quyền chọn cái chết cho chính mình.

- Nhưng tôi đã làm gì nên tội với ngài chứ? - người đánh cá hỏi.

- Ta không thể đối xử với ngươi khác đi được, - vị thần nói, - và nếu ngươi muốn biết lý do, hãy lắng nghe câu chuyện của ta đây.

- Ta từng nổi dậy chống lại vị vua của các loài thần. Để trừng phạt, ngài đã giam ta vào chiếc bình đồng này, đồng thời đóng ấn triện của ngài lên lớp vỏ chì, thứ phép thuật đủ sức ngăn không cho ta bước chân ra ngoài. Sau đó, ngài sai người ném chiếc bình xuống biển. Trong khoảng thời gian đầu bị giam cầm, ta từng thề rằng nếu có ai giải thoát cho ta trước khi một trăm năm trôi qua, ta sẽ biến kẻ ấy thành người giàu có dẫu cho người đó đã khuất núi. Thế nhưng thế kỷ ấy trôi qua mà chẳng có ai đến giải cứu ta. Sang thế kỷ thứ hai, ta thề sẽ dâng mọi kho báu trên thế gian cho ân nhân của mình, nhưng chẳng một ai xuất hiện.

- Đến thế kỷ thứ ba, ta hứa sẽ phong hắn làm vua, luôn để hắn ở cạnh bên, đồng thời ban cho ba điều ước mỗi ngày; thế nhưng thế kỷ đó cũng lụi tàn như hai thế kỷ trước, và ta vẫn mắc kẹt trong hoàn cảnh bi đát ấy. Cuối cùng, sự giận dữ vì phải chịu đựng cảnh ngục tù quá lâu đã khiến ta thề rằng, bất cứ kẻ nào thả ta ra, ta sẽ lập tức tước đoạt mạng sống của kẻ đó và chỉ cho phép lựa chọn cách chết cho riêng mình. Thế nên ngươi thấy đấy, vì chính ngươi đã giải thoát cho ta ngày hôm nay, hãy chọn cái chết cho bản thân đi.

Người đánh cá vô cùng khốn khổ. - Sao mà tôi lại xui xẻo khi đi giải thoát cho ngài thế này! Xin ngài hãy rủ lòng thương mà tha mạng cho tôi.

- Ta đã bảo ngươi rồi, điều đó là không thể, - vị thần nói. - Hãy chọn lựa cho nhanh lên; ngươi đang phí hoài thời gian đấy.

Người đánh cá bắt đầu mưu tính một kế hoạch.

- Đã đành là tôi phải chết, - ông nói, - thế nhưng trước khi chọn cách chết cho mình, tôi khẩn khoản cầu xin ngài vì danh dự mà trả lời xem ngài có thực sự ở trong chiếc bình đó không?

- Phải, ta ở trong đó đấy, - vị thần đáp.

- Thật lòng tôi không sao tin nổi, - người đánh cá nói. - Chiếc bình ấy đến một bàn chân của ngài cũng chẳng chứa nổi, làm sao mà toàn bộ cơ thể ngài lại có thể chui vào trong đó được chứ? Tôi chỉ tin khi nào tận mắt thấy ngài làm điều đó.

Ngay lập tức, vị thần bắt đầu biến hóa thành làn khói, hệt như lúc nãy, lan tràn khắp mặt biển và bờ cát, rồi sau đó tự tụ hội lại, chậm rãi và đều đặn chui ngược vào trong bình cho đến khi chẳng còn chút khói nào sót lại bên ngoài. Lúc bấy giờ, từ trong bình phát ra một giọng nói vang lên hướng về phía người đánh cá: - Này lão đánh cá cứng đầu, ta đã ở trong bình đây rồi; ngươi đã tin ta chưa?

Thay vì trả lời, người đánh cá chộp lấy chiếc nắp chì và nhanh chóng bịt chặt miệng bình lại.

- Hỡi ngài thần linh, giờ thì ngài hãy cầu xin sự khoan hồng từ tôi đi, và chọn xem ngài muốn chết bằng cách nào đi! Không, tốt hơn là tôi nên quém ngài xuống biển sâu, nơi tôi đã vớt ngài lên, rồi dựng một ngôi nhà trên bờ để cảnh báo những người đánh cá đến đây quăng lưới, chớ có vớt phải một tên thần độc ác như ngài — kẻ dám thề sát hại chính người đã ban cho mình tự do.

Nghe những lời ấy, vị thần tìm đủ mọi cách để thoát ra nhưng đành bất lực bởi thứ phép thuật phong ấn trên chiếc nắp.

Đoạn, hắn bèn dùng mưu kế để thoát thân.

- Chỉ cần ngươi cất nắp ra, - hắn van xin, - ta sẽ hậu tạ ngươi xứng đáng.

- Không đời nào, - người đánh cá đáp, - nếu tôi cả tin nghe theo ngài, tôi sợ ngài sẽ đối xử với tôi giống như cách mà một vị vua Hy Lạp nọ từng đối xử với danh y Douban. Lắng nghe đây, tôi sẽ kể cho ngài nghe câu chuyện ấy.