Ngày thu nơi đại ngàn Thần Nông ngắn ngủi lạ thường, bữa trưa vừa qua một canh giờ, rừng núi mênh mông đã mờ tối lại.

Mặc gia coi trọng tiết kiệm khổ tu, dẫu của cải dư dả cũng sống vô cùng giản dị. Mặc Tử cũng giống như các đệ tử, mỗi ngày chỉ ăn hai bữa. Bữa thứ nhất gọi là "bữa sáng", vào giờ Thìn buổi sớm, sau khi mặt trời leo lên đỉnh núi kết thúc buổi luyện công sớm. Bữa thứ hai gọi là "bữa trưa", vào lúc mặt trời ngả về tây trong giờ Mùi. Buổi tối gọi là "uống thang", không tính là bữa chính, chỉ cung ứng cho các đệ tử Hổ môn làm việc đồng áng, hái thuốc, luyện võ và đảm nhiệm phòng vệ. Khi có hành động tập thể quy mô lớn thì tất cả mọi người mới được uống thang tối. Hiện tại ngày thường bình thường, Huyền Kỳ không cần uống thang, sau khi mặt trời khuất bóng núi tây liền hướng về Thượng Đồng phường nơi sâu nhất của thành bảo tổng viện mà đi tới.

Thượng Đồng phường nằm dưới chân núi, là hang động nơi lão Mặc Tử gặp gỡ các đệ tử luận bàn đại sự. Cái gọi là "Thượng Đồng" chính là tôn sùng sự tương đồng. Vận dụng vào thực tiễn chính là theo đuổi sự thống nhất. Đây là một trong mười chủ trương lớn của Mặc Tử, dùng để đặt tên cho sơn động với ngụ ý nơi đây là nơi đệ tử cùng lão sư đạt được chủ trương chung, từ đó thống nhất hành động. Cùng với việc lão Mặc Tử tuổi cao ẩn thoái, các đệ tử Mặc gia đã hiếm khi nghị sự ở Thượng Đồng phường. Huyền Kỳ ở đại ngàn Thần Nông mười hai năm, chỉ cùng lão sư gặp nhau ở đây ba lần. Đương nhiên, với tư cách là đệ tử duy nhất được lão Mặc Tử đích thân truyền dạy lúc tuổi già, mỗi năm nàng đều có thể gặp lão sư vài bận. Thế nhưng gặp lão sư ở đây và gặp trong thư phòng hoàn toàn khác biệt. Trong thư phòng giải hoặc, lão sư là một bậc lão nhân từ ái, nhưng khi nghị sự tại Thượng Đồng phường, lão sư liền biến thành một "Cự Tử" cứng cỏi nghiêm khắc. Mỗi khi nghị sự ở Thượng Đồng phường, Huyền Kỳ lại thấp thỏm không yên, cảm thấy nơi này thiếu vắng nhất sự thân tình của Mặc gia, kể cả lão sư, ai nấy đều lạnh như băng. Đến gần sơn động, tim nàng lại đập thình thịch, trong lòng cứ thấy bất an, nhưng hễ nghĩ tới sự sáng suốt sâu xa cùng tấm lòng rộng lớn của lão sư thì lập tức thản nhiên trở lại, bước chân cũng vô thức nhẹ nhõm hơn.

Thượng Đồng phường vốn là một nham động nhỏ nước. Khi Mặc gia dựng thành, những đệ tử tinh thông bách công dưới sự chỉ dẫn của Mặc Tử đã tiến hành đại cải tạo cái hang nhỏ nước tối tăm ẩm thấp này. Chẳng những giải quyết chuyện nhỏ nước một cách thần kỳ, mà còn đục ra mấy đường phong động và quang song thông ra ngoài thân núi, ngọn gió núi khô ráo liền cuồn cuộn ùa vào, ban ngày còn có thể đón được một hai canh giờ ánh nắng. Vài năm sau, sơn động này đã biến thành một nơi khô ráo thoải mái. Kỳ diệu nhất là ngọn gió tràn vào sơn động này đượm nồng hương thơm thanh khiết của cây xanh hoa núi, vốn là thứ chẳng nơi nào khác trong núi có được. Bất kỳ ai bước vào đây cũng bất giác làm một hơi thở sâu hít thở dưỡng sinh. Vì lợi ích kỳ diệu này, tứ đại đệ tử nhất trí cho rằng nên xây thư phòng của lão sư tại đây để giúp lão sư kéo dài tuổi thọ. Lão Mặc Tử lại cười lớn: "Lão phu kiêm ái thiên hạ, lẽ nào lại độc hưởng ơn trời ban?" Thế là sơn động này được dùng làm Thượng Đồng phường, ngày thường ai cũng có thể tới, đệ tử thân thể suy nhược còn có thể dọn tới gian phòng nhỏ ngăn cách trong Thượng Đồng phường để tĩnh dưỡng nghỉ ngơi.

Lúc này, các đệ tử chấp sự đã bày biện xong các đôn đá trên đài đá trước cửa động. Theo quy củ "tiết dụng" của Mặc gia, phàm có trăng núi thì không được thắp đèn. Đêm nay trăng thu treo cao, vằng vặc trong veo, tự nhiên biến thành buổi nghị sự dưới trăng. Huyền Kỳ tới đầu tiên, nàng nhìn vị trí đôn đá rồi đem chiếc đệm bông vải tự tay mang tới trải lên đôn đá của lão sư. Thiếu niên đệ tử chấp sự đang dọn dẹp cười nói: "Huyền Kỳ tỷ tỷ, ta biết ngay tỷ sẽ mang tới mà. Bọn ta mà trải đệm da gấu lên là lão sư nhất định sẽ mắng rồi vứt đi. Chỉ cần tỷ trải lên, lão sư nhíu mày một cái rồi cũng ngồi xuống thôi. Thật hết cách." Huyền Kỳ cười nói: "Lão sư tuổi cao, đôn đá quá đỗi lạnh lẽo, lót chút đỉnh là tốt nhất. Da gấu quá nóng, lão sư hãy còn tráng kiện, không ngồi được đâu. Cái đệm bông này dứt khoát để lại đây, khi nào ta không tham gia nghị sự thì đệ cứ trải lên cho lão sư." Thiếu niên mừng rỡ: "Tốt quá! Nghe theo Huyền Kỳ tỷ tỷ. Ta đi thỉnh lão sư đây." Dứt lời liền chạy lon ton đi mất.

Tại một lầu trúc nhỏ cách Thượng Đồng phường chừng một tầm tên bắn, một lão nhân đang ngưng mắt nhìn vầng trăng trên trời trầm tư, bất động như một bức tượng đồng sừng sững nơi đó. Hồi lâu sau, lão nhân buông một tiếng thở dài trĩu nặng.

"Lão sư, các sư huynh sư tỷ đã tới Thượng Đồng phường rồi." Thiếu niên đệ tử chạy tới khẽ bẩm báo.

"Biết rồi." Lão nhân xoay người lại, "Đi thôi."

"Lão sư, xin hãy mang đôi giày vải này vào, mềm lắm ạ." Thiếu niên ngồi xổm xuống toan xỏ giày cho lão nhân.

"Phiền phức quá. Lão phu một đời đi chân trần, tiểu tử ngươi không biết sao?" Lão nhân cười mắng.

"Huyền Kỳ tỷ tỷ nói, sương thu lạnh giá, dưới chân cần phải ấm áp một chút."

"Lại là Huyền Kỳ tỷ tỷ, con nhóc này! Chẳng lẽ cái đầu hói của lão phu cũng phải đội mũ bông hay sao? Đi thôi, đừng có lôi thôi nữa." Lão nhân vừa cười mắng vừa xuống lầu, cầu thang trúc thế mà không hề phát ra một tiếng động. Xuống khỏi lầu trúc, lão nhân đi chân trần trên đường lát đá xanh, vòng tóc trắng dài sau gáy tôn lên đỉnh đầu hói đỏ bóng, tay áo rộng phất phơ, bước đi thoăn thoắt, hoàn toàn không có chút dáng vẻ già nua nào.

Lão nhân này chính là Mặc Tử danh chấn thiên hạ.

Từ thời Xuân Thu đến nay, có hai vị "Tử" danh tiếng như nhật nguyệt khiến thiên hạ cảm thấy khôn lường khó đoán, một là Quỷ Cốc Tử, người còn lại chính là Mặc Tử này. Cái gọi là khôn lường khó đoán, thứ nhất là không ai có thể nói chắc chắn bọn họ là người xứ nào; thứ hai là chẳng ai hay biết bọn họ đã sống bao nhiêu tuổi; thứ ba là bọn họ đều có vô vàn hành xử khác đời mà thiên hạ không tài nào hiểu nổi, phần nhiều bị người đời mắng là "hành vi hèn hạ quái gở".

Trước tiên bàn về điều thứ nhất, nơi sinh chốn ở của Quỷ Cốc Tử dẫu mơ hồ nhưng rốt cuộc vẫn chỉ giới hạn trong sự tranh cãi xem là người nước nào ở Trung Nguyên. Mặc Tử này thì không như vậy, tuy có người nói ông là người nước Tống, từng làm đại phu ở nước Tống; cũng có người nói ông là người nước Lỗ, theo học Nho gia nhiều năm tại nước Lỗ; nhưng càng nhiều người cho rằng ông căn bản không phải con dân Hoa Hạ, mà là một quái nhân đến từ dị quốc phương Tây, thậm chí có kẻ còn nói Mặc Tử vốn là khách đến từ ngoài cõi trời! Đó là bởi tướng mạo của ông khác hẳn người Trung Nguyên, mũi cao mắt sâu, vóc dáng cao lớn nhưng lại hơi còng, bẩm sinh đã hói đầu, cả đời đi chân trần. Mạnh Tử của Nho gia căm ghét Mặc Tử nhất, một mặt mắng ông "vô phụ", mặt khác mắng ông "mài đỉnh trọc gót lợi thiên hạ". "Vô phụ" là mắng Mặc Tử gốc gác không rõ ràng, cả đời không gia đình, bản thân không cha đẻ, cũng chẳng làm cha đẻ của ai! "Mài đỉnh trọc gót lợi thiên hạ" là mắng cái đầu hói (mài đỉnh) này chẳng có bản lĩnh gì khác, chỉ dựa vào một bộ dị tướng cùng một thân khổ hạnh để ban ân huệ nhỏ mọn cho thiên hạ! Ý ngoài lời là mắng Mặc Tử không có chủ trương cứu thế đường hoàng. Đệ tử thủ tọa Cầm Hoạt Ly phẫn nộ trước sự khắc nghiệt của Mạnh Tử, xin lão sư tự giãi bày thân thế để rộng đường dư luận. Mặc Tử cười lớn: "Bậc thánh giả dùng lời nói và việc làm để đứng vững trong thiên hạ. Ta sinh ra ở đâu thì can hệ gì tới đại đạo?" Đoạn chẳng thèm để tâm tới. Về sau, Mặc Tử vô tình nói với Khổ Hoạch một câu: "Ta vốn là kẻ quê mùa phương Bắc." Chỉ một câu này, lời còn chưa dứt nhưng không nói thêm nữa. Rốt cuộc là nơi nào, nước nào ở phương Bắc? Nhung Địch? Hung Nô? Hay là Hoa Hạ? Chẳng một ai hay biết.

Lại nói về điều thứ hai, Quỷ Cốc Tử và Mặc Tử đều hoạt động dồn dập vào trung hậu kỳ Xuân Thu và đầu thời Chiến Quốc, chẳng ai nói rõ được bọn họ đã sống bao nhiêu tuổi. Đệ tử nổi danh của Quỷ Cốc Tử chủ yếu ở đầu và giữa thời Chiến Quốc, còn có thể đại khái đoán định được tám chín phần. Còn Mặc Tử thì gần như không biết đường nào mà lần. Ông từng cùng cháu nội của Khổng Tử là Tử Tư đồng môn tu tập bên Nho gia, vì bất mãn với sự viển vông phục cổ của Nho gia nên đã kịch liệt luận chiến với các đệ tử Nho môn, khiến cửa Khổng ba lần đầy ba lần vơi, danh tiếng vang lừng, rồi nhanh chóng tự sáng lập học phái Mặc gia, bôn ba khắp các nước truyền bá trong thời gian dài. Đó hẳn là chuyện thời trung hậu kỳ Xuân Thu, tới đầu thời Chiến Quốc đã ngót nghét trăm năm, Mặc gia đã trở thành hiển học trong thiên hạ. Mạnh Tử là học trò của Tử Tư, Tử Tư đã không còn tại thế, Mạnh Tử của Nho gia đã trở thành danh sĩ phong vân, vậy mà Mặc Tử người từng đồng môn tu tập với Tử Tư thế mà thi thoảng vẫn lộ ra manh mối. Bảo lão Mặc Tử còn sống ư, thường là mười mấy năm chẳng thấy động tĩnh, điều này đối với các danh sĩ tầm cỡ đại sư thời Chiến Quốc gần như là chuyện bất khả. Nhưng bảo lão Mặc Tử đã chết ư, lại thường đột ngột xuất hiện vào những lúc người đời hoàn toàn không tưởng tượng nổi — có những việc chỉ lão Mặc Tử mới làm ra được. Lâu dần, lão Mặc Tử biến thành nhân vật thần bí thấy đầu không thấy đuôi, không ai nói rõ được hành tung sống chết của ông. Có người nói Mặc Tử chết lâu rồi, có người nói ông vẫn còn sống rất tráng kiện, còn có thể sống thêm trăm năm nữa. Ngay cả các đệ tử bên cạnh cũng không ai nói rõ được tuổi tác chuẩn xác của ông.

Điều thứ ba lại càng không thể nói rõ. Quỷ Cốc Tử và Mặc Tử đều có những chủ trương và hành vi kỳ lạ mà người đời khó lòng hiểu nổi. Quỷ Cốc Tử sùng bái pháp chế, quyền thuật và binh học, cho rằng chỉ có những thứ quyền lực thần bí này mới có thể tiêu diệt ác tính của con người. Ông bài xích mọi thứ viển vông vô dụng của Nho gia, Đạo gia, Âm Dương gia, đệ tử dưới môn hạ không phải kỳ tài trị quốc thì cũng là thượng tướng trong quân, người trước như Lý Khôi, người sau như Bàng Quyên, Tôn Tẫn cùng Tô Tần, Trương Nghi danh chấn hiển hách sau này. Mặc Tử thì ngược lại, ông dường như sinh ra đã có tấm lòng xót thương thiên hạ, cảm nhận sâu sắc nỗi khổ khôn xiết của thứ dân, đối với trò trị quốc lộng quyền kia vô cùng lạnh nhạt, mọi học vấn đều chỉ để cứu vớt tiện dân. Ông đưa ra mười chủ trương cứu thế lớn: Kiêm ái, Phi công, Tiết dụng, Tiết táng, Thượng hiền, Thượng đồng, Kính thiên, Minh quỷ, Phi nhạc, Phi mệnh. Mười chủ trương lớn này đều vì những tiện dân nghèo khổ và những bậc hiền giả vất vả không đắc chí. Trong mười chủ trương, Kiêm ái là gốc rễ, là vầng thái dương, những điều còn lại đều là trăng sao cành lá sinh sôi từ Kiêm ái. Mặc Tử không chỉ nói như vậy, mà còn thực sự làm như vậy. Không cưới vợ, không sinh con, áo vải chân trần, cơm thô nước lã, tự cày tự ăn, dãi gió dầm sương, dẫn dắt đệ tử bôn ba khắp các nước, dạy thứ dân bách tính thuật bách công, ngăn chặn đao binh ức hiếp của nước lớn đối với các nước nhỏ yếu. Quý tộc danh sĩ mắng hành động của ông là "hành vi tiện nhân", là "đồ vô phụ", cay nghiệt cùng cực. Thế nhưng Mặc Tử chưa từng dao động, kiên nhẫn bền bỉ đem thân mình ra thực hành, nhân cách và học vấn sừng sững như Thái Sơn Bắc Đẩu, chấn động liệt quốc, thiên hạ ngưỡng vọng. Đệ tử đi theo Mặc Tử ngày càng đông, thế lực của Mặc gia cũng ngày một lớn. Hơn nữa những đệ tử này đều trung thành tuyệt đối, một tiếng lệnh ban ra là xông vào lửa dẫm lên gươm, chết không quay gót (đối mặt cái chết quyết không quay gót bỏ chạy). Điểm kỳ dị của Quỷ Cốc Tử nằm ở nhiều môn học vấn cao siêu kinh thế hãi tục, không phải nghiên cứu một môn thành đại gia, mà là nghiên cứu nhiều môn đều thành đại gia! Điều này trong chư tử bách gia thiên hạ là độc nhất vô nhị. Còn điểm kỳ dị của Mặc Tử lại nằm ở chỗ trọn một đời không dung hợp với cường quyền thế tục, ôm tài năng kinh thiên vĩ địa mà cam nguyện làm kẻ khổ hạnh vì tiện nhân, không làm quan lại càng không cầu quan, tất bật bôn ba hoàn toàn vì phò nguy cứu khốn; kiêm ái thiên hạ, miệt thị cường quyền, nhưng trong nội bộ Mặc gia lại dựng lên một chế độ "Cự Tử" quyền uy phân minh; suy nghĩ tinh xảo khéo léo, ngay cả bậc danh công Lỗ Ban cũng tự than không bằng, nhưng lại tôn sùng tin tưởng quỷ thần quái dị... quả thực đồ sộ hỗn tạp đến mức chẳng lần ra manh mối. Một lưu phái như vậy trong chư tử bách gia lại càng là duy nhất.

Thế nhưng, bất kể không được thiên hạ thấu hiểu đến mức nào, suốt mấy chục năm qua, Mặc gia đã trở thành một thế lực không thể bàn cãi mà không một chư hầu nào trong thiên hạ dám coi thường! Có người nói, Mặc gia là "chính hiệp" của thiên hạ, là lực lượng chính nghĩa siêu nhiên đứng ngoài mọi quốc gia. Nước lớn cường hãn dẫu có chiến xa thiết kỵ nhưng đối với những kiếm sĩ Mặc gia không đâu không có, không kẽ hở nào không lọt cũng phải kiêng dè ba phần. Thiên hạ rộng lớn, duy chỉ Mặc gia dám tuốt kiếm đứng lên, máu chảy năm bước khiến thiên hạ phải để tang! Đây là một sự trấn nhiếp cực lớn đối với mọi thế lực tà ác. Thời Xuân Thu Chiến Quốc, nước lớn nhắc tới Mặc gia liền lắc đầu, nước nhỏ nhắc tới Mặc gia lại khen ngợi không ngớt. Hôn quân bạo ngược nói tới Mặc gia thì trán toát mồ hôi, minh quân hiền đức nói tới Mặc Tử thì thản nhiên khoan khoái.

Dù vậy, bước vào thời Chiến Quốc, lão Mặc Tử vẫn sống ẩn dật, thanh kiếm sắc trừ bạo hiếm khi rút khỏi vỏ, đại đội Mặc gia cũng cực kỳ hiếm khi rời khỏi ngọn Thần Nông này. Suốt gần ba mươi năm, những câu chuyện kỳ diệu về Mặc gia trong thiên hạ dần dần ít đi, có người nói Mặc Tử đã chết từ lâu, Mặc gia cũng đã tan rã. Lời đồn truyền vào núi sâu, lão Mặc Tử cười lớn, nhưng vẫn ẩn cư trong núi sâu không hề suy chuyển.

Lão Mặc Tử đạp ánh trăng, bước đi rất nhẹ nhõm. Ông rất gầy, rất cao, đầu rất to, vầng trán rộng cùng mảng đầu hói đỏ bóng nối liền thành một vùng bình nguyên trí tuệ mênh mông, một vòng tóc trắng như sương tuyết lấp lánh sợi bạc nơi rìa bình nguyên, tựa như băng tuyết ngàn năm không tan trên vách đá đỏ. Bước chân ông rất rộng, đôi bàn chân trần to lớn giẫm lên phiến đá xanh lạnh lẽo, phát ra tiếng bước chân rõ ràng vững chãi y hệt người mang giày, đủ biết vết chai trên chân ông dày chừng nào! Huyền Kỳ từng có lần cười hỏi: "Vết chai trên chân lão sư có dày bằng vết chai trên đùi Đại Vũ không?" Lão Mặc Tử cười lớn: "Đại Vũ chỉ mài mười ba năm, vết chai trên đùi đáng kể chi! Vết chai chân của lão phu, chỉ có tiền đao mới sánh được mà thôi!"

Khi Mặc Tử đi tới ngoài Thượng Đồng phường thì từ xa đã nhìn thấy bóng dáng các đệ tử đang chờ đợi dưới trăng. Các đệ tử cũng đã nghe thấy tiếng bước chân của lão sư, đồng loạt đứng trên đài đá từ xa chắp tay: "Tử môn đệ tử cung nghênh lão sư." Lão Mặc Tử vung bàn tay lớn: "Nhiều ngày không gặp, nhớ lũ tiểu tử các ngươi quá." Một tràng cười lớn vang lên, thế mà khiến núi rừng thung lũng cùng vọng lại.

Huyền Kỳ rảo bước tới, đỡ Mặc Tử đi đến trước đôn đá chính giữa. Lão Mặc Tử nhìn tấm đệm vải bông trên đôn đá rồi lại nhìn Huyền Kỳ, lắc đầu không nói gì rồi ngồi xuống. Thiếu niên đệ tử chấp sự đứng sau lưng lén làm mặt quỷ với Huyền Kỳ, Huyền Kỳ không kìm được bật cười khúc khích. Lão Mặc Tử quay đầu trừng mắt, thiếu niên đệ tử vội vàng co giò chạy, Huyền Kỳ cùng bọn Cầm Hoạt Ly cười lớn, lão Mặc Tử cười mắng: "Tiểu tử thật chẳng có tiền đồ." Thoáng chốc nụ cười thu lại, ông chậm rãi nói: "Chuyện gì? Nói đi."

Cầm Hoạt Ly chắp tay nói: "Bẩm Cự Tử, Vệ Ương ở Tần quốc mang danh biến pháp nhưng thực chất lại đại khai sát giới. Bọn con đã định sẽ trừ bạo cứu Tần. Huyền Kỳ sư muội lại đưa ra dị nghị. Kính xin Cự Tử định đoạt."

"Huyền Kỳ, nói lý lẽ của con ra xem." Lão Mặc Tử nhàn nhạt, thong thả cất lời.

Huyền Kỳ đứng dậy khỏi đôn đá, chắp tay nói: "Bẩm Cự Tử, Huyền Kỳ cho rằng, Vệ Ương là danh sĩ Pháp gia, Doanh Cừ Lương là bậc quân vương nỗ lực phấn đấu, quân thần bọn họ sẽ không bừa bãi thi hành hình phạt giết chóc, trong đó nhất định có ẩn tình khác. Mong Cự Tử tra xét tường tận rồi hãy định đoạt."

"Huyền Kỳ, con hiểu Vệ Ương? Hiểu Doanh Cừ Lương sao?" Đôi mắt khép hờ của lão Mặc Tử bỗng nhiên mở to, ánh mắt sắc bén bắn ra từ hốc mắt sâu thẳm, dường như có thể xuyên thấu ngũ tạng lục phủ của người khác.

"Bẩm Cự Tử, Huyền Kỳ từng gặp Vệ Ương ở An Ấp nước Ngụy, người này cử chỉ đoan chính, luận bàn chính sự vô cùng sâu sắc, vì thế Huyền Kỳ từng giúp y trốn khỏi nước Ngụy. Tân quân Tần quốc là Doanh Cừ Lương thì Huyền Kỳ từng theo tổ phụ gặp qua hai lần, người này phấn đấu tự cường, cầu hiền như khát nước, tuyệt đối không phải hôn quân bạo ngược. Xin Cự Tử tra xét định đoạt."

Lão Mặc Tử cười nhạt: "Huyền Kỳ, giọng con run rẩy, sắc mặt ửng hồng, lời lẽ thiên lệch, sao có được tâm cảnh công bằng luận chính trừ bạo của đệ tử Mặc gia? Nói thật đi, phán đoán của con có ẩn tình gì không?"

"Lão sư, không, Cự Tử." Huyền Kỳ bỗng nhiên bối rối, buột miệng nói, "Người ấy tuyệt đối không phải bạo quân! Sẽ không lạm sát bừa bãi!"

Lão Mặc Tử trầm giọng: "Huyền Kỳ, con đối với Thân Bất Hại, đối với Hàn hầu cũng sẽ phán đoán như vậy sao?"

"Bẩm Cự Tử, Huyền Kỳ không hiểu Thân Bất Hại và Hàn hầu, không dám khinh suất bình xét."

"Huyền Kỳ," Lão Mặc Tử lạnh lùng nói: "Tuổi còn nhỏ mà đã có tâm cơ rồi sao? Con cùng tổ phụ ở Hàn quốc đàm đạo với Thân Bất Hại suốt ba canh giờ, cớ sao lại không dám khinh suất bình xét?"

Huyền Kỳ vô cùng bất ngờ, nhất thời nghẹn lời, không thốt nên câu.

"Hơn nữa, cớ sao con lại kiên định với tân quân Tần quốc như thế, thậm chí chẳng màng tới tin tức Mặc gia đã tra xét xác thực?"

Huyền Kỳ vốn muốn đem những hiểu biết và suy nghĩ của mình về Doanh Cừ Lương, về Vệ Ương, về Tần quốc giãi bày cặn kẽ với lão sư, cũng tin rằng lão sư sẽ kiên nhẫn lắng nghe, suy nghĩ nghiêm túc như lúc chỉ bảo học vấn cho bọn họ. Nào ngờ ngay từ đầu đã khiến lão sư cảm thấy có điều bất thường, đẩy bản thân vào thế lúng túng khó xử. Quan tâm quá ắt loạn, nàng Huyền Kỳ vốn thông tuệ thế mà giờ đây lòng rối như tơ vò, hối hận vì bản thân không bình tĩnh chuẩn bị lời lẽ, cũng hối hận vì quên mất rằng lão sư khi làm "Cự Tử" phán quyết sự việc và khi làm "lão sư" giải đáp nghi hoặc hoàn toàn là hai con người khác nhau. Giờ phút này, nói bản thân cùng vị tân quân này có nguồn gốc sâu xa ư? Vạn lần không thể, như thế chẳng những bị Mặc gia định tội lớn "tư tình làm sai phép tắc", mà còn rước thêm phiền toái cho chàng, khiến sự tình không thể cứu vãn. Vậy thì giải thích thế nào về phán đoán dứt khoát kiên định của mình đây? Xem ra chỉ đành đâm lao phải theo lao, dẫu sao bản thân cũng không làm trái lương tâm, không phải đang bao che cho một bạo quân thực sự. Nghĩ tới đây, Huyền Kỳ ngẩng đầu nhìn lão sư, rành rẽ nói: "Bẩm Cự Tử, việc bình xét tân quân Tần quốc là do đệ tử đích thân quan sát mà có, đúng sai thế nào xin Cự Tử định đoạt."

Đặng Lăng Tử cười khẩy: "Quan sát? Huyền Kỳ sư muội, muội đối với Thân Bất Hại chẳng lẽ lại không quan sát sao?"

Lão Mặc Tử vung tay lớn: "Đặng Lăng Tử không được nói nhiều. Luận sự há lại suy diễn chụp mũ ác ý?"

Cầm Hoạt Ly chắp tay nói: "Đệ tử cho rằng, chuyện Tần quốc nên trọng sự thật. Huyền Kỳ sư muội vốn có chút căn nguyên với Tần quốc, lại từng gặp gỡ tân quân Tần quốc ở Lịch Dương, có dị nghị cũng không đủ làm lạ, nay đã thượng đồng, Cự Tử không cần truy cứu nữa."

"Tốt! Tấm lòng của Cầm Hoạt Ly, các ngươi nên lấy làm gương." Lão Mặc Tử cười sảng khoái, rồi bỗng nhiên thu lại, nghiêm giọng nói: "Bạo chính của Tần quốc, lão phu cũng biết đôi phần. Mặc gia ta hơn ba mươi năm qua thu kiếm phong đao là có ý quan sát hiệu quả của biến pháp. Hiện tại Hàn quốc, Tần quốc, Tề quốc đều đang biến pháp, nhưng thảy đều lấy giết chóc làm thủ đoạn biến pháp, không chịu đụng tới gốc rễ. Mặc gia phải cho thiên hạ biết: kẻ dựa vào giết người để biến pháp thì thiên lý bất dung. Mặc gia phải cho thiên hạ một lời cảnh tỉnh. Các ngươi thấy nên ra tay từ đâu?"

"Ra tay từ Tần quốc!" Tứ đại đệ tử đồng thanh.

Sắc mặt Mặc Tử đằng đằng sát khí: "Chính là như vậy. Tần quốc khởi phát từ Nhung Địch, chinh chiến triền miên, vốn nhiều khí bạo ngược. Nếu lấy biến pháp làm cớ, giết chóc quá độ, quốc gia này sẽ đi vào tà đạo, thứ dân sẽ vĩnh viễn không ngày yên ổn. Không cho Tần quốc một bài học đẫm máu, quân thần Tần quốc sẽ không biết quý trọng tính mạng thứ dân. Các ngươi nói xem, nên dạy cho Tần quốc bài học thế nào?"

Cầm Hoạt Ly: "Ý đệ tử là nên do Khổ Hoạch sư đệ dẫn ba mươi kiếm sĩ Thần Sát lẻn vào Lịch Dương lấy thủ cấp của Vệ Ương. Do Đặng Lăng Tử sư đệ dẫn hai mươi dũng sĩ Hổ môn bắt Doanh Cừ Lương về tổng viện để Cự Tử răn dạy. Ngoài ra đệ tử cùng Tương Lý Cần sư đệ sẽ thống lĩnh kiếm trận Mặc gia tiếp ứng ở hẻm núi Trần Thương."

"Đại sư huynh bố trí rất chu toàn, xin Cự Tử định đoạt!" Đặng Lăng Tử vô cùng kích động.

Ánh mắt sắc lẹm của lão Mặc Tử găm chặt vào Huyền Kỳ: "Cánh của Khổ Hoạch sẽ do Huyền Kỳ dẫn đầu. Còn lại cứ thế mà làm."

Huyền Kỳ nhìn lão sư, kinh ngạc ngẩn người không nói nên lời, bất thình lình nàng ngã lăn ra đất. Tương Lý Cần thảng thốt kêu lên một tiếng, bước tới đỡ lấy Huyền Kỳ: "Khổ Hoạch, mau, ngân châm!"

Sắc mặt lão Mặc Tử chợt biến đổi, phất mạnh tay áo: "Ra cái thể thống gì? Để nó tỉnh lại rồi đến gặp ta!" Đoạn rảo bước bỏ đi.

Lão Mặc Tử rõ ràng vô cùng phẫn nộ. Ông tuy giao phó sự vụ thường nhật của Mặc gia cho Cầm Hoạt Ly cùng các đệ tử Tử môn xử lý, nhưng sách lược trọng đại nhất và quyền lực cốt yếu nhất vẫn nắm chắc trong tay mình. Sở dĩ như vậy không phải vì Mặc Tử dùng thủ đoạn quyền thuật để trị lý học phái, mà là dựa trên sự cân nhắc vô cùng thực tế. Thứ nhất là bản thân chưa hề già yếu suy kiệt, thần trí vẫn minh mẫn. Thứ hai là sợ các đệ tử trong những hành động lớn thiếu sự thấu suốt mà làm tổn hại tới tín ngưỡng của Mặc gia. Thứ ba là Mặc Tử không mấy hài lòng với các đệ tử nòng cốt của mình. Tuy nói nhóm đại đệ tử Cầm Hoạt Ly cũng coi như từng trải phong ba bão táp, nhưng về mặt khí độ tấm lòng, học vấn kỹ năng cùng tu dưỡng phẩm đức vẫn thiếu đi phong phạm của một bậc đại sư. Về điểm này, Mặc Tử trái lại bội phục đối thủ truyền kiếp Nho gia của mình, sau Khổng Tử thế mà lại xuất hiện một Mạnh Tử, gượng dậy cả một Nho gia đang ngấp nghé bên bờ vực chông chênh, để đến thời Chiến Quốc vẫn trở thành hiển học thiên hạ. Sau lưng mình mắt thấy không có kỳ tài như vậy, trong lòng Mặc Tử luôn cảm thấy trống trải. Đối với Mặc Tử, không vợ không con hoàn toàn chẳng phải chuyện gì to tát. Nhưng trên sự nghiệp chính nghĩa mở ra cả đời lại không có một người kế thừa lý tưởng, đó lại là một nỗi tiếc nuối khôn nguôi.

Mặc Tử tin vào thiên đạo quỷ thần, cho rằng những ý chí nơi cõi u minh này luôn muốn tìm kiếm trong cõi người một thứ lực lượng ngăn chặn sự suy đồi sa đọa của quần thể nhân loại, lực lượng đó chính là bản thân ông và Mặc gia do ông sáng lập. Thanh kiếm chính nghĩa của Mặc gia sở dĩ bất khả chiến bại, về căn bản đó là ý chí của thiên đạo, là sức mạnh của quỷ thần. Ông trời sở dĩ lựa chọn Mặc gia là bởi Mặc Tử có thiên phú phẩm hạnh cùng học vấn kỹ năng siêu phàm, những chủ trương do ông xướng xuất có thể thay trời hành đạo, có thể thay quỷ thần phân rõ thiện ác ân oán nơi cõi thế, có thể trừng ác dương thiện vững vàng như núi cao.

Mặc Tử không có cha, mẹ là một người phụ nữ trong rừng sâu chốn phương Bắc xa xôi. Trong ký ức của Mặc Tử, mẹ sống đơn độc nơi núi thẳm, cả đời chưa từng thấy bóng dáng một người đàn ông. Một mùa xuân nọ, người mẹ vào núi đốn củi, mệt lả ngã xuống tảng đá bên bờ suối trong, mơ thấy một con chim đen lớn bay vào lòng, khi tỉnh dậy đã sinh ra một bé trai. Mẹ đặt tên cho ông là "Ô", vì ông là con của chim đen. Mẹ nói ông sinh ra đã là một đứa trẻ đầu hói chỉ có một vòng tóc, chân rất to, vết chai chân dày đến mức khiến người ta kinh ngạc, giống hệt một ông lão phong trần bôn ba! Mặc Tử nhớ mình lớn nhanh đến kinh người, sáu tuổi đã thành một thiếu niên cao năm thước. Từ thuở ấu thơ, nội tâm ông đã luôn mơ hồ cảm thấy mình nên rời khỏi núi sâu, nên đi về phương Nam, thế là suốt ngày cứ ngơ ngẩn nhìn về phương Nam thất thần. Tám tuổi, người mẹ khỏe mạnh bỗng nhiên qua đời một cách kỳ lạ, không bệnh tật gì mà mất, tựa như đến với nhân gian chỉ để sinh ra đứa con trai này. Mặc Tử đào một hố đất nơi rừng rậm lưng chừng núi chôn cất mẹ, rồi không mục đích phiêu bạt về phương Nam. Chẳng nhớ rõ đã đi mất mấy năm, cuối cùng Mặc Tử cũng tới được vùng Trung Nguyên Hoa Hạ phồn hoa giàu có.

Bên bờ nam Hoàng Hà thuộc nước Tống, một viên tiểu lại đã thu nhận kẻ lưu lạc nhỏ tuổi kỳ quái này, để ông làm người hầu trong nhà.

Tiểu người hầu trong lúc thu dọn thẻ tre trong thư phòng thế mà phát hiện mình dường như nhận biết được hết thảy mặt chữ trên thẻ tre, đợi chủ nhân trở về gặng hỏi, thế mà đọc lên đại thể đều đúng! Viên tiểu lại kinh hãi, coi như người trời, lập tức tiến cử lên quân chủ nước Tống, thế là tiểu người hầu "Ô" được làm tiểu lại trong thái miếu nước Tống. "Ô" cảm thấy tên mình khó gọi, tự đổi tên cho mình, đổi "Ô" thành họ "Mặc", lấy tên là "Địch", ý chỉ một loài trĩ đuôi dài nơi núi sâu. Từ đó về sau, Trung Nguyên mới có người tên Mặc Địch. Ba năm sau, Mặc Địch từ quan treo mũ, du ngoạn sang nước Lỗ, theo học dưới môn hạ Nho gia của hậu bối Khổng Tử. Khi ấy Mặc Địch mới mười tám tuổi. Nhưng người thanh niên đầu hói chân trần mũi cao mắt sâu này lại làm kinh động tất cả đệ tử Nho gia. Ông dường như kế thừa một trí tuệ chưa từng được biết đến, đối với học vấn Nho gia thâm sâu rộng lớn thế mà nhìn qua là không quên, hiểu một biết mười. Một năm sau, Mặc Địch bắt đầu khiêu chiến Nho gia, bác bỏ sự hoang đường giả tạo bảo thủ và viển vông của học phái Nho gia. Đệ tử Nho gia thay phiên nhau lên trận thế mà không sao chống đỡ nổi! Ngay cả cháu nội của Khổng Tử là Tử Tư trong cuộc luận chiến với Mặc Địch cũng phải chịu thất bại. Học tử thiên hạ nghe danh kéo đến tụ hội tại nước Lỗ, nhưng rốt cuộc toàn bộ đều lắng nghe Mặc Địch luận học, khiến Nho gia mất sạch thể diện. Đệ tử Nho gia lũ lượt kéo nhau đến thảo phạt, Mặc Địch phẫn nộ rời khỏi Nho gia, đi khắp nơi giảng học, trong vài năm ngắn ngủi đã sáng lập nên một hệ thống học thuyết Mặc gia của riêng mình.

Danh sĩ thiên hạ không ai không kinh ngạc, một hậu sinh học tử chưa đầy ba mươi tuổi làm sao lại có thể đưa ra biết bao mệnh đề và chủ trương cao thâm mà nếu không trải qua bao dâu bể kiếp người thì chẳng thể nào đề xuất nổi? Quan trọng hơn là những chủ trương mà Mặc Địch đưa ra đều đánh trúng vào chỗ hiểm của nỗi thống khổ nhân gian, mỗi một mệnh đề đều tỏa ra ánh hào quang rực rỡ, bày ra trước mắt thứ dân lao khổ cùng cõi nhân gian chịu muôn vàn chà đạp một cánh buồm cứu thế sống động. Càng khiến học tử thiên hạ phải hổ thẹn hơn là Mặc Tử chẳng những có ngôn luận kinh người mà hành động lại càng kinh người hơn. Ông là tông sư học phái duy nhất trong thiên hạ cự tuyệt bước vào chốn quan trường mà lại chọn cách khổ hạnh để cứu thế! Áo vải cơm thô, phò nguy cứu khốn, tru sát khốc lại, tiêu diệt bạo chính, để ánh quang minh kiêm ái soi rọi khắp kiếp nhân sinh đau khổ — cảnh giới này, tinh thần này, ý chí này, phẩm hạnh này, sức mạnh này là thứ mà bất kỳ học phái nào trong thiên hạ cũng không thể bì kịp.

Danh sĩ thiên hạ tôn Mặc Địch là Mặc Tử, suy tôn Mặc gia là hiển học thiên hạ.

Đương nhiên, Mặc Tử không phải không có kẻ thù. Ngoài sự chửi rủa cay nghiệt độc địa khắp nơi của Nho gia — những lời lẽ cay nghiệt ấy xưa nay Mặc Tử chỉ đáp lại bằng tràng cười khinh miệt — thì còn có một kẻ thù chính diện vững vàng và đầy sức mạnh, đó chính là Pháp gia. Pháp gia là một lực lượng chính diện có thực lực nhất thời Chiến Quốc. Họ cho rằng chủ trương cùng hành vi của Mặc Tử quái đản thiên lệch, chỉ có thể cứu vớt nỗi khổ đau nhỏ nhặt nơi nhân gian chứ không thể khiến thứ dân thực sự giàu có, không thể khiến quốc gia thực sự hùng mạnh. Thay vì dốc hết tâm lực giúp nước yếu chống xâm lược, sao bằng Pháp gia dốc lòng dốc sức làm cho nước yếu trở nên cường thịnh? Thay vì phò nguy cứu khốn từng chút một, sao bằng Pháp gia đẩy mạnh biến pháp để quốc phú dân cường? Mặc gia là quấy nước sôi cho bớt nóng, còn Pháp gia là rút củi đáy nồi. Đó là lời phản bác đanh thép nhất của Pháp gia. Quan trọng hơn, Pháp gia phản đối hành vi hiệp nghĩa bất chấp pháp chế quốc gia của Mặc gia, cho rằng Mặc gia là sự ngỗ nghịch đối với trào lưu biến pháp, là một sự quấy nhiễu hẹp hòi, về căn bản chẳng khác gì sự viển vông thụt lùi của Nho gia!

Mặc Tử có thể coi thường Nho gia nhưng không thể coi thường Pháp gia. Học tử Pháp gia xưa nay kính trọng Mặc Tử, chưa từng có một danh sĩ Pháp gia nào công kích cá nhân Mặc Tử. Pháp gia nói lý lẽ, Nho gia chửi mắng con người. Giả sử Mặc Tử không phải một bậc triết nhân siêu phàm, có lẽ ông đã cam tâm thoái lui trước trào lưu biến pháp cùng lập luận vĩ đại của Pháp gia. Thế nhưng Mặc Tử không phải người như vậy, sự công kích của Pháp gia mảy may không làm lung lay Mặc Tử. Tận đáy lòng, Mặc Tử cũng cho rằng Pháp gia là rường cột uốn nắn thời loạn, nhưng Mặc gia kiên thủ một lằn ranh cảnh giới khác nơi nhân gian, muốn "hưng khởi mối lợi thiên hạ, trừ bỏ mối hại thiên hạ", muốn tiêu diệt mọi tà ác tàn bạo, bao gồm cả những tà ác và tàn bạo nảy sinh trong cuộc biến pháp của Pháp gia. Ác tính của con người sẽ len lỏi qua mọi kẽ hở cạnh tranh, tự nhiên bao gồm cả trào lưu biến pháp như Pháp gia. Những cuộc biến pháp thời kỳ đầu của Lý Khôi và Ngô Khởi đều thất bại trong biển máu tà ác, Lý Khôi thoái ẩn, Ngô Khởi chết thảm. Lẽ nào vì nước Ngụy, nước Sở biến pháp mà xóa nhòa sự tàn bạo trong biến pháp của hai nước sao? Mấy năm gần đây, cuộc biến pháp của Thân Bất Hại ở Hàn quốc, Tề Uy Vương ở Tề quốc, Vệ Ương ở Tần quốc đều ngập tràn giết chóc. Hàn quốc giết gần như toàn bộ quyền thần, Tề quốc lại dùng vạc lớn nấu sống quan lại, Tần quốc càng quá quắt hơn, dám đại khai sát giới với bình dân nông phu, thậm chí cả những nô lệ khốn khổ nhất! Bạo hành như thế, lẽ nào chỉ vì mang danh biến pháp mà xóa sạch được sao? Thiên hạ không có biến pháp cố nhiên không được, nhưng không có một sức mạnh sấm sét để ức chế bạo hành của biến pháp lại càng không xong. Không có Mặc gia, không có Mặc Tử, há chẳng phải lũ bạo quân khốc lại trong thiên hạ sẽ càng lộng hành hơn sao?

Lão Mặc Tử không hề hồ đồ. Ông tĩnh lặng quan sát biến pháp suốt ba mươi năm không xuất sơn chính là kỳ vọng biến pháp trong thiên hạ có thể dùng tấm lòng kiêm ái bao la mà thực thi, có thể đem lại thái bình an khang cho thiên hạ. Thế nhưng cuối cùng ông đã thất vọng. Chưa bàn tới bạo hành đẫm máu trong biến pháp, ngay cả những cường quốc sau khi biến pháp cũng chẳng trở thành những quốc gia ôn hòa tự trọng, bọn họ vẫn nghèo binh hiếu võ, vẫn liên miên dấy binh, vẫn thôn tính từng nước nhỏ nước yếu! Nếu biến pháp không thể gieo rắc mầm mống yêu thương cho thiên hạ mà trái lại còn khiến tranh đoạt đao binh càng thêm cùng hung cực ác thì chính nghĩa của biến pháp nằm ở đâu? Nay Tần quốc, một đất nước vốn có phong khí hiếu chiến như thế lại bắt đầu giết người để biến pháp, dẫu nó có lớn mạnh thì cũng chỉ mang lại thêm nhiều tai họa cho thiên hạ mà thôi.

Đối với cuộc biến pháp tàn khốc như vậy, Mặc gia há chẳng nên trừng phạt răn đe sao?

Nói xa hơn, Mặc gia và Tần quốc vốn dĩ cũng có chút cội nguồn gắn bó. Trong những năm tháng chư hầu thời Xuân Thu miệt thị Tần quốc, chỉ có Đạo gia và Mặc gia là không nhìn Tần quốc bằng con mắt khác biệt, vẫn sang Tần du học như thường. Nhất là khi Mặc Tử cắm rễ tại đại ngàn Thần Nông, từng mượn con đường thương đạo Nam Sơn của Tần quốc để vận chuyển rất nhiều gạch đá, đồ sắt cùng lương thực vào núi. Khi ấy Tần quốc tuy rất nghèo nhưng đối với Mặc gia vẫn vô cùng cung kính, chỉ cần Mặc gia có yêu cầu thì ải quan Tần quốc trước nay đều thông hành thuận lợi. Tần quốc tuy chưa đủ lớn mạnh nhưng các chư hầu phía đông núi cũng chẳng làm gì nổi Tần quốc. Cho nên Mặc gia cũng không coi Tần quốc là một nước nhỏ yếu bắt buộc phải viện trợ, bấy lâu nay đôi bên đều duy trì mối quan hệ chung sống hòa thuận, nước sông không phạm nước giếng, chưa từng có ai mang lại phiền phức hay điều phật ý cho đối phương.

Cơn thịnh nộ của lão Mặc Tử bắt nguồn từ việc ông cảm thấy cuộc biến pháp của Tần dường như đã hoàn toàn quên mất sức mạnh diệt trừ bạo chính của Mặc gia, dám cả gan dùng cực hình giết chóc quy mô lớn nhường ấy! Chuyện này nhẫn nhịn sao đành? Phản ứng của các đệ tử nòng cốt xem ra cũng quá đỗi chậm chạp.

Lão Mặc Tử vốn dĩ từ một tháng trước đã xem mật báo do đệ tử bí mật riêng biệt gửi về, ông không có động tĩnh gì chính là chờ đợi phản ứng từ nhóm Cầm Hoạt Ly, muốn khảo nghiệm khả năng ứng phó đại sự của các đệ tử nòng cốt. Kết quả lại chẳng ra làm sao, lão Mặc Tử vô cùng phật ý. Đặc biệt là nữ đệ tử Huyền Kỳ mà ông yêu quý nhất thế mà lại đứng ra biện hộ cho bạo hành của Tần quốc, thật đúng là không thể tưởng tượng nổi.

Lão Mặc Tử đứng trên lầu trúc nhỏ, ngửa đầu nhìn vầng trăng tròn giữa trời, bất giác buông một tiếng thở dài thảng thốt.