Đại Tần Đế Quốc 1: Hắc Sắc Liệt Biến

Lượt đọc: 26 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Tiết Thứ Hai
Vệ Ương Hai Mặt Nhìn Quân, Quán Chiêu Hiền Sóng Lớn Dấy Lên

❊ ❊ ❊

Tần Hiếu Công sáng sớm vừa thức dậy, luyện kiếm một lát, liền vùi đầu vào thư phòng bắt đầu đọc sách.

Ba tháng qua, hắn đối với hiệu quả sau khi ban khắc cầu hiền lệnh đã sinh ra sự hoài nghi rất lớn. Ban đầu vốn nghĩ rằng các sĩ tử chư hầu phương Đông chỉ cần bước chân vào nước Tần, nhất định sẽ bị thành ý của hắn cảm động, sẽ cùng hắn đồng tâm đồng đức trị nước cường Tần. Hắn không từng nghĩ tới, những kẻ sĩ chú trọng công nghiệp hóa ra cũng có nhiều yêu cầu thế tục đến thế, sợ khổ sợ nghèo sợ mệt. Từ đáy lòng mà nói, với tư cách là một vị quân vương, hắn nào há lại không muốn giống như Tề Uy vương lập ra một tòa học cung để nuôi dưỡng những sĩ tử này, lúc cần bọn họ thì thỉnh cầu bọn họ mưu hoạch, lúc không cần thì để cho bọn họ tự do tự tại trao đổi học vấn, nhằm biểu dương văn hóa quốc gia. Thế nhưng nước Tần quá nghèo, lấy đâu ra tài lực để làm những chuyện thêu hoa trên gấm này chứ? Ở một thời Chiến Quốc nghèo yếu, chuyện gì nên làm có thể làm hắn đều đã làm, thậm chí chuyện không thể làm hắn cũng miễn cưỡng làm, thành tâm thành ý, dốc gan dốc ruột.

Thế nhưng những gì hắn nhận lại chỉ là sự lạnh nhạt. Hắn đọc được từ cử chỉ ánh mắt của các sĩ tử sự khinh miệt, sự chế nhạo, sự kiêu ngạo và hư vinh khi bọn họ tự cảm thấy mình hạ cố cúi đầu. Đây chính là điều hắn không thể dung thứ nhất. Hắn có thể thản nhiên tiếp nhận bất kỳ lời chỉ trích bình phẩm hay thậm chí là nguyền rủa ác ý nào đối với nước Tần, nhưng tuyệt đối không thể tiếp nhận sự coi thường và chế nhạo đối với nước Tần. Sáu nước coi thường nước Tần, khinh bỉ không thèm hội minh với nước ấy, hắn coi đó là quốc sỉ lớn lao, khắc bia máu để ghi nhớ mãi mãi không quên. Điều hắn không ngờ tới là, ngay cả các sĩ tử cầu quan làm việc mà cũng bày ra một thái độ hờ hững khinh miệt và chế nhạo đối với nước Tần. Khi hắn cảm nhận được điều này một cách chắc chắn không còn nghi ngờ gì nữa, trái tim hắn lại một lần nữa bị đâm sâu vào một nhát đau đớn. Tại sao lại như vậy? Tại sao những kẻ sĩ sẽ phải dựa vào nước Tần để lập công lập nghiệp, phải dựa vào nước Tần ban cho quan chức tước vị ấy mà cũng dám coi thường nước Tần, coi thường quân chủ nước Tần? Trong lúc trầm tư suy nghĩ, hắn bỗng chợt hiểu ra, những sĩ tử này tự coi mình là ân nhân cứu rỗi nước Tần, bọn họ sẽ mang lại sự giàu mạnh cho nước Tần, cho nên mới có lý do để coi thường sự nghèo khó ngu muội đang bày ra trước mắt họ. Quả thực là như vậy, thì thôi vậy, lòng dạ của Doanh Cừ Lương đủ rộng rãi, hoàn toàn có thể cười trừ trước sự cuồng ngạo bất kham của các bậc đại tài hiền sĩ. Thế nhưng theo những hành động đi thăm nước Tần của các sĩ tử, hắn lại một lần nữa cảm thấy thất vọng. Những kẻ này chỉ quẩn quanh ở các huyện phủ, mà có thể tìm ra quốc sách cường Tần sao? Đó là hành động của đại tài tạo thế tạo đời sao? Điều duy nhất để tự an ủi, là còn có một Vương Thức khiến người ta tạm chấp nhận được, chuyện chiêu hiền xem ra chưa đến mức khó bề thu xếp. Danh sĩ khó cầu, cao nhân khó gặp, xem ra bậc đại tài chống trời lật đất đúng là thứ "có thể gặp nhưng không thể cầu". Suy cho cùng, nước Tần mạnh lên vẫn phải dựa vào chính mình.

Doanh Cừ Lương quyết định tự mình mưu tính con đường cường Tần, hắn tin tưởng học lực của bản thân không tính là quá kém, nếu chăm chỉ tu luyện, cho dù không phải đại tài, thì cũng là trung tài, tuyệt đối không để nước Tần tiếp tục suy vong trong tay mình. Một tháng trước, hắn đã mở rộng thư phòng lên gấp ba lần, bắt đầu sai trưởng sử Công Tôn Giả thu thập cho hắn các loại sách thẻ tre điển tịch, đem tất cả những cuốn sách thiết thực tìm được trong cung thất chuyển hết vào thư phòng mới của mình. Từ đó, mỗi ngày hắn đọc sách vào ban đêm hai canh giờ, sáng sớm một canh giờ, sau khi luyện kiếm thì đúng giờ đọc sách đến giờ mão, rồi mới xử lý quốc sự. Trước giờ mão, hắn không gặp bất kỳ ai. Ngày nào cũng vậy, hôm nay cũng thế.

Hắc Bá khẽ bẩm báo ở ngoài cửa thư phòng: "Quân thượng, nội sử Cảnh Giám cầu kiến."

"Bảo hắn qua giờ mão hãy tới."

"Nội sử nói, có việc gấp."

Tần Hiếu Công đành chịu buông cuộn thẻ tre xuống, "Mời nội sử vào đi."

Cảnh Giám bước vào thư phòng, chỉ thấy những cuộn thẻ tre trầm mặc cao thấp vây quanh thành một quả núi sách khổng lồ, mà bóng dáng quân vương thì chẳng thấy đâu, ngạc nhiên đến mức không biết nói gì cho phải. Đã hơn một tháng nay hắn không đến thư phòng của quân vương, không ngờ sự thay đổi lại lớn đến thế? Hắn không kìm được cất cao giọng: "Quân thượng, Cảnh Giám tham kiến."

Tần Hiếu Công vòng từ trong núi sách ra, trên tay vẫn cầm một cuộn thẻ tre: "Cảnh Giám à, sao lại vui mừng thế?"

"Quân thượng, chuyện tốt, chuyện đại hỉ."

"Rốt cuộc là chuyện gì? Trẻ con thế cơ à." Tần Hiếu Công tỏ ra khá khó chịu.

"Quân thượng, việc này vô cùng quan trọng, xin cho phép thần thong thả bẩm báo." Cảnh Giám tuy cười, nhưng trên mặt lại túa ra mồ hôi hột.

"Thong thả bẩm báo ư?" Hiếu Công không khỏi mỉm cười, "Ngươi cũng thành lão nho rồi sao? Được, vậy thì cứ thong thả bẩm báo đi, ngồi đi."

Cảnh Giám thở dài một hơi, từ chuyện đi sứ nước Ngụy gặp Vệ Ương kể lại, kể đến chuyện Vệ Ương vào nước Tần, kể đến chuyện Vệ Ương ngầm quan sát quân vương ở quán Chiêu Hiền, kể đến sự gian khổ nghiêm túc và tỉ mỉ trong chuyến viếng thăm nước Tần của Vệ Ương, hết lời ca ngợi tài năng của Vệ Ương.

Tần Hiếu Công rất bình tĩnh nghe Cảnh Giám thuật lại, nhạt giọng cười nói: "Ý của nội sử là, Vệ Ương là một đại tài?"

"Đúng vậy. Quân thượng, Vệ Ương vào nước Tần, cầu hiền lệnh cuối cùng cũng có kết quả tốt đẹp rồi."

Tần Hiếu Công cười nói: "Đừng gán kết quả tốt đẹp gì cho cầu hiền lệnh, từ xưa đến nay người cầu hiền mà không gặp thời rất nhiều. Ý của nội sử rốt cuộc là gì?"

"Thần xin quân thượng, cho phép Vệ Ương được trực tiếp trình bày kế sách lâu dài."

Tần Hiếu Công gật đầu nói: "Đương nhiên. Kẻ sĩ lặn lội thăm dò vất vả nhường ấy, có thể thấy một lòng thành xích thành, có hay không có kế sách lâu dài, đều phải kính trọng. Cứ quyết định vào ngày mai đi, chính sự đường dùng đại lễ để tiếp đãi."

Cảnh Giám kích động đến mức giọng run run: "Thần, tạ ơn quân thượng!"

"Lại không phải tiếp đãi ngươi bằng đại lễ, tạ ơn từ đâu mà ra?" Tần Hiếu Công cười, rồi lại thở dài một tiếng, "Cảnh Giám à, con đường cầu hiền, còn dài lắm xa lắm. Người có lòng thành, trời xanh sẽ không phụ lòng. Cho dù không có đại tài, nước Tần cũng sẽ không vong vong."

Cảnh Giám từ quốc phủ đi ra, lập tức chạy thẳng đến quán Chiêu Hiền, phái một tên thư lại mang thư đến cho Vệ Ương ở khách điếm Vị Phong, dặn dò hắn nhất định phải chuẩn bị thật kỹ càng để một trận thành công. Sau đó lại tìm Vương Thức cùng hơn mười vị sĩ tử, mời họ chuẩn bị sẵn sàng để diện kiến quân vương. Cuối cùng lại sắp xếp những chuyện vụn vặt như thẻ tre, bút mực, dao khắc để các sĩ tử còn lại soạn thảo đối sách trị Tần, lúc này mới về nhà ngủ một giấc thật say, an tâm dưỡng tinh thần cho ngày mai.

Sáng sớm ngày hôm sau, lúc giờ mão qua ba khắc, cửa thành Lạc Dương vừa vệt lên sắc vàng của mùa thu, bốn tên giáp sĩ liền hộ vệ một chiếc xe ngựa cồng kềnh lộc cộc chạy đến trước cửa khách điếm Vị Phong. Cảnh Giám từ trước xe nhảy xuống, đứng nghiêm trước cửa cất cao giọng xướng lớn: "Nội sử Cảnh Giám, nghênh đón Vệ Ương tiên sinh vào cung ——!" Dứt lời, một tên thư lại đi theo bưng tấm biển gỗ khắc chức vị danh hiệu của Cảnh Giám cung kính bước vào khách điếm. Chốc lát sau, Vệ Ương dưới sự hộ tống của Hầu Doanh bước ra, đôi bên chào hỏi lễ phép, Cảnh Giám liền mời Vệ Ương lên xe, tự mình cầm cương lái xe, lộc cộc chạy về hướng quốc phủ.

Đoạn đường ngắn ngủi, Cảnh Giám không hỏi câu nào, Vệ Ương cũng không nói tiếng nào.

Trước cửa quốc phủ, người đã được thăng chức làm quốc phủ vệ úy là Xa Anh mặc đầy đủ chiến giáp, đứng nghiêm chờ đón. Thấy xe bò đến, hắn lớn tiếng tuyên cáo: "Phụng lệnh quân vương, xe ngựa của hiền sĩ đi thẳng vào quốc phủ ——!" Thanh kiếm giơ cao, hai hàng giáp sĩ ào ào rẽ ra hai bên, Cảnh Giám đánh xe bò lộc cộc chạy vào sân quốc phủ, cho đến khi dừng lại trong sân chính sự đường.

Tần Hiếu Công cùng mấy vị đại thần trọng yếu là Cam Long, Doanh Kiền, Công Tôn Giả, Đỗ Chí, đã đợi sẵn trước chính sự đường. Thấy xe bò chạy tới, Tần Hiếu Công bước lớn tiến lên, tự mình đến dìu Vệ Ương xuống xe. Vệ Ương chắp tay nói: "Làm phiền quân thượng." Cũng không chối từ, liền gác tay Hiếu Công bước xuống xe. Cam Long ở bên cạnh sâu sắc cau mày.

Vệ Ương xuống xe, chắp tay hành lễ với Tần Hiếu Công: "Tại hạ Vệ Ương, tham kiến quân thượng."

Tần Hiếu Công đỡ lấy cười nói: "Tiên sinh vất vả rồi. Mời ——" liền đỡ Vệ Ương bước lên sáu bậc thềm, đi vào đại sảnh chính sự đường, một đường dìu Vệ Ương đến ngồi xuống vị trí tôn quý nhất bên cạnh quân chủ. Đoàn đại thần lần lượt ngồi xuống, nội thị dâng trà xong rồi lui ra, đại sảnh một mảnh nghiêm trang.

Tần Hiếu Công nghiêm trang chắp tay nói: "Tiên sinh vào Tần, ba tháng lặn lội thăm dò, đặt chân khắp các chốn núi sông hoang vắng của nước Tần, xứng đáng là tấm gương cho hiền sĩ. Hôm nay thiết triều, đặc biệt mời tiên sinh một giãi bày kế sách trị Tần lâu dài." Nói đoạn liền đứng dậy, quay sang Vệ Ương cúi sâu một vái: "Xin tiên sinh chỉ giáo cho ta." Vệ Ương ngồi trong chỗ ngồi thản nhiên chắp tay nói: "Không dám nhận hai chữ chỉ giáo, chỉ xin giãi bày ý kiến của riêng mình mà thôi." Tần Hiếu Công ngồi trở lại chiếc án dài bên cạnh, lại cung kính chắp tay nói: "Xin tiên sinh chớ tiếc lời ban ơn chỉ giáo."

Vệ Ương đảo mắt nhìn quanh bốn phía, cuối cùng dừng ánh mắt vào Tần Hiếu Công, thong thả bắt đầu cất lời: "Thiên hạ vạn vật, hễ có việc làm, ắt có học vấn. Đạo trị nước, đứng đầu trăm nhà, nguồn suối xa dòng chảy dài, bác đại tinh thâm. Kể từ thời Hoàng Đế trở đi, trải qua Tam hoàng Ngũ đế rồi đến nhà Hạ, Thương, Châu, đạo trị nước tuy có thay đổi, nhưng rốt cuộc vẫn lấy vương đạo trị nước làm chủ lưu. Từ khi vương thất nhà Châu dời sang phía Đông, lễ nhạc sụp đổ, thiên hạ rối ren, bờ cao thành vực sâu, vực sâu thành gò đống, chư hầu vượt quyền phạm thượng, chuông trống vang lên inh ỏi từ chậu đất, vương thất suy vi, các nước trỗi dậy. Chính vì thế, học vấn trị nước cũng thành thế tranh giành của các nhà, cuối cùng không biết đâu mà theo. Thế nhưng nếu xét nét kỹ càng, rốt cuộc vẫn không có cảnh giới nào vượt qua được đạo trị nước theo vương đạo cả."

Nghe tràng mở đầu từ hoa lệ mà vô nghĩa này, Cảnh Giám đâm ra hồ đồ, không hiểu Vệ Ương định kết thúc cuộc đối đáp triều đình trọng thể này như thế nào? Chẳng lẽ sở học trong ngực hắn chỉ là những lời sáo rỗng cũ rích này thôi sao? Vệ Ương hỡi Vệ Ương, sao ta cứ mãi không tài nào dò thấu ngươi? Cơ hội đã cho ngươi rồi, ngươi không có tài năng thực học, thì trách được ai đây? Cảnh Giám lại ngẩng đầu nhìn lên sân, Cam Long cùng Công Tôn Giả, Đỗ Chí gật đầu liên tục, trên mặt nở nụ cười. Còn Doanh Kiền, Tử Ngạn cùng vị vệ úy Xa Anh đến sau thì ba vị tướng lĩnh hình như đang ngủ gật thẳng cẳng. Chỉ có quân vương Tần Hiếu Công là bình tĩnh như thường không chút biểu cảm, duy chỉ có Cảnh Giám biết rằng, đây là một thứ thái độ lạnh nhạt và khinh miệt mà quân vương chỉ dành cho những người và việc khiến ngài chán ghét và bất đắc dĩ nhất.

"Mạo muội hỏi tiên sinh, thế nào là vương đạo trị nước?" Tần Hiếu Công nhạt giọng hỏi.

"Cái gọi là vương đạo, chính là dùng đức chính để cảm hóa nhân dân, dùng đức hạnh để quy phục bốn phương, dùng đức sáng chói khắp trong bể, dùng đức dẹp bỏ chiến tranh đao binh, dùng đại đức vô hình để thu phục lòng người, mà khiến cho thiên hạ được an ninh. Thế nào là đức? Đức chính là hồn phách của chính sự. Đối xử với thứ dân giống như cốt nhục ruột thịt, đối xử với láng giềng như anh em tay chân, đối xử với tội phạm như bạn bè người thân. Như thế thì bốn biển quy phục, thiên hạ quy về một mối." Ngôn từ Vệ Ương thong thả, sắc mặt trang trọng, ra điều vẻ mặt của một kẻ đang giảng giải về đại đạo thâm áo huyền diệu.

Tần Hiếu Công nhắm mắt dưỡng thần, ra điều như ngủ mà không phải ngủ. Ba vị tướng lĩnh thì thật sự là đã ngủ thiếp đi, gã Tử Ngạn thô lỗ thậm chí còn ngáy lên những tiếng to nặng. Tần Hiếu Công vậy mà giống như không hề nghe thấy gì. Chỉ có Cam Long là tỏ ra vô cùng hứng thú, chen vào hỏi: "Tiên sinh cho rằng, nước Tần nên hành trị vương đạo như thế nào?"

Vệ Ương điềm nhiên nói: "Vương đạo lấy đức làm gốc. Nước Tần hành vương đạo, nên giống như nước Lỗ, thi hành nhân chính, dốc sức dẹp bỏ can qua, dốc lòng thực hiện phép tỉnh điền, đại xá cho tội phạm."

Tần Hiếu Công bỗng nhiên trợn trừng mắt, cắt ngang lời nói: "Tiên sinh, hôm nay đến đây là thôi đi. Sau này có lúc rảnh rỗi, sẽ nghe cao luận của tiên sinh sau. Nội sử, tiễn tiên sinh." Nói xong, liền tự mình quẳng lại một sảnh đại thần phất tay áo bỏ đi thẳng. Cam Long muốn gọi quân vương quay lại, nhưng lại thôi không dám cất lời, đành chắp tay hành lễ với Vệ Ương, rồi vội vã rời đi. Ba vị tướng lĩnh cũng vươn vai duỗi tay, ngáp ngắn ngáp dài dụi mắt rồi cứ thế đi thẳng. Công Tôn Giả và Đỗ Chí cũng đi theo sau Cam Long. Chính sự đường trống huơ trống hoác, chỉ còn trơ trọi lại một mình Vệ Ương đang trầm tư suy nghĩ vẻ mặt nghiêm trang.

Cảnh Giám xấu hổ đến mức không còn mặt mũi nào để nhìn đời, hoàn toàn không còn tâm trí đâu để nói chuyện với Vệ Ương nữa, cười khổ chắp tay nói: "Tiên sinh, mời đi cho."

Xe bò lại lộc cộc lăn bánh ra khỏi quốc phủ. Đến trước cửa khách điếm Vị Phong, Vệ Ương vừa mới xuống xe, Cảnh Giám liền giáng một roi thật mạnh lên sống lưng bò, miệng hô lớn "Roi!", thế là xe lộc cộc chạy mất.

Vệ Ương nhìn theo bóng lưng của Cảnh Giám, mỉm cười lắc đầu bước vào khách điếm Vị Phong.

Trở về nhà, Cảnh Giám chán nản đến mức chỉ muốn tự tát vào mặt mình mấy cái. Đây rốt cuộc là thể loại chuyện gì thế này? Sao lại có thể biến thành thế này chứ? Phải biết rằng những thứ hắn học chính là mấy thứ đồ bỏ đi ấy, tốn bao nhiêu sức lực rốt cuộc để làm gì chứ? Thôi đi thôi đi, không nghĩ nữa, ngày mai vẫn còn chính sự cơ mà, ăn cơm xong đi ngủ! Cảnh Giám cất cao giọng: "Tiểu Hồ Ly, mang cơm lên, nhanh lên!" "Tới ngay tới ngay." Tiểu Hồ Ly bưng khay gỗ tinh nghịch cười nói: "Ối chà, lúc nắng lúc mưa thế này, lại bị làm sao nữa thế?"

"Trẻ con trẻ nôi hỏi ít thôi. Ta nói cho ngươi biết, sau này người đó mà tới nữa, cứ bảo là ta không có nhà."

"Người nào cơ ạ?"

"Người tối qua ấy! Biết chưa? Chính là hắn! Ăn cơm đi."

Tiểu Hồ Ly che miệng không dám cười, lầm bầm lầu bầu: "Người đó rất tốt mà, hai người còn xưng huynh gọi đệ cơ mà."

"Tốt cái nỗi gì? Đồ ăn hại! Bầu cơm! Đầu heo! Cục gạch!" Cảnh Giám tức giận mắng nhiếc liên hồi.

Chưa từng thấy Cảnh Giám mất hình tượng như một đứa trẻ thế bao giờ, Tiểu Hồ Ly cười khúc khích đến mức phun cả cơm ra ngoài.

Cảnh Giám sầm mặt xuống, nhưng lại không kìm được cũng "phụt" một tiếng bật cười: "Tức chết ta mất."

"Cốc, cốc, cốc", tiếng gõ cửa quen thuộc vang lên.

Tiểu Hồ Ly làm một cái mặt quỷ: "Có mở không ạ? Chắc chắn là cục gạch đó rồi."

"Hiểu cái gì chứ? Ta còn muốn hỏi tội hắn đây, ra mở cửa đi."

"Bảo người ta là cục gạch, thế mà còn đòi hỏi cái gì chứ?" Tiểu Hồ Ly lầm bầm bước ra ngoài.

Tiếng cửa "ké kẹt" vang lên, Vệ Ương cười nói: "Tiểu muội ơi, nội sử mắng ta chưa thế?"

Tiểu Hồ Ly làm mặt quỷ với Vệ Ương, chỉ tay về phía gian nhà chính hạ giọng nói nhỏ: "Đang mắng đấy, cẩn thận vào."

Vệ Ương mỉm cười bước vào gian nhà chính, ngồi xuống đối diện với Cảnh Giám: "Cảnh huynh, ta đặc biệt đến đây để chịu mắng đây."

Cảnh Giám vứt bát đũa xuống, "Bốp!" một tiếng đập mạnh xuống kỷ gỗ, giọng run run nói: "Vệ Ương hỡi Vệ Ương, quân vương thương ngươi vất vả, ta Cảnh Giám ngưỡng mộ tài hoa của ngươi, nào ngờ ngươi lại đúng là một tên ăn hại, bầu cơm, đầu heo, cục gạch! Thốt ra những lời nhạt nhẽo vô lực đến thế cơ chứ? Rõ ràng là con đường vong quốc, lại còn bày đặt nói cái gì mà kế sách trị Tần lâu dài? Nước Lỗ kia hơi thở yếu ớt sắp chết đến nơi, là nơi để nước Tần học theo đấy phỏng? Ngươi đấy ngươi, ta thấy ngươi giỏi lắm cũng chỉ đánh được hai ván cờ mà thôi. Còn nói đến chuyện chính sự á, hừ, đúng là một cục gạch, một cục gạch chính cống!"

Vệ Ương không khỏi ngửa cổ cười ha hả, cười đến mức ngả nghiêng ngả ngửa, chọc cho Tiểu Hồ Ly cũng cười khúc khích thở không ra hơi.

"Cười cái gì? Lẽ nào ngươi rất cao minh chắc?"

Cười rộ một trận, Vệ Ương lấy lại tinh thần nghiêm túc hỏi: "Nội sử đại nhân, ngài bảo ta Vệ Ương lặn lội ngàn dặm xa xôi, chính là để đến nước Tần giảng cái đạo lý vong quốc này hay sao?"

Cảnh Giám sững người: "Đã không phải thế, sao lại nói những lời nhạt nhẽo vô lực đến thế?"

"Còn nhớ trước khi thăm dò nước Tần, ngươi đã đồng ý với thỉnh cầu của ta thế nào không?"

Cảnh Giám thẫn thờ gật đầu, đôi mắt đăm đăm nhìn chằm chằm vào Vệ Ương.

Vệ Ương thản nhiên đối diện: "Cảnh huynh, xin hãy thay ta một lần nữa yết kiến Tần công, ta biết nên nói những gì rồi."

Cảnh Giám thở dài một tiếng: "Được thôi, quân tử nhất ngôn, đành tin ngươi thêm một lần nữa vậy."

Đúng lúc này, ngoài cửa bỗng vang lên tiếng móng ngựa dồn dập, tiếp đó là tiếng đập cửa "bốp bốp bốp" liên hồi. Tiểu Hồ Ly vội vàng chạy ra mở cửa, một tên thư lại xông thẳng vào trong lớn tiếng nói: "Nội sử đại nhân, đám sĩ tử ở quán Chiêu Hiền náo loạn lên rồi!"

Cảnh Giám vội hỏi: "Vì chuyện gì thế?"

"Còn chưa rõ lắm, chỉ là có tầm ba năm mươi kẻ đang lớn tiếng đòi bỏ đi."

Cảnh Giám nói: "Ương huynh, ta đi đây, lát nữa quay lại nói sau."

Vệ Ương cười nói: "Ngươi cứ đi lo việc đi, ta cũng đi đây." Thế là hắn cùng đi ra cửa với Cảnh Giám rồi quay về khách điếm.

Quán Chiêu Hiền một mảnh hỗn loạn. Các sĩ tử vây kín người quản sự ở giữa, ồn ào đòi gặp quân vương, nếu không thì ngay tối nay sẽ rời khỏi nước Tần. Người quản sự liên tục chắp tay vái chào các sĩ tử, cất cao giọng nói: "Chư vị tiên sinh, đừng nóng vội, đừng vội, đã phái lại viên đi mời nội sử đại nhân tới rồi." Một sĩ tử lớn tiếng phẫn nộ mắng: "Nội sử bao che việc tư, tìm hắn thì có ích gì? Phải gặp quân vương!" "Đúng vậy, phải gặp quân vương!" Các sĩ tử nhao lên một góc. Lúc Cảnh Giám chạy đến, cả khoảng sân đang hỗn loạn không thể thu xếp nổi. Cảnh Giám trèo lên một hòn đá lớn cất cao giọng: "Chư vị tiên sinh, ta là nội sử Cảnh Giám. Có điều gì bất bình, xin cứ nói với ta."

Một sĩ tử áo đỏ lớn tiếng nói: "Xin hỏi nội sử, một tên hủ nho lại được gặp mặt quân vương trình bày kế sách, cớ sao bọn ta lại bị lạnh nhạt?"

"Nội sử thiên vị việc tư, cất nhắc hiền tài không có lòng công tâm, bọn ta muốn diện kiến quân vương!"

"Lời bàn về vương đạo mục nát thế mà cũng dùng đại lễ để tiếp đãi, đây là do kẻ nào tiến cử vậy?"

"Quân vương không nghe những lời bàn vong quốc như thế, chỉ có nội sử làTuần tư vũ tệ tham ô mờ ám, cất nhắc kẻ dốt nát bỏ rơi người tài!"

"Xin hỏi nội sử, Vệ Ương đã dùng bao nhiêu tiền bạc để đút lót đại nhân thế?"

"Bọn ta nói thẳng, tối nay không được gặp quân vương, lập tức cuốn gói rời đi!"

"Đúng vậy, cầu hiền lệnh nói nghe hay lắm, thực chất chỉ là tình ý giả dối, lừa gạt thiên hạ mà thôi!"

Cảnh Giám đã hiểu rõ, đây hoàn toàn là do sự thất bại trong ngày hôm nay của Vệ Ương đã khơi mào nên sự việc. Những sĩ tử này vốn dĩ kẻ nào cũng tự cho mình là phi phàm, sau khi đi thăm nước Tần về lại càng thêm phơi phới chí khí thức đêm soạn thảo đối sách, chờ đợi một ngày được diện kiến quân vương trình bày kế sách. Sau đó nghe nói có một vị sĩ tử nước Ngụy không trọ ở quán Chiêu Hiền lại nhanh chân đến trước, được xe ngựa đón thẳng vào quốc phủ. Các sĩ tử liền xì xào bàn tán, nói rằng nước Tần chỉ chú ý đến sĩ tử nước Ngụy, coi thường hiền sĩ các nước khác. Trong chốc lát, những lời bàn tán đầy phẫn nộ kiểu "Sĩ tử nước Ngụy có tài cán gì ghê gớm chứ?" tràn ngập quán Chiêu Hiền. Thế nhưng Cảnh Giám đã chia ra sắp xếp thứ tự đối sách của quân vương từ trước, cũng đã lần lượt giải thích rõ ràng với các sĩ tử. Cho nên không bằng lòng thì không bằng lòng, rốt cuộc cũng không xảy ra chuyện lớn. Nào ngờ buổi chiều lại có tin đồn truyền ra, nói rằng vị sĩ tử nước Ngụy kia chỉ là một tên hủ nho mục nát gỗ mục không thể chạm trổ, ngoài mặt mạ vàng mạ bạc bên trong thối rữa, giảng một tràng đại thoại vô nghĩa, khiến quân vương phẫn nộ phất tay áo bỏ đi. Đợt này thì hay rồi, khác gì đổ thêm dầu vào lửa, các sĩ tử đồng thanh tương ứng, đều trút tội danh giới thiệu hủ nho lên đầu Cảnh Giám, càng nghĩ càng thấy bất mãn, thế là tụ tập lại bàn mưu tính kế, lấy việc rời khỏi nước Tần ra để uy hiếp, đưa ra yêu sách đòi ngay đêm nay phải được diện kiến quân vương.

Cảnh Giám hiểu rõ trong lòng, chắp tay hướng về phía sân cất cao giọng: "Chư vị tiên sinh, Cảnh Giám có thiên vị việc tư bỏ rơi người hiền hay không? Có thể hoài nghi. Vệ Ương có tài hay không? Có thể chờ xem sau. Chư vị muốn yết kiến quân vương, Cảnh Giám sẽ lập tức vào cung bẩm báo rõ ràng. Quân vương vốn cần cù chính sự kính trọng hiền tài, nhất định sẽ không đối xử lạnh nhạt với chư vị tiên sinh. Xin chư vị lập tức chuẩn bị đối sách."

Các sĩ tử không thể ngờ vị nội sử nắm quyền hành thực tế này lại sảng khoái dễ dãi như vậy, trong chốc lát cả sân im phăng phắc. Theo cách đoán mò của rất nhiều sĩ tử, vị nội sử có quyền hành thực tế này chắc chắn đã bị Vệ Ương mua chuộc rồi; loại nịnh thần này, không đưa tiền cho hắn, đừng hòng qua được ải của hắn, y hệt như sáu nước Sơn Đông vậy! Hôm nay đưa ra yêu sách đòi gặp quân vương với hắn, hắn chắc chắn sẽ từ chối, rồi sau đó sẽ náo loạn đến tận quốc phủ, lật đổ cái tên nội sử đen tối lòng dạ này đi! Nhưng lại không ngờ hắn lại sảng khoái đáp ứng là sẽ đi thỉnh cầu quân vương, đúng là lạ thật. Một số kẻ không có đối sách hoặc có mục đích khác bỗng đâm ra thấp thỏm lo âu, những kẻ vốn định nhân cớ bỏ đi mà tay đã xách gói hành lý lên rồi, lúc này cũng tức khắc trở nên lúng túng ngượng ngùng.

Cảnh Giám bước xuống tảng đá lớn, dặn dò người quản sự: "Hãy phụng dưỡng các vị tiên sinh cho chu đáo, trước khi trình bày đối sách đêm nay, vị tiên sinh nào cũng không được phép rời đi. Dọn dẹp lại sân viện, chuẩn bị nghênh đón quân vương." Nói xong, hắn lên ngựa phi ra khỏi quán Chiêu Hiền.

Chỉ một khắc sau, Tần Hiếu Công liền phi ngựa tới. Hắn đang chăm chỉ làm việc trong thư phòng, nhận được tin cấp báo của Cảnh Giám cũng cảm thấy bất ngờ, suy nghĩ một chút, cảm thấy đây chưa hẳn không phải là một cơ hội tốt, bấy giờ mới dặn dò Hắc Bá mấy việc, rồi cùng Cảnh Giám thong thả đi đến quán Chiêu Hiền.

Trong sân quán Chiêu Hiền đã được bố trí chỗ ngồi lộ thiên. Trăng thu vằng vặc trên không, lại thêm mấy chục chiếc đèn lồng gió cỡ lớn, khoảng sân rộng lớn rực sáng bất thường. Các sĩ tử đã ổn định chỗ ngồi của mình, giữa bầu không khí trang nghiêm tĩnh lặng ẩn chứa vài phần căng thẳng. Cảnh Giám dặn dò đặt thêm sáu chiếc án gỗ ở hai bên chiếc án dài của quân vương ở chính giữa phía trước. Vừa mới đặt xong, sáu vị đại thần Cam Long, Doanh Kiền, Công Tôn Giả, Đỗ Chí, Tử Ngạn, Xa Anh lần lượt tới nơi và ngồi vào chỗ. Khung cảnh long trọng nhường này, rõ ràng nằm ngoài dự liệu của các sĩ tử, giữa không gian tĩnh lặng trang nghiêm có người căng thẳng ho khẽ liên hồi. Lúc này, Cảnh Giám nhìn thấy Vệ Ương cũng đã tới, ngồi ở trong bóng đèn lờ mờ tận cuối cùng.

Tần Hiếu Công trang trọng mở lời: "Chư vị hiền sĩ vất vả lặn lội thăm dò nước Tần, Doanh Cừ Lương xin tạ ơn trước. Nước Tần cầu hiền, trước khi phân định tốt xấu, đều đối xử bình đẳng như nhau. Đêm nay dùng đại lễ tương đương với việc Vệ Ương trình bày kế sách hôm trước, để lắng nghe quốc sách trị Tần của chư vị tiên sinh, xin chư vị tiên sinh chớ tiếc lời chỉ giáo. Phía trên có trời xanh trăng sáng, phía dưới có lòng dân quốc sĩ, Doanh Cừ Lương có phụ bạc kẻ sĩ hay không? Thần linh cùng soi xét."

Cảnh Giám chắp tay hướng về phía sân nói: "Mạo muội thỉnh cầu chư vị hiền sĩ, hãy báo trước tên gọi sách luận của mình, để làm thứ tự ứng đáp."

Các sĩ tử nhìn nhau quan sát, ánh mắt dò xét, xì xào bàn tán, vậy mà không có ai lên tiếng báo trước.

Cuối cùng có một người đứng dậy, mặc áo vải dài, mặt đen râu dài, lớn tiếng nói: "Ta là sĩ tử nước Trần Vương Thức, đi thăm mười huyện của nước Tần, sâu sắc cảm nhận được những tệ nạn trong chế độ lại lược của nước Tần, xin dâng lên cuốn 《Trị Tần lại chế sách》." Thư lại bước lên nhận lấy, cung kính đặt lên án trước mặt Tần Hiếu Công. Hiếu Công nghiêm trang chắp tay nói: "Đa tạ tiên sinh, Doanh Cừ Lương sẽ chọn ngày để lắng nghe cao luận."

Một trận náo động, có người đứng dậy lớn tiếng nói: "Thăm dò nước Tần có thu hoạch, xin dâng cuốn 《Tần huyện ký》 của ta."

"Ta sùng bái Mặc gia, xin dâng cuốn 《Kiêm ái trị Tần》."

"Xin dâng cuốn 《Vô vi trị Tần》."

"Xin dâng cuốn 《Bách Lý Hề vương đạo trị Tần》."

"Xin dâng cuốn 《Trung hưng tỉnh điền luận》."

"Xin dâng cuốn 《Địa lực chi giáo vị tẫn luận》."

"Ta là cuốn 《Cánh trương hình trị luận》."

Từng cuộn từng cuộn được xướng tên dâng lên, trước án của Tần Hiếu Công đã chất thành một chồng cao ngất. Khoảng đến hơn năm mươi cuộn, Tần Hiếu Công cảm thấy vẫn chưa nghe thấy một đề mục nào mang tính đanh thép chấn động cả, thì giữa sân bỗng nhiên im bặt.

Cảnh Giám cười hỏi: "Thế nào? Các vị tiên sinh còn lại thì sao?"

Tên sĩ tử áo đỏ vẫn hay tỏ ra phẫn nộ bất bình bỗng đứng phắt dậy, tay tì lên chuôi trường kiếm, lớn tiếng nói: "Ta là sĩ tử Cức Hạ Điền Thường, không biết Tần công có dung thứ cho những bài sách luận không bàn về nước Tần hay không?" Tự khoe cái danh hiệu hiển hách của học cung Cức Hạ cùng họ "Điền" quý tộc hiển hức, lại thêm bên hông giắt trường kiếm thái độ kiêu ngạo, chẳng những khiến cho những đại thần như Cam Long mặt mày khó chịu, mà ngay cả các sĩ tử trong sân cũng phải liếc mắt nhìn bằng nửa con mắt. Tần Hiếu Công ngược lại tinh thần phấn chấn, mỉm cười đáp: "Thuốc đắng giã tật, lời ngay trái tai. Cớ sao lại không dung thứ cho những lời bàn không phải về nước Tần cơ chứ?"

"Hay lắm! Đây là cuốn 《Ác chính thập trần》 của ta Điền Thường, Tần công có bằng lòng nghe hay không?"

Đề mục vừa được xướng lên, cả sân náo động hẳn lên, nhóm Cam Long từ sớm sắc mặt đã âm trầm. Đối diện với quân thần nước Tần và sĩ tử thiên hạ, mà công khai chỉ trích nước Tần là "ác chính", người bình thường há có thể dung tha?

Tần Hiếu Công lại chắp tay cười nói: "Xin tiên sinh thong thả trình bày, Doanh Cừ Lương xin rửa tai lắng nghe."

Sĩ tử áo đỏ Điền Thường trải cuộn giấy dài ra, cất cao giọng đọc: "Ác chính của nước Tần có mười điều: Một là, cùng binh độc vũ; Hai là, dung túng nhược địch; Ba là, đạo vua quái đản; Bốn là, lại trị mập mờ; Năm là, chê bai bài xích tư học; Sáu là, chế độ ruộng đất hỗn loạn; Bảy là, không sùng kính đạo hiếu; Tám là, giày xéo sinh mệnh nhân dân; Chín là, chuộng võ khinh văn; Mười là, không mở mang phong hóa. Đại lược là như vậy, xin Tần công hãy suy xét cho."

Bản 《Ác chính thập trần》 này, hầu như đã liệt kê sạch sành sanh tình hình chính trị tình hình cai trị của nước Tần, những lời cay độc như đạo vua quái đản, giày xéo sinh mệnh nhân dân, không sùng kính đạo hiếu, không mở mang phong hóa, khiến cho các đại thần ngồi trong không ai là không phẫn nộ biến sắc. Ba người Doanh Kiền, Tử Ngạn, Xa Anh đồng thời siết chặt lấy chuôi kiếm. Điền Thường trái lại vẫn thản nhiên mỉm cười, đứng sừng sững giữa sân, hình như đang chờ đợi ngọn lửa giận lôi đình của quân thần nước Tần. Vệ Ương ngồi ở chốn bóng đèn lờ mờ cuối cùng không kìm được rỉ mồ hôi trong lòng bàn tay, lo lắng Tần Hiếu Công không kìm nén được. Hắn nhìn thấu tâm can của kẻ này, nhất định là muốn tạo danh tiếng khắp thiên hạ ở nước Tần bằng hành động kinh người "không sợ bạo chính". Nếu Tần công nổi giận, Điền Thường chắc chắn sẽ càng thêm phần kích động, đây là truyền thống của phái "tử sĩ", bọn họ sẽ không bao giờ khuất phục trước bất kỳ rừng gươm núi đao nào.

Lúc này nhìn lại Tần Hiếu Công, lại thấy ngài đứng nghiêm trang dậy, cúi sâu một vái dài hướng về phía Điền Thường: "Những điều tiên sinh vừa nói, Doanh Cừ Lương tuy cảm thấy đau đớn xé lòng, thế nhưng sự thật đại thể không sai, Doanh Cừ Lương xin ghi khắc giáo huấn của tiên sinh, làm mới nước Tần, thề chí không dời."

Lại là một cú sốc ngoài dự liệu, các sĩ tử không kìm được vỗ tay hô lớn: "Hay —!" "Tần công quả là độ lượng!"

Mấy chục vị sĩ tử lần lượt đứng dậy, dâng lên các cuộn sách trong tay, lớn tiếng xướng: "Cuốn 《Cùng Tần lục》 của tôi."

"Cuốn 《Khốc chính mãnh vu hổ》 của tôi."

"Cuốn 《Nhập Tần tam luận — binh cùng dã》 của tôi."

"Tôi cũng có đối sách, cuốn 《Lạc Dương tử luận》."

Nhao nhao kêu lên, vậy mà toàn là những thẻ tre đả kích nước Tần, cuộn này nối tiếp cuộn kia, chất đầy cả một chiếc án dài. Tần Hiếu Công trang nghiêm đứng trước đống thẻ tre công kích nước Tần, lướt nhanh qua từng cuộn từng cuộn, sắc mặt kinh hoàng động dung. Ngài quay người chắp tay hướng về phía Điền Thường và những người khác nói: "Các vị đều là những kẻ sĩ rường cột xương sống, xin hãy ở lại nước Tần, để chấn chính lại thị thính triều dã."

Điền Thường ngửa cổ cười lớn: "Tần công muốn dùng bọn ta làm quan ư? Bọn ta chỉ trích nước Tần tơi bời, Tần công không chấp nhất sự cuồng ngạo hoang đường của bọn ta đã là may lắm rồi, há có thể ở lại nước Tần tự chuốc lấy sự tẻ nhạt?" Các sĩ tử phản đối nước Tần lần lượt họa theo, "Đa tạ Tần công!" "Bọn ta cáo từ rời khỏi nước Tần đây." "Tấm lòng rộng lớn như biển của Tần công, xin ghi nhận để báo đáp sau!"

Tần Hiếu Công bước lên án dài, chắp tay một vòng hướng về phía các sĩ tử, cất cao giọng đầy khái khí: "Các vị đối với đủ loại tệ nạn trăm năm nay của nước Tần, đều đưa ra những lời bình phẩm thấu triệt, trúng ngay trọng tâm thời thế. Doanh Cừ Lương cho rằng, người không phải người Tần mà dám góp ý thì đáng kính, kẻ coi rẻ nước Tần thì đáng ghét. Chư vị đã dám công khai phản đối nước Tần, thì cũng nên có gan bàn chuyện trị Tần, một lòng thành kính, cớ sao lại tự cho là tẻ nhạt? Xin chư các vị ở lại nước Tần, trong vòng mười ngày sẽ xác định chức trách. Chư vị thấy thế nào?" Lại là một cái vái chào thật sâu.

Các sĩ tử công kích chính trị nước Tần đều cúi đầu xuống, bầu không khí trầm mặc ngượng ngùng. Bỗng nhiên, mặt Điền Thường đỏ bừng lên, "xoảng" một tiếng rút trường kiếm ra bước đến trước mặt Tần Hiếu Công! Tử Ngạn ngồi trong mảng lớn tiếng gầm lên: "To gan!" Trường kiếm vung lên, mấy tên giáp sĩ ở đằng xa chạy rầm rập tới vây kín Điền Thường. Tần Hiếu Công biến sắc giận dữ, quát lớn một tiếng: "Lui xuống!" Quay người chắp tay hướng về phía Điền Thường nói: "Tiên sinh lượng thứ, có lời gì xin cứ nói." Điền Thường cúi sâu một vái trước Tần Hiếu Công, giọng kích động cất cao: "Điền Thường đường đường là danh sĩ học cung Cức Hạ, chẳng những viết ra cuốn 《Ác chính thập trần》, lại còn xúi giục đồng môn rời bỏ nước Tần. Thế nhưng Tần công chẳng những không lấy làm quấy, ngược lại còn dùng lễ quốc sĩ để đối đãi với ta. Người ta nói, quân đối đãi với ta bằng lễ quốc sĩ, ta phải lấy lễ quốc sĩ mà báo đáp. Điền Thường xin dùng nhiệt huyết, để tỏ rõ lòng sáng của Tần công!" Dứt lời, xoay ngược mũi kiếm, đâm thủng bụng mình, một dòng máu nóng phun thẳng ra xa ba trượng!

"Tiên sinh ——!" Tần Hiếu Công cả kinh, lao bổ đến ôm chầm lấy Điền Thường.

Điền Thường kéo tay Tần Hiếu Công cười nói: "Với tấm lòng rộng lớn của công, mưu đồ bá chủ thì quá nhỏ bé, phải... làm bá chủ thiên hạ." Nói xong, ngửa cổ ra sau trút hơi thở cuối cùng, buông tay lìa đời.

Biến cố xảy ra quá đột ngột, tất cả các sĩ tử đều cảm thấy chấn động, vây quanh thi thể của Điền Thường cúi đầu im lặng.

Tần Hiếu Công ôm lấy thi thể của Điền Thường, đặt lên chiếc án dài của chính mình, trong mắt ngấn lệ, trang nghiêm nói với Cảnh Giám: "Tiên sinh là bậc quốc sĩ, hãy dùng lễ thượng đại phu để an táng ông ấy."

Toàn thể sĩ tử nghiêm trang cúi đầu vái chào: "Tạ ơn đại nghĩa cao cả của Tần công!"

Tần Hiếu Công chắp tay hành lễ với các sĩ tử, chân thành tha thiết mà lại vô cùng tiếc nuối: "Tiên sinh Điền Thường đã đi rồi, chư vị đừng vì sự khẳng khái quyết liệt của tiên sinh mà cảm thấy khó xử. Muốn ở lại thì ở, muốn đi thì đi. Ở lại thì cùng thuyền vượt sóng, ra đi thì tự bảo trọng lấy mình. Nước Tần nghèo khó, không có xe cao ngựa quý để tiễn đưa chư quân, kẻ ở xa tặng một con ngựa, người ở gần lấy xe bò tiễn đưa, mỗi vị tiên sinh tặng một trăm lạng vàng, coi như chút lòng thành muối bỏ bể để hỗ trợ."

Một vị sĩ tử trung niên nghẹn ngào cảm động: "Bọn ta rời Tần về quê hương, đều là vì phong tục thổ nhưỡng đất Tần không hợp, trong đó cũng có những kẻ không chịu nổi gian lao khổ cực. Thế nên bọn ta không có đối sách để dâng lên, nhưng tuyệt đối không có ý gì khác, cúi xin Tần công xét kỹ cho."

Tần Hiếu Công không khỏi cười lớn: "Du lịch khắp chư hầu, đó là phong thái của sĩ tử, vào Tần rồi lại đi Tần, chuyện đó quen thuộc lắm. Mười năm sau xin chư vị quay lại du ngoạn nước Tần một chuyến, nếu nước Tần vẫn nghèo yếu như cũ, Doanh Cừ Lương sẽ tự nguyện cởi trần vác roi chịu tội trước thiên hạ."

—!" Tiếng hò reo cổ vũ vang dội khắp quán Chiêu Hiền.

Khi tiếng canh năm trên lầu gác cửa ô phía nam vang lên, quán Chiêu Hiền mới khôi phục lại sự tĩnh lặng.

Sáng ngày hôm sau, Cảnh Giám tiễn hơn ba mươi vị sĩ tử phương Đông rời đi, lại sắp xếp chu toàn mọi việc vụn vặt cho các sĩ tử ở lại, lúc này mới đến quốc phủ yết kiến Tần Hiếu Công. Lúc đó là giữa trưa, Tần Hiếu Công đang dùng bữa ở gian ngoài thư phòng, lập tức dặn Hắc Bá mang tới cho Cảnh Giám một phần cơm trưa — một đỉnh đậu hầm củ cải, một đĩa bánh nướng bột đen. Nhìn lại trước mặt quân vương cũng là món y hệt như vậy, Cảnh Giám không khỏi thấy cay cay sống mũi. Hiếu Công cười nói: "Có gì mà nhìn chứ? Ăn đi." Một câu thổ ngữ người Tần, Cảnh Giám bật cười, vùi đầu vào ăn, nước mắt lại nhỏ giọt xuống chiếc đỉnh đang bốc hơi ngùn ngụt. Ăn vội vàng xong, Hắc Bá dọn dẹp lau chùi án thư rồi lủi thủi đi mất. Hiếu Công cười nói: "Nắng thu rất đẹp, ra sân đi dạo chút đi." Cảnh Giám liền đi theo Hiếu Công ra sân viện, đúng vào tiết trời mùa thu trong xanh sảng khoái, lá cây rụng xào xạc trong sân, ánh nắng ấm áp đến mức khiến người ta say đắm. Thong thả bước đi dạo, Cảnh Giám vậy mà không nói câu nào. Hiếu Công cười nói: "Cảnh Giám à, ngươi vội vã chạy đến đây, chẳng lẽ chỉ để cùng ta phơi nắng thôi sao?" Cảnh Giám ấp úng nói: "Quân thượng, đám sĩ tử ở quán Chiêu Hiền, phải an trí ra sao ạ?" Hiếu Công cười lớn: "An trí ra sao á? Tối qua chẳng phải đã nói rồi đó sao? Còn về việc ai làm chức gì, vẫn phải bàn bạc lại một phen chứ nhỉ. Nội sử nóng ruột rồi à?" Cảnh Giám vội nói: "Không vội không vội." Hiếu Công nói: "Không vội? Thế ngươi đến đây có chuyện gì nào?" Mặt Cảnh Giám đỏ bừng lên, thế nhưng lại chẳng nói ra được lời nào. Tần Hiếu Công nhìn vẻ lúng túng của Cảnh Giám, không khỏi cười ha hả: "Nói đi thôi, không trách ngươi đâu mà sợ." Cảnh Giám ấp a ấp úng nói: "Hôm trước, chuyện của Vệ Ương, thần, thực sự cảm thấy bất an."

"Có gì mà bất an cơ chứ?" Tần Hiếu Công nhạt giọng hỏi.

"Đối sách của Vệ Ương, thực sự là hủ lậu."

"Kẻ hủ lậu có phải là ngươi đâu, bất an từ đâu mà ra?"

"Chỉ là, thần đã mắng Vệ Ương, nói rằng hắn đang giảng cho quân vương nghe con đường vong quốc. Hắn lại đáp lại một câu, khiến thần vô cùng bất ngờ."

"Hắn đáp lại thế nào?"

"Hắn nói, ta Vệ Ương lặn lội ngàn dặm xa xôi, lẽ nào chỉ để đến giảng con đường vong quốc cho Tần công nghe thôi sao?"

Tần Hiếu Công nghe vậy, thế nhưng lại trầm mặc hồi lâu, cười hỏi: "Nội sử còn muốn thế nào nữa?"

"Thần cả gan, thỉnh cầu quân vương hãy... lại nghe Vệ Ương đối đáp một lần nữa."

"Đã mang tiếng nội sử không chịu từ bỏ ý định, vậy thì gặp lại một lần nữa đi. Ta thấy, ngày mai vào giữa trưa đi, ngay ở cái sân này."

Cảnh Giám cúi sâu một vái: "Tạ ơn quân thượng." Trong lòng tức khắc cảm thấy được an ủi, mỉm cười thỏa mãn: "Quân thượng, thần xin cáo từ." Hiếu Công dặn dò: "Chuyện gặp mặt Vệ Ương đừng có quá bận tâm. Tang lễ của Điền Thường nhất định phải làm cho thật chu đáo." Cảnh Giám nói: "Thần hiểu rõ." Thế là hớn hở bước đi. Đến quán Chiêu Hiền, Cảnh Giám trước tiên sắp xếp tỉ mỉ từng chi tiết vụn vặt trong tang lễ của Điền Thường, xác định ngày hạ táng, rồi sau đó mới vội vã chạy đến khách điếm Vị Phong.

Vệ Ương tận mắt chứng kiến cảnh Điền Thường tự mổ bụng tự vẫn ở quán Chiêu Hiền, cảm xúc muôn vàn, trở về khách điếm mà không sao tài nào chợp mắt được.

Hắn biết rằng, những con sóng lớn ở quán Chiêu Hiền đều do đối sách "thất bại" của hắn gây ra, nếu ngay từ đầu hắn đã phô bày bản chất Pháp gia của mình, chắc chắn cục diện sẽ khả quan hơn rất nhiều, nhưng như thế sẽ không dò thấu được tâm can bản sắc của Tần công, bước đi tiếp theo của hắn sẽ không vững chắc. Lần đầu tiên tuy "thất bại", nhưng lại cảm nhận được một cách thiết thực rằng Tần Hiếu Công tuyệt đối sẽ không bao giờ chấp nhận vương đạo một cách kiên định rõ ràng. Quan trọng hơn là, những con sóng lớn do sự việc đó gây ra đã khiến Tần Hiếu Công bộc lộ một cách đẫm đà trọn vẹn chí hướng phấn phát cường Tần ở quán Chiêu Hiền, đúng là vượt ngoài dự tính ban đầu. Cái khoảng trống trong nội tâm mà dùng lời nói không tài nào dò thấu được ấy, đối mặt với xung đột mãnh liệt lại bộc lộ hoàn toàn bản sắc, không thể đè nén, cũng không thể che giấu. Điều khiến Vệ Ương kích động, không chỉ là nhìn thấy ý chí nhẫn nhục chịu đựng quyết tâm làm cho nước Tần hùng cường của Tần Hiếu Công, mà còn nhìn thấy sự kiên định quyết đoán vững như núi thái sơn trước biến cố đột ngột tỏa sáng rực rỡ của Tần Hiếu Công. Đã là như thế, có nên tiếp tục dò thấu nữa không? Vệ Ương trầm ngâm suy nghĩ suốt nửa ngày, trong lòng cuối cùng cũng trở nên thông suốt rõ ràng.

Lúc này, Cảnh Giám vội vã đi tới, vui mừng kể lại lời hứa hẹn của quân vương cho Vệ Ương nghe. Vệ Ương cũng rất vui mừng, mời Cảnh Giám và Hầu Doanh cùng uống rượu. Cảnh Giám và Hầu Doanh cũng là tâm giao hội ngộ ngay từ cái nhìn đầu tiên, ba người uống liền một mạch đến tận canh hai mới tản đi. Lúc sắp đi, Cảnh Giám liên tục dặn dò Vệ Ương, nhất định phải đưa ra kế sách trị Tần thực sự, nếu không thì hắn sẽ không thể nào diện kiến quân vương được nữa. Vệ Ương mang theo vài phần men say, hào sảng đáp lời: "Nội sử chớ lo, Vệ Ương tự có chừng mực." Cảnh Giám lúc này mới yên tâm ra về.

Trưa ngày hôm sau, Vệ Ương ăn cơm sớm hơn một chút, đặc biệt đến quán Chiêu Hiền đợi Cảnh Giám dùng bữa xong, hai người cùng nhau đi về phía quốc phủ. Bước vào chính sự đường, vừa hay Tần Hiếu Công cũng vừa mới dùng bữa xong, đang tản bộ trong sân, thấy hai người tới, liền cười nói: "Doanh Cừ Lương đang cung kính chờ đón tiên sinh đây, xin mời vào trong." Đến khoảng sân rộng rãi phía sau chính sự đường, chỉ thấy dưới gốc cây đã trải sẵn một chiếc chiếu cỏ lớn, án kỷ đầy đủ, Hắc Bá đang bày biện trà cụ. Rõ ràng là Tần Hiếu Công muốn nghe đối sách lần thứ hai của Vệ Ương ở cái sân lộ thiên này. Nắng thu ôn hòa, lá vàng xào xạc, lại gặp đúng cái thời điểm buổi trưa ít người lui tới nhất, trong sân một mảnh tĩnh lặng u tịch, đúng là thời khắc tuyệt vời để tĩnh tâm trò chuyện.

Tần Hiếu Công chắp tay cười nói: "Hôm trước ở triều đường người đông nhiễu nhương, tiên sinh chưa tận hứng. Hôm nay Doanh Cừ Lương gạt bỏ mọi tạp vụ, cung kính lắng nghe cao luận của tiên sinh, không biết tiên sinh có gì để chỉ giáo cho ta?"

Vệ Ương điềm tĩnh thong thả: "Quân thượng đã không thích vương đạo, Vệ Ương thiết tưởng có thể thi hành lễ chế ở nước Tần. Lấy lễ trị nước, chính là đại đạo hưng bang do Khổng Khâu đại nho nước Lỗ sáng lập, lấy lễ chế làm thể, lấy nhân chính làm dụng, nhân chính để quản lý dân chúng, lễ chế để cảm hóa phong tục, khiến cho trong ngoài quốc gia đồng lòng một khối, đạt đến cảnh giới đại đồng cao nhất. Như thế, thì quốc lực tự nhiên sẽ ngưng tụ thành một khối."

Tần Hiếu Công lại không hề giống như lần đầu tiên nghe hết từ đầu đến cuối, ngài mỉm cười chen vào hỏi: "Nho gia chủ trương hưng diệt quốc, nối lại dòng họ đã đứt đoạn, cất nhắc kẻ sĩ ẩn dật, thực chất chính là muốn khôi phục lại hơn một nghìn nước chư hầu từ thời Tây Châu, tiên sinh cho rằng khả thi không? Khôi phục tỉnh điền, bãi bỏ thuế má, ở cái thời Chiến Quốc hiện nay cũng khả thi sao?"

Vệ Ương biện bác rằng: "Nho gia thi hành nhân chính lễ chế, không lấy thành bại để luận tốt xấu. Không tu dưỡng nhân chính, dẫu có thành công thì vẫn cứ là ác. Tu hành nhân chính, dẫu có thất bại thì vẫn cứ là đẹp. Đây chính là đại lý hy sinh thân mình để thành tựu nhân đức, vứt bỏ mạng sống để làm tròn nghĩa lớn. Công nên suy ngẫm về điều này."

Tần Hiếu Công lạnh lùng cười nhạt: "Thế giới tranh giành khốc liệt, cá lớn nuốt cá bé, chính là thời điểm đọ sức bằng thực lực, tiên sinh lại dạy ta không lấy thành bại để luận tốt xấu, không thấy là quá buồn cười sao? Quả thực là như thế, nước Tần cần gì phải chiêu hiền?"

Cảnh Giám ở bên cạnh, thất vọng ê chề, chỉ là không tiện chen lời, đành mang vẻ mặt ngẩn ngơ đăm đăm nhìn Vệ Ương, gương mặt đờ đẫn cứng ngắc. Vệ Ương lại chẳng chút vội vàng nôn nóng, không hề có một chút lúng túng nào, ngược lại còn thong thả nói tiếp: "Quân thượng hãy lượng thứ cho ta nói thêm một câu nữa."

Tần Hiếu Công cười nói: "Không sao cả, Doanh Cừ Lương xin rửa tai lắng nghe."

"Nếu quân thượng căm ghét nhân chính lễ chế, Vệ Ương thiết tưởng, có thể thi hành thuật đại đạo của Lão Tử. Lão Đam là bậc kỳ tài ngàn năm có một, học vấn Đạo gia của ông ấy, tuyệt đối không phải là thứ học vấn tu thân dưỡng tính theo cách nói thông thường, mà là một thứ đại học vấn sâu sắc về quốc gia bang nước. Thiên hạ ngày nay đao binh liên miên, nếu có thể thi hành học vấn của Đạo gia, thì quân thượng nhất định sẽ trở thành một vị thánh quân lưu danh thiên hạ."

"Mạo muội hỏi tiên sinh, trị nước theo Đạo gia, chủ trương cụ thể rốt cuộc là gì?"

"Quan phủ thu gọn lại, quân đội trở về làm ruộng, nước nhỏ dân ít, vô vi mà trị. Đây chính là tráng cử muôn đời."

"Còn gì nữa không?"

"Tinh hoa Đạo gia, đều đã kể hết ở trên. Những thứ còn lại đều là chi tiết nhỏ nhặt mà thôi."

Tần Hiếu Công cười ha hả: "Học vấn của tiên sinh, sao cứ toàn dạy người ta tạo hư danh mà làm hỏng việc thực tế thế? Thứ học vấn này, chẳng khác nào cái đạo lý nhân nghĩa đạo đức của Tống Tương Công cả, có gì mới mẻ đâu chứ? Là một quân vương của một nước, mặc cho nước vong dân chết, lại đi tạc tạc tạc cái hư danh của chính mình, cứ mãi chuốt danh chuốt tiếng, đây là đạo làm vua sao? Là đạo trị nước sao?" Nói xong đứng phật dậy cười lạnh: "Tiên sinh nếu còn có tinh thần, thì cứ đi làm việc khác đi, còn cái gọi là đạo trị nước, không bàn nữa thì hơn." Phất mạnh tay áo, cứ thế bỏ đi thẳng.

Cảnh Giám chết trân như tượng gỗ, lúng túng đến mức không biết phải đối xử ra sao với hoàn cảnh hiện tại. Muốn đuổi theo Hiếu Công, nhưng không còn mặt mũi nào để đối mặt, muốn trách mắng Vệ Ương, lại thấy vô vị, đành trơ mặt ra tự giận lấy cái sự bực bội của mình. Bỗng nhiên, Vệ Ương lại ngửa cổ cười lớn, sảng khoái phấn hưng cực độ. Cảnh Giám ngẩn ngơ: "Ngươi? Chẳng lẽ bị điên rồi à?" Vệ Ương lại cười lớn: "Nội sử ơi, ta là đang vui mừng đấy chứ." Cảnh Giám nhìn lên nhìn xuống đánh giá: "Ngươi? Vui mừng? Có gì mà phải vui mừng cơ chứ?" Vệ Ương vái sâu một cái thật sâu với Cảnh Giám: "Xin nội sử cùng ta về khách điếm uống rượu chung vui, để ăn mừng công lao một nửa chặng đường." Cảnh Giám đang bực bội trong lòng liền nói: "Được thôi, ta xem ngươi Vệ Ương có thể giở ra cái trò trống gì nào? Đi, theo ngươi."

Vệ Ương kéo Cảnh Giám hớn hở đi đến khách điếm Vị Phong, Hầu Doanh vui mừng lập tức dọn lên một nồi thịt cừu hầm béo ngậy và một vò khổ thái liệt tửu. Cảnh Giám mặt mày ủ rũ, Vệ Ương lại nét mặt đầy nụ cười. Hầu Doanh nghi ngờ nhìn hai người: "Một kẻ mừng kẻ buồn, rốt cuộc là thế nào đây?" Cảnh Giám lắc đầu thở dài: "Hắn lại giảng một tràng những lời nhạt nhẽo vô lực không chịu nổi, quân vương phất tay áo bỏ đi rồi. Ngươi bảo ngươi vui cái nỗi gì chứ? Chẳng phải là phát điên rồi sao?" Hầu Doanh không kìm được phì cười: "Tiên sinh vốn bán thuốc, cớ sao chính mình lại có bệnh chứ?" Vệ Ương cười lớn giơ chén rượu lên: "Nào, Cảnh huynh, Hầu huynh, ba chúng ta cạn trước một chén." Cả ba nâng chén uống cạn sạch, Cảnh Giám cúi đầu không nói, Hầu Doanh lại mỉm cười nhìn Vệ Ương, chờ đợi hắn lên tiếng. Vệ Ương mỉm cười nói: "Cảnh huynh đừng có chán nản, cuộc gặp gỡ với quân thượng ngày hôm nay, đại công đã thành được một nửa rồi đấy." Cảnh Giám đột ngột ngẩng phắt đầu lên: "Đại công? Ngươi lập được đại công á?" Vệ Ương cười nói: "Cảnh huynh, ngài ở trong quan trường đã lâu, chỉ nghe nói quân vương cầu hiền rồi chọn bề tôi, đã bao giờ nghe nói bề tôi cũng cầu minh chủ mà chọn vua chưa?" Cảnh Giám kinh ngạc nói: "Ý ngươi là, ngươi đang chọn minh chủ đấy phỏng?" Vệ Ương cười lớn nói: "Đúng vậy. Cảnh huynh nói trúng phóc ý ta." Cảnh Giám vẫn mang nguyên bộ dạng ngơ ngác khó hiểu: "Dùng con đường vong quốc để chọn minh chủ á?" Vệ Ương thong thả nói: "Cảnh huynh từng đóng giả đại thương nhân phương Đông vào nước Ngụy, nghĩ chắc đối với đạo lý kinh doanh buôn bán cũng khá thông suốt. Xin hỏi, hiện có một người mang trong mình món bảo vật trân quý tuyệt thế, thì nên tìm người mua biết hàng thế nào đây?"

Cảnh Giám không chút do dự: "Đương nhiên phải trưng bày trân bảo cho người mua xem, giới thiệu đúng thực chất về nó, ra giá một cách trung thực."

"Nếu người mua không biết hàng thì sao?"

"Tiếp tục chờ đợi, hoặc đi tìm người mua biết hàng khác."

"Cứ ôm khư khư trân quý hiếm có suốt ngày, đi rao bán dọc đường phố á?"

"Lẽ nào còn có cách nào tốt hơn nữa sao?" Cảnh Giám có vẻ không phục.

Vệ Ương cười một nụ cười đầy vẻ thần bí: "Ta có một cách, Cảnh huynh cứ nghe thử xem sao. Phàm là trân bảo hiếm có trên đời, tuyệt đối không được tùy tiện đem ra cho người ta xem. Đại kế hàng đầu, nằm ở chỗ phải chọn cho được kẻ mắt tinh như đuốc biết nhìn hàng, đây gọi là "hàng hóa phải bán cho người sành". Quy tắc thượng thừa để thăm dò người mua, đó là trước tiên đưa ra hàng kém chất lượng rồi sau đó mới tung ra trân bảo, làm như thế thì trăm lần không sai một lần nào. Cảnh Giám huynh thấy sao?" Giọng điệu của Vệ Ương, hoàn toàn giống hệt như một gã thương nhân mưu mô thâm sâu cáo già.

Cảnh Giám vẫn còn đang ngẫm nghĩ trong đầu, lẩm bẩm tự nói một mình: "Trước tiên đưa ra hàng kém chất lượng rồi sau đó mới tung ra trân bảo? Trước tiên đưa ra hàng kém chất lượng ư?"

Hầu Doanh cười nói: "Không biết hàng kém chất lượng, thì sao có thể nhận ra được trân bảo tuyệt thế? Ương huynh tinh thông tính toán thương mại nhường này, quả thực khiến tại hạ khâm phục."

"Ương là hậu duệ của người Ân Thương, am hiểu chút ít về mấy cái đó, chỉ xin mượn làm phép loại suy, mong hai vị chê cười."

Cảnh Giám bỗng vỗ bàn cái đát, cất cao giọng: "Hay lắm! Vua chọn bề tôi vì tài năng, bề tôi chọn vua vì sự sáng suốt, không biết hàng, sao có thể gọi là minh chủ? Cao kiến của Ương huynh khiến cho Cảnh Giám ta đây vỡ vạc cả trí óc!"

Hầu Doanh nói: "Thế thì? Con đường phía trước, nên bước đi thế nào đây?"

"Việc này còn phải trông chờ vào nội sử đây, Cảnh huynh còn chút lòng tin nào đối với Vệ Ương nữa không?"

Cảnh Giám ngửa cổ nốc cạn một chén lớn, thở dài một hơi: "Ta đành cắn răng liều mạng, làm theo ngươi một lần nữa vậy." Lại đột nhiên bừng tỉnh: "Ấy, nói trước cho rõ đấy, lần này là hàng kém chất lượng? Hay là trân bảo đây?" Vệ Ương và Hầu Doanh đồng thanh cười lớn, Cảnh Giám cũng cười phá lên sảng khoái.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 2 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.