Anabasis

Lượt đọc: 310 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 3

❊ ❊ ❊

Khi Cheirisophus vẫn chưa tới, tàu bè không đủ, lại thêm việc kiếm lương thực ngày một khó khăn, họ quyết định lên đường. Họ đưa những người đau ốm, những người trên bốn mươi tuổi, cùng đàn bà trẻ con lên tàu, kể cả mọi hành lý mà binh lính không nhất thiết phải giữ lại cho nhu cầu cá nhân. Hai vị tướng lớn tuổi nhất, Philesius và Sophaenetus, được giao trọng trách quản lý số người này; đoàn người xuống tàu, trong khi số còn lại tiếp tục hành quân, vì con đường lúc này đã được hoàn thiện. Tiếp tục hành quân suốt ngày hôm đó và ngày tiếp theo, đến ngày thứ ba, họ tới Cerasus, một thành phố Hy Lạp nằm ven biển, vốn là thuộc địa của Sinope, thuộc vùng đất của người Colchians. Tại đây, họ dừng chân mười ngày để duyệt binh và kiểm kê quân số vũ trang; kết quả cho thấy còn lại tám ngàn sáu trăm người. Đó là tất cả những người đã sống sót; số còn lại đều đã bỏ mạng dưới tay kẻ thù, hoặc do tuyết lạnh, hoặc vì bệnh tật.

Cũng vào thời gian và địa điểm này, họ phân chia số tiền thu được từ việc bán tù binh. Một phần mười số tiền đó được chọn ra để dâng lên thần Apollo và nữ thần Artemis vùng Ephesus, rồi chia cho các vị tướng; mỗi người nhận một phần để giữ gìn cho các vị thần, riêng Neon người Asinaea (1) nhận thay phần của Cheirisophus.

Với phần tiền của mình, Xenophon cho làm một lễ vật dâng lên thần Apollo và đặt nó vào kho báu của người Athena tại Delphi (2). Trên lễ vật có khắc tên ông cùng tên Proxenus, người bạn đã tử trận cùng Clearchus. Món quà dành cho nữ thần Artemis vùng Ephesus ban đầu được ông để lại ở châu Á, ngay khi ông rời khỏi vùng đất đó cùng Agesilaus trong cuộc hành quân tới Boeotia (3). Ông ký thác nó cho Megabyzus, vị quản đền của nữ thần, vì nghĩ rằng chuyến đi sắp tới của mình ẩn chứa nhiều hiểm nguy. Ông dặn Megabyzus rằng nếu ông còn sống trở về, hãy trả lại vật ký gửi đó cho ông; nhưng nếu chẳng may ông gặp chuyện bất trắc, thì hãy dùng số tiền đó để làm một vật phẩm dâng lên Artemis, bất kể là vật gì mà ông ta cho là xứng đáng với nữ thần.

Trong thời gian bị lưu đày, khi Xenophon đã được người Lacedaemon cho định cư tại Scillus (4), một nơi nằm trên con đường chính dẫn tới Olympia, thì Megabyzus trên đường tới Olympia để xem các cuộc tranh tài, đã ghé qua và trả lại vật ký gửi cho ông. Xenophon dùng số tiền đó mua cho nữ thần một mảnh đất tại nơi mà thần linh đã chỉ dẫn cho ông. Thật tình cờ, mảnh đất ấy cũng có con sông Selinus chảy qua, giống hệt như tại Ephesus, con sông Selinus chảy qua ngôi đền của nữ thần Artemis, và dưới cả hai dòng sông đều có cá và vẹm. Khu đất tại Scillus này là nơi săn bắn lý tưởng cho mọi loài thú rừng.

Tại đây, bằng số tiền thánh, ông cho xây một bàn thờ và một ngôi đền. Từ đó về sau, mỗi năm ông đều trích một phần mười hoa lợi của mảnh đất vào đúng mùa vụ để tế lễ nữ thần, còn tất cả dân cư và hàng xóm, cả nam lẫn nữ, đều cùng tham gia ngày hội. Chính nữ thần đã ban cho những người dự tiệc thịt, bánh mì, rượu và đồ ngọt, cùng những phần tế phẩm từ đồng cỏ thánh, và cả những con thú săn được; bởi lẽ các con trai của Xenophon cùng con trai của những người dân khác luôn tổ chức những chuyến đi săn trước ngày lễ hội, nơi bất kỳ người trưởng thành nào muốn đều có thể tham gia. Thú săn được từ chính khu vực thánh địa, và một phần từ Pholoe (5), bao gồm lợn rừng, linh dương và hươu nai. Khu đất này nằm trên con đường thẳng từ Lacedaemon tới Olympia, cách đền thờ thần Zeus tại Olympia khoảng hai mươi furlong. Bên trong khu vực thánh địa là những đồng cỏ và đồi cây, rất thích hợp cho việc chăn nuôi lợn, dê, gia súc và ngựa, khiến cho ngay cả những con vật thồ hàng của những người hành hương đi ngang qua đây trong ngày lễ cũng được hưởng những đồng cỏ tươi tốt. Ngôi đền được bao quanh bởi một vườn cây ăn quả, cho trái ngọt theo mùa. Bản thân ngôi đền là phiên bản thu nhỏ của ngôi đền lớn tại Ephesus, và bức tượng nữ thần cũng giống hệt bức tượng vàng tại Ephesus, chỉ khác là nó được làm bằng gỗ cây bách chứ không phải bằng vàng. Bên cạnh ngôi đền có một cột đá khắc dòng chữ:—NƠI NÀY LÀ THÁNH ĐỊA CỦA ARTEMIS. NGƯỜI NÀO NẮM GIỮ VÀ HƯỞNG HOA LỢI TẠI ĐÂY CÓ NGHĨA VỤ PHẢI TẾ LỄ MỘT PHẦN MƯỜI SẢN VẬT HÀNG NĂM. VÀ DÙNG PHẦN CÒN LẠI ĐỂ TU BỔ NGÔI ĐỀN. NẾU CÓ AI KHÔNG LÀM TRÒN BỔN PHẬN NÀY, CHÍNH NỮ THẦN SẼ ĐỂ MẮT ĐẾN VÀ KHÔNG BỎ QUA VIỆC ĐÓ.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 10 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.