Đêm hôm ấy oi bức và âm u, bầu trời viền một sắc đỏ của ánh hoàng hôn giữa hè vương vấn không thôi. Họ ngồi bên cửa sổ mở toang, cố tưởng tượng rằng không khí ở đó có phần dịu mát hơn. Những tán cây và bụi rậm trong vườn đứng bất động và sẫm tối; xa xa ngoài lòng đường, một ngọn đèn gas cháy sáng, nổi bật màu cam rực rỡ trên nền trời chiều mờ ảo. Xa hơn nữa là ba ngọn đèn tín hiệu của đường sắt hắt lên bầu trời đang sầm lại. Người đàn ông và người phụ nữ nói chuyện với nhau bằng giọng khẽ khàng.
- Anh ấy không nghi ngờ gì chứ? - người đàn ông hỏi, có chút hồi hộp.
- Làm gì có chuyện đó - cô cáu kỉnh đáp, như thể điều đó cũng làm cô ta bực bội. - Anh ta chẳng nghĩ gì ngoài nhà máy với giá nhiên liệu cả. Anh ta chẳng có chút trí tưởng tượng hay chất thơ nào sất.
- Mấy kẻ làm nghề sắt thép này thì làm gì có - hắn nói bằng giọng ra điều dạy đời. - Bọn chúng chẳng có trái tim.
- Hắn thì chắc chắn là không - cô ta đáp. Cô quay gương mặt đầy bất mãn của mình ra phía cửa sổ. Âm thanh gầm rú và lao vút từ đằng xa vọng lại gần hơn và lớn dần lên; ngôi nhà rung chuyển; người ta nghe thấy tiếng lạch cạch bằng kim loại của toa xe chở than. Khi đoàn tàu lao qua, một luồng ánh sáng chói lọi hắt lên phía trên đoạn đường đào sâu cùng cuồng phong khói bụi mịt mù; một, hai, ba, bốn, năm, sáu, bảy, tám hình chữ nhật đen sì — tám toa tàu — lướt qua khoảng xám mờ của đoạn đắp cao, rồi đột ngột biến mất từng chiếc một vào trong cổ họng của đường hầm, dường như nuốt trọn cả đoàn tàu, khói và âm thanh vào trong một cú nuốt thốc duy nhất theo toa cuối cùng.
- Xứ sở này xưa kia từng hoang sơ và tươi đẹp biết bao - hắn nói; - còn bây giờ — nó chẳng khác gì địa ngục. Phía dưới kia — toàn là lò gốm với những ống khói phun lửa và bụi vào mặt đất trời... Nhưng có hề gì đâu? Rồi mọi thứ sẽ chấm dứt, chấm dứt tất cả sự tàn nhẫn này... Vào ngày mai.
Hắn thốt từ cuối cùng bằng một tiếng thì thầm.
- Ngày mai - cô ta nói, cũng thầm thì và vẫn dán mắt ra ngoài cửa sổ.
- Em yêu! - hắn nói, đặt tay lên tay cô.
Cô giật mình quay lại, và ánh mắt họ xoáy sâu vào nhau. Ánh mắt cô dịu lại trước cái nhìn của hắn. - Anh yêu của em! - cô nói, rồi tiếp: - Thật là kỳ lạ làm sao — khi anh bước vào cuộc đời em thế này — để mở ra —
Cô ngập ngừng.
- Để mở ra? - hắn hỏi.
- Cả thế giới kỳ diệu này — cô chần chừ, rồi nói nhỏ hơn nữa — thế giới tình yêu này cho em.
Rồi bỗng cánh cửa kêu khẽ một tiếng và khép lại. Họ quay đầu nhìn, và hắn giật nảy người lùi phắt lại. Đứng trong bóng tối của căn phòng là một bóng người cao lớn, lặng thờ. Họ lờ mờ nhìn thấy khuôn mặt trong ánh sáng nhập nhoạng, với những vệt tối vô cảm bên dưới hàng chân mày rậm. Mọi cơ bắp trên người Raut bỗng trở nên căng cứng. Cánh cửa đã mở ra từ bao giờ? Hắn đã nghe được những gì? Hắn đã nghe thấy hết chưa? Hắn đã thấy những gì? Một mớ câu hỏi hỗn độn.
Cuối cùng, giọng nói của người mới đến cũng cất lên sau một khoảng lặng tưởng chừng kéo dài vô tận. - Sao nào? - hắn hỏi.
- Tôi cứ sợ mình đến lỡ hẹn với anh, Horrocks - người đàn ông bên cửa sổ lên tiếng, tay bấu chặt lấy gờ cửa sổ. Giọng hắn không được vững.
Dáng người vụng về của Horrocks bước ra từ bóng tối. Hắn không đáp lại lời của Raut. Chỉnh đốn lại một lát, hắn đứng sững ngay trên đầu họ.
Trái tim người phụ nữ lạnh giá đi. - Tôi đã bảo anh Raut rằng rất có thể anh sẽ về mà - cô nói bằng một giọng không hề run rẩy.
Horrocks vẫn im lặng, sụp xuống ngồi phịch lên chiếc ghế cạnh bàn làm việc nhỏ của cô. Đôi bàn tay to lớn của hắn nắm chặt lại; lúc này người ta có thể thấy ánh lửa trong mắt hắn hắt ra từ dưới bóng mày. Hắn đang cố lấy lại hơi thở. Ánh mắt hắn đảo từ người phụ nữ mà hắn từng tin tưởng sang người bạn mà hắn từng tin tưởng, rồi lại quay về phía người phụ nữ.
Đến lúc này và trong khoảnh khắc ấy, cả ba người đều láng mang hiểu rõ lòng nhau. Thế nhưng chẳng ai dám thốt lên một lời để giải tỏa những bức bối đang nghẹn đằng cổ họng.
Chính giọng nói của người chồng cuối cùng đã phá vỡ sự im lặng.
- Anh muốn gặp tôi chứ? - hắn hỏi Raut.
Raut giật mình khi nghe hỏi. - Tôi đến để gặp anh mà - hắn nói, quyết tâm dối trá đến cùng.
- Ừ - Horrocks nói.
- Anh đã hứa - Raut nói - là sẽ cho tôi xem một vài hiệu ứng đẹp mắt của ánh trăng và khói.
- Tôi đã hứa cho anh xem một vài hiệu ứng đẹp mắt của ánh trăng và khói - Horrocks lặp lại bằng một giọng vô hồn.
- Và tôi nghĩ mình có thể tạt qua gặp anh tối nay trước khi anh xuống nhà máy - Raut nói tiếp - để đi cùng anh.
Lại một khoảng lặng nữa trôi qua. Gã này định coi nhẹ chuyện này thật sao? Rốt cuộc thì hắn có biết chuyện gì không? Hắn đã ở trong phòng bao lâu rồi? Thế nhưng ngay cả vào khoảnh khắc họ nghe tiếng cửa mở, tư thế của hai người lúc đó... Horrocks liếc nhìn nét mặt nghiêng của người phụ nữ, mờ ảo và tái nhợt trong ánh sáng nhập nhoạng. Rồi hắn liếc sang Raut, và dường như chợt lấy lại được bình tĩnh. - Dĩ nhiên rồi - hắn nói - tôi có hứa là sẽ dẫn anh đi xem nhà máy trong những điều kiện ánh sáng kịch tính nhất mà. Thật lạ là tôi lại có thể quên được chứ.
- Nếu tôi làm phiền anh — - Raut bắt đầu.
Horrocks lại giật mình. Một luồng sáng mới vừa lóe lên trong đôi mắt ngột ngạt và âm u của hắn. - Không phiền chút nào - hắn nói.
- Anh đã kể cho anh Raut nghe về tất cả những sự tương phản giữa lửa và bóng tối mà anh cho là tuyệt vời đó chưa? - người phụ nữ lúc này mới quay sang chồng mình, sự tự tin đang quay trở lại trong cô, giọng nói cao hơn bình thường nửa tông — cái lý thuyết khủng khiếp của anh rằng máy móc là thứ đẹp đẽ, còn mọi thứ khác trên đời đều xấu xí ấy. Em cứ nghĩ anh ấy sẽ không tha cho anh đâu, anh Raut. Đó là lý thuyết lớn của anh ấy, là phát minh duy nhất của anh ấy về nghệ thuật đấy.
- Tôi vốn chậm chạp trong việc đưa ra phát minh - Horrocks cộc cằn nói, dội cho cô một gáo nước lạnh ngắt. - Nhưng những gì tôi phát minh ra... - Hắn dừng lại.
- Sao nào? - cô hỏi.
- Không có gì; - và đột ngột hắn đứng phắt dậy.
- Tôi đã hứa dẫn anh đi xem nhà máy mà - hắn nói với Raut, rồi đặt bàn tay to lớn, vụng về của mình lên vai người bạn. - Và anh sẵn sàng đi chưa?
- Rất sẵn sàng - Raut nói, đồng thời đứng lên.
Lại một khoảng lặng nữa. Mỗi người bọn họ đều nheo mắt nhìn xuyên qua màn chạng vạng lờ mờ để dò xét hai người kia.
Bàn tay Horrocks vẫn đặt trên vai Raut. Raut vẫn thoáng tưởng rằng sự việc rốt cuộc chỉ là chuyện vặt vãnh. Nhưng vợ của Horrocks thì hiểu rõ chồng mình hơn, cô biết sự im lặng cộc cằn trong giọng nói của hắn, và sự hoang mang trong tâm trí cô mang hình hài mơ hồ của một tai họa thể xác. - Thôi được - Horrocks nói, rồi buông tay ra, quay người hướng về phía cửa.
- Mũ của tôi đâu? - Raut đảo mắt tìm trong ánh sáng lờ mờ.
- Kia là giỏ đựng đồ khâu của tôi cơ mà - Mrs. Horrocks bật cười trong một cơn nấc cụt nghẹn ngào. Tay họ chạm vào nhau ở phần lưng ghế. - Đây rồi! - hắn nói. Cô có sự thôi thúc muốn cất tiếng cảnh báo anh ta bằng giọng thì thầm, nhưng lại chẳng thể thốt nên lời. "Đừng đi!" và "Hãy đề phòng hắn!" tranh giành nhau trong tâm trí cô, và khoảnh khắc trôi qua vùn vụt.
- Cầm được chưa? - Horrocks hỏi khi đang đứng với cánh cửa mở hé.
Raut bước về phía hắn. - Tốt hơn là nên chào tạm biệt Mrs. Horrocks đi chứ - người chủ xưởng sắt nói, giọng điệu còn cộc cằn lạnh lùng hơn lúc nãy.
Raut giật mình quay lại. - Chào buổi tối, Mrs. Horrocks - hắn nói, và tay họ chạm vào nhau.
Horrocks giữ cánh cửa mở với một vẻ lịch sự mang tính nghi thức vốn không hề có ở hắn đối với đàn ông. Raut bước ra ngoài, và rồi, sau một cái nhìn không lời dành cho vợ, người chồng liền nối gót theo sau. Cô đứng bất động trong khi tiếng bước chân nhẹ nhàng của Raut và tiếng bước chân nặng nề của chồng cô, giống như bè trầm và bè cao, cùng nhau đi qua hành lang. Cửa chính sập mạnh một cái rõ to. Cô di chuyển chậm chạp đến bên cửa sổ, đứng rướn người ra ngoài dõi theo. Hai người đàn ông xuất hiện chốc lát ở cổng ra vào ngoài đường, đi dưới cột đèn đường, rồi bị nuốt chửng bởi những lùm cây tối sầm. Ánh đèn đường rọi lên khuôn mặt họ trong chốc lát, chỉ để lộ ra những vệt nhợt nhạt vô nghĩa, không hề hé lộ điều gì về những gì cô vẫn đang sợ hãi, hoài nghi và mỏi mòn khao khát muốn biết. Rồi cô khuỵu xuống, thu mình ngồi thụp trên chiếc bành tô lớn, đôi mắt mở trừng trừng nhìn ra những đốm lửa đỏ từ các lò luyện đang chập chờn trên bầu trời. Một tiếng đồng hồ sau cô vẫn ở nguyên đó, tư thế hầu như không thay đổi.
Sự tĩnh mịch ngột ngạt của buổi chiều đè nặng lên vai Raut. Họ sóng bước bên nhau đi dọc con đường trong im lặng, rồi rẽ vào lối mòn làm bằng xỉ than đang mở ra khung cảnh thung lũng trước mắt.
Một lớp sương mù màu lam, nửa bụi nửa hơi nước, phủ lên thung lũng dài một vẻ huyền bí. Phía xa là Hanley và Etruria, những khối hình xám xịt và tối tăm, được phác họa mờ nhạt bởi những chấm vàng thưa thớt của đèn đường, và rải rác đâu đó là một ô cửa sổ hắt ánh đèn gas, hay ánh sáng vàng rực của một nhà máy tăng ca muộn hoặc một quán rượu đông đúc. Vươn lên khỏi những khối hình đó, rõ ràng và mảnh mai trên nền trời chiều, là vô số những chiếc ống khói cao ngút, phần lớn đangả khói nghi ngút, một số ít không khói trong mùa "nghỉ". Đâu đó một mảng nhợt nhạt và hình dáng cái tổ ong lùn vòi vọi hiện lên vị trí của một xưởng gốm hoặc một cỗ máy quay, đen sì và sắc nét trên nền trời đỏ rực phía dưới, đánh dấu một khu mỏ nơi người ta khai thác loại than óng ánh sắc cầu vồng của vùng này. Gần hơn chút nữa là dải đường sắt rộng lớn và những đoàn tàu ẩn hiện đang chuyển mảng — tiếng xình xịch và ì àm đều đặn, mỗi lần chuyển động lại vang lên một tiếng va chạm lanh lảnh cùng chuỗi nhịp đập dồn dập, và những luồng hơi nước trắng xóa xuất hiện ngắt quãng vắt ngang qua khung cảnh phía xa. Và bên trái, nằm giữa tuyến đường sắt và khối đen của ngọn đồi thấp phía xa, bao trùm toàn bộ khung cảnh, khổng lồ, đen như mực và đội trên đầu vầng khói cùng những ngọn lửa chập chờn, chính là những cỗ xi-lanh khổng lồ thuộc Lò Luyện Cao của Công ty Jeddah, những tòa nhà trung tâm của xưởng sắt lớn do Horrocks làm quản lý. Chúng sừng sững nặng nề và đầy đe dọa, chìm trong cơn hỗn độn bất tận của những ngọn lửa và dòng sắt nóng chảy sôi sùng sục, xung quanh chân chúng là tiếng máy cán lăn lạch cạch, chiếc búa hơi nện thình thịch và văng những tia lửa sắt trắng tung tóe khắp nơi. Ngay khi họ nhìn, một xe chở đầy nhiên liệu được trút thẳng vào một trong những gã khổng lồ, những ngọn lửa đỏ bừng bừng lóe lên, và một đám khói lẫn bụi đen cuồn cuộn bốc ngược lên trời.
- Quả thực là các anh có được một chút màu sắc cho mấy cái lò luyện đấy chứ - Raut phá vỡ sự im lặng vốn đã trở nên đầy lo âu.
Horrocks hừ nhẹ một tiếng. Hắn đứng đút hai tay vào túi quần, cau mày nhìn xuống đoạn đường sắt mờ ảo đang bốc hơi cùng khu nhà máy sắt bận rộn phía xa, cau mày như thể đang suy nghĩ về một vấn đề hóc búa nào đó.
Raut liếc nhìn hắn rồi lại quay đi nơi khác. - Lúc này thì hiệu ứng ánh trăng của anh xem chừng chưa được chín muồi cho lắm - hắn nói tiếp, ngước mắt nhìn lên; - mặt trăng vẫn còn bị che khuất bởi những tàn dư của ban ngày.
Horrocks trừng mắt nhìn hắn với vẻ mặt của một kẻ vừa tỉnh giấc. - Tàn dư của ban ngày ư?... Dĩ nhiên, dĩ nhiên rồi. - Hắn cũng ngước nhìn vầng trăng vẫn còn nhợt nhạt trên bầu trời giữa hè. - Đi thôi - hắn đột ngột nói, rồi siết chặt lấy cánh tay Raut bước về phía con đường mòn dẫn từ chỗ họ xuống đường sắt.
Raut khựng lại. Ánh mắt họ chạm nhau và đọc được vô vàn điều trong khoảnh khắc mà môi họ suýt thốt thành lời. Bàn tay Horrocks siết chặt lại rồi nới lỏng ra. Hắn buông tay, và trước khi Raut kịp nhận ra thì họ đã khoác tay nhau, kẻ không mấy tự nguyện bước đi trên con đường mòn.
- Anh thấy hiệu ứng tuyệt đẹp của mấy tín hiệu đường sắt hướng về phía Burslem chứ - Horrocks bỗng nhiên tuôn ra một thôi một hồi, bước sải dài và siết chặt khuỷu tay hơn — những ngọn đèn xanh lá nhỏ xíu cùng đèn đỏ đèn trắng, tất cả nổi bật trên màn sương mù. Anh có con mắt thẩm mỹ đấy chứ, Raut ạ. Tuyệt thật đấy. Và hãy nhìn mấy cái lò luyện của tôi kìa, chúng sừng sững hiện ra trước mắt chúng ta thế nào khi đi xuống đồi. Cái bên phải kia là đứa cưng của tôi đấy — cao tới bảy mươi thước. Chính tay tôi đóng đầy nó đấy, và nó đã hì hục sôi sục vui vẻ với đống sắt trong bụng suốt năm năm ròng rồi đấy. Tôi có một sự say mê đặc biệt với nó. Dải màu đỏ đằng kia — một mảng cam ấm áp tuyệt đẹp mà anh có thể gọi tên, Raut ạ — đó là mấy cái lò luyện kết luyện, và kìa, trong ánh sáng nóng rực đó, ba cái bóng đen — anh vừa thấy tia lửa trắng tóe ra từ chiếc búa hơi chưa?— đó chính là mấy cái máy cán. Đi mau nào! Keng, lạch cạch, nó rền vang lướt dọc qua sàn nhà biết bao! Tấm thiết mỏng đấy, Raut ạ — thứ vật liệu tuyệt vời làm sao. Gương thủy tinh chẳng là cái thá gì khi thứ đó ra lò đâu. Và, ọp! chiếc búa lại nện xuống kìa. Đi thôi!
Hắn buộc phải ngừng nói để lấy lại hơi thở. Cánh tay hắn xoắn chặt vào tay Raut với một lực ghì tê dại. Hắn sải bước cắm cổ đi xuống con đường tối tăm hướng về phía đường sắt như thể bị ma ám. Raut chẳng thốt nổi một lời nào, chỉ dốc toàn lực ghì lại chống lại cái sức kéo của Horrocks.
- Này - lúc này hắn lên tiếng, cười một cách đầy hồi hộp nhưng ẩn giấu bên dưới giọng điệu là một tiếng gầm gừ - sao tự dưng anh lại bóp nát tay tôi thế hả Horrocks, và lôi tôi đi như thế này?
Cuối cùng Horrocks cũng buông hắn ra. Thái độ của hắn lại thay đổi. - Bóp nát tay anh á? - hắn nói. - Xin lỗi nhé. Nhưng chính anh là người dạy tôi cái mánh khóe đi đứng thân mật kiểu đó cơ mà.
- Thế thì anh vẫn chưa học được sự tinh tế của nó rồi - Raut lại bật cười một cách gượng gạo. - Chúa mới biết! Tay tôi bầm tím hết cả rồi đây này. - Horrocks không hề nói một lời xin lỗi. Lúc này họ đang đứng ở gần chân đồi, sát ngay hàng rào giáp đường sắt. Nhà máy sắt đã lớn dần lên và trải rộng ra theo bước chân họ tiến lại gần. Lúc này họ phải ngước nhìn lên các lò luyện cao thay vì nhìn xuống; khung cảnh xa xôi của Etruria và Hanley đã khuất hút tầm mắt khi họ đi xuống. Ngay trước mặt họ, cạnh rào chắn, một tấm biển báo nhô lên, mang dòng chữ "HÃY ĐỀ PHÒNG TÀU HỎA" hãy còn lờ mờ hiện hữu, bị che khuất một nửa bởi những vệt bùn lẫn than.
- Hiệu ứng tuyệt đẹp - Horrocks nói, vung tay ra hiệu. - Kìa có đoàn tàu đến. Những làn khói phì ra, ánh sáng màu cam rực rỡ, con mắt ánh sáng tròn vo ở phía trước, tiếng lạch cạch du dương. Hiệu ứng tuyệt vời! Nhưng mấy cái lò luyện của tôi ngày xưa còn đẹp hơn thế nhiều, trước khi chúng ta nhét mấy cái phễu vào cổ họng chúng và giữ lại khí đốt cơ.
- Sao cơ? - Raut hỏi. - Phễu á?
- Phễu chứ sao, anh bạn. Tôi sẽ cho anh xem tận mắt một cái. Lửa ngày trước thường phun ra khỏi những cái cổ họng để ngỏ, những trụ mây khổng lồ — cái gì nhỉ? — ban ngày thì khói đỏ khói đen, ban đêm thì là những cột lửa rực trời. Giờ thì chúng ta dẫn nó ra ngoài — bằng những đường ống, rồi đốt nó để sưởi ấm luồng khí thổi, và phía trên được bịt kín bởi một cái phễu. Anh sẽ thấy thích thú với cái phễu đó cho mà xem.
- Nhưng thỉnh thoảng - Raut nói - anh vẫn thấy có những luồng lửa và khói bùng lên ở phía trên đó còn gì.
Cái phễu không được cố định cứng, nó được treo bằng một sợi xích nối vào đòn bẩy và được cân bằng bởi một hệ thống đối trọng. Anh sẽ được tận mắt chứng kiến. Nếu không thì dĩ nhiên chẳng có cách nào đưa nhiên liệu vào trong đó được. Thỉnh thoảng cái phễu hạ xuống, và ngọn lửa bùng phát bật ra ngoài.
- Tôi hiểu rồi - Raut nói. Hắn ngoái nhìn lại sau lưng. - Trăng sáng hơn rồi đấy - hắn nói.
- Đi thôi - Horrocks đột ngột cất tiếng, lại bấu chặt lấy vai Raut và kéo xốc hắn về phía lối sang đường sắt. Và rồi một trong những sự việc chớp nhoáng ấy xảy ra, vô cùng sống động nhưng lại diễn ra nhanh đến mức khiến người ta hoài nghi và choáng váng. Khi đi được nửa đường, bàn tay Horrocks đột ngột siết chặt lấy hắn như cái ê-tô, giật ngược hắn lại và quay nửa vòng khiến hắn phải ngước nhìn lên đường ray. Và kìa, một chuỗi các cửa sổ toa tàu rực ánh đèn thu gọn lại vụng về chớp nhoáng khi lao về phía họ, cùng lúc đó ánh đèn đỏ và vàng của đầu máy ngày một lớn dần, lao thẳng rầm rập về phía họ. Khi hiểu ra điều này có nghĩa là gì, hắn quay mặt về phía Horrocks, dùng toàn lực đẩy cái cánh tay đang giữ chặt hắn giữa hai đường ray ra. Cuộc giằng co kéo dài chưa đến một giây. Chắc chắn như việc Horrocks giữ hắn ở đó, thì cũng chắc chắn là hắn đã bị lôi xềnh xệch ra khỏi chốn hiểm nguy một cách đầy thô bạo.
- Tránh ra - Horrocks thốt lên một tiếng thở dốc khi đoàn tàu rầm rập chạy qua, và họ đứng thở hổn hển bên cánh cổng dẫn vào nhà máy sắt.
- Tôi không thấy nó đến - Raut nói, dẫu cho bản thân đang lo sợ, hắn vẫn cố giữ vẻ giao tiếp bình thường.
Horrocks hừ nhẹ một tiếng đáp lại. - Cái phễu - hắn nói, rồi ra vẻ như một kẻ vừa lấy lại bình tĩnh, - Tôi cứ tưởng anh không nghe thấy.
- Tôi không thấy thật mà - Raut nói.
- Có chết tôi cũng không đời nào để anh bị tàu cán lúc nãy đâu - Horrocks nói.
- Lúc đó tôi mất hết cả bình tĩnh rồi - Raut nói.
Horrocks đứng lặng chừng nửa phút, rồi đột ngột quay người hướng về phía nhà máy sắt. - Kìa xem những đống lớn này của tôi, những đống xỉ than này trông mới tuyệt làm sao trong đêm tối! Chiếc xe goòng đằng kia, tít trên cao kìa! Nó chạy ngược lên, rồi trút sạch xỉ than xuống. Hãy nhìn thứ chất liệu đỏ rực đang phập phồng trượt dài xuống sườn dốc kìa. Khi chúng ta tiến lại gần, đống xỉ cao lên và che khuất cả các lò luyện cao. Hãy nhìn cái vẻ rung rinh phía trên lò lớn kìa. Không đi lối đó! Đi lối này, đi giữa những đống xỉ. Lối đó dẫn đến mấy lò luyện kết luyện, nhưng tôi muốn cho anh xem con kênh trước đã.
Hắn tiến lại túm lấy khuỷu tay Raut, và thế là họ sóng bước bên nhau đi tới. Raut trả lời Horrocks một cách mơ hồ. Rốt cuộc thì điều gì đã xảy ra trên đường ray vậy, hắn tự hỏi mình? Phải chăng hắn đang tự huyễn hoặc bản thân bằng trí tưởng tượng của mình, hay Horrocks thực sự đã níu hắn lại ngay sát đường ray tàu hỏa? Suýt chút nữa thì hắn bị sát hại rồi sao?
Giả sử con quái vật lầm lì, cau có này biết được chuyện gì đó thì sao? Chỉ trong một hai phút đó, Raut thực sự cảm thấy sợ hãi cho tính mạng của mình, nhưng rồi tâm trạng ấy cũng qua đi khi hắn tự lý giải lại. Rốt cuộc thì Horrocks có thể đã chẳng nghe thấy gì. Dù sao đi nữa, hắn cũng đã kéo mình ra khỏi nguy hiểm kịp thời đấy thôi. Thái độ kỳ lạ của hắn có lẽ chỉ là do cơn ghen tuông vẩn vơ mà hắn từng thể hiện trước đó mà thôi. Lúc này hắn đang nói về những đống tro tàn và con kênh. - Hả? - Horrocks nói.
- Gì cơ? - Raut nói. - Chứ sao nữa! Làn sương mờ ảo dưới ánh trăng. Đẹp tuyệt!
- Kênh đào của chúng ta - Horrocks đột ngột dừng chân lại nói. - Kênh đào của chúng ta dưới ánh trăng và ánh lửa trông thật vĩ đại. Anh chưa thấy bao giờ à? Nghĩ mà xem! Anh đã dành quá nhiều buổi tối để lăng nhăng ở Newcastle rồi. Tôi bảo đảm với anh, về độ rực rỡ tráng lệ thực sự ấy mà——Nhưng rồi anh sẽ được thấy. Nước sôi...
Khi họ bước ra khỏi mê cung gồm những đống xỉ than, quặng và than đá, những âm thanh của máy cán đột ngột ập vào tai họ, lớn, gần và rõ mồn một. Ba người công nhân phảng phất bóng người đi ngang qua và đưa tay chạm vành mũ chào Horrocks. Khuôn mặt họ mờ ảo trong bóng tối. Raut cảm thấy một sự thôi thúc vô ích muốn cất lời chào họ, và trước khi hắn kịp định hình từ ngữ thì họ đã khuất vào màn đêm. Horrocks chỉ tay về phía con kênh đang nằm sát ngay trước mặt họ lúc này: một nơi trông thật kỳ dị dưới ánh phản chiếu đỏ như máu của các lò luyện. Nước nóng dùng để làm mát các ống thổi chảy vào đó, từ khoảng năm mươi thước phía trên — một dòng nước cuồn cuộn, suýt thì sôi sục đổ về, và hơi nước bốc lên từ mặt nước thành từng vệt trắng lặng lẽ, quấn quýt lấy họ một cách ẩm ướt, một chuỗi những bóng ma liên tiếp trồi lên từ dòng nước xoáy đen và đỏ, làn sương trắng bốc lên khiến đầu óc quay cuồng. Cái tháp đen bóng loáng của lò luyện cao lớn hơn vươn lên trên đầu xuyên qua làn sương mù, và thứ âm thanh hỗn độn ồn ào của nó lấp đầy tai họ. Raut tránh xa mép nước và chăm chú quan sát Horrocks.
- Ở đây nó có màu đỏ - Horrocks nói, làn hơi nước đỏ như máu đỏ và nóng hổi như tội lỗi; nhưng đằng kia, nơi ánh trăng chiếu vào và sương lướt qua những đống xỉ than, nó trắng như cái chết.
Raut quay đầu đi trong chốc lát, rồi vội vã quay lại tiếp tục canh chừng Horrocks. - Đi ra mấy cỗ máy cán nào - Horrocks nói. Ánh mắt đe dọa lúc nãy không còn hiện rõ quá mức vào lúc đó, và Raut cảm thấy hơi yên tâm đôi chút. Nhưng dẫu vậy, rốt cuộc Horrocks có ý gì khi nói "trắng như cái chết" và "đỏ như tội lỗi"? Chỉ là trùng hợp thôi chăng?
Họ đến đứng sau mấy người công nhân luyện kết luyện một lúc, rồi đi xuyên qua các xưởng cán, nơi giữa tiếng ầm ĩ không dứt, chiếc búa hơi hoạt động đều đặn nện kiệt nước ra khỏi những thanh sắt mềm oặt, và những gã Titan da ngăm đen, bán khỏa thân đẩy những thanh kim loại dẻo quẹo, hệt như sáp niêm phong nóng chảy, lướt qua giữa các bánh xe. - Đi nào - Horrocks thì thầm vào tai Raut; và họ bước đến ghé mắt nhìn qua lỗ kính nhỏ phía sau các ống thổi, và thấy đống lửa hỗn độn đang oằn mình giãy giụa trong cái hố của lò luyện cao. Nó khiến một bên mắt bị lóa đi một lúc. Rồi, với những mảng xanh và xanh dương nhảy múa khắp chốn tối tăm, họ đi đến chiếc thang máy dùng để đưa những xe goòng chứa quặng, nhiên liệu và vôi lên đỉnh của cỗ xi-lanh khổng lồ.
Và khi bước ra chiếc đường ray hẹp treo lơ lửng bên trên lò luyện, những mối hoài nghi lại ùa về trong tâm trí Raut. Liệu đứng ở đây có khôn ngoan không? Nếu Horrocks thực sự biết — tất cả mọi chuyện! Dù cố gắng thế nào đi nữa, hắn cũng không sao cưỡng lại được một cơn run rẩy dữ dội. Ngay dưới chân hắn là một khoảng không hun hút sâu tới bảy mươi thước. Đây là một nơi nguy hiểm. Họ lách qua một chiếc xe chở nhiên liệu để đến được lan can bao quanh cái đỉnh lò. Mùi hăng nồng của lò luyện, thứ hơi lưu huỳnh lẫn với vị đắng ngắt cay xè, dường như khiến sườn đồi Hanley ở đằng xa cũng phải rung lên. Vầng trăng lúc này đang nhô ra từ một đám mây trôi, lơ lửng giữa bầu trời phía trên những đường nét uốn lượn rợp bóng cây của Newcastle. Con kênh đang bốc hơi nước uốn lượn chạy khuất đi từ phía dưới chân họ qua một nhịp cầu mờ ảo, rồi biến mất vào lớp sương mù mờ mịt của những cánh đồng phẳng lặng hướng về phía Burslem.
- Kia là cái phễu mà tôi vừa nói với anh đấy - Horrocks hét lên; - và bên dưới nó là sáu mươi thước lửa cùng kim loại nóng chảy, với luồng không khí từ lò thổi sủi bọt qua nó giống như khí ga trong nước ngọt có ga vậy.
Raut bám chặt lấy thanh lan can, trân trân nhìn xuống cái phễu. Sức nóng thật kinh khủng. Tiếng sôi sùng sục của sắt và âm thanh gầm rú của luồng khí thổi tạo nên một bản hòa tấu đinh tai nhức óc át cả giọng của Horrocks. Nhưng sự tình đã đến nước này thì đành phải dấn tới thôi. Có lẽ, suy cho cùng...
- Ở ngay chính giữa kia - Horrocks gào lên, - nhiệt độ gần như đạt tới một nghìn độ. Nếu anh bị thả rơi xuống đó... sẽ bùng cháy thành ngọn lửa ngay tức khắc giống như một nhúm thuốc súng ném vào ngọn nến vậy. Đưa tay ra mà cảm nhận sức nóng từ hơi thở của nó xem. Chà, ngay cả ở trên này tôi còn từng thấy nước mưa bốc hơi sôi sục ngay trên mấy chiếc xe goòng cơ mà. Và cái phễu đằng kia kìa. Nó nóng chết tiệt, thừa sức để nướng chín mọi thứ. Mặt trên của nó lên tới ba trăm độ đấy.
- Ba trăm độ ư! - Raut thốt lên.
- Ba trăm độ C đấy, nhớ lấy! - Horrocks nói. - Nó sẽ nấu sôi cạn máu trong người anh trong chớp mắt cho xem.
- Hả? - Raut thốt lên và quay người lại.
- Nấu sôi cạn máu trong người anh trong... Không, anh đừng có hòng!
- Thả tôi ra! - Raut hét lên. - Buông tay tôi ra!
Bằng một tay hắn túm lấy thanh lan can, rồi bằng cả hai tay. Trong chốc lát, hai người đàn ông đứng chao đảo. Rồi bất ngờ, với một cú giật mạnh, Horrocks đã vặn người kéo hắn tuột khỏi chỗ bám. Hắn chộp lấy Horrocks nhưng hụt, chân hắn hẫng xuống khoảng không trung; giữa không trung hắn xoăn người lại, rồi má, vai và đầu gối cùng lúc va sầm vào cái phễu nóng rực.
Hắn bám lấy sợi xích dùng để treo cái phễu, và vật đó lún xuống một chút xíu khi hắn đập người vào. Một vành tròn màu đỏ rực xuất hiện xung quanh hắn, và một lưỡi lửa, thoát ra từ sự hỗn mang bên trong, bùng lên liếm láp về phía hắn. Một cơn đau buốt nhói dữ dội ập đến phần đầu gối, và hắn ngửi thấy mùi da thịt mình đang cháy xém. Hắn gượng đứng dậy, cố trèo lên sợi xích, và rồi có cái gì đó giáng mạnh vào đầu hắn. Cổ họng lò luyện đen sì và bóng lộn dưới ánh trăng vươn lên bao bọc lấy hắn.
Horrocks, hắn thấy vậy, đang đứng bên trên cạnh một chiếc xe chở nhiên liệu trên đường ray. Dáng người đang khua tay múa chân sáng rực dưới ánh trăng, vừa hét lớn: - Xèo đi, đồ ngu! Xèo đi, kẻ săn đuổi đàn bà! Con chó máu nóng! Sôi đi! Sôi đi! Sôi đi!
Đột ngột hắn vốc một nắm than từ trên xe goòng, và cố tình ném từng cục từng cục một vào người Raut.
- Horrocks! - Raut kêu lên. - Horrocks!
Hắn bám chặt lấy sợi xích, vừa khóc lóc vừa kéo người lên khỏi cái phễu nóng bỏng. Mỗi viên than Horrocks ném ra đều trúng người hắn. Quần áo hắn cháy xém và rực đỏ, và khi hắn giãy giụa, chiếc phễu tụt xuống, một luồng khí nóng ngột ngạt ùng ục trào ra bao bọc lấy hắn trong một hơi thở bốc lửa chớp nhoáng.
Dáng vẻ con người trên cơ thể hắn đã biến mất. Khi sắc đỏ chốc lát qua đi, Horrocks nhìn thấy một hình thù cháy đen thui, phần đầu dính đầy máu, vẫn đang bám víu và quờ quạng lấy sợi xích, oằn mình giãy giụa trong cơn đau đớn tột cùng — một dạng sinh vật hóa tro tàn, một sinh vật quái dị không phải con người bắt đầu phát ra những tiếng thét nấc ngắt quãng.
Đột ngột khi chứng kiến cảnh đó, cơn giận của người chủ xưởng sắt tan biến. Một cảm giác buồn nôn chết người ập đến với hắn. Mùi khét lẹt nồng nặc của da thịt cháy khét xộc lên mũi hắn. Lý trí của hắn đã trở về.
- Chúa hãy thương xót con! - hắn thét lên. - Ôi Chúa ơi! Con đã làm gì thế này?
Hắn thừa biết sinh vật bên dưới mình, ngoại trừ việc nó vẫn đang cử động và có cảm giác, thì thực chất đã là một kẻ chết rồi — rằng máu của tội đồ khốn khổ ấy chắc chắn đang sôi sục trong huyết quản. Sự nhận thức sâu sắc về nỗi đau đớn tột cùng đó dội vào tâm trí hắn, lấn át mọi cảm xúc khác. Trong khoảnh khắc hắn đứng chần chừ, rồi quay phắt lại phía chiếc xe goòng, vội vã trút toàn bộ số than trong xe xuống cái sinh vật đang oằn mình giãy giụa từng là một con người ấy. Khối vật liệu rơi xuống với một tiếng thịch nặng nề, tản ra lan rộng khắp chiếc phễu. Tiếng thét ngưng bặt theo tiếng thịch đó, và một đám hỗn độn sủi bọt gồm khói, bụi cùng lửa ngùn ngụt bốc ngược lên phía hắn. Khi nó vụt qua, hắn thấy chiếc phễu lại lộ ra trống trải.
Rồi hắn lảo đảo lùi lại, đứng run rẩy, hai tay bám chặt lấy thanh lan can. Môi hắn mấp máy nhưng chẳng có từ nào thốt lên được.
Vía dưới kia là tiếng ngổn ngang của giọng nói và những bước chân chạy thình thịch. Tiếng cán thép rền vang trong nhà xưởng đột ngột ngưng bặt.
