Buổi chiều, tôi cùng ông cụ ra trấn để làm thủ tục chuyển nhượng tài sản. Tôi ngủ ngay trên xe, khi đường xóc thì mang theo máng mác mồn một về Guinea, còn lúc xe chạy êm thì mơ màng ngọt ngào về nàng. Mãi sau nửa đêm chúng tôi mới về đến nhà. Tôi định đi ngủ sớm, bởi Guinea và mẹ đang bận rộn thu xếp vào thùng đám đồ đạc linh tinh mà thời gian và kỷ niệm đã đóng dấu ân tình.
- Này, không biết cái rèm cửa cũ đâu rồi nhỉ? - bà Jucklin lên tiếng. - Tôi tìm khắp nơi mà không thấy, rõ ràng nó ở trong cái rương trên gác cơ mà.
Ông cụ bắt đầu gãi đầu.
- Tôi chịu không biết ai đã lấy mất, - bà Jucklin nói tiếp. - Chẳng lẽ nó tự mọc chân đi được chắc. Limuel?
- Dạ, mình.
- Có biết cái rèm cũ ấy đâu rồi không?
- Cái gì, cái đồ rách rưới chẳng đáng một xu ấy á?
- Không đáng một xu! Ơ hay, đấy là của bà ngoại tôi cơ mà.
- Tôi chưa nghe ai nói bao giờ.
- Ồ có chứ, nghe rồi chứ lỵ, nói nhăng nói cuội gì thế? Ông thừa biết chuyện đó từ đời nào rồi còn gì.
- Chuyện lạ với tôi đấy, - ông cụ đáp.
- Lạ với ông cái nỗi gì; nhưng vấn đề là ông có biết nó đâu rồi không?
- Susan ạ, ở cái cuộc đời này có khối chuyện xảy ra, những chuyện mà ta ước gì nó đừng xảy ra. Tôi không tiếc vì mọi thứ đã ngã ngũ, dẫu sao thì cũng phải thế; nhưng tôi tiếc vì đã quấn nó vào cái rèm ấy lúc chôn chúng nó.
- Trời đất quỷ thần ơi, ông bị cái quái gì nhập thế này! Ơ hay, ông làm tôi khổ tâm quá đấy. Sao ông lại có thể làm thế hả Limuel? Tôi dám cá là ông điên mất rồi. Ra ngay ngoài kia đào mấy con gà vô tích sự ấy lên và mang cái rèm về đây cho tôi. Đi ngay lập tức đi.
- Gì chứ Susan, lại đi cướp của người chết và người dũng cảm sao? Mình không đời nào muốn tôi làm thế đâu.
- Đi đi tôi bảo, không thì tôi tự ra đấy, rồi vứt toi mấy thứ quái quỷ ấy cho lợn ăn bây giờ. Rõ chán cái ý nghĩ đem quấn mấy cái thây cằn cỗi vô tích sự ấy vào một cái rèm cửa như thế. Ồ, chưa bao giờ tôi bực mình thế này.
Ông cụ đứng dậy vươn vai. - Bill, - ông nói, - đôi khi tôi cứ buộc phải tin rằng đàn bà con gái thiếu hẳn sự đồng cảm con người. Nợ mình đấy, tôi sẽ lấy cái rèm về cho mình, nhưng tôi phải có cái gì đó để quấn quanh những kẻ đã khuất và dũng cảm chứ.
- Đừng có lấy cái tạp dề ấy đấy. Xem kìa, hắn tính giật phắt cái tạp dề đẹp nhất tôi đang mặc ngay trước mũi tôi kìa. Mà anh cũng đừng có hòng lấy cái khăn trải bàn đấy nhé.
- Ơ hay, thế quái nào mà chả được cái gì cơ chứ? Tôi là khách lỡ đường tạt ngang ghé qua ở trọ qua đêm chắc? Khỏi phải đôi co; tôi phải lo chôn cất họ cho đàng hoàng chứ. Bộ cô coi tôi là đồ dã man chắc?
Ông bước ra ngoài, và vừa lúc tôi đang lên gác thì gặp ông ở hành lang, hai tay trần ôm cuộn vải trắng. Khi ông bước vào phòng, tôi nghe tiếng vợ ông kêu lên: - Chúa tôi, lão ta lấy luôn chiếc áo sơ mi đẹp nhất rồi kìa. Còn lấy gì mà mặc nữa thì chỉ có Chúa mới biết.
Tôi nghe tiếng Guinea cười khẽ, rồi nghe ông cụ bảo rằng chuyện người ta mặc gì thì Chúa chẳng bận tâm mấy đâu.
Tôi mệt lử nên đêm đó ngủ không mộng mị gì, nhưng sáng sớm hôm sau, khi họ gọi tôi dậy ăn sáng, tôi biết rằng suốt khoảng thời gian chìm vào giấc ngủ sâu ấy, tôi vẫn mang máng cảm nhận được một niềm hạnh phúc mờ ảo; và một sự thật hiển hiện ập đến ngay khoảnh khắc đầu tiên nhìn thấy ánh mặt trời.
Ông cụ đang đợi dưới chân cầu thang. - Bill, chúng ta sẽ sang nhà ga ngay sau khi lót dạ một miếng, - ông nói. - Chúng ta chỉ mang theo được vài thứ, còn phần lớn đồ đạc lỉnh kỉnh cứ để đây khi nào ổn định chỗ ở rồi tính. Trông nom con ngựa mà cậu hay cưỡi nhé — nó không phải của chúng ta; có một tay bỏ lại đây cách đây ít lâu, hắn phải đi đâu xa thăm họ hàng ấy mà. Cứ giữ nó ở đấy chừng nào người ta đến nhận; tôi để lại ngoài kia đống ngô đủ cho cậu cho nó ăn đấy. Cậu cứ học hành ở đây cũng tốt chẳng kém gì trên trấn, với lại tôi muốn nhờ cậu ngó ngàng đến nhà cửa. Parker sẽ đánh xe chở chúng ta ra ga.
- Thế tôi cũng phải đi cùng ạ? - tôi hỏi.
- Không, tôi nghĩ là không. Đấy là ý của Guinea chứ không phải ý tôi. Cứ để nó theo ý nó đi. Đàn bà ai chẳng có tính thất thường, cả một lũ dở hơi ấy, cậu có lý luận với con gà chỉ hướng gió thì có mà bằng thừa. Chờ một phút trước khi chúng ta vào trong nhé. Ngay khi hòm hòm đâu vào đấy, Guinea sẽ viết thư cho cậu. Tôi cũng chẳng biết mình đi đâu, chắc là tít mù tận đẩu tận đâu. Cứ gặp người quen là tôi lại thấy nổi da gà, dám cá là gặp phải đứa nào lé mắt là tôi tẩn cho một trận. Nếu Alf được tha bổng, nó có thể đến với chúng ta. Còn cậu — tôi tiếc là cậu đã quyết định theo Conkwright, vì tôi vốn muốn cậu đi cùng Alf.
- Tôi sẽ đến. Sẽ không gì cản trở được đâu. Ông Jucklin, ông có để ý——
- Rồi, tôi để ý hết chứ. Mọi chuyện đều ổn cả. Cả con Susan cũng để ý hết và nó thấy mọi chuyện đều ổn. Chẳng có ai kiêu hãnh hơn Guinea đâu cậu ạ; cái sự kiêu hãnh của lão Tướng quân chỉ như nước mưa so với nó thôi. Và trong đầu nó đang ấp ủ một ý định — tôi không hiểu rõ lắm, nhưng nó đã ôm ấp điều đó thì chúng ta cứ để nó giữ lấy cho đến khi nào nó chán thì thôi. Sáng nay trước khi mặt trời mọc, tôi đã sang nhà Tướng quân rồi. Ổng thề rít lên là không thèm nhận tiền, nhưng tôi cứ nhét nó dưới viên gạch trên cột cổng rồi chuồn thẳng. Thôi, mọi chuyện đã định đoạt xong xuôi, giờ tôi chỉ biết nói là chúc cậu vạn sự bình an.
Chúng tôi im lặng ngồi ăn sáng, chẳng ai dám nhìn ai. Một chiếc xe ngựa lộc cộc chạy vào cổng, và Parker hô lớn rằng hắn đã sẵn sàng. Không ai nói một lời nào, nhưng ông cụ đập mạnh nắm đấm xuống bàn và thốt lên: - Tôi yêu cầu tất cả mọi người phải tỏ ra có chút ý thức đi. Đừng ai nói năng gì với tôi nữa. Tôi nổi giận lên bây giờ đấy. Lên xe im lặng đi mau. Nín ngay.
Tôi muốn dìu Guinea ra xe, muốn lại được cảm thấy nàng nương tựa vào mình, nhưng nàng vờ quay đi khi tôi định nắm lấy tay, thế nên nàng cứ thế tự bước đi một mình; tuy nhiên tôi vẫn đỡ nàng lên xe, và hôn lên tay nàng khi nàng vịn lấy thành ghế. Nàng liếc nhanh tôi một cái rồi mỉm cười; chiếc xe ngựa lăn bánh rời đi. Tôi đứng trên bậc thềm gỗ nhìn theo, và khi chiếc xe từ từ khuất dạng sau ngọn đồi, tôi thoáng thấy chiếc khăn tay vẫy vẫy.
Tôi quay lại phòng mình và ngồi xuống, buồn bã vì thấy nàng rời xa, nhưng đồng thời cũng hạnh phúc khi biết rằng nàng đã để lại trái tim trong sự chăm sóc của tôi. Thế nhưng sự ngốc nghếch của cuộc chia ly này bỗng dội vào tôi một sức nặng mà mãi đến giờ tôi mới cảm nhận rõ, và trong chốc lát, tôi đâm ra hờn giận ông cụ, một sự giận dỗi mà ngay cả sự thấu hiểu sâu sắc dành cho lòng tốt và tính hài hước của ông cũng không thể làm dịu đi. Dần dần, tôi hiểu ra rằng chính Alf đã vạch ra kế hoạch ấy, và với hai tay dang rộng về phía đỉnh đồi đang từ từ nhô lên giữa tôi với chiếc khăn tay vẫy vẫy, tôi ngu ngốc cất lời xin lỗi ông cụ. Tôi còn làm nhiều điều ngốc nghếch hơn thế; tôi tự ngẫu hứng ra một khúc ca và hát cho Guinea nghe — một khúc ca mà chắc chắn sẽ cực kỳ buồn cười đối với những kẻ lạnh lùng và tỉnh táo, nhưng nó lại khiến mắt tôi ngấn lệ và làm cho những thanh xà nhà ngay trên đầu tôi hóa thành một lớp ren xa xăm mờ ảo. Và tôi có lẽ đã đắm chìm trong sự chiêm nghiệm ấy suốt mấy giờ đồng hồ nếu như không có tiếng bước chân dồn dập dội vào tai. Tôi vội vã chạy xuống nhà, và ngay lối vào hành lang, Chyd Lundsford đang đứng ngó nghiêng, thong thả dùng roi quất nhẹ vào chân.
- Ơ kìa! Mọi người đâu hết rồi?
- Họ đi vắng rồi thưa ông, - tôi lạnh lùng cúi chào hắn.
- Đi vắng? Tôi không hiểu ý anh lắm.
- Nếu lời tôi có vẻ tối nghĩa thì chính ông đã làm cho nó thế. Tôi nói họ đi vắng, điều đó đương nhiên có nghĩa là họ không có ở đây.
- Cái đó thì tôi hiểu thừa, nhưng ý anh là họ tạm thời đi vắng hay thực sự đã rời khỏi nhà rồi?
- Họ không còn nhà nữa thưa ông.
Hắn tự quất một roi đau điếng vào chân. - Chắc họ vừa đi chưa lâu, vì sáng nay ông cụ vẫn sang gặp bố tôi cơ mà. Họ đi hướng nào thế? Tôi có thể đuổi theo kịp.
- Làm vậy chắc chắn trái với mong muốn của họ đấy thưa ông.
- Tôi không xin ý kiến của anh. Tôi muốn biết họ đi hướng nào.
- Tôi không có quyền nói cho ông điều đó. Họ đã bước ra một thế giới vốn xa lạ với họ chẳng kém gì châu Mỹ đối với Columbus.
- Nhảm nhí. Chẳng có người đàn bà nào sắc sảo hơn Guinea đâu. Con bé đọc mọi thứ và nó rành đời chẳng kém gì tôi. Nhưng sao anh lại không được phép nói cho tôi biết họ đi hướng nào? Tôi có chuyện cần nói liên quan trực tiếp đến họ. Họ có đi hướng ra trấn không?
- Ông nghĩ họ sẽ rời đi mà không gặp con trai mình trước sao?
- Thế ý anh là họ ra trấn. Sao cái mồm anh cứ ngậm tịt lại thế hả? Anh cứ phải đóng vai hòn đá ngáng đường làm gì?
- Sao tôi cứ phải đóng vai cột mốc chỉ đường làm gì?
- Này, anh không cần phải bày đặt ích kỷ trong chuyện này đâu. Nó thèm vào mà chùi chân lên người anh ấy.
- Vâng, nhưng nó sẽ chùi chân lên người ông đấy.
- Cái gì! - Hắn bước lên một bước, nhưng rồi lại lùi lại và đứng đó, tiếp tục quất roi vào người. - Bố tôi bảo anh là một quý ông, - hắn nói.
- Và ông hoàn toàn có thể tin tưởng vào nhận xét của bố mình về tôi, - tôi đáp.
- Nhưng anh đâu có đang cố gắng để chứng minh nhận xét đó là đúng, thưa anh.
- Một lời khen hay thì chẳng cần phải xu nịnh tô vẽ thêm.
- Mấy lời trêu chọc này nhảm nhí thật đấy. Tôi có thù hằn gì với anh đâu; tôi chỉ hỏi anh một câu hỏi lịch sự thôi mà.
- Và tôi cũng hy vọng được lịch sự như ông, nhưng vì sự tôn trọng dành cho tình cảm của hai ông bà già và con gái họ, tôi không thể nói cho ông biết họ đi hướng nào đâu. Dù sao thì ông cũng chẳng đuổi theo kịp họ đâu.
- Nhưng tôi có thể thử.
- Phải, ông có thể thử từ hôm qua, hôm kia, hoặc từ một tuần trước, lúc họ cần sự cảm thông từ ông cơ.
Hắn buông chiếc roi xuống rồi lại nhặt lên, mặt đỏ bừng. - Tôi có thể nói rằng, thưa anh, những gì tôi đã làm hay không làm chẳng dính dáng gì đến anh cả, nhưng tôi cảm thấy trong lời anh nói có một phần công lý, và tôi thừa nhận mình đã sai. Đó là lý do tại sao tôi có mặt ở đây lúc này — để tự sửa sai.
- Trong chuyện làm ăn chúng ta có thể sửa chữa sai sót, thưa ông Lundsford; chúng ta có thể xóa con số này đi và viết con số khác vào, nhưng một vết cứa hằn lên trái tim thì có lẽ sẽ mãi ở lại đó.
- Tôi không đời nào đôi co văn vẻ sướt mướt với anh đâu, thưa anh. Tôi là một người thực tế, một nhà khoa học nếu anh muốn thế; và tôi đến đây để nói với cô gái ấy rằng việc tôi hủy hôn ước — chắc anh phải rõ chuyện này lắm — là một sai lầm. Tôi đã bảo bố tôi đến nói chuyện, vì vào thời điểm đó tôi không nghĩ rằng với tư cách là một kẻ nhắm tới những thứ lớn lao hơn một cái danh hão, tôi lại có thể gánh vác việc cưới cô ấy. Nhưng tôi đã nhầm; bất kỳ người đàn ông nào đang sống cũng đủ khả năng để cưới cô ấy. Tôi đã sai, và thế là đủ giải quyết mọi chuyện.
- Và tôi nghĩ, thưa ông, chuyện đó đã được giải quyết xong xuôi đối với phần của ông rồi đấy.
- Ý anh là cô ấy sẽ không lấy tôi á? Ồ có chứ, cô ấy sẽ lấy, không phải vì thứ tình yêu ngớ ngẩn nào đâu, mà vì cô ấy sẽ tự hào về thành công của tôi. Thôi, có thể tôi không đuổi kịp cô ấy, nhưng tôi sẽ viết thư. Đúng vậy, thế cũng được. Cô ấy sẽ muốn biết tình hình dưới này ra sao và sẽ viết thư cho anh, và khi nào cô ấy làm thế, tôi muốn anh cho tôi xem bức thư đó. Anh cười cái quái gì thế? Anh mất hết lý trí rồi à?
- Tôi hy vọng là mình vẫn còn, nhưng tôi chưa đến mức là một nhà khoa học để rồi hóa thành kẻ ngốc.
- Không, nhưng anh ngốc đến mức đéo bằng một nhà khoa học ấy chứ lại.
Hắn bắt bẻ được tôi câu đó, và đến lượt hắn cười đắc ý, và hắn đã cười thật. Hắn khoái chí đến mức cười vang sảng, đi qua đi lại ngoài hành lang; và vì quá đắc ý nên hắn chìa tay ra định bắt tay tôi để tán thưởng sự dí dỏm của câu nói đó. Tôi không đến nỗi cục cằn nên vẫn bắt tay hắn, và hắn vỗ vai tôi, miệng vẫn cười không ngớt, tuyên bố rằng đó là một câu nói hài hước xứng tầm phòng giải phẫu, và hắn sẽ đem nó ra để trêu chọc mấy gã đồng nghiệp cho bọn chúng ngã ngửa.
- Tôi rất mừng vì ông thấy thú vị đến vậy, - tôi nhận xét.
- Sao, anh không thấy câu đó hay à, hả? Dĩ nhiên là anh thấy hay rồi. Thôi, dù sao thì chia tay trong tiếng cười vẫn hơn.
- Ông chưa đến mức là một nhà khoa học mà đã quên mất làm triết gia nhỉ, - tôi nói. Và tôi cứ tưởng hắn sẽ tiếp tục lối suy luận logic để vặn lại rằng tôi là một triết gia quá đà nên chẳng ra nhà khoa học gì cả, nhưng hắn không làm thế; hắn bỗng trở lại nghiêm túc và trầm ngâm nhận xét:
- Phải, tôi thực sự thấy chết tiệt khi chuyện này xảy ra, và tôi hy vọng Guinea sẽ không nhìn nhận nó theo kiểu lãng mạn hóa. Tôi đoán họ sẽ quay lại sau một thời gian nữa, nếu Alf được tha bổng, mà theo những gì tôi nghe ngóng được thì chắc là nó sẽ được tha thôi.
- Tôi có thể hỏi thăm em gái ông dạo này thế nào không?
- Chắc chắn rồi. Nó ổn cả; ăn uống thì ít nhưng mạch đập bình thường — có hơi kích động chút đỉnh nhưng hầu như không đáng kể. Yêu cái gã đó lắm phải không? Một thằng nhóc khỏe mạnh, ưa nhìn, nhưng lại chẳng thực tế cho lắm. Mong là mọi chuyện sẽ suôn sẻ với nó. À, tôi định nói cái này, nhưng lại quên béng mất. Ồ phải rồi, anh đang yêu Guinea phải không? Thành thật đi nào.
- Vâng, tôi tôn thờ nàng.
- Nghe hơi quá từ nhưng tạm chấp nhận được trong lúc bốc đồng. Bản thân tôi cũng khá nể trọng cô ấy. Vừa rồi tôi nói rằng cô ấy thèm vào mà chùi chân lên người anh, tôi xin rút lại câu đó nhé. Cô ấy hoàn toàn có thể chùi chân lên người anh đấy. Anh định ở lại đây à? Thôi được, thỉnh thoảng cứ sang nhà chơi. Chẳng có lý do gì để chúng ta phải hiềm khích cả. Chào anh.
Tôi ngồi xuống bậc thềm và dõi theo cho đến khi hắn cưỡi ngựa khuất bóng, và tôi thấy nhẹ nhõm khi hắn quay hướng về nhà mình, không phải vì tôi sợ hắn đòi tái hợp hôn ước; tôi thừa biết chuyện đó đã vĩnh viễn chấm dứt rồi. Nhưng tôi cảm thấy nếu hắn đuổi kịp chiếc xe ngựa thì sẽ chỉ mang thêm rắc rối cho hai ông bà già; thực ra, tôi còn sợ rằng ông cụ sẽ tẩn cho hắn một trận nhừ tử. Chyd quả là một kẻ kỳ cục, và tôi thích hắn ở nét tính cách quái đản ấy, một sự khác biệt hoàn toàn so với tôi hay bất kỳ kẻ bốc đồng nào. Hắn không hề tàn nhẫn — chỉ là hắn hoàn toàn vô cảm mà thôi.
