Người Hy Lạp cổ đại có nhiều giả thuyết khác nhau về nguồn gốc thế giới, nhưng quan niệm được thừa nhận rộng rãi nhất là trước khi thế giới này xuất hiện, ở đó chỉ tồn tại một hỗn hợp lộn xộn các nguyên tố vô định hình gọi là Hỗn mang (Chaos). Sau cùng, các nguyên tố này kết tụ lại (bằng cách nào thì không rõ), tự phân định thành hai chất khác nhau một trời một vực; trong đó phần nhẹ hơn bay bổng lên cao, tạo thành bầu trời hay vòm trời, hình thành một chiếc vòm khổng lồ bao trùm, che chở cho khối vật chất vững chắc và đặc quánh ở bên dưới.

Thế là hai vị thần tối cổ vĩ đại đầu tiên của người Hy Lạp ra đời: Uranus và Ge hay Gæa.

Uranus, vị thần thanh cao hơn, đại diện cho ánh sáng và bầu không khí của thiên đường, sở hữu những đặc tính nổi bật như ánh sáng, hơi ấm, sự thuần khiết và tính vạn vật hiện diện khắp nơi; trong khi Gæa — trái đất vững chãi, bằng phẳng, nuôi dưỡng muôn loài — được sùng bái như người mẹ vĩ đại nuôi dưỡng tất cả. Nhiều tước hiệu của bà đều ít nhiều gắn liền với phẩm chất này, và bà dường như được tôn kính phổ biến khắp người Hy Lạp, hầu như chẳng có thành phố nào ở Hy Lạp lại không có đền thờ được dựng lên để tôn vinh bà; quả thực, Gæa được tôn kính đến mức tên của bà luôn được cất lên bất cứ khi nào các vị thần tuyên thệ thiêng liêng, đưa ra lời khẳng định đanh thép, hay cầu xin sự giúp đỡ.

Uranus, tức bầu trời, được tin là đã kết hôn với Gæa, tức trái đất; và chỉ cần ngẫm nghĩ một chút là ta thấy đây là một ý tưởng thực sự nên thơ lại vừa rất logic. Bởi vì, theo nghĩa tượng trưng, sự kết hợp này thực sự tồn tại. Những nụ cười của bầu trời làm nảy nở những đóa hoa trên mặt đất, trong khi những cái cau mày kéo dài của chàng lại giáng một ảnh hưởng đầy u ám lên người bạn đời yêu dấu của mình, khiến nàng chẳng còn trang hoàng cho bản thân bằng những xiêm y rực rỡ và hội hè nữa, mà thay vào đó là sự đồng điệu sẵn sàng với tâm trạng u sầu của chàng.

Người con đầu lòng của Uranus và Gæa là Oceanus, dòng sông đại dương, dải nước bao la chảy mãi không ngừng ôm trọn lấy trái đất. Ở đây chúng ta lại bắt gặp một kết luận đầy tính logic tuy có phần hoang đường, mà chỉ cần hiểu biết đôi chút về vận hành của tự nhiên cũng đủ chứng minh là đúng đắn và chính xác. Đại dương được hình thành từ những trận mưa trút xuống từ bầu trời và những dòng suối chảy từ mặt đất. Do đó, bằng cách biến Oceanus thành kết quả hợp tác giữa Uranus và Gæa, người xưa — nếu ta hiểu quan niệm này theo nghĩa đen — chỉ đơn giản khẳng định rằng đại dương được tạo ra bởi ảnh hưởng kết hợp của trời và đất, đồng thời trí tưởng tượng nồng nhiệt và nên thơ của họ đã dẫn dắt họ nhìn thấy ở đây, cũng như trong mọi biểu hiện của sức mạnh tự nhiên, một thực thể thần thánh có thật và hữu hình.

Nhưng Uranus, hiện thân của bầu trời, ánh sáng, hơi ấm và hơi thở của sự sổng, lại sinh ra những người con có bản chất ít mang tính vật chất hơn nhiều so với người con trai Oceanus của ông. Những người con khác này được cho là chiếm giữ không gian trung gian ngăn cách ông với Gæa. Gần Uranus nhất, và nằm ngay bên dưới ông, là Aether (Ether), một tạo vật rực rỡ đại diện cho bầu không khí loãng đến mức chỉ có các bậc bất tử mới có thể hít thở được. Tiếp theo là Aër (Bầu không khí), nằm ở khoảng không gian sát cạnh Gæa, và như tên gọi của nó, đại diện cho lớp không khí thô cằn hơn bao quanh trái đất mà người phàm có thể tự do hít thở, và nếu thiếu nó họ sẽ diệt vong. Aether và Aër bị chia cắt bởi các vị thần gọi là Nephelae. Đó là những người chị em hay di chuyển và không ngừng lang thang, tồn tại dưới hình dạng những đám mây, luôn trôi nổi giữa Aether và Aër. Gæa cũng tạo ra các ngọn núi và Pontus (biển). Bà kết hôn với vị thần sau, và hậu duệ của họ là các vị thần biển Nereus, Thaumas, Phorcys, Ceto và Eurybia.

Cùng tồn tại với Uranus và Gæa là hai thế lực hùng mạnh cũng là hậu duệ của Hỗn mang. Đó là Erebus (Bóng tối) và Nyx (Ban đêm), tạo nên sự tương phản nổi bật với ánh sáng tươi vui của bầu trời và những nụ cười rạng rỡ của mặt đất. Erebus trị vì thế giới bí ẩn bên dưới, nơi không một tia nắng, không một vệt ánh sáng ban ngày, hay chút dấu vết nào của sự sống trần thế mang lại sức khỏe từng xuất hiện. Nyx, chị gái của Erebus, đại diện cho Ban đêm, và được người xưa sùng bái với sự trang nghiêm tột bậc.

Uranus cũng được cho là đã kết hợp với Nyx, nhưng chỉ với tư cách là vị thần ánh sáng, khi ông được coi là nguồn cội của mọi ánh sáng, và con cái của họ là Eos (Aurora) — Nữ thần Bình minh, và Hemera — Ban ngày. Về phần mình, Nyx cũng lại kết đôi hai lần, khi đã kết hôn vào một thời điểm bất định nào đó với Erebus.

Ngoài những người con của trời và đất đã được liệt kê, Uranus và Gæa còn sinh ra hai chủng tộc hoàn toàn khác nhau gọi là Giants (Người khổng lồ) và Titans. Giants chỉ nhân cách hóa sức mạnh thể xác thuần túy, nhưng Titans kết hợp giữa sức mạnh thể chất vĩ đại với những phẩm chất trí tuệ được phát triển theo nhiều hướng khác nhau. Có ba Giants là Briareus, Cottus và Gyges, mỗi người có một trăm tay và năm mươi đầu, được gọi chung bằng cái tên Hecatoncheires, có nghĩa là trăm tay. Những Giants hùng mạnh này có thể làm rung chuyển vũ trụ và tạo ra động đất; do đó rõ ràng là họ đại diện cho những lực lượng ngầm hoạt động mạnh mẽ đã được đề cập trong chương mở đầu. Titans có mười hai người; tên của họ là: Oceanus, Ceos, Crios, Hyperion, Iapetus, Cronus, Theia, Rhea, Themis, Mnemosyne, Phœbe và Tethys.

Giờ đây, Uranus, ánh sáng thanh khiết của bầu trời, tinh hoa của mọi thứ rạng rỡ và đẹp đẽ, lại căm ghét những đứa con thô kệch, xù xì và cuồng nộ của mình là Giants, hơn nữa lại sợ rằng sức mạnh to lớn của chúng cuối cùng có thể gây hại cho chính ông. Do đó, ông đã đày chúng xuống Tartarus, phần thế giới bên dưới đóng vai trò là ngục tối ngầm dưới lòng đất của các thần. Để trả thù cho sự áp bức giáng lên những đứa con Giants của mình, Gæa đã xúi giục một âm mưu từ phía các Titans chống lại Uranus, được thực hiện đến thành công viên mãn bởi con trai bà là Cronus. Cronus đã đả thương cha mình, và từ giọt máu của vết thương rơi xuống đất đã sinh ra một chủng tộc quái vật cũng được gọi là Giants. Được sự giúp đỡ của những người anh em Titans, Cronus đã thành công trong việc soán ngôi cha mình; vị thần cha, nổi giận vì thất bại, đã nguyền rủa người con trai phản nghịch và tiên tri cho hắn một số phận tương tự. Cronus giờ đây nắm giữ quyền lực tối cao, và giao cho các anh em của mình những chức vụ danh dự, chỉ dưới quyền một mình hắn. Tuy nhiên, sau đó, khi đã nắm chắc địa vị và không còn cần sự giúp đỡ của họ nữa, hắn đã tàn nhẫn lấy ơn báo oán bằng sự phản bội, gây chiến với những người anh em và đồng minh trung thành của mình, và được sự giúp đỡ của Giants, đã đánh bại hoàn toàn họ, đày những kẻ dám chống lại cánh tay bách chiến bách thắng của hắn xuống tận cùng sâu thẳm của Tartarus.