Thầy cô có thời gian khảo thí, nhưng không có thời gian giảng dạy; học sinh có thời gian "học", lại không có thời gian "tập"; giống như chỉ lo ăn mà không tiêu hóa, đương nhiên không thể khỏe mạnh được.

Con chính là con, hãy kiên trì làm chính mình!

Kiên trì làm chính mình

Bà nội của con khi còn sống vẫn thường nói vận thi cử của tôi rất tốt, lại hay bảo: "Điều này nhất định là do âm đức của tổ tiên, đức hạnh của cha mẹ và sự nỗ lực của bản thân." Bà còn có một thói quen mê tín buồn cười, nói rằng hồi tôi thi cao trung, phòng thi nằm ở trường Cao trung Thành Công, thế nên tôi mới đậu vào trường Thành Công; lúc thi đại học thì phòng thi ở trường Sư đại Phụ trung, thế nên tôi mới vào được trường Sư đại; nếu như phòng thi của tôi ở Đại học Đài Loan, thì nhất định đã vào được Đại học Đài Loan rồi.

Mỗi lần bà nội nói thế, tôi đều đáp lại một câu: "Không thể nào, bởi vì cháu tổng cộng chỉ điền có bốn nguyện vọng, căn bản không hề điền Đại học Đài Loan!"

Thời đó mọi người đều điền mấy chục nguyện vọng, nhưng tôi quả thực chỉ điền bốn nguyện vọng, hơn nữa trong đó có ba nguyện vọng là khoa Mỹ thuật. Rất nhiều thầy cô nói tôi đang đùa, nhưng tôi biết bản thân đang làm gì, tôi biết mình muốn gì, người khác rất khó ảnh hưởng đến tôi.

Tôi việc học cũng thế, con chắc hẳn từng nghe qua, tôi hồi trước vì làm hoạt động đoàn thể, tham gia cuộc thi diễn thuyết, nên toàn xin nghỉ phép chính thức, không lên lớp, giữa chừng lại vì bệnh mà bảo lưu một năm, thế nên thành tích cực kỳ tệ, Sơ trung và cao trung đều thường xuyên rớt môn, phải dựa vào việc thi lại vào dịp nghỉ hè đạt điểm đậu mới tránh được việc bị lưu ban.

Tôi tham gia kỳ thi mô phỏng của trường, cũng chưa từng có tên trên bảng vàng, lần duy nhất có tên, vẫn là trúng tuyển dự bị. Vấn đề là, cao trung tôi thi đậu trường Thành Công, đại học vào được Sư đại, những bạn học lần nào thi mô phỏng cũng đậu bảng vàng đó, ngược lại phần lớn đều không bằng tôi. Con đoán xem! Đó là vì cái gì?

Đó cũng là vì tôi biết bản thân làm gì, bản thân muốn gì, tôi có kế hoạch học tập của riêng mình; giống như điền nguyện vọng trong kỳ thi tuyển sinh, tôi mặc kệ người khác, chỉ cần bản thân thấy đúng, thì kiên trì bước tiếp.

Tỷ như thi mô phỏng, từ học kỳ một năm lớp chín đã bắt đầu tổ chức, mỗi tháng một lần, mỗi lần đều có giới hạn phạm vi nhất định. Nhưng vì phạm vi của trường quá rộng, tháng đầu tiên, thi toàn bộ năm nhất; tháng thứ hai, thi toàn bộ năm hai; tháng thứ ba, thi toàn bộ năm nhất và năm hai; tháng thứ tư, thi gộp cả những gì đã học của năm ba. Nhưng công việc học tập của tôi vốn dĩ đã kém, năm nhất năm hai không học hành đàng hoàng, không thể chuẩn bị kịp, thế nên tiến độ học tập của tôi luôn bị chậm trễ, khi kỳ thi mô phỏng đã thi năm cuốn sách giáo khoa rồi, tôi mới chuẩn bị được hai cuốn, cũng vì thế mà lần nào cũng rớt bảng vàng.

Chỉ là, tôi hoàn toàn không bận tâm đến việc bạn học chế nhạo, cũng không để ý lời thầy cô mắng mỏ, tôi có tiến độ đã lên kế hoạch sẵn cho mình; tôi dùng "những ngày còn lại" chia cho mỗi môn học cần chuẩn bị, tính toán xem mỗi môn có thể dùng bao nhiêu thời gian để ôn tập, đến lúc thi vừa vặn có thể xem xong.

Kết quả là, tôi đã thành công. Những bạn học ngày nào cũng đến lớp học thêm, trông có vẻ rất cừ khơi đó ngược lại có rất nhiều người đã thất bại.

Sau đó tôi và những bạn học thất bại đó thảo luận, rút ra được một kết luận —— họ thất bại, bại ở chỗ không có kế hoạch của riêng mình, mà lại hùa theo đuổi theo tiến độ thi mô phỏng. Họ liều mạng đuổi theo, liều mạng học, trông có vẻ như đều học rất thuần thục, thi mô phỏng cũng đều đạt điểm cao; vấn đề là họ không đọc kỹ, mỗi lần ôn tập đều lật qua lật lại sách giáo khoa, gạch vẽ đỏ xanh, viết chi chít, trông như không có vấn đề gì; đến khi thật sự "ra trận", lại phát hiện ra đối với rất nhiều thứ đã không còn chắc chắn như vậy nữa. Cộng thêm việc rất nhiều bạn học mỗi ngày bắt hai chuyến xe đến nhà thầy cô học thêm, lại còn phải đến trường đi học, thể lực tiêu hao quá mức. Thầy cô có thời gian khảo thí, không có thời gian giảng dạy; học sinh có thời gian "học", không có thời gian "tập"; giống như chỉ lo ăn, mà không có bản lĩnh tiêu hóa, đương nhiên không thể khỏe mạnh được.

Những bạn học đến nhà thầy cô học thêm đó, lại vì thầy cô châm chước buông lỏng, cho làm trước những đề thi sắp tới ở trường một lượt, lần nào thi cũng đạt kết quả tốt, ở trường có thể ngẩng đầu kiêu ngạo trước bạn bè. Họ thậm chí còn sống trong một thế giới giả tưởng "đã đậu bảng vàng", đến khi đối mặt với tờ đề thi thật sự, mới phát hiện ra có rất nhiều thứ vẫn chưa học đến.

Cho nên có một khoảng thời gian rất dài, tôi là người phản đối việc trường tổ chức quá nhiều kỳ thi mô phỏng. Tôi cảm thấy thi mô phỏng quả thực nên tổ chức, nhưng không thể tổ chức quá sớm; cho dù tổ chức sớm, cũng phải lên kế hoạch thật tỉ mỉ, không thể mỗi lần thi quá nhiều, thà rằng để học sinh giống như xây tường gạch, từng viên từng viên một, đến lúc đó vừa vặn xây thành một bức tường đẹp, còn hơn là sớm làm cho giống như kỳ thi tuyển sinh, bao hàm toàn bộ nội dung giảng dạy ba năm, gây ra việc học sinh liều mạng đuổi tiến độ, học rộng mà không tinh, "tốt một cách giả tạo".

Hơn một năm nay, tôi ở Đài Bắc học chơi bóng bàn, cũng có cảm giác như thế. Lúc mới đến, tôi cứ ngỡ mình đánh đã khá rồi, chỉ cần học các kỹ thuật gạt bóng, cắt bóng, đập bóng là được. Nào ngờ huấn luyện viên bắt đầu lại từ đầu, ngay cả việc chân nào của tôi nên đặt ở phía trước cũng quản. Lúc đánh bóng lại càng phiền phức, nào là "bắp tay nhỏ, cẳng tay nhỏ", "khung lớn", "lỏng vợt lỏng cổ tay", "móc mài nhấc nâng" một đống thuật ngữ, tôi thậm chí cảm giác ông ấy đang dạy mình như một đứa trẻ con.

Vấn đề là học dọc theo suốt chặng đường, tôi vậy mà lại có những lĩnh ngộ mới; quay lại New York, so tài cùng những bạn bóng cũ, quả thực khiến người ta phải nhìn bằng con mắt khác. Nghĩ lại xem, cách dạy từng bước từng bước một của huấn luyện viên, chẳng phải cũng giống như việc tôi chuẩn bị cho kỳ thi tuyển sinh cao trung và đại học đó sao?

Cầu học tối kỵ nôn nóng tiến lên, làm học tối kỵ hùa theo thói đời, đối nhân xử thế tối kỵ mù quáng nghe theo. Tôi vô cùng tâm đắc câu mà người Mỹ hay nói —— I know what I am doing (Tôi biết mình đang làm gì); câu nói đó không phải là chiếc khiên "tự cho mình là đúng" được dùng để che đậy khi người khác khuyên can, tinh thần thực sự của nó chính là xác định mục tiêu, kiên trì không bỏ cuộc mà làm tiếp.

Con ngoan! Con có biết tại sao bố lại nói những điều này không?

Đó là vì bố nghe mẹ con kể, con nghe các bạn học khác trong ký túc xá luyện tập, phát hiện tiến độ của họ nhanh hơn con, con sợ bản thân đi quá chậm, sinh ra chút lo âu, thế nên bố mới vượt đại dương gửi bức thư fax này cho con.

Chỉ cần con tự thấy đã dốc hết sức lực lớn nhất, chỉ cần con có kế hoạch của riêng mình, tiến độ nhất định và sự yêu cầu đối với bản thân, thì không cần phải bận tâm đến người khác.

Bố lại muốn trích dẫn một câu của bà nội con —— "Đứa trẻ cứ nghe tiếng trống là trèo lên tường, tuyệt đối không thể có thành tựu lớn lao gì được." Hãy dựa vào chính mình để đạt được thành công!

Con chính là con, hãy kiên trì làm chính mình, thành công cuối cùng nhất định sẽ thuộc về con.