Nếu hôm nay con đi leo núi gặp nguy hiểm, con chỉ cần bám lấy một cái cây nhỏ bên vách núi là có thể không bị rơi xuống, nhưng trên cây nhỏ lại quấn một con rắn, con bám hay không bám?

Con ơi! Trong sinh mạng của chúng ta, thường phải đối mặt với những sự lựa chọn tàn khốc, vào khoảnh khắc ấy, con chỉ có thể chọn một, không cái này thì cái kia.

Lựa chọn giữa sự sống và cái chết

Hôm nay lúc con đang đàn, từ ngoài cửa bay vào một con ruồi lớn, bay vòng vèo qua mấy gian phòng, mỗi khi con ruồi bay đến gần con, lại nghe thấy tiếng con thét lên kinh hãi.

"Con sợ mà! Con bị dọa cho sợ cứng cả người mà!" Khi mẹ oán trách con làm quá lên, con hét lớn.

"Con đương nhiên sẽ bị dọa." Mẹ nói: "Nhưng con phải kiềm chế bản thân, đừng giật nảy mình, bởi vì 'sợ' không nguy hiểm, cái thực sự nguy hiểm chính là 'giật nảy mình'!"

Nhưng con vẫn liên tục kêu hoảng, cho đến khi mẹ đập chết con ruồi, con mới luyện đàn trở lại.

Con yêu, con có biết hồi nhỏ anh trai cũng có một tật xấu không?

Anh rất sợ nhột, chỉ cần cù lét nhẹ một cái, anh sẽ nhột đến mức oa oa kêu to giống như con ngày hôm nay vậy.

Nhưng con có phát hiện ra, anh trai bây giờ hoàn toàn không sợ nhột nữa không? Con có biết đó là do mẹ huấn luyện không?

Bởi vì hồi anh trai còn nhỏ, có một lần mẹ đến trường, nhìn thấy một đám trẻ con đùa giỡn trên cầu thang, người này cù tao một cái, người kia cù mày một cái, mọi người né qua né lại, bất cứ lúc nào cũng có thể lăn xuống cầu thang, quả thực rất nguy hiểm.

Cho nên từ ngày đó, mẹ bắt đầu huấn luyện anh trai, mỗi ngày cù nhột anh, lại ra lệnh cho anh phải nhịn. Nào ngờ, huấn luyện anh một thời gian, anh lại không sợ nhột thật.

Anh trai chưa bao giờ là thực sự không nhột, mà là vì anh hiểu cách kiềm chế bản thân, không có phản ứng thái quá.

"Phản ứng thái quá" thường sẽ gây ra đại họa.

Hồi mẹ mới sang Mỹ, có một người bạn rất thích phản ứng thái quá, anh ta lái xe, đi qua bất kỳ ổ gà nhỏ nào trên đường cũng đều đánh lái né tránh, anh ta nói nếu không né đi, cứ xóc nảy mãi, xe rất dễ hỏng.

Nhưng xe của anh ta lại hỏng nhanh hơn bất cứ ai, hơn nữa không chỉ xe hỏng, anh ta còn luôn gặp tai nạn giao thông.

Đạo lý rất đơn giản — anh ta phản ứng thái quá, tuy anh ta có né tránh được một vài ổ gà nhỏ, nhưng lại vì phân tâm mà phớt lờ những chiếc xe khác trên đường, thế nên mấy lần va quẹt với xe khác, suýt thì mất mạng.

Phản ứng thái quá, tác hại lớn nhất chính là phân tâm. Con xem, tin tức trên TV có phải vẫn thường đưa tin về việc ô tô vì tránh động vật nhỏ mà gây ra tai nạn giao thông thảm khốc hay không. Mỗi lần ở trên đường cao tốc, nhìn thấy xác của động vật nhỏ bị chẹt thành một mảng đẫm máu, mỏng dính, khi con mắng những người lái xe tàn nhẫn, mẹ chẳng phải cũng đã nói với con rồi sao, có một ngày con lái xe, nếu phát hiện có động vật nhỏ nằm giữa đường, mà xe lại đang lao đi vùn vụt, thì cũng chỉ đành chọn cách cứ thế tông thẳng qua thôi sao?

Vào thời khắc mấu chốt đó, con buộc phải biết lựa chọn, dùng lý trí bảo ban bản thân, đồng thời kiềm chế phản ứng cảm xúc của mình, con phải biết rằng khi con phanh gấp, rất có thể sẽ gây ra tai nạn liên hoàn, rất nhiều người vì thế mà mất mạng.

Nhớ hồi mẹ mười sáu, mười bảy tuổi, rất thích leo núi. Có một lần, đến vùng núi sâu Ô Lại, trời đổ mưa tầm tã, mẹ đi qua một chiếc cầu độc mộc bắc qua một ngọn thác nhỏ; đột nhiên theo dòng thác trôi xuống một con rắn lớn, "phịch" một tiếng, liền quấn lấy chiếc cầu độc mộc ngay trước chân mẹ.

Ôi trời! Con thử nghĩ xem, điều đó đáng sợ đến nhường nào! Nếu là con, liệu có sợ đến mức ngã từ trên cầu xuống không?

Vấn đề là, dưới cầu là khe núi sâu mấy chục mét, nếu mẹ không kiềm chế bản thân, mà lại có phản ứng thái quá vào lúc đó, thì hôm nay đã không có con rồi.

Cho nên dù rất sợ rắn, nhưng vào khoảnh khắc ấy, mẹ đã cố tình ép bản thân phải bình tĩnh lại, rồi nhân lúc con rắn chưa hoàn toàn tỉnh táo, dùng một cước đá văng con rắn xuống.

Nói đến đây, mẹ muốn hỏi con, nếu hôm nay con đi leo núi gặp nguy hiểm, con chỉ bám lấy một cái cây nhỏ bên vách núi là có thể không bị rơi xuống, nhưng trên cây nhỏ lại quấn một con rắn, con bám hay không bám?

Con đương nhiên bám, phải không?

Vậy mẹ lại hỏi con, nếu hôm nay xảy ra động đất lớn, mẹ bị đồ vật đổ sập đè lên, biết con không thể giúp gì được, mà hét lên với con rằng "Chạy mau, chạy mau!", con sẽ ở lại chết cùng mẹ, hay là nghe lời mẹ, lập tức chạy ra ngoài?

Mẹ lấy ví dụ như vậy có lẽ quá tàn nhẫn. Nhưng con ơi! Trong sinh mạng của chúng ta, thường phải đối mặt với những sự lựa chọn tàn khốc, vào khoảnh khắc ấy, con chỉ có thể chọn một, không thể chọn cả hai; giữa hai điều hại chọn điều nhẹ hơn, con buộc phải dùng lý trí chiến thắng tình cảm, mới có thể tồn tại được. Giống như mẹ đã nói với con trong bức thư tiêu đề "Khi con gặp sói xám lớn", khi con không may rơi vào tay kẻ xấu, bị cưỡng bức, để bảo toàn tính mạng, con đành phải từ bỏ sự kháng cự vô ích, chỉ có như vậy, con mới có cơ hội kêu cứu và lấy lại công đạo.

Nghe nhiều như vậy, con đã hiểu chưa?

Tại sao mẹ nói, con có thể "sợ", nhưng không được "giật nảy mình"!

Chú thích:

Thư "Khi con gặp sói xám lớn" xem trang 15 sách "Tiểu thư tiểu thư đừng giận" do Thủy Vân Tề Văn Hóa xuất bản.