Khái niệm "phong thủy" mà người Trung Quốc coi trọng vốn có mối liên hệ rất lớn với "đường di chuyển" (lối đi lại).
Con thử nghĩ xem, nếu một người ngày nào ở nhà cũng va bên trái một cái, né bên phải một cái, sơ sẩy một chút là bị thương, thì lâu dần, có ảnh hưởng đến tâm trạng, thậm chí ảnh hưởng đến sức khỏe không?
"Cẩn thận! Ở đây có bậc thang đấy."
Chiều tối nay, con cùng ta chơi đùa trong sân, phát hiện người thợ xây tường lấp sau khi dùng xong ống nước lại quên cất đi, khiến chiếc ống nước vắt ngang qua lối đi ở cửa phụ. Con vừa cùng ta hợp sức cuộn ống nước lại, treo lên tường, vừa mắng: "Sao công nhân mà bất cẩn thế, may là không có ai bị vấp ngã."
Ta rất vui khi con nói vậy, không phải vui vì con biết mắng người, mà vui vì con có thể hiểu được "nghĩ cho người khác" là một việc quan trọng. Chỉ là con có biết không? Bình thường con cũng có thể mắc phải lỗi lầm giống như những người thợ đó.
Ví dụ như hôm qua, con đi học về, vừa vào cửa liền vứt sách lên cầu thang, lại tháo túi đeo hông ném ở lối đi, chẳng phải đã phạm lỗi giống như những người thợ kia rồi sao?
Nếu ông bà không cẩn thận, hoặc bố vội vã chạy xuống lầu, một bước giẫm phải cặp sách của con, hay bị dây túi đeo hông vướng vào, chẳng phải sẽ rất phiền phức sao?
Còn nữa, con có nhớ ta từng dặn, sau khi dùng phòng tắm xong, nhất định phải đóng cửa cho kỹ, hoặc mở tung cửa ra, tuyệt đối đừng để cửa chắn ngang lối đi ở góc chín mươi độ, kẻo ta bước ra từ phòng làm việc mà không để ý, đâm sầm vào.
Thật ra ta đã đâm một lần rồi, chỉ là thấy ngại nên không nói với con, sợ con cười ta sao mà vừa đi đường vừa đọc sách, lại bất cẩn thế. Đúng vậy! Đều trách ta bất cẩn cả.
Rất nhiều tai nạn xảy ra là do người gặp nạn bất cẩn, ví dụ như trên đường phố có chiếc "nắp cống" không được đậy kỹ, có thể sẽ khiến ai đó bất cẩn ngã xuống.
Con có thể nói người ngã xuống đó bất cẩn, nhưng nghĩ theo một góc độ khác, nếu "nắp cống" đó có thể được đậy cẩn thận, chẳng phải sẽ không xảy ra tai nạn nữa sao? Tương tự như vậy, nếu con đóng cửa phòng tắm cho kỹ, chẳng phải ta sẽ không đâm đầu vào nữa sao?
Cho nên chúng ta có thể nói, trong mỗi tai họa do sự bất cẩn gây ra, đều có thể ẩn chứa những sự bất cẩn khác; nếu mọi người đều có thể cẩn thận hơn một chút, nghĩ cho người khác, thì sự bất cẩn đó có thể giảm đến mức thấp nhất.
Cũng chính vì thế, ta thường dặn con, không được đặt đồ đạc trên "lối đi".
Thế nào là "lối đi"? Lối đi chính là tuyến đường mà mọi người thường xuyên qua lại.
Con biết đấy, thiết kế nội thất khéo léo sẽ giúp mọi người đi lại thông suốt trong đó; còn thiết kế tồi có thể khiến bên trái thừa ra một chiếc tủ, bên phải lại thò ra một chân bàn.
Khái niệm "phong thủy" mà người Trung Quốc coi trọng vốn có mối liên hệ rất lớn với lối đi. Con thử nghĩ xem, nếu một người ngày nào ở nhà cũng va bên trái một cái, né bên phải một cái, sơ sẩy một chút là bị thương; không thì bên trái thò ra một vật nhọn, bên phải mọc ra một góc cạnh, khiến người ở trong đó luôn giật mình thót tim, lâu dần, có ảnh hưởng đến tâm trạng, thậm chí ảnh hưởng đến sức khỏe không? Đạo lý tương tự, bình thường chúng ta đặt đồ đạc, cũng nhất định phải chú ý đến lối đi, trên con đường mọi người thường đi lại đó, con tuyệt đối không được vứt đồ bừa bãi, đặc biệt là những thứ có dây nhợ; còn có sách vở của con cũng không được vứt tùy tiện dưới đất, bởi vì sách dày có thể khiến người ta vấp ngã, sách mỏng có thể khiến người ta trượt ngã. Không tin con thử xem, đặt một cuốn tạp chí xuống đất, dùng chân di chuyển trên đó, con sẽ phát hiện cuốn tạp chí đó vì được in bằng giấy couches (giấy bóng), ma sát giữa các trang với nhau hoàn toàn không có chút lực cản nào, trượt đi trông giống như sân trượt băng vậy.
Thử nghĩ xem nếu có hôm nào đó, con vội vàng chạy đi nghe điện thoại, một chân giẫm lên một cuốn tạp chí như thế, liệu có ngã lăn ra không? Nếu lúc con ngã lại va phải cột nhà hoặc tủ bên cạnh, thì hậu quả sẽ ra sao?
Ta đã từng nhìn thấy một tai họa do sự bất cẩn của người đi trước gây ra.
Hôm đó ta đến siêu thị, nhìn thấy một người phụ nữ đang cầm chai dung dịch vệ sinh sàn nhà, hết đọc nhãn chai này đến chai khác; lại còn mở một chai ra, xịt một phát.
Tiếp theo, chưa đầy hai phút sau, liền nghe thấy một tiếng thét chói tai và một tiếng động lớn, một khách hàng ngã sõng soài trên mặt đất.
Khi xe cấp cứu khiêng người bị thương với khuôn mặt đầy máu rời đi, ta nhìn thấy người phụ nữ vừa dùng bình xịt thử cũng đang trốn trong đám đông. Ta tin rằng vị khách hàng bị ngã kia, tám phần là đã giẫm phải dung dịch vệ sinh mà người phụ nữ đó xịt ra trên mặt đất.
Con nói xem sự bất cẩn như thế của cô ta, có thể gây ra tổn thương nghiêm trọng, thậm chí cướp đi một mạng người; cho dù không ai biết, thì lương tâm của cô ta có thể không bị lên án sao?
Bấy nhiêu năm nay, ta vẫn thường nhớ lại cảnh tượng đó, và cũng thường tự trách mình — nếu lúc ấy ta có thể cảnh báo người phụ nữ kia, ngăn cô ta xịt bừa, hoặc bảo cô ta xịt xong thì lau sạch đi, nói không chừng đã không xảy ra bi kịch sau đó rồi.
Cho nên, hôm nay ta muốn dặn dò con:
Chúng ta phải luôn nghĩ cho người khác, đừng vì sự "bất cẩn" của bản thân mà gây ra sự "bất cẩn" và "nỗi đau" vĩnh viễn cho người khác.
Chúng ta thậm chí khi phát hiện trên đường có vật cản, có thể gây nguy hiểm cho người khác, hãy chủ động dời vật cản đó đi; khi bản thân suýt chút nữa không nhìn rõ bậc thang mà ngã, hãy lập tức nhắc nhở người đi phía sau:
"Cẩn thận! Ở đây có bậc thang."