Nếu phải nói giới vật lý năm 2023 có từ khóa hot nào, thì đó chắc chắn là con số "1.25".
Từ trước đến nay, nghiên cứu vật lý năng lượng cao vẫn luôn dừng lại ở việc chứng minh sự tồn tại của không gian nhiều chiều. Hơn nữa, dựa theo giải thích của mô hình hiện tượng ADD đối với lực hấp dẫn và các tương tác khác, thế giới chúng ta nhìn thấy rất có thể nằm trên một "bức tường" trong không gian chiều phụ, trong đó các electron, proton, photon và tất cả các hạt khác trong Mô hình Chuẩn không thể đi vào chiều phụ, chỉ có các đường sức của trường hấp dẫn mới có thể vươn vào chiều phụ.
Thế nhưng, sự phát hiện ra hạt Z lại mang đến một cách giải thích mới cho lý thuyết được thiết lập dựa trên mô hình hiện tượng này.
Đó là, thế giới chúng ta nhìn thấy tuy nằm trên một bức tường trong không gian chiều phụ, nhưng các electron, proton, photon và tất cả các hạt khác trong Mô hình Chuẩn không phải là không thể đi vào chiều phụ, mà là bản thân chúng có lẽ đã có một phần tồn tại trên chiều phụ cuộn tròn, những gì chúng ta quan sát được chỉ là hình chiếu của chúng trong thế giới ba chiều.
Nếu kết luận này thành lập, nó sẽ giải thích hiệu quả dự đoán mà giới vật lý từng đưa ra trước đó rằng "định luật nghịch đảo bình phương của Newton sẽ xuất hiện sai lệch trong phạm vi dưới milimet" — nghĩa là, khi khoảng cách giữa hai vật thể là dưới milimet, tương tác và khoảng cách giữa chúng sẽ không còn tuân theo quan hệ nghịch đảo bình phương nữa.
Và đây chỉ là một trong số rất nhiều thành tựu mà hạt Z đạt được.
Theo đà hạt chiều cao siêu nặng này được phát hiện, toàn bộ giới vật lý đã được kéo vào một lĩnh vực hoàn toàn mới. Và đây cũng chính là điểm khiến vô số nhà vật lý phấn khích.
Giờ phút này, thứ họ đối mặt không chỉ là một đại lục mới chưa được khai phá, mà còn là vô số kho báu ẩn giấu sâu trong khu rừng rậm...
Cùng lúc đó, sự kiện lớn gây chấn động giới vật lý này không chỉ thu hút sự quan tâm của những người trong giới vật lý.
Bởi vì dự đoán được đặt làm "trứng Phục sinh" ở cuối cùng đã nâng tính thời sự của toàn bộ buổi báo cáo lên một bậc. Ngay cả rất nhiều người bình thường không hiểu biết nhiều về vật lý cũng bị những thông tin lộ ra từ câu nói đó của Lục Chu làm cho chấn động.
Hành trình siêu ánh sáng!
Từ trước đến nay, điều này vẫn luôn bị coi là bất khả thi.
Mặc dù không biết Lục Chu làm thế nào để đưa ra dự đoán táo bạo như vậy, nhưng nghĩ đến tương lai được vẽ ra bởi dự đoán đó, vẫn khiến trong lòng không ít người dâng lên một tia khao khát.
Thế giới cách đây mấy năm ánh sáng sẽ trông như thế nào?
Không ít người bắt đầu nghiêm túc suy nghĩ về vấn đề này.
Đến đây, cuộc tranh cãi về đỉnh đặc trưng 750GeV cuối cùng cũng hạ màn. Những âm thanh từng kịch liệt phản đối IMCRC tiến hành thí nghiệm này đều không ngoại lệ mà rơi vào im lặng.
Nội dung bảng đen trong buổi báo cáo đó đã được Lục Chu mất hai ngày để biên tập thành bài luận văn, đăng tải trên tạp chí chủ lực số mới nhất của "Tương Lai" (Future).
Và hai tạp chí hàng đầu khác là "Khoa học" (Science) và "Tự nhiên" (Nature) cũng lần lượt thiết lập mục "highlights" cho bài luận văn này, đồng thời được các học giả tầm cỡ giải Nobel đang nghiên cứu trong lĩnh vực liên quan tóm tắt sơ lược về thành quả nghiên cứu.
Nói chung, chỉ những thành quả nghiên cứu quan trọng nhất mới có thể nhận được đãi ngộ này.
Dù nghĩ thế nào đi nữa, bài luận văn về hạt Z này chắc chắn hoàn toàn xứng đáng với hai chữ "quan trọng nhất". Ít nhất là trong toàn bộ năm nay, các nhà vật lý trên toàn thế giới sẽ có khối việc để bận rộn...
---❊ ❖ ❊---
Viện Công nghệ California.
Nhìn cuốn tạp chí trên tay, một cụ già râu tóc điểm bạc, không có tóc đang kẹp cây bút máy, ngồi trước bàn làm việc vừa yên tĩnh đọc, vừa tỉ mỉ tính toán trên tờ giấy nháp.
Động tác lật trang ngày càng chậm lại, cho đến trang thứ ba từ dưới lên, vẻ mặt ngưng trọng của ông dần chuyển thành sự kinh ngạc, và không ngừng phóng đại theo cái miệng đang há hốc.
Phải mất một lúc lâu sau, ông mới nặn ra được một chuỗi câu ngắn ngắt quãng từ trong miệng.
“...Thật khó tin.”
“Lại có người có thể vận dụng công cụ toán học đến mức độ này.”
“...Đúng là một thiên tài!”
Barry Barish, đây là tên của ông. Ngoài cái tên ra, ông còn có rất nhiều danh hiệu như người sáng lập kiêm chủ nhiệm dự án của Dự án LIGO, giáo sư khoa vật lý Viện Công nghệ California, v.v.
Và người đứng cạnh giá sách trong văn phòng ông lúc này cũng có thân thế không nhỏ.
Người đó tên là Kip Thorne, hiện giữ chức giáo sư vật lý lý thuyết Feynman tại Viện Công nghệ California, đồng thời cũng là một trong những đại thụ hàng đầu trên thế giới hiện nay trong lĩnh vực vật lý thiên văn dưới thuyết tương đối rộng, và từng đảm nhiệm vai trò cố vấn khoa học cho bộ phim "Hố đen tử thần" (Interstellar) do Nolan đạo diễn.
Tính cả Rainer Weiss của MIT, ba người từng cùng nhau giành giải Nobel Vật lý năm 2017, chia đều giải thưởng 9 triệu kronor Thụy Điển nhờ nghiên cứu về sóng hấp dẫn.
Thu ngón trỏ đang tìm kiếm trên giá sách về, Thorne ngạc nhiên nghiêng đầu nhìn Barish một cái: “Cậu ta là thiên tài thì rất nhiều người đã biết rồi, điều tôi ngạc nhiên hơn là cậu lại có thể đọc hiểu phần chứng minh toán học của cậu ta cơ đấy.”
“Tuy có hơi khó khăn một chút, nhưng đọc nhiều mấy lần thì vẫn có thể đọc hiểu,” tháo chiếc kính lão trên sống mũi xuống, Barish xoa xoa hốc mắt có chút ê ẩm, nói tiếp, “Vừa hay thời gian trước tôi có nghiên cứu lý thuyết thống nhất đại số và hình học của cậu ta, coi như là có một chút nền tảng đi.”
Thorne ngạc nhiên nói: “Cậu vậy mà lại nghiên cứu cả thứ đó cơ à?”
“Không ít sinh viên khoa vật lý của Viện Công nghệ California đều đang tự học, đám người già chúng ta ít nhất cũng phải học cách bắt kịp thời đại, bằng không chẳng phải sẽ bị đám người trẻ tuổi kia vượt qua hay sao,” Barish cười nói tiếp, “Đương nhiên, mục đích chính của tôi vẫn là vì nghiên cứu sóng hấp dẫn, mỗi khi chúng ta đạt được tiến triển mới nào về mặt toán học, thì luôn có thể tìm thấy một số thứ mới mẻ ở mảng vật lý năng lượng cao.”
“Thế cậu đã phát hiện ra chưa?”
Barish hắng giọng một tiếng rồi nói.
“Bất kỳ phát hiện trọng đại nào cũng cần có thời gian... không thể nhanh như vậy được.”
“Nói cũng phải, nhưng có một số người luôn có thể đi ngược lại những thường thức này,” Thorne thở dài, giọng điệu mang theo chúthạnh tai nhạc họa (họa vô đơn chí/vui trên nỗi đau của người khác), nói, “Phòng thí nghiệm Quốc gia Brookhaven bây giờ chắc chắn đang sầu đến phát hoả rồi, chủ động rút khỏi kế hoạch nghiên cứu khoa học lớn có sự tham gia của hơn năm mươi viện nghiên cứu trên toàn thế giới này, bây giờ trong số các viện nghiên cứu có tên tuổi thì chỉ có mỗi họ là không có tên.”
Barish cười nói: “Chủ yếu vẫn là do người phát ngôn tin tức của họ nói quá lời, nếu là tôi, dù có không mấy coi trọng thí nghiệm về đỉnh đặc trưng 750GeV đi nữa, thì cũng sẽ không nói những lời mà đến một đường lui cũng không chừa.”
Đương nhiên, nói thế này có lẽ hơi đứng nói chuyện không thấy đau lưng, dẫu sao thì đứng từ góc độ người ngoài cuộc, nói những lời hay ý đẹp nào thì cũng chẳng mất chi phí cả.
Thorne: “Cậu thấy họ sẽ làm thế nào?”
“Xử lý những người chịu trách nhiệm liên quan, rồi tìm một cái bậc thang để bước xuống? Dẫu sao thì đứng cao như vậy, bây giờ bọn họ chắc chắn đang rất lạnh. Uy vọng của Lục Chu trong IMCRC hiện tại đã đạt đến đỉnh cao, đừng nói là gác lỏng hội đồng trị sự, e là trực tiếp giải tán hội đồng trị sự luôn, thì phỏng chừng cũng sẽ có một lượng lớn các nhà vật lý đi theo cậu ta.”
Thorne không nhịn được hỏi: “...Chẳng lẽ không có ai có thể ngăn cản cậu ta sao?”
Barish kỳ lạ nhìn anh ta một cái rồi nói.
“Tại sao phải ngăn cản? Ngay cả cái hố sâu 750GeV còn không chôn vùi nổi thần thoại của cậu ta, thì còn cái gì có thể làm được? Bao nhiêu người đợi cả đời cũng chưa chắc đã đạt được chút thành tích nào trong lĩnh vực của mình,Ký nhiên (đã thế thì/đã vậy) đi theo cậu ta có thể nhìn thấy vật lý mới, tại sao lại không làm như vậy chứ?”
Chi bằng nói, xin cậu ta cứ độc đoán như vậy đi, có thể tạo ra những thành tựu vĩ đại như vậy trong một khoảng thời gian ngắn ngủi như thế, cho dù có tìm khắp lịch sử vật lý, những cái tên mà ông có thể nghĩ đến cũng chỉ có hai người mà thôi.
Trừ phi, một thất bại trọng đại.
Bằng không hoàn toàn chẳng có thứ gì có thể cản trở được cậu ta.
Nếu trong giới vật lý có thần tồn tại, thì bây giờ cậu ta chính là thần rồi. Tất cả mọi người đều không tin ở đó có một hạt, nhưng cậu ta tin, thế là ở đó liền có.
“Cậu nói cũng phải,” không biết vì nghĩ đến chuyện gì mà thở dài thật sâu, Thorne trầm mặc một lát sau, quyết định đổi chủ đề trước đó, “Nhắc mới nhớ, cậu ta hình như vẫn chưa từng giành giải Nobel đúng không? Nếu tôi nhớ không lầm thì...”
Barish lắc đầu: “Cậu nhớ nhầm chắc chắn rồi, người đoạt giải Nobel năm 2018 chính là cậu ta, chỉ có điều cậu ta nhận là giải Hóa học. Hình như là vì nghiên cứu về cấu trúc giao diện điện hóa đã mở ra phương pháp tính toán đáng tin cậy.”
Thorne không nhịn được chửi thề một câu rồi nói: “Tên này quả thực là một tên biến thái...”
Barish cười nói: “Tôi không phủ nhận, chỉ mới vài tháng trước, cậu ta vừa giải quyết xong ‘Lý thuyết đại thống nhất toán học’, rồi chẳng mấy tháng sau đã đem nó áp dụng vào lý thuyết siêu không gian và luận văn về hạt Chu. Nếu như giải Nobel có thiết lập giải thưởng toán học, thì huy chương mấy năm nay phỏng chừng đều phải bị một mình cậu ta độc chiếm mất.”
Thorne: “Tôi cảm thấy với thành tựu của cậu ta, hoàn toàn xứng đáng với hai huy chương vật lý... tính cả lý thuyết thống nhất điện yếu nữa, cậu nghĩ sao?”
Vừa nghe thấy câu này, Barish và Thorne liền nhìn nhau, trao đổi một ánh mắt.
Tuy không nói gì, nhưng sự ăn ý được hình thành qua nhiều năm hợp tác trong nghiên cứu đã khiến hai người lập tức hiểu được đối phương đang nghĩ gì lúc này.
“Xem ra chúng ta nghĩ cùng một hướng rồi.”
Tuy nói hai giải Nobel thì không thực tế lắm, nhưng một giải thưởng vật lý thì chắc chắn là không có bất kỳ tranh cãi nào.
Năm nay vừa vặn là năm lẻ, giải Nobel Vật lý theo lệ thường sẽ được trao cho lĩnh vực vật lý năng lượng cao.
Mà sự phát hiện ra hạt Z, không nghi ngờ gì chính là phát hiện vật lý lớn nhất trong năm nay.
Nếu ngay cả thành tựu này mà cũng không đủ xứng đáng với vinh dự đó, thì còn cái gì đáng để xứng đáng với nó nữa chứ?
Đây hầu như, là chuyện không hề có chút hồi hộp nào.
Đăng Bút