Đức.

Bang Bắc Rhine-Westphalia.

Phòng họp của Viện Toán học thuộc Hội đồng Max Planck, chiếc bàn họp hình tròn đã ngồi chật ních người, nhìn vào có chút hơi chật chội.

Ngồi bên bàn họp quan sát biểu cảm của mấy người tham dự khác, trong lòng Gerd Faltings tràn ngập cảm xúc phức tạp.

Trước đó, ông chưa từng nghĩ tới.

Cuộc hội thảo nội bộ của phái Bourbaki được triệu tập để giải quyết lý thuyết đại thống nhất này, cuối cùng lại biến thành một "hội nghị thẩm định" mang tính chất định đoạt cho mệnh đề này...

Trong cõi u minh dường như có một thứ thiên ý, giống như ngay từ đầu, đã định sẵn sự mong đợi của ông sẽ không được như ý nguyện.

Điều khiến ông vừa vui mừng vừa lo lắng, cuối cùng vẫn xảy ra...

Đông đảo học giả ngồi bên bàn họp im lặng một cách bất thường.

Một mặt là vì sự kinh ngạc đã chiếm trọn toàn bộ tâm trí, mặt khác là vì kinh ngạc đến mức không biết nên nói gì cho phải...

Cho dù muốn đưa ra suy nghĩ của mình về chuyện này, cũng phải đợi xem xong bài báo cái đã.

Cũng chính vì thế, từ hôm qua cho đến hôm nay, những tiếng nói chủ lưu thực sự nắm giữ quyền phát ngôn của giới toán học đều tỏ ra vô cùng im lặng, cho đến nay vẫn chưa có một học giả nổi tiếng nào đưa ra cái nhìn chuyên môn về việc này.

"Thì ra là thế."

Người phá vỡ sự im lặng trong phòng họp đầu tiên, chính là giáo sư Fefferman.

Ngắm nghía bài báo trong tay, đôi mắt ông nheo lại thành hai đường cong như vầng trăng khuyết, sự́n khen ngợi lộ ra từ những nếp nhăn đuôi mắt, giống như đang ngắm nhìn một tác phẩm nghệ thuật tuyệt mỹ.

"Đạo lý càng sâu sắc và phức tạp, hình thức biểu đạt thường lại càng theo chủ nghĩa tối giản, mà motive mà chúng ta nghiên cứu, đúng như những gì chúng ta kỳ vọng, chính là cội nguồn chung của mọi đối đồng điều tốt đẹp."

"Những tính chất tốt đẹp này khiến tôi liên tưởng đến ngụ ngôn cái hang của Plato, liệu những tính chất này có phải đều bắt nguồn từ cùng một thứ? Chẳng qua chỉ là sự thể hiện của cùng một thứ trừu tượng ở các tầng mức khác nhau? Giống như số và hình vươn thẳng tới cội nguồn vũ trụ, theo nghĩa trừu tượng thì chúng thực chất là cùng một thứ, khác biệt duy nhất chỉ là góc độ chúng ta nhìn nhận vấn đề."

"...Thật sự là quá tuyệt vời."

Còn về lý do tại sao giáo sư Fefferman không thuộc phái Bourbaki lại có mặt ở đây, thì câu chuyện đó rất dài.

Vốn dĩ ông đang tham gia hội nghị học tập trong lĩnh vực phương trình đạo hàm riêng ở Paris, kết quả là bất ngờ biết được chuyện động trời này.

Thực hiện trao đổi đơn giản qua email với giáo sư Deligne xong, biết được "ủy ban thẩm định" vẫn còn thiếu một chuyên gia trong lĩnh vực đạo hàm riêng, ông lập tức từ Paris chạy đến đây.

Suốt dọc đường ông đã đọc xong một nửa bài báo.

Và bây giờ, cuối cùng ông cũng đọc nốt nửa còn lại.

Để ý thấy tất cả mọi người đều ngẩng đầu nhìn về phía mình, ông đặt bài báo trong tay lên bàn, nhún vai.

"Đại khái thì... bài báo này tôi đã xem xong rồi, không có vấn đề gì lớn cả."

Cổng các người đừng có nhìn tôi không thôi, tôi dám chắc không chỉ có một mình tôi xem xong đâu... Nói suy nghĩ của mình đi chứ."

Giáo sư Deligne và giáo sư Sarnak liếc nhìn nhau, im lặng một lát rồi lên tiếng.

Cậu nói trước đi, dù sao cậu ta cũng từng là học sinh của tôi, tôi không tiện đưa ra kết luận một cách vội vàng."

"Vậy nên cậu định đá quả bóng này cho tôi à?" Biểu cảm bất đắc dĩ, giáo sư Sarnak thở dài, tháo chiếc kính trên sống mũi xuống.

"Đối với một mệnh đề trọng đại thế này, ngay cả tôi cũng không thể lập tức đưa ra một đánh giá nào, có lẽ một số lời nên đợi đọc lại mấy lần rồi hãy nói, nhưng đã cậu đã hỏi vậy rồi..."

Ngừng lại giây lát, ông hắng giọng, đổi sang giọng điệu nghiêm túc.

"Thành thật mà nói, tôi đã bị chấn động rồi."

Không chỉ sự thấu hiểu của chính cậu ta đối với chương trình Langlands và lý thuyết motive, mà còn là việc cậu ta ứng dụng các loại công cụ toán học trong đủ mọi lĩnh vực... Không ngờ đến độ tuổi này, vẫn còn cơ hội khiến tôi mở rộng tầm mắt đến thế."

"Tạm thời không bình luận quá trình chứng minh của cậu ta có hoàn thiện hay không, nhưng chỉ riêng phương pháp và khung toán học mà cậu ta đưa ra trong toàn bộ bài báo, giá trị của nó e rằng đã vượt qua mọi thành tựu mà chúng ta đạt được trong lĩnh vực hình học đại học kể từ thế kỷ 20."

So với một bài báo, nó giống một bộ chuyên khảo hơn. Kể từ sau EGA, chúng ta đã có một cuốn kinh thánh mới... Không, nó có lẽ còn vĩ đại hơn, Kinh thánh bảo chúng ta nên tin vào điều gì, còn nó thì giống như một sử thi, kết nối quá khứ và tương lai."

Khi giáo sư Sarnak thốt ra câu nói này, hầu như tất cả mọi người bên bàn họp đều dồn ánh mắt kinh ngạc về phía ông.

Đặc biệt là giáo sư Deligne, trong phút chốc ngạc nhiên đến mức nói không nên lời.

So với những người khác, người đã làm việc ở Viện Nghiên cứu Cao cấp Princeton rất nhiều thời gian như ông lại vô cùng quen thuộc với ông lão này.

Mặc dù trông có vẻ hòa nhã, nhưng người có thể nhận được đánh giá từ mức công nhận trở lên từ tên này lại vô cùng ít ỏi.

Hơn nữa rõ ràng, đây không chỉ đơn thuần là một đánh giá mang tính công nhận nữa rồi.

Giáo sư Faltings há hốc miệng, phải một lúc sau mới lên tiếng.

"Sánh ngang với EGA... có hơi khoa trương quá không."

EGA, tác phẩm "Cơ sở hình học đại học" của Grothendieck.

Mặc dù nghe tên giống như sách giáo khoa hay bài giảng của trường đại học nào đó, nhưng thực chất nó lại là nền tảng đặt móng cho hình học đại học hiện đại, được các học giả theo đuổi lĩnh vực này tôn sùng như kinh thánh.

Dù thế nào đi nữa, việc đem bài báo chưa chắc đã không có vấn đề này đi so sánh với thành tựu vĩ đại nhất của giáo sư Grothendieck thì vẫn hơi quá đáng.

Ít nhất Faltings nghĩ là vậy.

Giáo sư Sarnak lắc đầu nói: "Không khoa trương chút nào, cách nói của tôi đã rất bảo thủ rồi. Thực ra điều tôi muốn diễn tả là, ảnh hưởng của nó đối với tương lai sau này, thậm chí còn nên vượt lên trên "Cơ sở hình học" của Euclid... Ít nhất cũng phải một chín một mười. Chỉ là bây giờ bàn về những điều này còn quá sớm, cứ chờ mà xem, tương lai sẽ có người chứng kiến lời tiên tri của tôi."

Xung quanh bàn họp dần vang lên những âm thanh bàn tán rôm rả.

Một phần người đồng tình với quan điểm của giáo sư Sarnak, phần khác lại cho rằng thế này quá phóng đại.

Điểm duy nhất không có tranh cãi là, Lục Chu quả thực đã làm một chuyện động trời.

Dù ngược dòng lịch sử có tìm được một học giả có công lao sánh ngang với cậu hay không, bài báo này cũng được định sẵn sẽ trở thành một cột mốc phân cách của giới toán học, trước khi nó ra đời là một thế giới, còn sau khi nó ra đời lại là một thế giới khác.

"Bài báo này..." Nhìn bản in trong tay, Scholze với sắc mặt phức tạp nói, "Tôi không thể lập tức đưa ra kết luận ngay được, có lẽ phải đợi tôi về nghiên cứu kỹ lại đã. Ngoài ra..."

Ngừng lại một chút, cậu phàn nàn một câu.

"Một mệnh đề toán học trọng đại thế này, đăng lên arXiv liệu có vẻ quá không chính thức không? Kiểu gì cũng phải cần một buổi báo cáo chứ."

"Tôi đồng ý với quan điểm của cậu." Giáo sư Deligne vẫn giữ vẻ trầm mặc từ đầu đến giờ gật đầu một cái, "Lát nữa tôi sẽ gửi cho cậu ta một email, đưa ra đề xuất về mặt này."

Xem ra lại phải bay một chuyến đến Kim Lăng rồi."

Liếc nhìn đồng hồ, giáo sư Fefferman lẩm bẩm một câu nói.

"Biết thế tôi đã mua thẳng vé máy bay đi Kim Lăng, còn đến đây làm gì nữa."

Faltings: "..."

Scholze: "..."

Deligne: "..."

Diệu Thư Mụ