Chu Kiếm Phi quay về tòa nhà văn phòng của Ban Tổ chức, người công nhân già về hưu trông cửa là lão Hà đã sớm đóng cửa đi ngủ. Anh là cư dân thường trú lại hay về giữa khuya, thế nên đã được phát sẵn chìa khóa cổng, không cần phải làm phiền đến cụ già đó.
Anh mở cửa bước vào sân lên lầu, toàn bộ cái sân yên phăng phắc không một tiếng động, một cảm giác cô độc, tịch mịch bất giác ập tới vây lấy anh. Anh bật đèn bước vào nhà, thứ đang đợi anh là hai căn phòng trống, một bộ sofa cùng một số dụng cụ văn phòng. Đây là một căn hộ khép kín, gian ngoài là phòng khách và nơi làm việc của thư ký, gian trong là phòng làm việc kiêm phòng ngủ của anh, ngoài bàn viết và ghế ra, bên trái kê sát cửa sổ là một chiếc giường đơn, đây chính là "Chu công quán". Đây là câu nói đùa khi một vị phó tỉnh trưởng đến tìm anh bàn công việc, nhưng cũng là sự thật. Lúc ấy anh chỉ đành cười bất đắc dĩ xem như câu trả lời. Các nơi khác thế nào không cần bận tâm, riêng với tỉnh này, cán bộ cấp phó tỉnh sinh sống trong hoàn cảnh như thế này e rằng chỉ có một mình anh Chu Kiếm Phi, không phải là "e rằng", mà là chắc chắn. Với tư cách là Trưởng ban Tổ chức, nhà của các cán bộ cấp tỉnh đương chức lẫn nghỉ hưu anh đều đã từng đến, nói một câu đơn giản là chẳng có ai sống trong phòng làm việc cả.
Là Chu Kiếm Phi đặc biệt liêm khiết, chịu khổ, không, anh không hề muốn mượn tên tuổi để chuộc danh; hay là đối với anh - vị Trưởng ban Tổ chức này đặc biệt khắc nghiệt, không phân cho anh ký túc xá? Không phải, sự thật hoàn toàn ngược lại, sảnh văn phòng từ tổng thư ký đến trưởng phòng hành chính đã năm lần bảy lượt đến tận nhà tặng nhà, vận động dọn đi. Là chính anh không nhận, thì trách ai đây? Lần ghé thăm gần đây nhất là một ngày trước khi anh đi thành phố Tam Giang, vị phó tổng thư ký phụ trách hành chính đã đến. Ông ta nói với Chu Kiếm Phi rằng tòa nhà hai tầng mới xây dành cho cán bộ cấp tỉnh đã hoàn thành, đã giữ lại cho anh một căn và mời anh qua xem thử. Anh vẫn hành xử theo phương châm đã định, cười nói:
- Cảm ơn các anh quan tâm, tôi tạm thời chưa dùng đến, không vội, hãy phân cho người khác trước đi.
Vị phó tổng thư ký mang vẻ mặt đầy khó xử, đành phải lôi tổng thư ký ra, kéo cả bí thư tỉnh ủy vào, ông ta nói:
- Tổng thư ký Đinh bảo tôi đến mời Chu bộ trưởng qua xem nhà trước, ông ấy còn nói Bí thư Triệu đã hỏi qua mấy lần rồi, hôm nay vốn định tự mình đến, nhưng phút chót lại bị một việc gấp giữ chân lại.
Anh Chu Kiếm Phi cảm thấy thịnh tình khó chối từ, đành đi theo phó tổng thư ký đi xem nhà.
Trên đường đi, phó tổng thư ký dường như cố ý lại vô tình thốt ra một câu thế này:
- Nhà ở của cán bộ cấp tỉnh của tỉnh chúng ta không dư dả gì, mấy năm nay mới xây được một tòa này, phân ra rồi vẫn còn một vị phó tỉnh trưởng mới điều đến không giải quyết được.
Ý trong lời nói đó Chu Kiếm Phi hiểu rõ, ẩn ý là: "Ưu tiên cho anh - vị Trưởng ban Tổ chức này đấy, người khác muốn còn chẳng được, còn do dự cái gì nữa, qua thôn này là không còn quán này nữa đâu!"
Đến tòa nhà cán bộ cấp tỉnh mới xây, Chu Kiếm Phi thấy một tòa nhà hai tầng sơn ngoài trang trí trong đã hoàn thành toàn bộ, chỉ chờ chủ nhân chuyển đến. Phó tổng thư ký dẫn Chu Kiếm Phi đi về phía căn hộ độc lập ở đầu hồi phía đông tầng hai. Tiện thể nói luôn tòa nhà mới này tổng cộng có hai tầng bốn hộ gia đình, mỗi tầng hai hộ, mỗi hộ đều có lối đi riêng, không can thiệp lẫn nhau, thiết kế cực kỳ hợp lý.
Phó tổng thư ký vừa đi vừa giới thiệu tình hình, theo quy định của các bộ phận liên quan trung ương, người cũ theo biện pháp cũ, người mới theo biện pháp mới, từ nay về sau không xây nhà riêng đơn lập cho cán bộ cấp tỉnh nữa v.v... Quy định này Chu Kiếm Phi đã sớm biết, kỳ thực không cần giải thích. Bước lên lối đi ở tầng hai, phó tổng thư ký lại nói:
- Cân nhắc nhà bộ trưởng chỉ có hai người, chúng tôi đã bố trí đầu hồi phía đông tầng hai. Ban đầu cũng có cân nhắc xem có nên bố trí tầng một hay không, tầng một có một khoảng đất trống có thể sử dụng, trồng hoa trồng cây đều có dư địa. Nhưng cũng có nhược điểm, nếu ống nước thải lầu trên xảy ra vấn đề sẽ ảnh hưởng đến tầng một, hơn nữa khối lượng công việc dọn dẹp vệ sinh môi trường lớn hơn tầng hai, người nhà bộ trưởng lại ít. Tầng hai tương đối thanh tịnh, nhưng cũng có một nhược điểm, mùa hè mưa lớn rất có thể bị dột. "Chạy, mạo, tích, lậu" là những vấn đề phổ biến trong xây dựng mà chưa được giải quyết triệt để đấy.
Chu Kiếm Phi nghe phó tổng thư ký giải thích, cảm thấy rõ ràng đây là sự quan tâm đặc biệt dành cho vị Trưởng ban Tổ chức là anh, biết nói gì đây? Anh còn chưa kịp nói gì, thì đã bước vào trong phòng. Hiện ra trước mắt anh là một căn hộ vô cùng rộng rãi, một phòng khách lớn, một phòng sinh hoạt chung có diện tích tương đương phòng khách, hai phòng ngủ, một phòng làm việc kiêm phòng đọc sách, lại có thêm một phòng cơ động, bếp, nhà vệ sinh và các trang thiết bị đồng bộ đầy đủ cả, tuy trang trí bình thường nhưng rộng rãi phóng khoáng thì thực sự rất thu hút.
Chu Kiếm Phi dưới sự tháp tùng của phó tổng thư ký đi vòng quanh quan sát một lượt rồi bước ra ban công rộng và dài kia, anh lập tức bị môi trường xung quanh mê hoặc. Nơi đây vốn là một khu rừng, ký túc xá được xây ở giữa khu rừng, có thể tưởng tượng khi xây nhà rất nhiều cây cối đã bị đốn hạ, những cây thông, cây sam và cây tạp còn sót lại vây quanh tòa nhà mới, tạo thành một khu dân cư trong rừng vô cùng tĩnh mịch, ở nơi giáp ranh với ban công có vài cây hòe cao lớn thẳng tắp, tán lá sum sùm giống như chiếc ô che nắng được dựng riêng cho ban công vậy. Tất cả những điều này đã tạo ra sức hút mạnh mẽ đối với Chu Kiếm Phi, anh nói với phó tổng thư ký rằng chìa khóa anh tạm thời chưa nhận, đợi bàn bạc với vợ rồi tính sau.
Trước khi đi Tam Giang anh quả thực đã viết một thư cho vợ, vừa từ Tam Giang về thì nhận được thư trả lời. Cũng rất dứt khoát, Hoàng Diếp Cầm viết trong thư rằng, trà Tùng Lĩnh Mao Tiêm số 2 là dự án nghiên cứu khoa học mà cô đảm nhận, vất vả làm mấy năm nay, hiện nay ủy ban khoa học kỹ thuật cấp trên đã quyết định sau tiết Thanh minh năm sau sẽ tổ chức chuyên gia thẩm định chính thức. Nếu thẩm định thành công thì năm kia sẽ bắt đầu mở rộng sản xuất quy mô nhỏ, đồng thời phấn đấu đưa loại trà này trở thành sản phẩm mới cấp độ một của toàn tỉnh đẩy ra toàn quốc vươn ra khỏi biên giới quốc gia. Cứ đà này thì ít nhất trong hai ba năm tới cô không thể đến thành phố tỉnh lược được. Dương nhiên, cái gọi là "không thể đến" của cô là chỉ việc điều động, chứ không phải hoàn toàn không thể đến thành phố tỉnh lược thăm chồng. Cô xin Chu Kiếm Phi lượng thứ trong thư.
Cuối thư, Hoàng Diếp Cầm đặc biệt viết một đoạn ít nhiều mang chút tình ý dằn vặt, nhưng một số người làm công tác kỹ thuật năng lực biểu đạt văn bản không tốt, thậm chí thường hay ý không đạt lời, Hoàng Diếp Cầm thuộc loại này. Đoạn cuối thư đó Chu Kiếm Phi đọc hai lần mới cuối cùng hiểu được đại ý.
Là một nhân viên nghiên cứu khoa học, một đời có thể làm thành công mấy dự án? Cô hiện nay đã xấp xỉ tuổi bốn mươi, những ngày tháng làm công tác nghiên cứu khoa học ở tuyến đầu sản xuất không còn nhiều nữa, nhưng ngày tháng vợ chồng sum họp thì vẫn còn rất dài, rất dài, mong người chồng Chu Kiếm Phi thấu hiểu và ủng hộ.
Chu Kiếm Phi thở dài bất đắc dĩ, nhét bức thư đó vào ngăn kéo, gọi thư ký đến dặn dò:
- Cậu đi nói với sảnh văn phòng rằng căn nhà đó tôi không cần nữa, xin hãy phân nó cho Phó tỉnh trưởng Tần mới điều đến, gia đình người ta bốn miệng ăn hiện nay vẫn đang ở khách sạn kìa.
Với tư cách là Trưởng ban Tổ chức, sau khi đi điều tra ở Tam Giang về, anh đã chuyên tới khách sạn thăm Phó tỉnh trưởng Tần, chỉ thấy hai vợ chồng cùng một đứa trẻ chín tuổi chen chúc trong một căn hộ nhỏ, người mẹ vợ gần bảy tuổi ở một phòng đơn nhỏ ở tầng trệt, lúc đó anh đã nảy sinh ý định nhường nhà.
Thư ký lại là một người có tâm, những tình hình cậu ta nắm rõ còn tường tận hơn bộ trưởng, nghe Chu Kiếm Phi dặn dò, liền không hoang mang không chậm trễ đáp lời:
- Sảnh văn phòng nói căn nhà đó vẫn giữ lại cho bộ trưởng, nhà ở của Phó tỉnh trưởng Tần họ sẽ tính cách khác.
- Tính cách khác là cách gì?
Chu Kiếm Phi có chút không vui.
- Nghe nói là mua hai căn nhà thương mại để cải tạo, đã chọn xong địa điểm, ngay gần đại viện chính quyền tỉnh, tòa nhà thương mại đó đang trang trí nội thất, khoảng hai ba tháng nữa là có thể chuyển vào rồi.
Xem cậu ta nắm bắt tình hình cụ thể biết bao, lại nghe cái giọng điệu ấy, mang theo dáng vẻ quan tâm và vận động bộ trưởng giữ lại nhà, Chu Kiếm Phi càng nổi giận hơn, nói:
- Bảo cậu đi thì cậu đi, đừng nói nhảm nữa. Theo lời tôi nói mà bảo với sảnh văn phòng, tôi Chu Kiếm Phi ít nhất trong hai ba năm tới không cần nhà, xin họ cứ yên tâm phân phối. Hai ba năm sau không có nhà cán bộ cấp tỉnh mới cũng không sao, ở nhà nào cũng được. Cậu nói với họ rằng, đây là lòng thành thật chứ không phải giả dối, tôi nói là làm, không được thì viết giấy biên nhận, tôi ký!
Anh nói xong một tràng dài như vậy, lại thấy thư ký đứng im không nhúc nhích, trên mặt mang vẻ khó xử kèm theo vài phần nghi vấn, liền lớn tiếng hỏi:
- Cậu còn đứng đây làm gì? Có phải không muốn đi, hay là muốn tôi tự đi đây?
Thư ký lúc này mới cười hề hề một cách không tự nhiên rồi chuồn mất.
Đó đã là chuyện của quá khứ, tâm trạng của Chu Kiếm Phi cũng bắt đầu bình tĩnh trở lại. Mọi thứ cứ để tùy duyên, phàm là chuyện gì chớ nên cưỡng cầu. Ai ngờ tối nay Triệu Nhất Hạo bỗng nhiên nhắc lại chuyện này, làm xáo trộn tâm trạng đã bình tĩnh lại của anh. Thế nhưng chuyện này có thể trách Triệu Nhất Hạo sao? Bí thư tỉnh ủy có lòng tốt, chuyện phân nhà trả nhà thậm chí cả bức thư Hoàng Diếp Cầm gửi cho chồng thì ông hoàn toàn không hay biết. Chu Kiếm Phi vốn muốn nhân cơ hội này đem đầu đuôi ngọn ngành nói chuyện với người đứng đầu, một là thời gian đã muộn, hai là sự việc phức tạp trong chốc lát khó mà nói rõ được, đành vâng vâng dạ dạ lùi bước, đợi dịp khác tìm cơ hội vậy.
Trở về cái đại viện tối om, bước vào căn phòng làm việc kiêm phòng ngủ cũng tối om không kém, bật đèn điện lên. Đây là ánh sáng duy nhất trong tòa nhà sáu tầng cộng thêm một cái đại viện này. Anh qua loa rửa ráy rồi lên giường, tắt đi ngọn đèn duy nhất của cả tòa nhà, trước mắt lại là một mảnh tối đen. Anh bỗng cảm thấy rất cô độc. Phòng làm việc không ra phòng làm việc, nhà không ra nhà, thế này là thế nào chứ?
Những kẻ cô độc trong tác phẩm văn học xưa nay thường là phụ nữ. Dường như trên thế giới này chỉ có phụ nữ mới sinh ra cảm giác cô độc, tịch mịch, còn đàn ông thì tuyệt đối không. Đây thực chất là một loại định kiến, tối hôm đó Chu Kiếm Phi một mình sống trong đại viện, vì tâm trí rối bời mà mất ngủ, từ mất ngủ mà sinh ra sự cô độc và tịch mịch đích thực. Từ sự cô độc và tịch mịch lại sinh ra rất nhiều liên tưởng.
Cái ngày tháng nhà không ra nhà, độc thân lại không phải độc thân này sẽ kéo dài bao lâu bao lâu nữa? Anh hiện nay đã hơn bốn mươi, chẳng lẽ lại kéo dài đến hơn năm mươi, hơn sáu mươi tuổi? "Đường đời còn dài", đây là lời trong thư của vợ, dài đến bao giờ mới là điểm dừng? Anh cảm thấy rợn cả tóc gáy, anh chỉ là một kẻ phàm phu tục tử, đối với hoàn cảnh trước mắt vừa không thể siêu thoát vừa không thể thay đổi. Anh bỗng nhớ đến bốn chữ lớn thường được viết bằng giấy đỏ ở dưới quê: "Thiên tác chi hợp", anh không khỏi cười khổ một tiếng, chẳng lẽ thực sự là ý trời thế sao? Thế nào gọi là ý trời? Anh lại nhớ đến lúc nhỏ nghe mẹ ở nhà kể rằng: Hôn nhân nam nữ đều do ông tơ bà nguyệt tơ hồng se duyên, "Nhân duyên muôn dặm một sợi nối liền"! Anh nhịn không được bật cười khổ. Đúng vậy, ông tơ bà nguyệt theo sự sắp đặt đã định, đã dẫn dắt tôi Chu Kiếm Phi trong cơn giông bão gió mưa bước vào ngọn rừng u ám kia, gặp gỡ và nên duyên vợ chồng với cô ấy - Hoàng Diếp Cầm.
Nghĩ đến đây, trước mắt anh dường như bỗng hiện ra cảnh tượng sấm sét đùng đùng, chính trận giông bão sét đánh này đã khiến anh lần đầu tiên gặp gỡ Hoàng Diếp Cầm trong một khu rừng lớn, trải qua muôn vàn khúc chiết cuối cùng thành vợ thành chồng. Nói như vậy trận giông bão lớn đó chính là sợi chỉ đỏ của ông tơ bà nguyệt rồi sao? "Mọi thứ đều do số trời định sẵn, anh muốn giãy giụa cũng không thoát được". Ai nói câu này anh không nhớ rõ nữa, anh đương nhiên không tin vào số phận nào cả, nhưng trải nghiệm bản thân lại đúng là có chút vị đạo ấy, giải thích thế nào đây?
Đó là đầu những năm bảy mươi, Chu Kiếm Phi từ bên cạnh lão Tiền được điều về sảnh văn phòng, sau khi cướp quyền thì bước vào trường cán bộ rồi sau đó được xuống huyện Tùng Lĩnh lúc bấy giờ, nay là thành phố Tùng Lĩnh - nơi đặt trụ sở chính quyền của đặc khu Tùng Lĩnh. Ủy ban cách mạng huyện do ba bộ lớn hợp thành: Bộ Chính trị, Bộ Bảo vệ, Bộ Chỉ huy Sản xuất. Người từng làm việc bên cạnh một trong những kẻ đi theo con đường tư bản lớn nhất tỉnh, tự nhiên không thể để anh đến Bộ Chính trị và Bộ Bảo vệ được, thế là anh được phân vào tổ nghiệp vụ của Bộ Chỉ huy Sản xuất, công việc cụ thể là nắm bắt tiến độ và tình hình sản xuất. Người trong tổ nghiệp vụ có hơn hai mươi người, phần lớn là những phần tử nổi dậy lừng lẫy trong huyện, số ít người bao gồm cả Chu Kiếm Phi là đi từ "chính quyền cũ" qua, coi như là "nhân sự ở lại" vậy. Thời buổi đó giữ anh lại là may cho anh lắm rồi, còn đi soi mói người khác để xem được đối xử khác biệt hay đối xử công bằng làm gì? Chu Kiếm Phi anh có tự mình hiểu lấy, tùy hoàn cảnh mà an phận, vui với thực tại.
Phân công "nắm bắt tình hình sản xuất" đã trao cho Chu Kiếm Phi một cơ hội cực kỳ tốt, lúc bấy giờ các sếp từ tổ nghiệp vụ đến Bộ Chỉ huy Sản xuất hoàn toàn không cần nắm bắt tình hình sản xuất gì cả, bắt cách mạng thúc đẩy sản xuất mà, bắt cách mạng rồi thì sản xuất tự nhiên sẽ tiến lên thôi. Năng lượng của họ ngoài việc bắt cách mạng ra thì chủ yếu chính là mấy việc thiết thực kiểu phân phối vật tư. Cho nên, nếu đem "nắm bắt tình hình sản xuất" coi là một nghiệp vụ, thì nó đích thực là một công việc nhàn hạ, chẳng có mấy ai đến hỏi han anh cả, nhiều lắm là khi cần thì xin vài con số, để chứng minh thành quả của "bắt cách mạng" thế thôi. Những dữ liệu đó tự nhiên không cần phải thống kê nghiêm túc, càng không cần phải đi làm cái trò tự tìm khổ cực như điều tra mẫu biểu. Khi cần thì gọi một cuộc điện thoại xuống dưới, những con số tự nhiên sẽ được truyền lên qua điện thoại. Những con số trong điện thoại đó luôn chứng minh tình hình ngày càng tốt đẹp, không phải tốt nhỏ mà là tốt lớn. Hơn nữa cũng luôn chứng minh, tình hình sản xuất ngày càng cao này đều là kết quả của việc bắt cách mạng v.v..., đáng tin hay không, chỉ có trời mới biết!
Điều kiện lịch sử đặc biệt và điều kiện công việc đặc biệt này đã trao cho Chu Kiếm Phi cơ hội cực lớn, một là anh tranh thủ thời gian đọc sách, trong thời gian chưa đầy một năm, anh đã đọc lại bốn cuốn tuyển tập của Mao Chủ tịch; đọc xong "Tư bản luận" với mức độ hiểu lơ mơ; có một điểm khiến người ta thấy an ủi, học thuyết "giá trị thặng dư" của Marx coi như đã hiểu cơ bản, thế đã không đơn giản rồi, ai ai cũng biết học thuyết "giá trị thặng dư" là một trong những cốt lõi của chủ nghĩa Marx, chỉ có hiểu được "giá trị thặng dư" thì mới hiểu thế nào là giai cấp, thế nào là bóc lột. Ngoài ra, anh còn học một số tác phẩm triết học, cảm thấy thu hoạch không nhỏ. Lợi ích lớn nhất là đọc những sách này không ai dám chỉ trích, thậm chí còn có thể giành được tiếng thơm "thích học tập", quả thực có thể gọi là việc tốt lớn vẹn cả đôi đường. Hai là anh có thể vào lúc đọc sách đến đầu óc ong ong, mượn danh nghĩa "nắm bắt tình hình", đến các thôn quê du sơn ngoạn cảnh, hơn hai nghìn kilômét vuông núi non sông nước mặc sức tung hoành, tự tại biết bao.
Đó là một ngày đại hàn trong ba ngày nắng đổ lửa, Chu Kiếm Phi lấy cớ xuống nông thôn tìm hiểu tình hình, đến một ngôi làng cách thành phố chừng bảy tám dặm, đi từ nhà này sang nhà khác trò chuyện rôm rả với nông dân, còn ăn cơm trưa ở nhà cựu bí thư chi bộ thôn, uống rượu gạo. Từ giã nhà bí thư bước ra, đã là hơn hai giờ chiều.
Anh nghe nói gần đó có một viện nghiên cứu khoa học chè, vừa làm thí nghiệm vừa làm mô hình kinh doanh một vườn chè rất lớn, là đơn vị do đặc khu quản lý. Dù sao thời gian vẫn còn sớm, buổi chiều cơ quan cấp huyện có một đại hội phê phán, không tham gia được là tốt nhất, chi bằng cứ thong thả tiêu dao tiêu dao, thế nên anh bèn hỏi vị cựu bí thư thôn đã tiễn anh ra đầu làng phương hướng, rồi thong thả dạo bước đi xem vườn chè.
Anh mang theo men rượu gạo, dưới ánh nắng gay gắt đi chừng hai dặm đường, một vườn chè rộng mấy kilômét vuông xung quanh hiện ra trước mắt. Anh bước vào vườn chè dọc theo các rãnh luống ngó nghiêng đông tây không có mục đích gì, coi như là tuần thị vậy. Khi làm việc bên cạnh cụ Tiền, anh từng đi theo thị sát các vườn chè khác, nghe qua giới thiệu và báo cáo về quản lý cây chè, cho nên hiểu một chút kiến thức quản lý, bây giờ vẫn nhớ trong đầu. So sánh với vườn chè trước mắt, anh lập tức phát hiện vườn chè này đã lâu không được quản lý rồi. Chỉ thấy cành lá cây chè mọc um tùm, cỏ dại khắp vườn, ngay cả việc tỉa cành, làm cỏ tối thiểu cũng đã rất lâu không được tiến hành. Anh quyết định đến viện nghiên cứu chè tìm lãnh đạo của họ trò chuyện một chút, coi như chuyến đi này không uổng công.
Muốn đi bàn công việc với người khác, thì phải có "tài liệu", nếu không một nhân viên ủy ban cách mạng huyện, ăn nói bừa bãi với người khác một tràng, có thể khiến người ta tâm phục khẩu phục không?
Để tìm kiếm thêm "tài liệu" nói chuyện, anh đi dọc theo các luống chè từ tây sang đông, từ bắc xuống nam làm một cuộc kiểm tra xuyên qua quay vòng, thỉnh thoảng còn dừng lại quan sát chi tiết, lấy chứng cứ đối với một số cây chè có biểu hiện đặc biệt, cũng vô cùng nghiêm túc. Nhanh chóng hơn một tiếng đồng hồ trôi qua, khi cuộc kiểm tra quay vòng của anh chưa hoàn thành, bỗng nghe thấy từ xa văng vẳng tiếng sấm. Anh ngẩng đầu nhìn lên, bầu trời phía nam đã mây đen giăng kín, chớp giật sấm rền. Tục ngữ có câu, mây chạy phương nam mưa thành tụ, một trận mưa lớn sắp ập xuống đầu anh rồi. Lúc này anh đang đứng sừng sững ở khu vực trung tâm vườn chè, nghĩ thầm vừa xem vừa đi, đến viện nghiên cứu chè trò chuyện tránh mưa thôi.
Mưa mùa hè nói đến là đến, anh còn chưa bước ra khỏi vườn chè, mưa lớn đã dưới sự hộ tống của sấm chớp trút xuống như thác đổ. Đến lúc này anh mới thấy sốt ruột, rảo bước chạy ra khỏi vườn chè, cách vườn chè một tầm tên bắn là một khu rừng rậm rạp màu đen, vị bí thư chi bộ đã mất chức đó từng nói với anh rằng, viện nghiên cứu chè nằm trong khu rừng đó. Thế là anh sải bước lớn chạy về phía khu rừng.
Khi anh chạy đến viện nghiên cứu chè sâu trong khu rừng đó, toàn thân bên trong lẫn bên ngoài đã ướt sũng, giống như con gà rước nước. Anh dùng sức đập cửa lớn đang đóng chặt, liên tục đập hơn chục cái không có hồi âm, là tiếng mưa tiếng sấm át đi tiếng đập cửa hay trong nhà không có ai? Anh lau đi dòng nước mưa lăn từ trên tóc xuống làm mờ tầm nhìn rồi quan sát một lúc, cánh cửa lớn bằng gỗ cứng ngắc ấy vậy mà không có chuông cửa, anh đành hết lần này đến lần khác dùng tay đập, đập đến mức tay đau buốt, vẫn không có hồi âm, bèn lại dùng sức hét lên:
- Bên trong có ai không?
Anh tuổi trẻ khí thịnh, giọng nói vang dội, cuối cùng cũng mang lại hiệu quả. Từ bên trong truyền ra giọng của một người phụ nữ:
- Người nào đấy, anh tìm ai?
- Tôi là người của ủy ban cách mạng huyện!
Anh trả lời rất vang dội, tấm biển hiệu "ủy ban cách mạng huyện" này lần đầu tiên giúp anh một tay, người ta nghe thấy không kính thì cũng sợ thôi, hiệu quả tốt đẹp lập tức xuất hiện.
- Anh đợi đấy, tôi ra mở cửa đây.
Chưa đầy một phút, hai cánh cửa lớn dày cộp kẽo kẹt mở tung ra. Hiện ra trước mắt anh là một người phụ nữ mặc áo mưa nhựa mỏng tay chống ô giấy dầu. Nước mưa làm mờ tầm nhìn của anh, nhìn không rõ cũng không muốn nhìn ngay người mở cửa là phụ nữ trẻ tuổi hay trung niên, anh thậm chí còn không bắt tay chào hỏi cô ấy, liền chui ù vào trong sân lên bậc thềm lao thẳng tới một căn phòng đang mở cửa, miệng lẩm bẩm:
- Trận mưa này lớn quá, lớn quá.
Nữ chủ nhà theo sau bước vào chắc chắn đã bị bộ dạng nhếch nhác của anh làm cho hoảng sợ, cô dùng ánh mắt nghi vấn nhìn chằm chằm vào anh:
- Anh là người của ủy ban cách mạng huyện ư?
Anh đành phải đưa ra câu trả lời khẳng định một lần nữa, đồng thời báo cáo tên và đơn vị của mình:
- Tôi tên là Chu Kiếm Phi, tổ nghiệp vụ Bộ Chỉ huy Sản xuất ủy ban cách mạng huyện, đến thôn Đại Lam Hà Vịnh để tìm hiểu tình hình nhân tiện ghé qua vườn chè các cô xem thử, ai ngờ trận mưa này nói đến là đến!
Qua lời anh nói như thế, đối phương đại khái đã yên tâm, cô cởi áo mưa ra, đánh giá Chu Kiếm Phi:
- Ái chà, anh ướt sũng cả người rồi, phải mau thay quần áo thôi, sẽ cảm lạnh đấy!
Lấy đâu ra quần áo để thay chứ? Người nói kẻ nghe đều nhịn không được bật cười. Cô trước tiên đưa cho anh một chiếc khăn mặt, đại khái là khăn mặt rửa mặt của cô, vẫn lưu lại một mùi hương xà phòng. Anh cũng đành mặc kệ khách khí, nhận lấy khăn mặt lau sạch nước mưa trên đầu trên mặt, lúc này mới phát hiện đứng trước mặt mình là một cô gái trẻ tuổi, chắc chỉ vừa ngoài hai đôi mươi? Tươi tắn không hẳn, nhưng ngũ thân đoan chính, dáng người thanh mảnh, một đôi mắt lay động lòng người đang hiếu kỳ chăm chú nhìn vị khách không mời mà đến này. Anh đảo mắt nhìn xung quanh, trong phòng có một chiếc giường đơn, hai chiếc ghế gỗ cứng, cạnh cửa sổ có một chiếc bàn ba ngăn kéo, trên bàn đặt một chiếc gương mấy cuốn sách, bên cạnh bàn có một giá rửa mặt vắt khăn mặt đặt xà phòng. Anh lập tức nhận thức được căn phòng này là phòng ngủ của cô ấy, nói khoa trương một chút thì đó chính là khuê phòng của cô. Anh liền cảm thấy có chút đường đột, một người lạ xông vào khuê phòng của con gái lớn, nói cho rõ ràng được sao? Anh vội vàng nói với cô ấy:
- Trong bếp có lửa không, tôi qua sấy khô quần áo.
Cô gái bật cười, mở trừng trừng đôi mắt to:
- Cứ mặc thế này trên người mà sấy á?
- Không sấy thế này thì còn biết làm sao bây giờ?
Điều anh nói là sự thật, đúng vậy, không sấy thế này thì còn biết làm sao bây giờ? Điều này ngược lại đã nhắc nhở nữ chủ nhà, đầu óc cô chuyển động mỉm cười:
- Có cách rồi, anh chờ một chút.
Nói rồi liền như một cơn gió chạy ra ngoài, rất nhanh lại chạy vào, trong tay ôm một chiếc áo sơ mi trắng và một chiếc quần quân đội cũ, nói:
- Là một đồng chí giặt phơi ở hiên nhà, đã khô rồi, anh mau thay đi rồi sấy khô quần áo ướt.
Nói rồi lại từ trong bàn ba ngăn kéo lấy ra một chiếc khăn mặt khô đưa cho Chu Kiếm Phi:
- Tôi sang bếp chọc lò đây, anh mau thay quần áo lau khô người, rồi mang quần áo ướt ra bếp nhé, phòng bếp ở ngay đầu hiên nhà dãy nhà phía tây, đi dọc theo hiên nhà qua là được, không cần phải đi qua sân đâu, sẽ không bị mưa tạt đâu.
Cô nói xong liền khép cửa phòng lại đi ra ngoài.
Chu Kiếm Phi tự nhiên vô cùng cảm kích, vội vàng cởi áo thay quần áo, có thể nói mọi thứ đều làm theo lời dặn của cô ấy, ở những vấn đề thế này phụ nữ chính là quyền uy tuyệt đối. Chỉ là quần áo cô mang tới hơi nhỏ, đặc biệt là chiếc áo sơ mi trắng đó vừa ngắn vừa hẹp, mặc trên người siết rất chặt, cúc áo chỉ miễn cưỡng cài lại được, đáng tiếc trong phòng này không có gương soi toàn thân, bằng không anh có thể nhìn thấy bộ dạng nhếch nhác của chính mình rồi.
Anh cầm quần áo ướt bước ra cửa, đang định quan sát vị trí nhà bếp, thì thấy cô thò đầu ra từ cánh cửa ở đầu dãy nhà phía tây vẫy tay với anh. Anh theo lời dặn của cô đi dọc theo hiên nhà, hiên nhà kiểu Trung Quốc rất rộng, không cần phải che ô. Mưa vẫn đang rơi nhưng nhỏ hơn lúc anh chạy đến rất nhiều.
Anh đến nhà bếp, cô đã chọc lò xong rồi. Nhìn thấy bộ dạng ăn mặc đó của anh, cô nhịn không được bật cười, nói:
- Vóc dáng anh lực lưỡng quá đấy!
Chu Kiếm Phi cũng cười bất đắc dĩ:
- Không phải tôi quá lực lưỡng, mà là chủ nhân bộ quần áo này quá thanh mảnh.
Cô cười khúc khích nhận lấy quần áo ướt trên tay anh, dùng một chiếc lồng sấy lớn bằng tre úp lên lò sưởi, trải chồng quần áo ướt từng cái một lên lồng sấy. Loại lồng sấy lớn nhiều lỗ bằng tre này có đa chức năng, có thể sấy quần áo vừa có thể sấy ớt và các vật dụng sinh hoạt khác, đặc biệt thích hợp cho "phụ nữ mới sinh" dùng để sấy tã lót phân tè của trẻ sơ sinh, ở vùng này rất lưu hành.
Cô xếp quần áo ướt lên lồng sấy, thấy anh vẫn đứng đó, liền vội vàng kéo một chiếc ghế đẩu gỗ thấp ra hiệu cho anh ngồi xuống bên lò sưởi, chính cô cũng đối diện anh vây quanh lò ngồi xuống. Cô nói:
- Ban nãy anh bị mưa ướt, sấy một chút cho đỡ cảm lạnh.
Anh ngoan ngoãn ngồi xuống chìa hai tay ra làm động tác sấy lửa.
Hóa ra đây là bếp lò đất phổ biến ở địa phương, mùa đông có thể sưởi ấm lại nấu thức ăn nấu cơm, mùa hè công dụng không nhiều, xào mấy món nhỏ hoặc giống như hôm nay sấy sấy quần áo gì đó. Dù sao vùng này là khu vực sản xuất than, không cần phải tính toán chuyện tiết kiệm than. Bếp chính thực sự nằm ở đầu kia của nhà bếp, ba lỗ bếp ba cái chảo sắt, nhìn là biết cơm đại tập thể của viện nghiên cứu này được nấu ở đó.
Hai người bọn họ mặt đối mặt vây quanh lò sưởi ngồi, vùng núi non hễ mưa là thành đông phút chốc có được sự ấm áp. Lúc này anh mới nhớ ra chưa thỉnh giáo đại danh của chủ nhà, bối bèn hỏi:
- Xin hỏi cô họ gì thế?
Cô nghiêm túc trả lời:
- Tôi họ Hoàng, Hoàng trong hồng hoàng lam bạch, tên Diếp Cầm, Diếp trong vui vẻ, Cầm trong cần tây.
- Hoàng Diếp Cầm?
Chu Kiếm Phi thầm nghĩ sao lại là cần tây, thuận lý thành chương đáng lẽ phải là cầm kỳ thi họa chứ, nhưng anh chỉ thầm lẩm bẩm trong lòng, không nói ra miệng, mới gặp lần đầu sao có thể quá mức buông thả.
- Thế còn anh?
Cô hỏi, anh đáp:
- Tôi tên Chu Kiếm Phi, Chu trong Chu Ngô Trịnh Vương, Kiếm trong bảo kiếm, Phi trong thị phi.
Cô nghe xong ngây thơ bật cười:
- Cái tên oai phong quá, kẻ xấu nhìn thấy anh chắc chắn phải sợ khiếp vía nhỉ!
- Ai chà, oai phong gì chứ, chịu uất ức thì có!
Anh tuyệt đối không phải muốn phát tao lao trước mặt cô để lấy được sự đồng cảm của cô ấy, mà là một loại cảm khái bản chất, là biểu hiện tâm sự uất ức dồn nén trong lòng vừa chạm là bùng phát.
Cô hình như nghe ra được chút mùi vị, đánh giá khuôn mặt anh hỏi:
- Anh đến huyện từ bao giờ thế, mặt lạ hoắc à!
Chu Kiếm Phi vẫn ở trong trạng thái u uất, liền đáp lời cô:
- Đến chưa lâu, đi đày tới.
Hoàng Diếp Cầm hơi giật mình, nhưng dường như ngay lập tức lại hiểu ra, cái này có lẽ có thể gọi là sự nhạy cảm của thời đại, sự nhạy cảm đặc biệt dưới điều kiện lịch sử cụ thể, cô cười nói:
- Ồ, tôi hiểu rồi, anh là "lão bảo"! [2]
Chu Kiếm Phi cười khổ một tiếng, nói:
- Cái gì gọi là bảo cái gì gọi là cách, tôi không hiểu nổi, người khác muốn nhìn thế nào thì nhìn vậy đi.
Xem ra anh đã mặc định rồi, lại phản vấn một câu:
- Nói như vậy, cô đại khái hoặc chắc chắn là phái nổi dậy rồi, phái nổi dậy lừng lẫy?
Giọng điệu của anh là giọng điệu đùa cợt, nhưng cũng là một sự dò hỏi và đáp trả.
Biểu cảm của Hoàng Diếp Cầm vi diệu, không tức giận cũng không vui mừng, là một thứ cảm xúc nhạt nhẽo vô vị, cô liếc mắt nhìn thanh niên có vẻ đang thở ngắn than dài đối diện, phóng khoáng đáp lời:
- Tôi ấy à, vừa không phải phái bảo thủ cũng chẳng phải phái nổi dậy, là phái tiêu dao đích thực!
Từ trong thâm tâm Chu Kiếm Phi tự nhiên trào lên một cảm giác phấn khích, cảm xúc này cũng là sự bộc phát bản năng, không hề xuất phát từ sự bộc lộ sau khi suy nghĩ, anh cười hỏi:
- Hô, phái tiêu dao, tiêu dao nổi không?
Lần này đến lượt Hoàng Diếp Cầm thở ngắn than dài. Cô nhíu nhíu mày, nói:
- Còn chẳng phải sao, anh nói đúng rồi đấy, bọn họ thần tiên đánh nhau bách tính chúng ta chịu họa, cứ bắt chúng ta hùa theo bọn họ đánh, hùa theo bọn họ đấu, phiền chết đi được thôi!
Trong chớp mắt, anh sinh ra một mức độ cộng hưởng tâm lý nhất định với cô, từ cộng hưởng mà sinh ra sự đồng cảm lẫn nhau, có cảm giác lớn là "cùng là những kẻ lưu lạc chân trời góc bể", mặc dù anh không hiểu lịch sử của cô cũng không rõ hiện trạng của cô, hoàn toàn là một sự cộng hưởng bản năng.
Đến lúc này anh dường như mới chú ý tới cả cái đại viện rộng lớn thế mà chỉ có một mình cô, những người khác đi đâu hết rồi. Anh đem câu hỏi này đặt ra cho cô.
- Người của các cô đâu hết rồi, đều lên núi cả à?
Kỳ thực anh vừa mới từ núi chè của họ đi xuống, biết rõ trên đó không một bóng người, nhưng, có lẽ ở nơi nào khác còn có núi chè chăng? Những cái đó không quan trọng, quan trọng là tại sao cả viện nghiên cứu chè lại chỉ có một mình cô.
Cô nghe xong cười ha hả:
- Lên núi á? Chẳng phải anh từ núi chè qua đây đó sao, làm gì có một bóng người nào trên núi?
- Đi đâu cả rồi?
- Đều vào thành tham gia đại hội phê phán cả rồi.
- Sao cô không đi?
Nói tóm lại phải có người giữ nhà chứ, thông báo đã nói rõ các đơn vị ngoài việc giữ lại nhân sự canh gác cần thiết ra thì bắt buộc phải toàn bộ tham gia, không cho phép xin phép nghỉ. Nhân sự cần thiết có thể là hai ba người hoặc nhiều hơn một chút, chủ nhiệm ủy ban cách mạng sở chúng ta hăng hái lắm, anh ta chỉ để lại một người ở nhà.
- Để lại một người ở nhà mà lại để lại cô, chứng tỏ rất tin tưởng cô đấy nhỉ.
- Tin tưởng ư? Là tôi tự mình tranh đấu đi tranh đấu lại đấy chứ, tôi tìm một cái cớ, mấy ngày trước tổ nghiệp vụ Bộ Chỉ huy Sản xuất ủy ban cách mạng huyện có thông báo đến, yêu cầu báo cáo mấy con số bắt cách mạng thúc đẩy sản xuất, nhiệm vụ giao cho tôi, tôi nói chưa làm xong người ta ngày mai đã đến nộp rồi đấy, mới đồng ý giữ tôi lại.
Chu Kiếm Phi nghe xong thầm buồn cười, loại tài liệu đó thuộc phạm vi quản lý của anh, thông báo cũng do chính tay anh soạn thảo phát ra. Anh đầy hứng thú hỏi:
- Cô kỳ thực đã hoàn thành nhiệm vụ rồi chỉ viện cớ nói chưa hoàn thành thôi đúng không?
- Đúng! Kỳ thực ngày hôm đó đã hoàn thành rồi, chỉ là không nộp cho anh ta thôi.
Cô trả lời rất dứt khoát.
- Các cô bình thường nắm bắt dữ liệu rất nghiêm túc và rõ ràng chứ?
Hoàng Diếp Cầm nghe Chu Kiếm Phi đưa ra câu hỏi như vậy có vẻ cảm thấy buồn cười, cô nói:
- Thế nào gọi là rõ ràng hay không rõ ràng? Bây giờ còn ai đi làm cái trò ngốc nghếch đó nữa!
Chu Kiếm Phi nghe xong nhịn không được, cười ha hả, hỏi:
- Thế ngày hôm đó cô hoàn thành nhiệm vụ báo cáo cấp trên thế nào?
Cô vẫn trả lời vô cùng đường hoàng:
- Bịa ra chứ sao, cấp trên lừa cấp dưới, cấp dưới đối phó cấp trên, hừ, mấy người làm việc ở cơ quan cấp trên ngay cả cái này cũng không hiểu à? Người ta bảo kẻ lừa đảo nhỏ lừa kẻ lừa đảo lớn, kẻ hồ đồ nhỏ hồ đồ với kẻ hồ đồ lớn, đã nghe bao giờ chưa?
Chu Kiếm Phi cười cười lắc đầu. Cô thấy anh không hề phản cảm với những lời nói thẳng thắn của mình, gan liền lớn hơn, nói:
- Anh thử nghĩ xem, cái viện nghiên cứu chè nhỏ bé như chúng ta thế này, quanh năm suốt tháng chỉ lo đại phê phán, phê đến mức núi chè hoang hóa cả, không những không sản xuất được sản phẩm mới, trà cũ cũng ngày càng thô ráp, tồn đọng một đống lớn bán không đi, bắt tôi thống kê thành quả bắt cách mạng thúc đẩy sản xuất, tôi không bịa ra thì tính sao bây giờ?
- Ở chỗ các cô cũng thường xuyên làm đại phê phán à?
Chu Kiếm Phi hiếu kỳ hỏi.
- Đương nhiên rồi, Hoàng Diếp Cầm đáp, không chỉ phê phán mà còn ra kinh nghiệm nữa chứ, những bản tổng kết kinh nghiệm dày cộp gửi lên Bộ Chính trị ủy ban cách mạng huyện, anh chưa thấy bao giờ à?
- Chưa thấy bao giờ, Chu Kiếm Phi nói: Với phạm vi nhỏ thế này thì phê phán cái gì chứ?
- Phê phán con đường chủ nghĩa xét lại trong việc phát triển chè chứ sao, ban đầu thì phê phán con đường chủ nghĩa xét lại trong việc phát triển chè của kẻ đi theo con đường tư bản lớn nhất trong đảng; sau đó lại phê phán con đường chủ nghĩa xét lại trong việc phát triển chè của Lâm Bưu, náo nhiệt lắm đấy!
Chu Kiếm Phi nghe xong vừa kinh ngạc vừa buồn cười, anh có chút không dám tin vào tai mình liền hỏi:
- Phê phán con đường chủ nghĩa xét lại trong việc phát triển chè của Lâm Bưu ư?
- Phải chứ, anh không tin à?
Hoàng Diếp Cầm nghiêm túc trả lời.
Chu Kiếm Phi nhịn không được cười ha hả, cười đến mức suýt không thở nổi, cười xong lại hỏi:
- Chủ nghĩa xét lại của Lâm Bưu trong việc phát triển chè là cái gì vậy? Ông ta từng đưa ra chỉ thị gì về chè à?
- Trời mới biết! Hoàng Diếp Cầm lại hoàn toàn không cười, vẻ mặt đó ngược lại giống như siêu phàm thoát tục, xem nhẹ mọi thứ, chẳng qua chỉ là thuật lại một cách hoàn toàn khách quan với một vị khách lạ mà thôi.
- Các cô phát biểu thế nào? Chu Kiếm Phi ngược lại hoàn toàn, dường như rất có hứng thú.
Hoàng Diếp Cầm cười, coi như đã có biểu cảm, cô nói:
- Tôi mới không phát biểu đâu, cúi đầu đan áo len thôi, người tích cực thì đầy ra đấy! Nhưng tôi nghe đi nghe lại hình như cũng giống như mấy năm trước phê phán con đường chủ nghĩa xét lại trong việc phát triển chè của Lưu Thiếu Kỳ thôi. Một là, chủ trương nhập khẩu số lượng lớn cà phê, ca cao, dùng mấy thứ đồ Tây này thay thế chè; hai là, cúi đầu trồng chè, không hỏi đường lối; ba là, đề cao con đường chuyên gia trắng [3] trong số nhân viên kỹ thuật trà. Đại khái là những thứ đó, biết bịa ghê lắm chứ bộ!
Cái này thực sự quá nực cười, nhưng lần này Chu Kiếm Phi không cười lớn như vừa nãy nữa, anh nhớ đến cảnh tượng trên núi chè, mơ hồ cảm thấy đau lòng, đau lòng cũng vô ích chi bằng chuyển chủ đề đi. Thế là anh hỏi:
- Cô đến viện nghiên cứu chè này mấy năm rồi?
- Không dài, tốt nghiệp chuyên khoa chè năm 69 rồi ở lại trường làm cách mạng hai năm mới được phân về đây.
Hoàng Diếp Cầm nghiêm túc trả lời, giống như đang trả lời câu hỏi của lãnh đạo trực tiếp.
Lời hợp ý thì thời gian trôi qua rất nhanh, Chu Kiếm Phi nhìn đồng hồ đã hơn năm giờ chiều, lại sờ vào quần áo trên giàn sấy thấy đã cơ bản khô rồi, thế là anh đứng dậy, nói:
- Cảm ơn cô, tôi phải đi đây.
Hoàng Diếp Cầm cũng giơ tay sờ quần áo nói:
- Khô rồi. Hay là thế này đi, anh cầm quần áo vào phòng tôi thay, tôi nấu cho anh một bát mì ăn rồi hãy đi, từ đây về huyện phải mười mấy dặm đường cơ mà, trên đường lại chẳng có hàng quán nào bán đồ ăn cả.
Cô suy nghĩ thật chu đáo, trong lòng Chu Kiếm Phi vô cùng cảm kích, nhưng anh nói:
- Không cần nấu đâu, tôi một mạch có thể chạy về được mà.
Hoàng Diếp Cầm nói:
- Anh đừng quản nữa, mau đi thay quần áo đi!
Trong lòng cô thầm lo lắng, người vào thành tham gia đại hội phê phán nói không chừng sắp về rồi, đến lúc đó nhìn thấy Chu Kiếm Phi mặc quần áo của người trong viện, lại là do cô - Hoàng Diếp Cầm cho mượn thì không khỏi có chút...
Điều không muốn xảy ra thì nó cứ khăng khăng xảy ra.
Chu Kiếm Phi vừa mới thay xong quần áo trong phòng Hoàng Diếp Cầm, trong sân vang lên một tiếng động hỗn tạp, những người đi họp đã về rồi. Bọn họ nhìn thấy một thanh niên xa lạ bước ra từ phòng của nữ nhân viên kỹ thuật, trên tay cầm hai bộ quần áo, lại nhìn thấy Hoàng Diếp Cầm đang bận rộn nấu mì trong bếp, không khỏi cảm thấy kỳ lạ.
Chu Kiếm Phi ngược lại cũng bình thản, bởi vì anh không làm gì có thể bị bắt thóp cả, Hoàng Diếp Cầm lại có vẻ hơi lúng túng. Cô vội vàng giải thích nguyên nhân mượn quần áo thay quần áo với một người đàn ông trung niên thấp và gầy, đồng thời giới thiệu anh với Chu Kiếm Phi:
- Tưởng Vĩnh Xương, nhân viên kỹ thuật; đồng chí Chu, người ủy ban cách mạng huyện.
Hai người bắt tay nhau, Chu Kiếm Phi bày tỏ sự áy náy, nhân viên kỹ thuật tên Tưởng Vĩnh Xương rất phóng khoáng, liên tục lắc đầu nói:
- Không sao, không sao, chỉ sợ quần áo hơi nhỏ một chút, anh mặc trên người không thoải mái ấy chứ!
Đang lúc nói chuyện, một người đàn ông trung niên bước tới hỏi có chuyện gì thế, Hoàng Diếp Cầm vội vàng giới thiệu với Chu Kiếm Phi:
- Vị này là đồng chí Thạch Hiểu Nhân, chủ nhiệm ủy ban cách mạng sở chúng ta, vị này là đồng chí Chu... ủy ban cách mạng huyện.
Cô vẫn không nhớ tên của Chu Kiếm Phi, liên tục gọi hai tiếng chữ Chu nhưng không có vế sau, Chu Kiếm Phi thấy vậy vội vàng tự giới thiệu:
- Tôi tên là Chu Kiếm Phi, thuộc tổ nghiệp vụ Bộ Chỉ huy Sản xuất ủy ban cách mạng huyện, hôm nay đi ngang qua đây gặp trận mưa lớn nên vào trú mưa, nhờ có đồng chí Hoàng Diếp Cầm...
Anh vốn định nói thêm vài câu đầu đuôi sự việc trú mưa mượn quần áo cho rõ ràng, để tránh gây ra hiểu lầm không đáng có, đây cũng là một hành động tiềm thức. Nhưng không đợi anh nói xong, vị chủ nhiệm ủy ban cách mạng sở đó đã cướp lời, anh ta cười ha hả dùng sức nắm chặt tay Chu Kiếm Phi, nói:
- Đồng chí ủy ban cách mạng huyện ư? Tốt quá rồi, bình thường chúng tôi mời cũng chẳng mời được ấy chứ. Sếp lớn đây mà, đã đến rồi thì hãy chỉ đạo nhiều hơn cho cách mạng và sản xuất của chúng tôi nhé!
Vừa nói anh ta vừa đánh giá Chu Kiếm Phi. Chu Kiếm Phi cũng vô thức đánh giá lại anh ta. Chỉ thấy đứng trước mặt mình là một người đàn ông trung niên vóc dáng trung bình, nhìn trông khoảng tầm bốn mươi, khuôn mặt đó cực kỳ gầy, có thể dùng bốn chữ "da bọc xương" để hình dung, đúng thật là ngoài một lớp da ra thì chẳng có thịt, cho nên các góc cạnh rõ mồn một trông y như một bộ xương khô, chỉ có đôi mắt là hình như vô cùng có thần, lúc nhìn người lộ ra chút hung quang vi tế. Chu Kiếm Phi bản chất không thích vị chủ nhiệm ủy ban cách mạng này, anh bỗng nhớ đến một thành ngữ: "Trên mặt không có thịt, nhất định là ác thú", suýt chút nữa bật cười nhưng lại nhịn xuống.
Hai bàn tay vẫn đang nắm lấy nhau, vì mải đánh giá lẫn nhau, tạm thời trầm mặc mất chừng một phút, chủ nhiệm ủy ban cách mạng mở lời trước:
- Hay lắm, anh là sếp lớn của chúng tôi còn mong chỉ bảo nhiều hơn. Chủ nhiệm Trương ủy ban cách mạng huyện, phụ trách Bộ Chỉ huy Sản xuất Hà Hưng Trung chúng tôi đều là chiến hữu cũ, cực kỳ quen thuộc.
Chu Kiếm Phi vừa không rõ trải nghiệm của chủ nhiệm Trương ủy ban cách mạng huyện, cũng không biết phụ trách Bộ Chỉ huy Sản xuất Hà Hưng Trung trước "Cách mạng văn hóa" làm nghề gì, liền theo đà suy đoán nói:
- Ồ, các anh là chiến hữu cũ, cùng từ trong quân đội ra à?
Thạch Hiểu Nhân có vẻ hơi không vui, sao lại ngay cả từ "chiến hữu" này cũng không hiểu, nhất định phải cùng chung một chiến hào trong quân đội mới gọi là "chiến hữu" á? Trò cười! Thế là anh ta vừa chê trách vừa khoe khoang nói:
- Không, không, không, chúng tôi cùng đứng lên lật đổ bọn đi theo con đường tư bản, là một trong những nhóm phái nổi dậy đầu tiên trong huyện, đội chiến đấu của sở chúng tôi là một lực lượng cốt cán của Tư lệnh chiến đấu Thiên Mã cơ quan cấp huyện đấy!
Đôi mắt to trên khuôn mặt gầy gò của anh ta chuyển động nhanh chóng, lộ ra vẻ vô cùng đắc ý.
Chu Kiếm Phi cảm thấy cứng họng, không biết nói gì cho phải, nhưng dù sao cũng phải tìm vài câu để nói chứ, thế nên anh hỏi:
- Ồ? Các anh cũng thuộc cơ quan cấp huyện à?
Thạch Hiểu Nhân rõ ràng không vui, cười lạnh một tiếng:
- Cơ quan cấp huyện là cơ quan lãnh đạo, nó cần sự hỗ trợ của phái nổi dậy cơ sở, không có chúng tôi, chỉ dựa vào mấy người ở cơ quan huyện thì cướp được quyền chắc? Thế lực phái bảo hoàng mạnh như thế cơ mà!
Nói đến đây, anh ta hình như sực nhớ ra điều gì, đem đôi mắt thoắt ẩn hiện hung quang từ trên xuống dưới liêm lại quan sát Chu Kiếm Phi một lượt, hờ hững hỏi:
- Đồng chí Chu luôn làm việc ở huyện, trước đây hình như chúng ta chưa từng gặp mặt nhỉ!
Chu Kiếm Phi tự nhiên thành thật trả lời:
- Tôi mới đến không lâu, đây là lần đầu gặp mặt.
- Đồng chí Chu trước đây làm cách mạng ở đâu thế?
Trong đôi mắt thoắt ẩn hiện hung quang của anh ta lại tăng thêm vài phần nghi vấn.
Chu Kiếm Phi y như cũ thành thật đáp:
- Ở sảnh văn phòng Tỉnh ủy.
Thạch Hiểu Nhân nghe xong liền phát ra một tiếng "Ồ", chữ "Ồ" này kéo rất dài, tuy chỉ là một âm đơn nhưng lại mang đến cho người ta một thứ cảm giác hàm ý vô cùng phong phú, vừa biểu thị đã biết rồi lại vừa như biểu thị: Hóa ra là thế, không được giữ lại làm việc ở cơ quan biện sự cơ quan của ủy ban cách mạng tỉnh, mà là bị "đi đày" xuống dưới, anh là loại hàng gì thì có thể tưởng tượng được rồi.
Đây có lẽ là sự đa nghi của Chu Kiếm Phi, trạng thái tâm lý đặc biệt dưới điều kiện đặc biệt. Đa nghi hay không đa nghi đi nữa, anh quả thực không tìm được câu nào hay để nói nữa, xem ra đối phương cũng thế.
Hai người xa lạ lần đầu gặp mặt sau khi đã hiểu biết sơ bộ về nhau, thường sẽ phát triển theo hai khả năng. Một khả năng là có tiếng nói chung, chuyện trò tán gẫu không kìm được; khả năng thứ hai là sau khi hiểu biết sơ bộ thì chẳng còn gì để nói nữa. Bọn họ xem chừng thuộc loại thứ hai. Thấy sắp xuất hiện cục diện khó xử "giằng co", may thay Hoàng Diếp Cầm thò đầu ra từ cửa bếp gọi:
- À, đồng chí Chu mì nấu xong rồi, mau qua ăn đi.
Cả hai phía đang giằng co lập tức đều được giải thoát, Chu Kiếm Phi cười cười nói:
- Đồng chí Hoàng rất khách khí, cứ khăng khăng đòi nấu mì cho tôi.
Khuôn mặt da bọc xương của chủ nhiệm ủy ban cách mạng sở cũng khẽ nở nụ cười, đẩy ra từng lớp "gợn sóng", nói:
- Đã nấu rồi thì đồng chí Chu mau qua ăn đi, a, ăn xong còn lên đường chứ.
Cái biểu cảm cái giọng điệu đó mang lại cho người ta một ấn tượng mạnh mẽ: Anh ta đã không còn coi đối phương giống như ban nãy là "sếp lớn" hay khách quý của cơ quan cấp trên nữa, mà là coi anh như người qua đường thậm chí là kẻ ăn mày qua đường rồi. Tốc độ thay đổi đó giống như diễn viên trên sân khấu, tiểu hoa diện trong kinh kịch. Kẻ thông minh như Chu Kiếm Phi tự nhiên thu hết tất cả những điều này vào mắt, anh miễn cưỡng bắt tay với chủ nhiệm ủy ban cách mạng, thốt lên một câu "tạm biệt", rồi như được ân xá bước về hướng nhà bếp.
Bước vào nhà bếp, Hoàng Diếp Cầm đưa một bát mì lớn có phủ hai quả trứng chần cho Chu Kiếm Phi, kéo một chiếc ghế đẩu bằng gỗ bảo anh ngồi bên thớt vừa ăn vừa nói.
Chu Kiếm Phi nhận lấy bát mì, bỗng chốc cảm thấy bụng quả thực đã đói meo, chạy suốt bao nhiêu lâu nay cơ mà. Anh cũng chẳng bận tâm nói câu khách sáo nào nữa, đặt bát mì lên "thớt" rồi ngồi lên ghế đẩu gỗ, cứ thế xì xà xì xụp ăn ngấu nghiến.
Anh đang ăn rất ngon lành, vị chủ nhiệm ủy ban cách mạng vừa nãy đã nói tạm biệt lại xông vào nhà bếp. Anh ta liếc mắt nhìn Hoàng Diếp Cầm đang đứng đợi Chu Kiếm Phi ăn mì bên cửa sổ, lại bước tới cúi người nhìn vào bát của Chu Kiếm Phi, trong đó vẫn còn sót lại gần nửa bát mì và một quả trứng gà đã cắn dở một miếng, sau đó lẩm bẩm một mình lại giống như đang nói với Chu Kiếm Phi và Hoàng Diếp Cầm:
- Ôi, mì trứng gà? Được, ăn đi, ăn xong còn lên đường chứ!
Cái giọng điệu đó dường như là sự quan tâm của cấp trên đối với cấp dưới, hoặc, dứt khoát là sự quan tâm của người lớn tuổi đối với hậu bối, giống mà lại không giống, dường như ẩn ẩn còn lẫn lộn cái gì đó? Soi mói, hoài nghi? Chu Kiếm Phi "ừm ừm" hai tiếng, đầu cũng không thèm ngẩng lên, tiếp tục ăn mì từng miếng lớn. Hoàng Diếp Cầm có chút lúng túng, nhưng cô không đưa ra bất kỳ sự giải thích hay thuyết minh nào cả, giải thích cái gì chứ? Cô dứt khoát quay đầu hướng ra ngoài cửa sổ.
Chủ nhiệm ủy ban cách mạng có vẻ thấy mất hứng, lại tự lẩm bẩm một câu:
- Được, ăn đi, ăn xong còn lên đường chứ.
Nói xong, anh ta liền quay đầu bước ra ngoài.
Một bát mì hai quả trứng chần khiến Chu Kiếm Phi ăn no căng bụng, anh nói với Hoàng Diếp Cầm mấy tiếng cảm ơn rồi bắt tay từ biệt. Anh vốn dĩ còn muốn từ biệt Thạch Hiểu Nhân - vị chủ nhiệm ủy ban cách mạng đó nữa, thích hay không thích là một chuyện, đối xử với người ta bằng lễ nghĩa lại là chuyện khác. Nhưng anh vừa bước ra khỏi bếp thì thấy trong sân không một bóng người, đành thôi, vẫy tay với Hoàng Diếp Cầm nói một câu tạm biệt rồi lên đường. Hoàng Diếp Cầm tiễn đến cửa lớn nói một câu "lần sau lại đến", nhìn bóng lưng vị khách không mời mà đến đi khuất xa, tiện tay khép cửa lớn lại. Khi cô quay người bước về phòng mình, bỗng phát hiện chủ nhiệm ủy ban cách mạng Thạch Hiểu Nhân đang đứng trước cửa sổ phòng anh ta, một ô cửa sổ mở hé một khe nhỏ, hóa ra anh ta vẫn luôn ẩn nấp ở đó quan sát bọn họ - từng cử động của cô và Chu Kiếm Phi. Cô tức giận đến mức thất khiếu sinh khói, nhưng cũng nhịn xuống chỉ coi như không nhìn thấy, trong lòng mắng xối xả mấy câu: "Tiểu nhân, đúng là tiểu nhân danh bất hư truyền." rồi lướt qua khung cửa sổ trở về phòng mình.
"Hữu duyên thiên lý năng tương ngộ, vô duyên đối diện bất tương phùng". Trận mưa lớn đưa anh Chu Kiếm Phi đến viện nghiên cứu chè để quen biết cô, đây tự nhiên cũng là một thứ duyên phận, nhưng chỉ là duyên phận theo nghĩa thông thường, cao lắm chỉ coi như kết bạn mà thôi, còn cách xa cái gọi là duyên phận nam nữ thường nói.
Chu Kiếm Phi có tầm nhìn rất cao, tự đánh giá cũng không thấp, hơn nữa lại mang một thứ kiêu ngạo khiến người ta khó mà chịu nổi.
Đừng nhìn hiện nay giống như anh tự nói đang ở cảnh giới "đi đày", thói quen ngạo mạn và tự cao tự đại đó vẫn chưa hề thay đổi căn bản, anh rất lạc quan, coi tất cả những điều này chỉ là hiện tượng tạm thời, trong cõi u minh dường như có một cảnh giới tươi sáng đang chờ đợi ở phía trước.
Cuộc gặp gỡ tình cờ hôm đó giữa anh và Hoàng Diếp Cầm, rốt cuộc lại không thu hút sự chú ý đặc biệt nào của anh, anh chỉ có một thứ thiện cảm với cô, đặc biệt là khi so sánh với cái tên Thạch Hiểu Nhân gì đó, cảm thấy cô là một người tốt chính hiệu. Chỉ thế mà thôi. Thế nhưng, bọn họ rốt cuộc vẫn có duyên phận, chỉ là còn một đoạn khúc chiết thậm chí có thể nói là quá trình vô cùng thú vị mà thôi.
Đó là khoảng mười mấy ngày sau khi anh đến viện nghiên cứu chè, tổ trưởng tổ nghiệp vụ Bộ Chỉ huy Sản xuất ủy ban cách mạng huyện tìm Chu Kiếm Phi đến phòng làm việc của anh ta để nói chuyện. Tổ trưởng tổ nghiệp vụ rất khách khí, trước tiên pha cho Chu Kiếm Phi một chén trà, hai người mặt đối mặt ngồi xuống rồi, anh ta mới từ tốn mở lời hỏi:
- Cậu dạo gần đây đã đến viện nghiên cứu chè à?
- Đi rồi.
Chu Kiếm Phi còn tưởng rằng với tư cách là tổ trưởng tổ nghiệp vụ quản lý sản xuất toàn huyện, anh ta đại khái muốn hỏi thăm tình hình công tác của viện nghiên cứu chè, anh đã từng đi kiểm tra núi chè, lại còn nghe được không ít tình hình từ chỗ Hoàng Diếp Cầm, tự nhiên có lời để nói rồi. Nào ngờ hoàn toàn vượt quá dự liệu của anh, tổ trưởng lại hỏi:
- Đi làm gì thế?
Giọng nói đó rất cứng rắn, Chu Kiếm Phi dự cảm thấy điềm gở, nhưng lại không biết "gở" ở chỗ nào, anh thành thật trả lời:
- Đi trú mưa chứ làm gì.
Anh đem quá trình trú mưa hôm đó thuật lại một cách ngắn gọn. Vốn dĩ còn muốn nhân tiện đem tình trạng hoang hóa nhìn thấy trên núi chè nói ra một chút, nhưng đối với cuộc trò chuyện đột ngột ập đến này anh vẫn chưa nắm rõ ngọn nguồn, bèn dừng lại.
Tổ trưởng nghe xong lại hỏi:
- Hôm đó có phải chỉ có một nữ đồng chí ở nhà không?
- Đúng, chỉ có một nữ đồng chí ở nhà, cô ấy tên là Hoàng Diếp Cầm, làm công tác kỹ thuật, sao thế?
Tổ trưởng vẫn giữ thái độ bình tĩnh:
- Cậu thay quần áo trong phòng cô ấy ư?
Đáp án cuối cùng cũng đã lộ diện, hóa ra là thế này đây, Chu Kiếm Phi tức giận đến mức bốc hỏa tam trượng, lớn tiếng phản vấn lại:
- Sao nào? Chuyện này có vấn đề gì à?
Tổ trưởng vẫn rất bình tĩnh:
- Đừng kích động, đừng kích động, cậu thử nghĩ xem cả một cái sở lớn như thế chỉ có một nữ đồng chí ở nhà, cậu lại vừa hay đi vào lúc đó, còn thay quần áo trong phòng ngủ của nữ đồng chí người ta, người ta có thể không có phản ứng sao? Còn rốt cuộc có vấn đề gì hay không có vấn đề gì, thì chỉ có hai người các cậu mới trả lời được thôi.
Chu Kiếm Phi không thể nhịn được nữa, anh đột ngột đứng phắt dậy, giọng nói vừa thô vừa vang dội:
“Tôi trả lời rồi đấy, chính là chừng đó! Gặp trời mưa lớn nên chạy vào trú tạm, như anh nói đấy, một sở nông khoa to lớn thế mà tôi chỉ biết có mỗi một đồng chí nữ ở nhà thôi à? Một đồng chí nữ ở nhà thì sao chứ? Thay quần áo trong phòng cô ấy thì thế nào? Vi phạm kỷ luật hay là phạm pháp?”
“Cũng không thể nói thế chứ, người ta có phản ánh thì tổng phải làm cho rõ tình hình chứ.”
Chu Kiếm Phi càng thêm không giữ được bình tĩnh. Đừng thấy anh ta đang ở vào nghịch cảnh, ra điều kiện nấp đuôi làm người, ngày thường không ho không hắng, gặp dịp thích hợp còn kèm theo dăm câu oán trách. Nhưng ngặt nỗi lòng tự trọng lại cực kỳ cao, “người nghèo chí không ngắn”, ai mà động đến sợi dây thần kinh này, liền tức khắc ngẩng cao đầu đầy kiêu hãnh, chẳng coi ai ra gì, dù sao cũng liều mạng tới cùng mà thôi. Sự việc xảy ra trước mắt khiến anh ta cảm thấy nhân cách chịu phải sự sỉ nhục to lớn, không thể nhịn được nữa, liền lớn tiếng quát tháo với tổ trưởng nghiệp vụ:
“Ai phản ánh, gọi hắn ra đối chất trước mặt đi, tôi Chu Kiếm Phi vì tránh mưa mà xông vào sở trà khoa, được một vị nữ đồng chí nhiệt tình tiếp đón, rốt cuộc tôi đã làm những chuyện gì không thể gặp ai? Đã phản ánh rồi mà các anh cũng tiếp nhận, vậy thì bắt buộc phải nói cho rõ ràng, tôi kiến nghị các anh lập án điều tra, kỷ luật hay ngồi tù một mình tôi gánh hết, có một điểm, không được liên lụy đến vị nữ đồng chí vô tội kia!”
Tổ trưởng nghiệp vụ là một kẻ tinh ranh. Hắn trước đây là khoa trưởng trong huyện, nếu không tinh ranh, sau khi đoạt quyền thì hắn cũng khó mà sống sót trong cơ quan biện sự cơ quan của “ủy ban cách mạng”, huống chi còn làm tới tổ trưởng nghiệp vụ? Lúc này, hắn vừa nhìn Chu Kiếm Phi giận dữ nhảy dựng lên, vừa thầm tính toán trong lòng: Dù sao thì người thanh niên trước mặt này cũng là người từ tỉnh xuống, bối cảnh ở tỉnh ra sao, bản thân hắn không dò nổi nông sâu, qua sông phải biết nước sâu thế nào chứ! Chỉ dựa vào việc anh ta từng làm thư ký cho Tiền Lâm - kẻ tẩu tư phái lớn nhất ở tỉnh, lại còn chết bảo vệ Tiền Lâm, mà muốn tùy ý xử lý anh ta, e là không ổn đâu! Thời cuộc vạn biến, phong vân khó lường, mấy năm trước bị đánh đổ rồi còn giẫm thêm một cước, những kẻ tẩu tư phái vốn được định sẵn đời đời kiếp kiếp không ngóc đầu lên được ấy, bây giờ lại từng người một ngóc đầu dậy rồi. Tin tức từ tỉnh truyền đến, Tiền Lâm cũng có khả năng phục chức. Phàm làm chuyện gì cũng không được lỗ mãng nha, tục ngữ có câu “làm người chừa một đường lùi, ngày sau dễ gặp mặt”, ai mà biết được người thanh niên trước mắt này, tương lai sẽ ra sao chứ? Haizz! Thế nên hắn nói:
“Đệ tử à, đừng nóng vội chứ, tôi thấy cậu là một người tinh ranh tháo vát, cứ hỏa khí lên là sẽ hỏng việc đấy nhé! Vừa rồi cậu nói không muốn liên lụy người vô tội, chẳng lẽ cậu có tội à?”
Hừ, bị hắn bắt thóp rồi, Chu Kiếm Phi thầm nghĩ, anh ta tự tin cách đối nhân xử thế ngày thường của mình vẫn rất điềm tĩnh. Nhưng anh ta cũng tự biết mình, quá ư tự trọng, hễ đụng chạm đến sợi dây thần kinh này là sẽ lập tức nổi đóa, cha mẹ cũng chẳng thèm nhận, bây giờ lại tái phạm rồi đây! Đã thế người ta buông ra thái độ hữu hảo, vậy thì lấy lễ đối đáp lại thôi, thế nên anh ta hỏi:
“Anh bảo phải làm sao đây?”
Tổ trưởng nghiệp vụ cười cười:
“Thế mới phải chứ đệ tử, tôi thấy thế này, cậu viết một bản tình hình đơn giản, giống như những gì cậu vừa nói là được, tôi cầm đi nộp lên trên là xong việc.”
Chu Kiếm Phi nghe xong lại nổi giận, nói:
“Thế này chẳng khác nào là vật liệu khai nhận cả, tôi không viết.”
Tổ trưởng nghiệp vụ cảm thấy rất khó xử, trầm ngâm, im lặng chừng một phút đồng hồ, hắn lại đưa ra một phương án chiết trung:
“Tôi thấy thế này đi, dứt khoát viết một bản ghi chép trò chuyện, bản ghi chép do tôi soạn thảo, cậu ký tên vào là được chứ gì? Này đệ tử, cấp trên giao nhiệm vụ cho tôi, tôi kiểu gì cũng phải có hồi âm mới ăn nói được với người ta chứ!”
Lúc này Chu Kiếm Phi đã bình tĩnh trở lại, anh ta cảm thấy cũng nên nghĩ cho người khác một chút mới phải, liền đồng ý.
Cuộc đàm phán thành công viên mãn, đôi bên đều thở phào nhẹ nhõm, đặc biệt là tổ trưởng nghiệp vụ bày ra vẻ mặt nhẹ nhõm, vui mừng như vừa hoàn thành xong một nhiệm vụ gian khổ. Hắn bỗng nhiên như phát hiện ra điều gì, nói với Chu Kiếm Phi rằng:
“Thực ra mà nói, cậu và Hoàng Di Cần là một đôi nam nữ chưa chồng chưa vợ, gây ra trận phong ba vô cớ này cũng coi như là có duyên, tôi thấy chi bằng dứt khoát thuận nước đẩy thuyền, danh chính ngôn thuận luôn đi, thế nào hả đệ tử, tôi làm mai mối cho!”
Chu Kiếm Phi hoàn toàn không chuẩn bị trước tư tưởng, liền thuận miệng đáp:
“Cảm ơn anh, tôi không có dự tính về mặt này!”
Nói dứt lời liền đứng dậy cáo từ. Anh ta quả thực không hề cân nhắc chuyện này, nhưng lời của tổ trưởng nghiệp vụ lại đánh thức anh ta, phải rồi, “một đôi nam nữ chưa chồng chưa vợ”, cho dù tôi có chạy đến sở trà khoa tỏ tình với cô ấy thì cũng hoàn toàn không thể trách cứ được cơ mà, sao lại gây ra một trận phong ba khó hiểu thế này chứ? Đây tính là gì chứ, dư độc nam nữ thụ thụ bất thân hoành hành hay là một màn hãm hại chính trị đây? Có lẽ, kẻ hãm hại đã có ý lợi dụng tư tưởng độc hại “nam nữ thụ thụ bất thân” trong ý thức của người dân, thật đáng sỉ, thật đáng thương! Kẻ hãm hại này là ai? Anh ta nghĩ đến tên chủ nhiệm ủy ban cách mạng Thạch Hiểu Nhân kia, anh ta vừa mới hỏi tổ trưởng nghiệp vụ, nhưng tổ trưởng cười mà không đáp, chỉ nói một câu:
“Chuyện này không cần để ý đến nó nữa, đằng nào cũng có người kiểm cử là được.”
Coi như là một sự việc hậu quả cần xử lý đồng thời cũng là một trách nhiệm, Chu Kiếm Phi cảm thấy anh ta có sự cần thiết phải thông báo tin tức cho Hoàng Di Cần, khiến cô ấy có sự chuẩn bị về mặt tư tưởng. Thế nên, anh ta viết cho cô ấy một bức thư ngắn, đem tình hình tổ trưởng nghiệp vụ tìm anh ta nói chuyện cùng với thái độ của mình kể cho cô ấy nghe. Bức thư viết rất ngắn, chưa đầy một trang giấy, vậy mà anh ta lại tốn khá nhiều tâm tư, vừa phải giải thích rõ ràng sự việc, lại vừa không để bị kẻ thứ ba có khả năng xuất hiện bắt được thóp; vừa phải bày tỏ sự quan tâm và cảm ơn đối với cô ấy, lại kèm theo việc bày tỏ sự tiếc nuối đối với những liên lụy mà cô ấy có thể phải gánh chịu, nhưng lại không được nói những lời quá trớn, biểu đạt thứ tình cảm không cần thiết khiến người ta sinh ra hiểu lầm.
Một bức thư chưa đầy một trang giấy, tính cả nháp lẫn chép lại anh ta mất trọn vẹn gần hai tiếng đồng hồ.
Hơn một tuần sau, anh ta nhận được thư trả lời của Hoàng Di Cần. Mặc dù cũng chỉ là những bức thư thông thường, nhưng so với bức thư của anh ta, bức thư của Hoàng Di Cần hình như ẩn chứa ý nghĩa đặc biệt nào đó, giữa những dòng chữ thấp thoáng ẩn giấu mấy phần tình cảm.
Trong thư, cô ấy trước tiên cảm ơn anh ta đã thông báo tin tức, đồng thời nói rằng cô ấy cũng chịu sự bức bách của cái tên “mặt cạo cốt” kia, bắt cô ấy phải khai ra tên thư ký của đại tẩu tư phái trên tỉnh lẻn đến sở làm gì, hắn đã nói những lời gì, làm những chuyện gì? Hoàng Di Cần viết trong thư:
“Tôi nói với hắn, họ Chu đến đây làm việc quy tụ lại là ba chuyện: Một là tránh mưa, hai là sấy quần áo, ba là ăn một bát mì trứng. Còn về việc nói những gì ấy mà, đối với tôi đều xoay quanh ba chuyện này mà nói, còn có chính là nói với anh thôi. Các anh đứng dưới hiên nhà kéo tay nói chuyện thân thiết thế đấy, tôi nấu mì trứng ở trong bếp, một câu cũng chẳng nghe thấy gì.”
“Mặt cạo cốt đương nhiên không chịu bỏ qua, bảo là muốn mở hội nghị tiểu tổ giúp đỡ tôi, thực sự không được thì mở đại hội luôn. Tôi trả lời rằng ‘Tùy anh đấy!’ Miệng thì cứng cỏi vậy thôi chứ trong lòng đập thình thịch. Sau đó đột nhiên có một cú phanh gấp, không nghe ngóng hỏi han gì nữa. Có người biết nội tình thầm bảo với tôi, nói là tổ nghiệp vụ bộ chỉ huy sản xuất ủy ban cách mạng huyện đã lên tiếng: Chuyện này đến đây là chấm hết!”
“Nghe được tin này tôi liền nghĩ nhất định là anh đã tác dụng rồi, ít nhất là anh bình an vô sự, tôi cũng yên tâm rồi.”
Đọc bức thư này Chu Kiếm Phi vô cùng cảm động, anh ta vốn định viết thư trả lời cô ấy, nhưng cảm thấy sự việc đã qua rồi, hình như không có sự cần thiết này nữa, thế nên đành gác lại đó. Chỉ là cái tên “mặt cạo cốt” mà cô ấy nhắc đến trong thư lại khiến anh ta canh cánh trong lòng. Anh ta liếc mắt là biết ngay, ám chỉ chính là cái tên chủ nhiệm Thạch Hiểu Nhân đó, bản thân coi như đã đoán chuẩn xác trăm phần trăm “đúng là kẻ tiểu nhân”! “Người không thể nhìn bề ngoài” đôi khi vẫn có thể nhìn bề ngoài mà đánh giá con người được cơ chứ? Xem ra khuôn mặt trong kịch kinh opera vẫn có đạo lý của nó đấy chứ.
Cứ như vậy trôi qua hơn một tháng, chuyện này trong đầu óc Chu Kiếm Phi đã dần dần phai nhạt đi, thì lại đột nhiên nhận được một bức thư của Hoàng Di Cần.
Thư đến rất ngắn, chỉ nói một chuyện hoặc có thể nói là chỉ nêu lên một câu hỏi: Hỏi anh ta đã nhận được thư của cô ấy chưa? Cô ấy nói cô ấy không thấy anh ta hồi âm nên ít nhiều cũng có chút thấp thỏm lo âu, bức thư của cô ấy có phải bị người khác giữ lại rồi không? Nếu thực sự là như vậy thì sẽ có kịch hay để xem đấy, bởi vì trong thư cô ấy đã mắng “mặt cạo cốt”, tên đó chắc chắn sẽ không cam lòng đâu v.v.
Đến lúc này Chu Kiếm Phi mới cảm thấy vô cùng áy náy, sau sự áy náy đương nhiên là lập tức cầm bút viết thư hồi âm cho cô ấy. Bức thư hồi âm viết rất dài, rốt cuộc đã viết những gì thì hiện tại anh ta đã mơ hồ rồi, chỉ nhớ lúc đó có chút kích động. Một khi kích động lên thì lý trí sẽ lùi về tuyến hai, viết một số ngôn ngữ mang theo tình cảm vào trong thư.
Từ đó trở đi, anh ta và Hoàng Di Cần bắt đầu mối liên lạc thư từ kéo dài hai ba năm trời, tự nhiên là lúc đứt lúc nối, có lúc thưa có lúc mau, có lúc thành phần tình cảm đậm đặc, có lúc thành phần tình cảm nhạt nhòa. Điều đáng nói là, trong khoảng thời gian có thể gọi là đằng đẵng này, cuộc sống của Hoàng Di Cần vẫn cứ như xưa, làm công việc kỹ thuật của cô ấy; còn Chu Kiếm Phi lại thay đổi không nhỏ, sau khi hệ thống biên chế các cấp ủy đảng được khôi phục, anh ta được phái đến một khu vực vùng ven làm bí thư ủy ban khu, sau đó huyện ủy đổi khóa, anh ta làm phó bí thư huyện ủy.
Anh ta và Hoàng Di Cần vẫn thư từ không dứt, quan hệ của hai người vẫn lúc rõ lúc mờ, lúc ẩn lúc hiện. Cuối cùng vào một ngày nhân dịp Hoàng Di Cần đến huyện thành họp, mấy người bạn tốt bảo với Hoàng Di Cần - người đến ký túc xá thăm Chu Kiếm Phi rằng:
“Chuyện của hai người thì dứt khoát làm luôn đi, còn đợi cái gì nữa?”
Dưới sự vun vén của mọi người, họ, anh và Hoàng Di Cần đã nhân dịp hội nghị lần đó, tận dụng một buổi tối để cử hành hôn lễ đơn giản.
Đến tận bây giờ Chu Kiếm Phi cũng không hiểu rõ sự kết hợp của bọn họ thuộc tính chất kết hợp gì, hôn nhân do cha mẹ đặt đâu ngồi đấy ư? Dĩ nhiên là không phải. Hôn nhân mua bán ư? Lại càng không phải. Có lẽ, đại khái thuộc về đại loại hôn nhân tự do chăng? Nhưng hôn nhân tự do không phải lúc nào cũng là sự kết hợp của tình yêu. Hơn nữa, thế nào gọi là tình yêu, thường thì cũng là thứ không thể nói rõ ràng được. Cuộc sống xã hội muôn hình muôn vẻ, không thể dùng một khuôn mẫu cố định để áp đặt được. Chuyện không thể nói rõ thì đừng miễn cưỡng đi nói nó nữa.
Tình hình thực tế là, bọn họ, Chu Kiếm Phi và Hoàng Di Cần kết hôn trở thành vợ chồng hợp pháp. Chu Kiếm Phi vẫn làm phó bí thư huyện ủy ở huyện thành của anh ta, tiện thể nói một câu: Dưới chế độ thay đổi nhiệm kỳ ba năm một lần vào thời đó, Chu Kiếm Phi anh ta giống như gặp vận may lớn, đến lần thay đổi nhiệm kỳ thứ hai thì đảm nhiệm chức vụ bí thư huyện ủy, trở thành “quan tép riêu thất phẩm” danh chính ngôn thuận. Trong chế độ đẳng cấp ở Trung Quốc, đẳng cấp tuy không tính là quá cao, nhưng cũng là người đứng đầu một huyện, được xếp vào hàng ngũ “cán bộ lãnh đạo đảng chính cấp huyện trở lên”, trở thành hiện thân của quyền lực địa phương và là nhân vật được vạn người chú ý. Còn Hoàng Di Cần với tư cách là “đệ nhất phu nhân” của toàn huyện thì sao? Vẫn cứ làm công tác khoa nghiên của cô ấy ở sở trà khoa, hồi đó trong huyện không có xe buýt công cộng, mỗi tuần cô ấy đều đạp xe vào thành đoàn tụ với Chu Kiếm Phi một lần, chiều thứ bảy đến, chiều chủ nhật về, có những lúc công việc bận rộn không đi được thì đành từ bỏ buổi đoàn tụ một tuần một lần đó.
Mặc dù đã lập gia đình và khoảng cách chỉ trong gang tấc, thế nhưng lại không giống như nhà.
Tình cảnh này của bí thư huyện ủy, không cần anh ta lên tiếng thì cũng sẽ bị người khác quan tâm đến, các cơ quan hữu quan mấy lần đề nghị điều động Hoàng Di Cần đến các đơn vị đối khẩu trong huyện thành, ví dụ như cục lâm nghiệp hoặc các đơn vị khác, vừa có thể không rời khỏi chuyên môn vừa có thể chăm sóc cho cuộc sống của bí thư, khiến bí thư giải tỏa được nỗi lo âu phía sau về ba bữa ăn một ngày, tập trung tinh thần phục vụ cho ba mươi sáu vạn nhân dân toàn huyện. Chu Kiếm Phi cũng động lòng, đã có gia đình rồi thì kiểu gì cũng phải giống một cái nhà chứ! Thế nhưng, điều nằm ngoài dự liệu là Hoàng Di Cần không đồng ý, lý do đương nhiên là rất đầy đủ: Một là không muốn rời khỏi chuyên môn, vào thành dù có đến đơn vị đối khẩu thì cũng là công tác hành chính, lâu ngày chuyên môn của bản thân sẽ bị mai mòn; hai là bây giờ đã có bầu không khítòng sự nghiên cứu chuyên môn rồi, bản thân lại còn rất trẻ, thanh niên không cố gắng, già đầu tiếc nuối hoài công!
Đối mặt với sự cố chấp của vợ, Chu Kiếm Phi dù trong lòng không thoải mái, nhưng cũng đành chịu chết, đành để mặc nó tự nhiên. Có những lúc Hoàng Di Cần không thể đến huyện thành được, anh ta liền đến sở trà khoa. Hồi đó huyện ủy chỉ có một chiếc xe jeep, bí thư huyện ủy ngày nghỉ đạp xe đi thăm vợ cũng coi như là chuyện bình thường, không mất thân phận. Nhưng rốt cuộc thời gian anh ta đến sở trà khoa thì ít, thời gian Hoàng Di Cần đến huyện thành thì nhiều.
Những chuyện cũ rành rành trước mắt, Chu Kiếm Phi nằm trên giường suy nghĩ những chuyện này không biết là đắng hay ngọt. Lăn lộn mấy bận, liền chìm dần vào giấc ngủ.