Chu Kiếm Phi vừa về đến văn phòng liền trực tiếp gọi điện cho Ngô Trạch Khang, yêu cầu anh và tổ khảo sát quay lại để báo cáo. Ngay chiều hôm đó họ đã quay về, tối hôm đó anh nghe họ báo cáo. Ngô Trạch Khang nói: "Có phải là quá gấp gáp không?" Chu Kiếm Phi nói không khoan nhượng: "Không gấp sao được, cứ làm thế đi."

Đối phương không còn gì để nói, nhưng cũng lỡ nói một câu:

"Vậy được rồi, chúng tôi sẽ hội ý lại trên xe!"

Chu Kiếm Phi đặt điện thoại xuống, lòng cảm thấy vô cùng không thoải mái.

Anh gọi chủ nhiệm văn phòng đến, trao đổi về việc vừa tiếp điện thoại, đồng thời dặn dò cậu ta sắp xếp buổi báo cáo tối nay và bữa tối cho tổ khảo sát, rồi hỏi:

"Đồng chí Cao Quốc Cường này cậu có nắm rõ không?"

Đương nhiên là nắm rõ, ông ấy là người kỳ cựu của Ban Tổ chức, từng bước đi lên từ nhân viên, phó trưởng phòng, trưởng phòng, được người đời gọi là "từ điển sống". Tổ khảo sát này cũng do tổ chức cử đi trước khi Chu Kiếm Phi nhậm chức và sau khi vị bộ phòng cũ rời đi. Cậu ta liền trả lời Chu Kiếm Phi:

"Ông ấy là vị cựu sảnh trưởng từng công tác tại Ban Tổ chức, nhiều năm nay vẫn thường xuyên được chúng ta mời ra 'làm thuê'. Đã có không ít ban lãnh đạo cấp một do ông ấy dẫn đầu đoàn đi khảo sát, tác phong tương đối vững vàng, cẩn trọng. Phó tổ trưởng cũng là một cán bộ cấp sảnh, vừa mới nghỉ hưu."

Chu Kiếm Phi nghe xong không nói gì thêm, nhưng trong lòng thì vẫn luôn hoang mang. Anh yêu cầu phòng cán bộ địa phương tìm mang đến toàn bộ tài liệu về ban lãnh đạo thành phố Tam Giang, cứ ngắt quãng đọc suốt cả một buổi chiều. Nói là ngắt quãng bởi vì có người đến tìm, có công văn cần ký, nên anh không thể không vài lần đặt đống tài liệu hồ sơ dày cộp trước mặt xuống. Cuối cùng anh cũng đọc xong một cách đại khái, có được một số hiểu biết về cơ bản tình hình cán bộ lãnh đạo thuộc ban lãnh đạo thành phố Tam Giang.

Trước bữa tối, đoàn khảo sát gồm năm người do Cao Quốc Cường dẫn đầu cùng Phó bộ trưởng Ngô Trạch Khang đã cùng nhau quay về. Yêu cầu của bộ trưởng trong điện thoại là đi thẳng đến nhà khách Ban Tổ chức, ai nấy đều mệt mỏi phong trần. Sau bữa tối, mọi người lên phòng họp nhỏ của Ban Tổ chức, Bộ trưởng Chu Kiếm Phi, Thường trực Phó bộ trưởng Ngô Trạch Khang cùng vài vị trưởng phòng đã tham gia buổi báo cáo.

Cao Quốc Cường xuất hiện trước mặt Chu Kiếm Phi là một vị lão đồng chí tóc điểm bạc, vóc dáng rất cao. Có lẽ là đã ngồi ô tô mấy tiếng đồng hồ trên đường núi, có lẽ là suy nghĩ vấn đề đến thương tổn tinh thần, hoặc là cả hai yếu tố gộp lại, trông ông có vẻ vô cùng mệt mỏi. Phó tổ trưởng tổ khảo sát Trương Thanh Vân lại mang một phong thái hoàn toàn khác. Đã từ bỏ vị trí tuyến đầu, điều đó cho thấy ông đã ở độ tuổi hơn sáu mươi. Thế nhưng trông ông mặt mày hồng hào, tinh anh tràn trề, giống như một người trung niên khoảng năm mươi tuổi.

Rõ ràng là họ lại một lần nữa thống nhất nhận thức trên xe nhưng cuối cùng vẫn không thể thống nhất được với nhau phải không? Ngay khi buổi báo cáo bắt đầu, Cao Quốc Cường liền nói:

"Tôi xin trình bày ý kiến của mình trước, có chỗ nào chưa đúng xin Trương sảnh trưởng bổ sung, chỉnh sửa!"

Ông nói hai từ "chỉnh sửa" đó rất dõng dạc, Chu Kiếm Phi chú ý thấy, vẻ mệt mỏi vừa ngưng tụ trên khuôn mặt ông ngay lập tức tan biến sạch sẽ, thay vào đó là một tư thế sẵn sàng tranh luận và chiến đấu. Mở đầu, ông liền phàn nàn một câu:

"Tôi đi khảo sát cán bộ không phải là lần đầu tiên, nhưng chưa bao giờ gặp phải chuyện thế này, từ chối trò chuyện! Làm người không thèm hổ thẹn, thì chẳng sợ nửa đêm quỷ gõ cửa chứ! Các anh từ chối trò chuyện là có ý kiến với tổ khảo sát hay trong lòng có quỷ? Phẩm chất thế này..."

Lúc này, Phó tổ trưởng tổ khảo sát Trương Thanh Vân xen vào:

"Cũng không thể nói thế được, tôi đã tìm hiểu rõ rồi, Trần Nhất Hoằng sau khi nhận được điện thoại đã quay về từ công trường, ngay tối hôm đó cậu ấy nhận được tin dự án thủy lợi đã được Bộ Thủy lợi phê duyệt chủ trương đầu tư..."

Không đợi Trương Thanh Vân nói hết câu, Cao Quốc Cường lại lớn tiếng cắt ngang lời ông, gần như mang tính kháng nghị:

"Xin anh đừng ngắt lời người khác, đợi tôi nói xong rồi anh hẵng bàn có được không?"

Trương Thanh Vân khựng lại, cười nói:

"Xin lỗi, xin lỗi, anh cứ nói đi, anh cứ nói đi."

"Cho dù có gặp được chuyện vui lớn tày đình đi nữa, anh đã về đến nơi rồi kia mà, đến tổ khảo sát để trò chuyện tiếng mốt tiếng hai thì có muộn màng gì đâu chứ!"

Chu Kiếm Phi cảm thấy mình nên bày tỏ thái độ, bèn chen vào một câu:

"Đúng vậy, chuyện này Trần Nhất Hoằng xử lý không thỏa đáng!"

Trương Thanh Vân không kìm được lại chêm vào:

"Xử lý không thỏa đáng là cái chắc, nhưng cũng có thể hiểu được, cậu ấy đang ôm một bụng tức cơ mà!"

"Cậu ta ấm ức, tôi đây chắc không ấm ức chắc!"

Cao Quốc Cường lớn tiếng nói:

"Bộ trưởng Chu cậu vừa mới đến nên không biết tính nết của tôi thế này đâu, Ngô phó bộ trưởng là người nắm rõ nhất. Tôi 'làm thuê' cho Ban Tổ chức mấy năm nay rồi đấy, lại là làm thuê tình nguyện đấy nhé! Không thanh toán dù chỉ một xu phí công tác, đến cả xe ô tô cũng do đơn vị cũ cử đi đấy chứ, già cả từng này rồi, đầu năm chí cuối cứ xóc nảy lên xuống, tôi vì cái gì chứ? Hử?"

Nói đến đây ông dừng lại, mang theo tư thế tức giận ngút trời, ngừng lại chừng một phút rồi mới vứt ra một câu:

"Giao ban lãnh đạo cho loại thanh niên thế này, tôi không yên tâm!"

Bầu không khí đã đến mức độ này, Chu Kiếm Phi đành phải đứng ra giải vây, tiếp nối chủ đề "tôi vì cái gì" của Cao Quốc Cường, nói một thôi một hồi về chuyện lão đồng chí vì sự nghiệp của Đảng mà không tiếc tuổi cao sức yếu, tiếp tục cống hiến hết mình. Thấy bầu không khí bắt đầu dịu lại, sắc mặt Cao Quốc Cường có phần giãn ra, Chu Kiếm Phi liền đề xuất hãy bàn về tình hình khảo sát trước, sau đó rồi mới phân tích.

Mọi người tự nhiên đều đồng tình với chủ trương này, Chu Kiếm Phi bèn hỏi có báo cáo khảo sát hay không? Nếu có thì hãy đọc báo cáo trước đã.

Cao Quốc Cường đã trút hết một bụng tức giận, ông bình tĩnh lại rồi trả lời rằng:

"Báo cáo thì chưa dám nhận, chỉ có một bản tình hình khảo sát mới vừa viết xong sáng nay. Mắt tôi mờ nhìn không rõ, xin Trương sảnh trưởng đọc giùm. Tôi chỉ xin làm rõ một điểm trước, quá trình khảo sát và tình hình khảo sát đều rất rõ ràng, quan điểm còn có sự phân kỳ, có một số việc vẫn cần phải tiếp tục điều tra."

Cũng là để làm dịu bầu không khí, Trương Thanh Vân chủ động nhận lấy tài liệu, giọng đọc rành mạch, trầm bổng nhịp nhàng đọc một lèo trọn vẹn một tiếng đồng hồ hai mươi phút.

Đúng như những gì Cao Quốc Cường đã nói: tình hình khảo sát rõ ràng, quan điểm có sự phân kỳ. Đương nhiên, sự phân kỳ trong khảo sát đã phản ánh sự bất đồng quan điểm của đông đảo cán bộ thành phố Tam Giang đối với hai đối tượng khảo sát chính: Phùng Đường và Trần Nhất Hoằng. Cần phải làm rõ rằng, hai đối tượng khảo sát này hoàn toàn không phải do cấp trên chỉ định, mà là trong vòng bỏ phiếu tín nhiệm đầu tiên của các cán bộ từ cấp khoa trở lên, tỷ lệ phiếu bầu của hai người họ là cao nhất. Tỷ lệ phiếu bầu của Trần Nhất Hoằng là bảy mươi hai phẩy năm phần trăm, Phùng Đường thì tròn trĩnh bảy mươi phần trăm, những người còn lại đều dưới mười phần trăm. Điều này hoàn toàn trùng khớp với tình hình mà phía tỉnh nắm bắt được, thế là hai người họ một cách tự nhiên trở thành đối tượng khảo sát và lựa chọn chính.

Thế nhưng vừa bước vào khâu trò chuyện cá nhân, vấn đề liền nảy sinh. Bản báo cáo đã áp dụng phương pháp khái quát để trình bày rõ ràng về ưu nhược điểm của hai đối tượng khảo sát, những điểm thống nhất trong nhận thức và những điểm còn phân kỳ. Người chấp bút quả không hổ danh là cao thủ trong lĩnh vực này, ông ta đã sử dụng các từ ngữ như "cùng chung nhận định" và "một bộ phận cho rằng". Nhưng Chu Kiếm Phi vẫn nghe ra được, cái gọi là "cùng chung nhận định" chủ yếu chỉ phần ưu điểm, ví dụ như Phùng Đường có phông kiến thức rộng, ý thức khai phá mạnh mẽ, tiếp thu cái mới nhanh vâng vâng; còn đối với Trần Nhất Hoằng thì điểm được làm nổi bật là tinh thần làm việc thực tế, hơn nữa lại có rất nhiều dẫn chứng làm bằng chứng. Nói cách khác, thành tích chính trị của cậu ta rất nổi bật. Còn về ý thức khai phá tiến thủ vân vân thì chỉ lướt qua một cách mờ nhạt. Khi nói đến nhược điểm, Phùng Đường chỉ có đúng một câu "chưa đủ vững chắc"; còn đối với Trần Nhất Hoằng thì làm nổi bật cái gọi là "vấn đề phẩm chất cướp vợ người ta", đồng thời cũng sử dụng đại từ nhân xưng ngôi thứ ba "có người phản ánh". Đã nghiêm trọng thế này rồi thì còn gì để mà bàn nữa? Thế nhưng, bản báo cáo lại uyển chuyển bẻ lái, nói rằng: "Về điểm này tồn tại sự phân kỳ nghiêm trọng". Vẫn không hề làm rõ sự phân kỳ này xuất phát từ tổ khảo sát hay đối tượng trò chuyện, hoặc là cả hai. Nhưng Chu Kiếm Phi vẫn nghe ra được, chính là vế sau: nghĩa là đối tượng trò chuyện và tổ khảo sát đều có sự phân kỳ, hơn nữa lại là sự phân kỳ "nghiêm trọng". Phân kỳ gì cơ chứ? Bản báo cáo né tránh, theo suy luận thông thường thì tự nhiên là có thái độ khẳng định và phủ định rồi.

Sự việc này Chu Kiếm Phi đã từng nghe qua đôi chút, điều bất ngờ là bản báo cáo lại chừa lại một cái đuôi: Về việc có người phản ánh Trần Nhất Hoằng khi công tác ở huyện có mối quan hệ với hộ cá thể và vấn đề sai sót trong mặt này, tổ khảo sát vẫn chưa kịp điều tra.

Bản báo cáo không có kết luận, ngay từ đầu Cao Quốc Cường đã nói rồi, đây là một tình hình khảo sát chứ không phải là một báo cáo khảo sát chính quy, cho nên không có ý hướng và kiến nghị rõ ràng.

Xem ra công tác khảo sát của họ khó mà tiến hành tiếp được nữa rồi. Trong lòng Chu Kiếm Phi nghĩ như vậy, nhưng lại không thốt lên lời, anh chỉ hỏi một câu theo lệ sau khi Trương Thanh Vân đọc xong báo cáo:

"Ai còn ý kiến bổ sung không?"

Anh chuyển ánh mắt về phía Cao Quốc Cường, người sau đã chú ý tới, liền nói:

"Tôi xin bổ sung hai điểm: Thứ nhất, lúc đầu tôi đã nói đây chỉ là một tình hình; Thứ hai, trong báo cáo không viết, phản ánh về Trần Nhất Hoằng còn có một điểm nữa: Cậu ta không có tình cảm với lão đồng chí, có những lão đồng chí nhắc đến là vô cùng phẫn nộ! Thứ ba, cũng là điểm quan trọng nhất, vấn đề hộ cá thể vẫn chưa được điều tra."

Ông không trải dài câu chuyện, ngữ khí cũng tương đối bình hòa chứ không kích động như lúc mới bắt đầu. Thế nhưng lại vì một câu nói của Trương Thanh Vân mà một lần nữa trở nên kích động. Ông vừa mới bổ sung xong hai ý kiến đó, Trương Thanh Vân liền tiếp lời ngay:

"Đó cũng chỉ là thành kiến của số ít người, tôi đã tìm hiểu qua rồi, không hề tồn tại vấn đề không tôn trọng lão đồng chí. Còn về vấn đề hộ cá thể..."

Một cuộc tranh luận lại không thể tránh khỏi diễn ra ngay trước mặt Trưởng ban Tổ chức và Phó bộ trưởng. Có lẽ vì đây là cơ quan lãnh đạo cấp cao chăng, nên không xảy ra chuyện đập bàn hay nâng cao giọng. Tao nhã lịch sự, nhỏ nhẹ từ tốn, có lễ có tiết, dùng từ "tranh luận" để hình dung dường như cũng có phần hơi quá. Thế nhưng, lắng nghe kỹ lưỡng, cuộc tranh luận vẫn hiện rõ trước mắt, quan điểm trái ngược, lời lẽ đối chùn. Hai vị tổ trưởng tổ khảo sát chẳng khác nào hai vị luật sư bào chữa cho hai đối tượng khảo sát, thong thả luận bàn gay gắt ngay tại tòa. "Bên công kích nói là có, bên bào chữa nói là không", chẳng ai chịu nhường ai. Chu Kiếm Phi cầm lấy tài liệu khảo sát lên hỏi: "Trong điện thoại nói là hai chuyện trước, sao lại lòi ra thêm cái gọi là vấn đề hộ cá thể gì nữa, rốt cuộc là thế nào?"

Cao Quốc Cường vừa nghe thấy thế liền hừng hực khí thế, giành trả lời trước:

"Có người phản ánh, Trần Nhất Hoằng khi công tác ở huyện từng dựng lên mười lá cờ đỏ hộ chuyên canh chuyên nghiệp, từ ngành trồng nghiệp đến ngành chăn nuôi đều có đủ cả. Tạm thời không bàn đến việc làm như vậy có sai lầm về phương hướng hay không, cũng tạm thời không bàn đến việc sau đó những hộ chuyên nghiệp này sụp đổ bao nhiêu! Điều đáng chú ý là trong số đó có một kẻ là tên lừa đảo, Trần Nhất Hoằng thuở ban đầu đã câu kết mật thiết với hắn, rốt cuộc bên trong có quỷ gì?"

Điều vi tế ở đây là ba vị cán bộ do Ban Tổ chức phái vào tổ khảo sát gồm một trưởng phòng, một thanh tra viên cấp phó phòng, một nhân viên công tác, ba cấp bậc nhưng chung một thái độ: Không nói một lời, "ngồi trên núi xem hổ đấu". Thậm chí ba người chung một gương mặt: Vô cảm hoàn toàn, không nhìn ra bất kỳ xu hướng nào của họ. Có thể nói là công phu cơ bản đã luyện đến đỉnh cao.

Chu Kiếm Phi cũng không bày tỏ ý kiến, chỉ liên tục đặt câu hỏi. Hết câu hỏi này đến câu hỏi khác cùng với những câu trả lời, cuối cùng anh cũng nghe ra được tiêu điểm của cuộc tranh luận nằm ở đâu. Anh nhìn đồng hồ thấy đã gần mười một giờ đêm, bèn lên tiếng:

"Hay là thế này, tối nay chúng ta tạm dừng ở đây thôi, đêm đã khuya các anh mệt mỏi cả ngày rồi nên nghỉ ngơi đi. Sáng mai Ban Thường vụ Tỉnh ủy có cuộc họp, các anh cũng tranh thủ điều chỉnh lại, hai giờ chiều tiếp tục họp, nghiên cứu xem bước tiếp theo phải làm thế nào, dù sao cũng phải có kết quả chứ. Mọi người thấy có được không?"

Không có bất kỳ ý kiến trái chiều nào, Chu Kiếm Phi quay đầu dặn dò vị chủ nhiệm văn phòng nãy giờ vẫn ngồi im một góc:

"Phái xe đưa hai vị sảnh trưởng về nhà đi."

Vị chủ nhiệm văn phòng từ nãy đến giờ ngồi im lặng không nói năng gì lúc này mới xem như có đất dụng võ, có cơ hội thể hiện tài năng. Nghe thấy mệnh lệnh của bộ trưởng, cậu ta liền đáp ngay lập tức:

"Sau bữa tối tôi đã gọi điện thoại cho đơn vị của hai vị sảnh trưởng rồi, vừa rồi tôi ra ngoài ngó qua thì xe đã đến từ lâu, xin mời hai vị lên xe ạ!"

Có thể nói là chu đáo, tỉ mỉ, khiến người ta nể phục.

Tiễn hai vị khách ra về xong, Chu Kiếm Phi quay lại bảo mọi người ngồi xuống lần nữa, lần này đến lượt ba thành viên tham gia tổ khảo sát thuộc Ban Tổ chức trả lời câu hỏi.

Họ tự nhiên đều có quan điểm của riêng mình, chỉ là trong bầu không khí vừa rồi không tiện bày tỏ mà thôi. Đây đích thực là một thứ công phu cơ bản phi thường, ngay cả Chu Kiếm Phi là vị bộ trưởng mới đến của Ban Tổ chức cũng không khỏi thầm nể phục.

Cả ba người đều đã bày tỏ thái độ trước mặt bộ trưởng và thường trực phó bộ trưởng, ngắn gọn và súc tích. Trong đó, hai người đứng hoàn toàn về phía Trương Thanh Vân, đó là trưởng phòng và nhân viên. Còn vị thanh tra viên kia thì sao? Đừng nhìn chức vị của ông ta không cao, thế nhưng lại đưa ra một bộ kiến giải độc lập, thu hút sự chú ý của toàn hội trường. Ông ta nói:

"Ý kiến cá nhân tôi thấy, Trần Nhất Hoằng và Phùng Đường đều có thể đề bạt, nhưng cân nhắc thiệt hơn, Trần Nhất Hoằng tốt nhất là nên luân chuyển đề bạt, bằng không sẽ gây ra những phiền phức không cần thiết!"

"Tại sao?" Chu Kiếm Phi hỏi.

"Có người phản đối rất dữ dội, số lượng tuy không nhiều nhưng năng lượng lại rất lớn, đặc biệt là một số ít lão đồng chí."

Vị thanh tra viên này đã nói ra ý kiến của mình một cách chân thực, nhưng lại chưa nói hết câu. Ông ta hy vọng hai người cùng đi có thể hỗ trợ và bổ sung cho mình. Thế nhưng người tiếp lời lại là Thường trực Phó bộ trưởng Ngô Trạch Khang. Ông mỉm cười nhìn vị thanh tra viên, nói:

"Ý cậu là Đinh Phụng phải không? Người ta đều nói ông ta muốn làm 'bố già' của thành phố Tam Giang cơ mà!" Dường như cảm thấy không thỏa đáng, ông vội vàng đính chính và bổ sung: "Đương nhiên, cách hình dung này không đúng, thế nhưng, vị lão nhân này quả thực nhiều chiêu trò, khó chiều chuộng là cái chắc! Hai chuyện của Trần Nhất Hoằng, không, phải là ba chuyện đều do họ khơi mào ra cả. Vấn đề hộ cá thể thì mấy ngày gần đây mới lòi ra, điều đó chứng tỏ họ cũng đang tiến hành điều tra, hơn nữa lại thu được thành quả, bắt được vấn đề mới."

Mấy câu này của ông là nói cho Chu Kiếm Phi nghe. Ông biết rằng Chu Kiếm Phi tuy từng công tác ở tỉnh nhưng thời gian không dài, sau đó thì cứ mãi công tác ở địa phương và cấp huyện, không nắm rõ lắm về tình hình cán bộ toàn tỉnh cũng như các mối quan hệ rắc rối phức tạp bên trong.

Chu Kiếm Phi tự nhiên là đã chú ý tới, đặc biệt là câu "muốn làm 'bố già' của Tam Giang!". Điều này có nghĩa là muốn làm nhưng thực tế lại chưa làm được. "Bố già" suy cho cùng cũng chỉ là từ mượn, không cần phải khen chê quá mức, nhưng dựa vào kinh nghiệm bản thân, muốn làm mà chưa làm được đôi khi còn phiền phức rắc rối hơn cả "đã làm được". Một địa phương mà có một hai nhân vật thế này, thì đủ để anh nhức đầu rồi. Thế nên anh hỏi:

"Vị Đinh Phụng này là người thế nào?"

Ngô Trạch Khang cười nói:

"Nói ra thì dài dòng lắm, hôm nào tôi sẽ báo cáo chi tiết cho anh. Nói ngắn gọn thì ông ta vốn là một cục trưởng của thành phố Tam Giang, lớn tuổi rồi muốn làm phó chủ nhiệm nhân đại hoặc phó chủ tịch chính hiệp nhưng không lên được, đâm ra bất mãn, thế nên hễ chuyện gì cũng gây khó dễ, nhìn ai cũng thấy ngứa mắt, có mấy kẻ như vậy cùng chung một guộc với ông ta, thì mọi chuyện sẽ vô cùng khó giải quyết."

Chu Kiếm Phi nghe ra được sự phức tạp của vấn đề, nhưng lại tiện miệng đùa cợt một câu:

"Sao ông ta lại mang cái tên này cơ chứ? Đinh Phụng chính là một vị mãnh tướng của Đông Ngô đấy!"

Ngô Trạch Khang quả không hổ danh là cuốn từ điển sống về tình hình cán bộ, đến cả những chi tiết nhỏ nhặt cũng nhét trong đầu, liền đáp ngay lập tức:

"Nghe nói hồi nhỏ ông ta hay đau ốm, trong nhà bèn đặt cho ông ta một cái tên con gái là Minh Phượng, lớn lên ông ta đọc Tam Quốc Diễn Nghĩa, bèn đổi tên thành Đinh Phụng, chữ Minh ở giữa cũng bỏ luôn rồi."

Mọi người có mặt đều cảm thấy khá mới mẻ, đồng thanh bật cười. Chu Kiếm Phi lại hỏi:

"Vị tướng quân Đinh Phụng này có bao nhiêu binh mã?"

Vẫn là giọng điệu đùa cợt.

"Hầy, bảy tám người chục khẩu súng chứ mấy!"

Ngô Trạch Khang cũng dùng giọng điệu đùa cợt mà đáp.

Vẫn là vị thanh tra viên nọ chen vào một câu:

"Họ thường xuyên tung ra tấm bảng hiệu của lão Tiền, nói Bí thư Tiền Lâm ủng hộ họ thế nọ thế chai!"

Ngô Trạch Khang liếc sững người vào người phát biểu, biểu cảm trên mặt rất vi tế. Có lẽ ông ngay lập tức ý thức được Chu Kiếm Phi từng làm thư ký cho Tiền Lâm, có lẽ sự việc vị thanh tra viên phản ánh không khớp với thông tin ông nắm giữ, tóm lại, ông vô cùng nghiêm túc phản bác:

"Đó chẳng qua là mượn gió bẻ măng thôi, lão Tiền sao lại ủng hộ bọn họ chứ, đại đa số lão cán bộ của thành phố Tam Giang cũng phản đối cái cách làm đó của bọn họ."

Chu Kiếm Phi hiểu được dụng ý thanh minh cho lão Tiền này của Ngô Trạch Khang. Anh không bày tỏ thái độ gì, cũng chẳng biết phải bày tỏ thế nào. Trong khoảng thời gian công tác bên cạnh lão Tiền đó, giai đoạn đầu có rất nhiều người đến tìm lão Tiền, có người ở cơ quan cấp tỉnh cũng có người ở địa, châu, thị, phần lớn là cán bộ lãnh đạo, anh không tài nào nhớ nổi có cái tên Đinh Phụng này, có lẽ gặp mặt rồi thì mới nhận ra chăng. Còn đến giai đoạn sau, cũng có người đến tìm, nhưng khi ấy thì không còn là cán bộ lãnh đạo các cấp nữa. Mà là Hồng vệ binh, phái nổi dậy, trong đó đương nhiên sẽ không có Đinh Phụng rồi.

Anh không kéo dài thêm chủ đề này nữa, mà lại nhắc đến vấn đề hộ cá thể vừa mới lới cơi mọc lên, thanh tra viên Đoan Mộc Tín đáp rằng: "Do Trưởng sảnh Cao Quốc Cường thu thập được trong lúc tìm người trò chuyện cá nhân. Đó là vào đầu những thập niên 80, Trần Nhất Hoằng khi làm phó huyện trưởng phụ trách nông nghiệp ở huyện, đã dựng lên mười lá cờ hộ chuyên canh làm cờ hiệu, nghe nói trong số đó có người là kẻ lừa đảo. Vấn đề không nằm ở cá nhân ai, mà là 'hai điều tạm thời không bàn tới' của Trưởng sảnh Cao lúc nãy, những điều tạm thời không bàn tới mới chính là trọng điểm, là muốn quy chụp nâng tầm vấn đề đối với Trần Nhất Hoằng. Nó vừa bộc lộ ra thì tổ khảo sát đã không kịp điều tra." Chu Kiếm Phi không hỏi gì thêm nữa, anh nhìn đồng hồ đã gần mười hai giờ, trong lòng đã có chủ định nên tuyên bố giải tán cuộc họp, mọi chuyện đợi đến chiều mai rồi tính tiếp.

Mọi người đều ra về, Chu Kiếm Phi tiếp tục ở lại văn phòng dùng chiếc điện thoại bảo mật gọi điện về nhà Bí thư Tỉnh ủy Triệu Nhất Hạo. Người nghe máy là Điền Dung - phu nhân của Triệu Nhất Hạo. Bà nói Triệu Nhất Hạo vẫn chưa về. Chu Kiếm Phi hỏi bà có biết ông ấy đi đâu không. Bà nói ăn tối xong là ông ấy ra ngoài rồi, có lẽ ở văn phòng, cậu thử gọi xem sao. Chu Kiếm Phi quay số máy bàn của Triệu Nhất Hạo, quả nhiên bí thư vẫn ở đó. Chu Kiếm Phi cười nói:

"Muộn thế này rồi mà vẫn chưa nghỉ ngơi cơ à?"

Đầu dây bên kia truyền đến tiếng cười phóng khoáng của Triệu Nhất Hạo:

"Cậu chẳng phải cũng chưa ngủ đấy thôi? Có việc à?"

Chu Kiếm Phi tóm tắt báo cáo với bí thư về tình hình khảo sát ban lãnh đạo thành phố Tam Giang, đồng thời đưa ra kiến nghị: Anh sẽ tự mình trực tiếp đi một chuyến. Anh nói công việc của tổ khảo sát trung ương đã được bố trí ổn thỏa rồi, có liên lạc viên phụ trách, anh đi mấy ngày rồi sẽ về ngay.

Triệu Nhất Hạo trầm ngâm chừng một phút, nói: "Chẳng phải đã bàn là tôi đi cơ mà?"

Chu Kiếm Phi nói: "Chẳng phải đồng chí Tô Tường không đồng ý bây giờ xuống đó sao? Tôi đi mấy ngày rồi sẽ về."

Triệu Nhất Hạo lại trầm ngâm chừng một phút rồi nói: "Cũng được, xem ra tình hình vẫn còn rất phức tạp đây, đi một chuyến nắm chắc tình hình trong lòng thì mới dễ đưa ra quyết định. Cậu biết đấy Tam Giang là vùng sản xuất lương cao chính của tỉnh ta, lại là tuyến đường giao thông huyết mạch, đại gia nộp thuế đấy nhé, điều động một ban lãnh đạo tốt là vô cùng quan trọng. Vệ Diệc Tiền đã có thái độ gì chưa?"

"Nghe nói anh ta vẫn chưa bày tỏ thái độ với tổ khảo sát, nhưng đã nói với tổ khảo sát rằng, thái độ của anh ta sẽ được bày tỏ ở tận cùng."

"Tên cáo già," Triệu Nhất Hạo nghe xong liền cười nói, "cậu đi thì cứ mang theo cái tai là được rồi, mang tình hình thực tế về rồi tính tiếp, tránh để bị động."

Chu Kiếm Phi vâng vâng dạ dạ đáp lời:

"Cứ thế đi đã nhé, về rồi tôi sẽ báo cáo lại với anh, nên nghỉ ngơi thôi."

Chiều ngày hôm sau, cuộc họp của tổ khảo sát được mở ra, Chu Kiếm Phi tuyên bố ý kiến mà anh đã bàn bạc qua điện thoại với Bí thư Tỉnh ủy, tức là anh sẽ tự mình đi một chuyến, Ngô Trạch Khang ở lại nhà chủ trì công tác, rồi sơ lược sắp xếp lại hành trình là tuyên bố giải tán cuộc họp. Hai vị tổ trưởng tổ khảo sát nghe tin bộ trưởng sẽ trực tiếp đi thì đều mừng rỡ cúi đầu khen ngợi, đồng thời hỏi xem bọn họ có còn phải đi nữa không? Chu Kiếm Phi trả lời:

"Đương nhiên rồi, nhiệm vụ vẫn chưa hoàn thành cơ mà."

Lúc Chu Kiếm Phi dẫn dắt toàn bộ nhân mã của tổ khảo sát quay trở lại thành phố Tam Giang thì đã là hơn năm giờ chiều rồi. Bí thư Thành ủy Vệ Diệc Tiền đang đợi anh ở nhà khách thành phố, vừa bước vào phòng, họ xã giao dăm ba câu rồi chuyển ngay vào vấn đề chính. Chu Kiếm Phi thông báo với Bí thư Thành ủy rằng, chuyến đi lần này của anh chủ yếu là để lắng nghe ý kiến của các vị lãnh đạo chủ chốt thành ủy, nhân đại, chính quyền và chính hiệp thành phố, đặc biệt là ý kiến của anh - vị Bí thư Thành ủy này, còn tổ khảo sát thì trên cơ sở ban đầu sẽ mở rộng phạm vi tiếp xúc trò chuyện. Đặc biệt là các bộ phận do hai đối tượng khảo sát phụ trách, phải tiến hành trò chuyện với từ năm mươi phần trăm cán bộ thông thường trở lên. Anh mỉm cười nói với Vệ Diệc Tiền:

"Anh - vị Bí thư Thành ủy này lần này chắc chắn phải bày tỏ thái độ đấy nhé!"

Vệ Diệc Tiền cười ha hả nói:

"Đương nhiên rồi, bộ trưởng đã thân chinh đến tận nơi thì làm sao có chuyện mập mờ được, nhưng mà tôi vẫn giữ ở cuối cùng đi, để anh nghe ý kiến của những người khác xong xuôi rồi hai chúng ta hẵng trao đổi, có được không?"

Không đợi Chu Kiếm Phi trả lời, ông ta lại nói tiếp:

"Thực ra mà nói, hai đối tượng khảo sát chẳng phải cũng do một tay tôi đề cử lên đó sao?"

Chu Kiếm Phi nói:

"Dù sao cũng phải có sự lựa chọn chứ, chẳng lẽ lại bắt cả hai người cùng làm thị trưởng chính thức à?"

"Đương nhiên rồi, đương nhiên rồi."

Vệ Diệc Tiền vẫn nhoe miệng cười ha hả, trên khuôn mặt già nua sớm cằn cỗi của ông ta hằn lên từng tầng nếp nhăn, trông hệt như sườn đồi bậc thang. Chu Kiếm Phi không nhịn được muốn cười, thầm chửi trong lòng: Anh đúng là một lão cáo già!

Vệ Diệc Tiền ở lại nhà khách để tiếp tiệc tối cùng Chu Kiếm Phi và tổ khảo sát, cùng dự tiệc còn có Trưởng ban Tổ chức Thành ủy, một thanh niên chưa đầy bốn mươi tuổi.

Trên bàn ăn, họ hoàn toàn không nhắc đến chuyện khảo sát cán bộ, chủ đề xoay quanh phong tục tập quán và di tích văn hóa lịch sử của thành phố Tam Giang, cứ như thể họ là những du khách hay nhà khảo cổ học vậy. Chu Kiếm Phi lần đầu tiên đến Tam Giang, anh hỏi Vệ Diệc Tiền đang ngồi bên cạnh:

"Nghe nói Ngô Tam Quế xưng đế chống Thanh từng đánh những trận lớn ở đây, để lại rất nhiều di tích lịch sử phải không?"

Vệ Diệc Tiền cười nói:

"Nghe nói là có chuyện đó, chà, cậu còn chưa biết đấy thôi, tụi tôi đây này, bận rộn tối tăm mặt mũi đến bữa ăn còn chẳng kịp, thì còn đâu thời gian và hứng thú đi quan tâm đến mấy thứ đồ cổ xưa đó chứ."

Những gì ông ta nói cũng là sự thật, từ khi được điều động đến Tam Giang làm Bí thư Thành ủy, ngày nào cũng bận rộn tối mắt tối mũi, riêng cái khoản các cuộc họp ban thường vụ vừa nhiều vừa dài ấy đã chiếm mất ít nhất một phần ba thời gian rồi, còn đâu tâm trí mà đi quan tâm đến mấy chuyện "nhàn rỗi" này. Đúng vậy, trong đầu Vệ Diệc Tiền thì những loại chuyện này đích thị thuộc về chuyện "nhàn rỗi", chuyện "bất vụ chính nghiệp", có thời gian cũng chẳng thèm bận tâm đâu. Chu Kiếm Phi thì lại không nghĩ vậy, anh nói:

"Đừng có xem thường những chuyện thế này nhé, lịch sử văn hóa của một địa phương, không thể đơn giản gọi nó là 'đồ cổ xưa' không đáng một ngụm nước bọt được đâu!"

Trưởng ban Tổ chức là người bản địa, thấy cấp trên trực tiếp lại có hứng thú với loại chuyện này, liền tiếp lời say sưa giới thiệu một thôi một hồi. Ông ta nói Ngô Tam Quế khi tiến quân ra Bắc đã đi qua đây và chạm trán với quân Thanh. Khi ấy vị đại tướng quân "vận nộ vi hồng nhan" này đang ở vào thời kỳ đỉnh cao, sĩ khí vô cùng sục sôi, trong khi đó đội ngũ Bát kỳ của đối phương lúc bấy giờ vẫn chưa thối nát, hai bên chạm trán đánh nhau bất phân thắng bại, cuối cùng kết thúc bằng việc thống lĩnh quân Thanh là Cáp Tề ngã ngựa tử trận. Cho đến tận bây giờ, cách thành phố chừng ba cây số vẫn còn một ngọn đồi đất mang tên "Lạc Mã Pha".

Mọi người có mặt đều cảm thấy rất có hứng thú với lời giới thiệu của Trưởng ban Tổ chức, đặc biệt là hai vị tổ trưởng tổ khảo sát, đến đây mười mấy ngày rồi mà tối nay mới nghe nói vùng đất này trong lịch sử lại từng có một trang sử oanh liệt đến thế.

Thấy mọi người đều có hứng thú, Trưởng ban Tổ chức lại càng hăng hái hơn, ông ta tiếp tục giới thiệu:

"Tương truyền khi Ngô Tam Quế đi qua đây, Trần Viên Viên cũng đi theo, nghe nói đã sống ở Nương Nương miếu ngoài cửa Nam, di tích đến nay vẫn còn."

Chu Kiếm Phi nghe xong liền cười ha hả nói:

"Không đáng tin, không đáng tin. Hồi học đại học tôi có một người bạn học cùng lớp là người Côn Minh, cậu ấy từng kể cho tôi nghe rất chi tiết câu chuyện về Trần Viên Viên, về cái kết của bà ấy có rất nhiều lời đồn đại khác nhau, có người bảo bà ấy xuất gia vào miếu, bầu bạn với ngọn đèn xanh pho tượng phật suốt quãng đời còn lại; có người bảo nghe tin quân Thanh sắp phá thủng Côn Minh nên đã nhảy xuống hồ Liên Hoa. Dù là lời đồn nào đi nữa, thì Trần Viên Viên cũng chết ở Côn Minh, hoàn toàn không đi theo Ngô Tam Quế ra ngoài đâu."

Trưởng ban Tổ chức nghe lời phản bác của cấp trên liền cười nói:

"Có lẽ cách nói này chỉ là diễn nghĩa chứ không phải chính sử, thế nhưng mà, càng mập mờ hư ảo thì lại càng có sức hút mãnh liệt, nếu thành phố Tam Giang hai ngày tới trở thành khu du lịch, có lẽ 'Lạc Mã Pha' và nơi lưu trú của Trần Viên Viên sẽ là những địa điểm thu hút nhất đấy."

Tổ trưởng tổ khảo sát Cao Quốc Cường cũng nghe đến mức hứng thú, chen vào nói:

"Tôi thấy truyền thuyết này vẫn đáng tin đấy chứ, bộ trưởng vừa nãy chẳng bảo bà ấy vào miếu ở Côn Minh sao, đến đây ở chẳng lẽ không phải là miếu?"

Sự "hài hước" đó của ông đã kéo theo một tràng cười vang dội khắp phòng.

Mùa hè trời tối muộn, sau bữa tối Vệ Diệc Tiền đề xuất đi dạo một lát. Có người nhân cơ hội đề nghị, chi bằng đi thăm "khuê phòng" của Trần Viên Viên xem thế nào? Không ai phản đối thế là quyết định vậy luôn.

Họ băng qua trung tâm thành phố chẳng mấy chốc đã đến cửa Nam. Tường thành đã không còn nữa, nghe nói là bị phá bỏ vào thời kỳ Đại nhảy vọt năm 1958. Cách di tích tường thành không xa, chính là dòng Liễu Giang - một trong ba con sông chảy xuyên qua thành phố, "Nương Nương miếu" nằm ngay bên bờ sông. Đó là một ngôi miếu mọc lên đổ nát hoang tàn, nói đúng ra thì đó là di tích của ngôi miếu, toàn bộ khu bãi cỏ rộng chừng hai ba trăm mét vuông chỉ còn sót lại một gian phòng phụ xiêu vẹo nghiêng ngả, những thứ còn lại có thể nhìn thấy là một số cột đá văng vãi khắp bãi cỏ, gạch vỡ ngói vụn đầy đất. Đứng giữa đống gạch vỡ ngói vụn ngẩng đầu phóng tầm mắt nhìn ra xa, non xanh nước biếc cùng hàng liễu rủ ven bờ thu trọn vào tầm mắt. Dòng Liễu Giang uốn lượn một khúc ở đây, thong thả chảy về hướng đông, làn nước xanh biếc, trông giống như một dải lụa ngọc thắt ngang lưng muôn ngọn núi.

Chu Kiếm Phi vừa ngắm cảnh vừa cảm thán nói:

"Phong cảnh rất đẹp đấy chứ, chỉ tiếc là quá tiêu điều đổ nát."

Trưởng ban Tổ chức bèn trình bày những dự tính về việc tu sửa và phát triển ra sao, đồng thời tuyên bố đây là phương án do các ban ngành văn hóa mời chuyên gia thẩm định rồi đưa ra. Chỉ là hiện nay không được đưa vào kế hoạch nên không cấp kinh phí, thế nên cứ để ngâm tôm ở đó mãi.

Bí thư Thành ủy Vệ Diệc Tiền cười hì hì nói:

"Làm gì có tiền nhàn rỗi mà đi làm ba cái chuyện này cơ chứ!"

Chu Kiếm Phi không bày tỏ ý kiến gì, nói:

"Trời tối rồi, chúng ta về thôi."

Trên đường đi, anh bàn bạc với Bí thư Thành ủy rằng, tối nay anh sẽ trò chuyện với Trưởng ban Tổ chức trước, ngày mai anh sẽ lên công trường thủy lợi tìm Trần Nhất Hoằng, những người còn lại ở lại tiếp tục tìm người trò chuyện.

Bí thư Thành ủy đồng tình với ý kiến của anh, đồng thời một lần nữa đề nghị anh trực tiếp tìm các vị lãnh đạo chủ chốt của thành ủy chính quyền thành phố để lắng nghe ý kiến, hai người họ chỉ có một điểm là có tranh chấp, Vệ Diệc Tiền chủ trương gọi điện thoại gọi Trần Nhất Hoằng về. Trưởng ban Tổ chức Tỉnh ủy thân chinh đến tận nơi tìm để trò chuyện, mà lại còn lấy cớ ở lỳ trên công trường không về, thì ra thể thống gì nữa. Chu Kiếm Phi thì kiên trì tự mình lên công trường, đồng thời nói đây là một công trình lớn, bản thân anh cũng muốn nhân cơ hội này đi tham quan một chuyến, chứ không phải vì để chăm sóc tâm trạng của ai cả.

Họ vừa đi vừa bàn bạc, những người còn lại thì đi theo sát phía sau ngắm cảnh phố phường rồi trò chuyện phiếm. Khi về đến nhà khách, vị thanh tra viên chủ động ở lại trực ban ở điểm đóng quân liền bước tới chào đón, Chu Kiếm Phi lúc trên đường đi đã hỏi rõ tên họ vị này, ông mang họ kép Đoan Mộc, tên lót là Tín. Nhìn biểu cảm bước lên đón của ông, Chu Kiếm Phi bèn hỏi:

"Đoan Mộc, có việc gì thế?"

Đoan Mộc đáp:

"Vị Đinh Phụng đó đã đến rồi, tôi khuyên thế nào cũng không chịu đi, ông ta bảo nhất định phải đợi anh về để gặp mặt một lần, nói chuyện mười phút là được."

Chu Kiếm Phi cười nói:

"Đã chủ động đến tận cửa rồi thì gặp gỡ trò chuyện thôi! Tin tức của ông ta thính thật đấy!"

Vệ Diệc Tiền nghe tin Đinh Phụng đến liền khựng bước không đi nữa, đề nghị Chu Kiếm Phi né tránh, gặp gỡ loại người này chẳng bao giờ nói chuyện rõ ràng được đâu. Chu Kiếm Phi kiên định với quan điểm của mình, "Ý kiến của bất kỳ ai cũng không ngại lắng nghe."

Vệ Diệc Tiền nói:

"Vậy thì cậu trò chuyện với ông ta đi, tôi không hầu chuyện nữa đâu. Tôi không gặp ông ta đâu, cứ gặp mặt là lại cãi nhau ngay."

Nói xong quay người bỏ đi luôn, đi được hai bước lại quay đầu dặn dò Chu Kiếm Phi:

"Nói chuyện với ông ta phải chú ý, chỉ nghe chứ không bày tỏ thái độ, bằng không ông ta sẽ bám lấy không buông đấy!"

Ông ta dặn Trưởng ban Tổ chức ở lại chăm sóc cho thật tốt rồi bỏ đi thẳng, bước đi vô cùng vội vã, dường như sợ bị Đinh Phụng phát hiện thì không tài nào thoát thân được.

Chu Kiếm Phi bước vào phòng họp nhỏ của nhà khách, chỉ thấy một người tóc điểm bạc, đeo một cặp kính gọng rộng kiểu cũ đang ngồi trên ghế sô pha. Thấy Chu Kiếm Phi bước vào, ông ta chậm rãi đứng dậy bắt tay anh, nói:

"Bộ trưởng Chu phải không? Hầy chà, cuối cùng cũng được gặp anh rồi, vị gác cổng ban nãy còn muốn cản trở tôi cơ đấy."

Vừa nói ông ta vừa nghiêng đầu nhìn thanh tra viên Đoan Mộc Tín đang ngồi xuống lật sổ tay chuẩn bị ghi chép, vốn định nói một câu châm chọc, "Vị gác cổng này muốn ngăn cản tôi gặp anh", nhưng cuối cùng lại không thốt ra, những lời thốt ra lại là:

"Bây giờ chúng ta - những cán bộ nghỉ hưu này, người ta có thể không thèm đếm xỉa tới, chúng ta cũng chẳng có cách nào cả, quyền lực nằm trong tay người ta mà."

Điều này rõ ràng là ám chỉ Đoan Mộc Tín rồi, thế nhưng ông ta vẫn ngồi vững như bàn thạch gương mặt hoàn toàn vô cảm, cứ như thể không nghe thấy vị Đinh Phụng này đang nói những gì vậy.

Chu Kiếm Phi vội vàng giải thích, nói ban nãy vừa mới ra ngoài, anh đến vừa đúng lúc, không đến thì tôi cũng phải đến tận nơi để thỉnh giáo, vân vân và vân vân. Vừa nói anh vừa cảm thấy vô cùng kỳ lạ, vị lão đầu tóc bạc trắng trước mắt này hình như mình đã gặp ở đâu rồi. Ngoại trừ mái tóc điểm bạc kia ra, thì hoàn toàn giống y đúc, nhưng mà đã gặp ở đâu cơ chứ? Không tài nào nhớ nổi.

Đinh Phụng tuyên bố chỉ nói chuyện mười phút, nhưng vừa mở đầu đã bày ra tư thế nói dài nói dai. Ông ta không hề vội vã đi thẳng vào vấn đề chính, mà đứng ngay trong cửa bước đầu khua chiêng gõ trống "khai màn", dùng thái độ bề trên để hỏi:

"Bộ trưởng Chu từng làm việc bên cạnh lão Tiền phải không?"

Chu Kiếm Phi thành thật trả lời:

"Tôi từng làm thư ký cho lão Tiền một thời gian."

Trên mặt Đinh Phụng khẽ ánh lên một nét đắc ý, giọng điệu vẫn mang phong thái bề trên:

"Thế thì chúng ta coi như có duyên rồi, Bộ trưởng Chu, chắc anh vẫn chưa biết mối quan hệ giữa tôi và lão Tiền đâu nhỉ? Chúng ta là chiến hữu cũ đấy, đương nhiên ông ấy là cấp trên của tôi, năm 1943 ở khu căn cứ cách mạng, ông ấy là phó bí thư địa ủy, tôi giữ chức trưởng phòng hành chính địa ủy..."

Chu Kiếm Phi nghe xong giật mình kinh hãi, cuối cùng anh cũng nhớ ra rồi, ồ, hóa ra là ông ta! Một thước phim lịch sử với ký ức vẫn còn mới nguyên hiện ra trước mắt anh:

Đó là vào một buổi chiều mùa đông năm 1966 trước thềm đoạt quyền, "thiên hạ đại loạn". Các vị lãnh đạo chủ chốt trong tỉnh đã không thể tiếp tục ở lại văn phòng và nhà riêng được nữa, họ tập thể di chuyển đến một nơi không thu hút sự chú ý ở ngoại ô — kho dự trữ vật tư quân khu để làm việc và sinh sống. Các thư ký thì tùy theo sự lựa chọn của bản thân, có người về đơn vị hoặc ở nhà trở thành phái tiêu dao, có người giương cao ngọn cờ "nghĩa" tham gia phái nổi dậy, có người "một lòng một dạ đi theo kẻ cầm quyền đi theo con đường tư bản", Chu Kiếm Phi chính là một trong số đó.

Chiều hôm đó anh vào thành phố lấy tài liệu nhân tiện ghé qua nhà Tiền Lâm thăm hỏi, chỉ thấy một đám người đang vây quanh vợ của Tiền Lâm là Ngô Mẫn trong phòng khách để làm loạn, có người đập bàn có người gào thét la hét. Thấy anh bước vào, vợ của Tiền Lâm như vớ được chiếc phao cứu sinh, liền vội vã nói với nhóm người đang làm loạn không dứt kia rằng:

"Thư ký đến rồi đây này, các người không tin thì cứ hỏi cậu ấy xem, Tiền Lâm có phải bị bệnh phải nhập viện quân khu rồi hay không. Xem tôi có nói dối hay không."

Câu nói này rõ ràng là ám chỉ anh - Chu Kiếm Phi, ban nãy bà đã nói tung tích của Tiền Lâm như thế nào. Anh - Chu Kiếm Phi đã hiểu hoàn toàn, bèn vội vã bước vào phòng khách trả lời rằng:

"Bí thư Tiền đang nằm viện trong quân khu, có chuyện gì xin hãy nói với tôi, tôi chịu trách nhiệm chuyển đạt lại."

Vừa nói anh vừa dùng ánh mắt ra hiệu cho phu nhân họ Tiền nhanh chóng rời đi. Phu nhân hiểu ý bèn chuồn thẳng, có người phát hiện liền hô lớn "Không được đi", Chu Kiếm Phi cười nói:

"Người ta là người nhà, loại chuyện này bà ấy không quản nổi đâu, mọi người cứ nói với tôi đi, tôi đảm bảo sẽ chuyển đạt lại từng chữ không sót một chữ cho Bí thư Tiền."

Để tỏ rõ những gì mình nói là sự thật, anh ngồi xuống ghế sô pha rồi rút sổ tay và bút máy ra, chuẩn bị ghi chép.

Trong phòng vẫn chìm trong cảnh hỗn loạn, đám người tự xưng là đoàn nổi dậy nạn nhân cán bộ cách mạng thành phố Tam Giang này hoàn toàn không muốn đối thoại với anh - Chu Kiếm Phi, nói rằng anh chỉ có tư cách làm người ghi chép bên cạnh Tiền Lâm chứ không có tư cách đại diện cho ông ấy, càng không thể giải quyết được vấn đề! Trong số đó kẻ tự xưng là người phụ trách đoàn nổi dậy đồng thời có giọng điệu cao nhất chính là lão Đinh Phụng trước mắt này. Nhớ ra rồi, chắc chắn là ông ta: cái bộ dạng đó, cái giọng nói đó, cái tư thế đó, mười chín năm rồi, hoàn toàn không hề thay đổi, duy nhất chỉ có sự thay đổi là mái tóc đã điểm bạc. Anh nhớ rất rõ ràng, hồi đó chính là vị Đinh Phụng này, vỗ bàn gào thét:

"Tôi bị tên Tiền Lâm đó bức hại mấy chục năm nay rồi, anh hãy chuyển đạt lại với hắn bây giờ là thời điểm để thanh trừng triệt để. Tên Tiền Lâm đó trốn được mùng một không trốn được ngày rằm, bảo hắn khôn hồn một chút, ngoan ngoãn ra đây khai báo vấn đề, cúi đầu nhận tội, bằng không chúng ta sẽ đập nát cái đầu chó của hắn, khiến hắn đời đời kiếp kiếp không thể ngóc đầu lên nổi!"

Tư thế biểu cảm đó vẫn còn hiện rõ trước mắt, tiếng vỗ bàn gào thét đó vẫn còn văng vẳng bên tai, không trật đi đâu được, chính là ông ta! Anh nhớ rất rõ, khi đó Chu Kiếm Phi anh còn hỏi ông ta họ tên gì, mục đích cũng chẳng qua là để bẩm báo lại với Tiền Lâm, vậy mà lại rước lấy sự mắng mỏ sa sả của người này:

"Anh ghi tên tôi làm gì, định gọi công an đến bắt tôi chắc? Ông đây không sợ đâu! Phản đối kẻ cầm quyền đi theo con đường tư bản bọn tôi phản đến cùng đấy, anh cứ đi mà chuyển đạt lại với chủ tử Tiền Lâm của anh, hắn không đầu hàng thì bọn tôi sẽ khiến hắn tiêu vong!"

Lời nói vẫn văng vẳng bên tai kìa, Chu Kiếm Phi cảm thấy hơi hoang mang khó hiểu, chẳng lẽ vị Đinh Phụng trước mắt này đã quên sạch sành sanh những chuyện đó rồi sao? Không, không thể nào. Trí nhớ của ông ta hình như rất tốt, những chuyện còn xảy ra trước đó xa xôi ông ta đều nhớ cơ mà, chẳng lẽ những gì đang thao thao bất tuyệt trước mắt không phải là chuyện xảy ra từ rất lâu về trước nữa hay sao? Chẳng lẽ ông ta quên mất khi đó Chu Kiếm Phi anh có mặt ở đó hoặc không nhớ ra anh ư? Không thể nào, ngay từ lúc gặp mặt hôm nay chẳng phải ông ta đã hỏi "Nghe nói anh từng công tác bên cạnh Bí thư Tiền" đó sao? Thế là thế nào cơ chứ, nhìn ông ta nói chuyện say sưa hào hứng thế kia, nói một cách đường đường chính chính đầy lý lẽ, cứ như thể chưa từng xảy ra chuyện của mùa đông năm 1966 vậy!

Nghĩ về câu đố khó giải này, Chu Kiếm Phi bèn thất thần. Khi anh định thần lại, Đinh Phụng vẫn đang say sưa thao thao bất tuyệt, kể về mối quan hệ cấp trên cấp dưới cũ bất bình thường giữa ông ta và Tiền Lâm, kể đến tận trước thềm kiến quốc. Chu Kiếm Phi thực sự muốn tiếp tục nghe ông ta kể tiếp, kể mãi cho đến tận thời kỳ "vô tiền khoáng hậu", để xem ông ta miêu tả giai đoạn lịch sử đó như thế nào, thể hiện mối quan hệ giữa ông ta và lão cấp trên Tiền Lâm dưới điều kiện lịch sử đặc thù đó ra sao. Anh cũng muốn hỏi xem ông ta còn nhớ có chuyện đó hay không, còn nhớ khi ấy người tiếp đón "đoàn nổi dậy cán bộ cách mạng thành phố Tam Giang" bọn họ chính là Chu Kiếm Phi anh hay không? Đương nhiên, anh đã không làm như vậy, mà nhìn đồng hồ rồi hỏi:

"Đồng chí Đinh Phụng tối nay đến đây còn có việc gì khác muốn bàn nữa không?"

Hàm ý bên trong đã rất rõ ràng rồi: Tối nay ông đến đây chẳng lẽ chỉ để kể lể về mối quan hệ giữa ông và lão Tiền thôi sao? Đinh Phụng không phải kẻ ngốc, tự nhiên cảm nhận được, vội vã đưa ra tuyên bố:

"Đương nhiên là không phải rồi, bởi vì cậu từng làm việc bên cạnh lão Tiền, mà thời gian tôi ở dưới trướng ông ấy lại còn dài hơn nữa, gặp được Bộ trưởng Chu cậu tôi thấy vô cùng thân thiết, nên ôn lại chuyện cũ chút thôi mà."

Chu Kiếm Phi cảm thấy vô cùng khó chịu, tự nhiên cũng không tiện nói gì, anh lại một lần nữa nhìn đồng hồ rồi nói:

"Thế này đi, chuyện đồng chí Đinh Phụng ở cùng với lão Tiền trước kia, hôm khác chúng ta sẽ tìm thời gian bàn tiếp. Bây giờ quay lại chủ đề chính nhé, liệu có thể phiền anh nói về mục đích tối nay đến tìm tôi để bàn chuyện gì không? Chúng ta đi thẳng vào vấn đề chính đi."

Đang mải mê kể về những chiến tích huy hoàng bỗng dưng bị ngắt lời khiến Đinh Phụng cảm thấy vô cùng không thoải mái, nhưng cũng đành chịu thôi. Chẳng phải anh đến đây để phản ánh vấn đề với người ta hay sao? Đương nhiên là nên quay lại vấn đề chính rồi chứ, thế là ông ta vội vã đáp:

"Cũng được, cũng được, nói chuyện chính đi." Trước khi chuyển chủ đề, ông ta lại đưa ra tuyên bố: "Tuy nhiên, những điều tôi vừa nãy nói không phải là chuyện xuyên tạc đâu nhé, đúng không? Để Bộ trưởng Chu cậu hiểu rõ thêm về tôi, xem tôi là hạng người nào, tôi có biết nói dối hay không, những lời tôi nói có đáng tin cậy hay không chứ!"

Vẫn đường đường chính chính đầy lý lẽ, đâu chỉ dừng lại ở đó, cái phong thái đó có thể gọi là khí phách ngút trời lừng lẫy sông núi đấy chứ!

Đinh Phụng bưng tách trà lên nhấp một ngụm nước để thanh họng, bắt đầu bàn về "công sự". Ông ta nói một mạch không ngừng nghỉ, nói liền tù tì suốt một tiếng rưỡi đồng hồ, nước bọt bay tứ tung, mặt đỏ tía tai. Quả nhiên không nằm ngoài dự đoán, chủ đề chỉ có một: Kiện cáo Trần Nhất Hoằng, nội dung gồm ba chuyện. Một là khéo léo cướp vợ người ta; Hai là thực hiện chính sách đối với lão cán bộ, không tôn trọng các lão đồng chí; Ba là: Mối quan hệ mờ ám với các hộ cá thể.

Còn Chu Kiếm Phi thì tuân theo nguyên tắc đã cùng Triệu Nhất Hạo bàn bạc trước khi xuất phát: Chỉ nghe chứ không bày tỏ thái độ. Đương nhiên, để làm rõ tình hình và ý đồ của người nói, anh đã chen vào đặt câu hỏi, suốt từ đầu chí cuối mấy lần liền. Ví dụ như khi Đinh Phụng nhắc đến chuyện Trần Nhất Hoằng cướp vợ người ta lại dùng một từ "khéo" rất khác người. Chu Kiếm Phi hỏi ông ta hàm ý của từ "khéo" này là gì? Liệu có thể cụ thể hơn để giải thích một cách rõ ràng hay không.

Đinh Phụng không cần nghĩ ngợi liền đáp:

"Nhìn thấy đấy, nhưng không tóm được!"

Chu Kiếm Phi tiến thêm một bước ép hỏi:

"Có thể cụ thể hơn được không?"

Đinh Phụng có vẻ không vui, ông ta trừng mắt lườm Chu Kiếm Phi một cái, ánh mắt ấy dường như đang hỏi: Thế này là thế nào nhỉ, cậu muốn đào sâu tận gốc rễ để bao che cho Trần Nhất Hoằng phải không? Thế nhưng, không trả lời cũng không được, cậu đi tìm người khác phản ánh ý kiến, người ta có quyền đặt câu hỏi chứ. Ông ta đáp:

"Cái này thì đơn giản lắm chứ gì, tức là người sáng suốt nhìn vào là biết ngay có chuyện gì xảy ra rồi, thế nhưng mà, hừm, thủ tục pháp lý của người ta, thứ gì cũng đầy đủ cả."

Vừa nói ông ta vừa ngẫm nghĩ, giống như học sinh tiểu học gặp phải bài toán khó trong phòng thi. Chắc là bản thân ông ta cũng cảm thấy câu trả lời không đủ sức thuyết phục, ông ta bèn nảy ra một ý, cười hì hì hai tiếng, nâng cao giọng:

"Lòng dạ Tư Mã Chiêu người qua đường đều biết, còn cần phải hỏi nữa à? Nhưng mà bộ trưởng cậu có thể tìm Thẩm Lâm, tức là vợ hiện tại của Trần Nhất Hoằng ấy, chồng trước của cô ta tên là Hàn Cương, tìm cậu ta nói chuyện thì mọi chuyện sẽ rõ mười mươi thôi, cậu ta là người trong cuộc là người bị hại."

Trong lòng Chu Kiếm Phi đã nắm chắc rồi, hóa ra là thế! Anh không bày tỏ ý kiến, chỉ gật đầu một cái. Trong hoàn cảnh này, việc gật đầu chỉ ngụ ý rằng đã nghe rõ rồi, chứ hoàn toàn không có nghĩa là đồng ý.

Khi nhắc đến việc Trần Nhất Hoằng không thực hiện chính sách đối với lão cán bộ, Đinh Phụng tỏ ra vô cùng kích động, giọng nói rất cao, đôi khi thậm chí tức giận đến mức gần như không thở nổi, cho nên lời kể cũng ngắt quãng thậm chí vụn vặt lẻ tẻ, ông ta nói:

"Khắp nơi khoác lác, chính sách đối với lão cán bộ do trung ương và tỉnh ban hành đều đã được thực hiện rồi, thực hiện cái con khỉ khô ấy!"

Nghe đến đây Chu Kiếm Phi liền chen vào hỏi:

"Sao thế? Hai khoản đãi ngộ bị cắt giảm bớt rồi à?"

"Đâu chỉ dừng lại ở đó." Đinh Phụng lại nâng cao giọng hơn, "Trung ương nói đãi ngộ kinh tế ưu đãi hơn một chút, ưu đãi cái khỉ khô ấy! Chúng ta có cái gì thì người khác cũng có cái đó, người khác có cái gì thì chúng ta không có cái đó. Không biết bộ trưởng đã từng nghe qua hai câu này chưa? 'Vào sinh ra tử mấy chục năm, không bằng một nhân viên phục vụ khách sạn!' Đây chẳng lẽ không phải là sự thật!"

Đương nhiên đây là sự thật nhưng bảo Chu Kiếm Phi phải nói thế nào đây? Chẳng lẽ đây cũng là trách nhiệm của Trần Nhất Hoằng chắc? Anh lại hỏi:

"Còn gì nữa không?"

Đinh Phụng vẫn với giọng điệu lớn tiếng:

"Thế này vẫn chưa đủ à? Còn gì nữa chứ, nhiều lắm chứ lị! Vấn đề thay đổi thâm niên công tác đơn giản của mấy lão đồng chí chúng ta, bản báo cáo viết bao nhiêu năm nay mà vẫn không được giải quyết, chẳng lẽ thế gọi là chính sách do trung ương ban hành đều đã được thực hiện rồi chắc?"

"Đó là chuyện hoàn toàn khác rồi."

Chu Kiếm Phi chêm vào một câu được xem như bày tỏ thái độ, nhưng ngay lập tức anh lại thấy hối hận vì sự không kìm n chế được của bản thân. Anh liếc mắt nhìn thanh tra viên Đoan Mộc Tín đang ngồi một bên ghi chép, chỉ thấy tay ông ta viết không ngừng nghỉ, biểu cảm trên mặt thì lạnh như băng, cứ như thể vị Đinh Phụng đang thao thao bất tuyệt trước mắt này hoàn toàn không tồn tại vậy. Chu Kiếm Phi thầm nghĩ có lẽ bản thân thực sự nên học tập vị này mới phải, anh quay đầu nói với Đinh Phụng:

"Xin mời ông tiếp tục nói đi."

Lúc này Đinh Phụng mới chuyển sang vấn đề thứ ba: Mối quan hệ với hộ cá thể.

Ông ta nói: "Lấy những hộ cá thể làm giàu làm cờ hiệu để thúc đẩy nông nghiệp, cách làm này đúng hay sai? Rốt đây là lập pháp gì, con đường gì? Tạm thời không bàn tới, Bộ trưởng Chu cậu còn rõ hơn tôi. Chỉ riêng việc ngân hàng cho một kẻ lừa đảo vay tiền, mà còn đi dự lễ khai mạc, ăn tiệc rượu, cắt băng khánh thành. Hay thật đấy, một nhát kéo cắt xuống, quả nhiên là 'cắt đứt làm hai', cuỗm tiền bỏ trốn, bặt vô âm tín! Ở trong chuyện này liệu Trần Nhất Hoằng cậu có làm ra chuyện gì không thể gặp ánh sáng hay không?" Nói đến đây, Đinh Phụng bỗng đột ngột dừng lại như thể phanh gấp xe, dùng đúng hai câu để làm phần tổng kết cho bài diễn thuyết kéo dài hơn một tiếng đồng hồ thao thao bất tuyệt của ông ta:

"Về việc sử dụng loại cán bộ thế này để tiếp quản, tụi tôi - những lão đồng chí không thể yên tâm nổi đâu, đây không phải là ý kiến cá nhân tôi đâu nhé."

Vẫn là một tư thế bề trên.

Tiễn Đinh Phụng ra về xong, Chu Kiếm Phi gọi giật Đoan Mộc Tín lại, hai người ngồi xuống ghế sô pha lần nữa, Chu Kiếm Phi hỏi ông có suy nghĩ gì về cuộc trò chuyện của Đinh Phụng. Vị thanh tra viên nãy giờ vẫn cặm cụi ghi chép không nói nửa lời, có thể nói là "tĩnh lặng như núi" lúc này bỗng trở nên hoạt bát hẳn lên; ông đưa ra câu trả lời mang tính phủ định đối với cuộc trò chuyện của Đinh Phụng. Ông nói với cấp trên trực tiếp của mình rằng:

"Thực ra, mấy chuyện tối nay ông ta nói ngoại trừ chuyện thứ ba ra thì những chuyện khác chúng tôi đều đã tìm hiểu kỹ càng rồi, hoàn toàn không phải như thế đâu."

Ông tóm tắt ngắn gọn lại tình hình mà họ đã tìm hiểu được trong khoảng thời gian trước đó. Hóa ra cái gọi là không thực hiện chính sách đối với lão cán bộ, chính là do Đinh Phụng cùng số ít người cấu kết với nhau đưa ra yêu cầu quá cao đối với đãi ngộ kinh tế, Trần Nhất Hoằng với tư cách là phó thị trưởng phụ trách đã không đồng ý, thị phi từ đó mà sinh ra. Bọn họ mấy lần tụ tập lại tìm Trần Nhất Hoằng để đòi giải quyết vấn đề, Trần Nhất Hoằng gặp họ một lần, càng nói chuyện vấn đề càng nhiều, "giống như một chiếc lưới rách không thể thu miệng lại được", sau đó Trần Nhất Hoằng bèn né tránh mâu thuẫn khiến nó ngày càng tích tụ sâu sắc hơn, từ đó lại sinh ra lời đồn "cướp vợ". Không tìm được Trần Nhất Hoằng, bọn họ bèn quay sang quấy rầy Vệ Diệc Tiền, giọng điệu ngày càng cao hơn, tung ra tấm biển hiệu "chống tham nhũng", tuyên bố đấu tranh chống lại kẻ bại hoại đạo đức là Trần Nhất Hoằng. Gần đây mới lại lòi ra vấn đề "hộ cá thể".

"Lão Vệ bày tỏ thái độ thế nào?" Chu Kiếm Phi hỏi.

Đoan Mộc Tín đáp:

"Chẳng bày tỏ thái độ gì cả, không đồng tình cũng không phản đối. Lần trước chúng ta đến, Trương sảnh trưởng từng hỏi ông ta, ông ta bảo: 'Người nói không có tội, người nghe đủ để răn mình mà!' Bọn họ càng hùa theo lại càng trở nên quá đáng, có quan hệ trực tiếp với thái độ dung túng kiểu đó của Bí thư Vệ."

"Đúng là một câu 'người nói không có tội'", Chu Kiếm Phi nghe xong cảm thấy vô cùng khó chịu, anh lại hỏi:

"Lão cán bộ thành phố Tam Giang đều ủng hộ bọn họ ư?"

Đoan Mộc Tín cười, nói:

"Đa số lão cán bộ đều phản cảm với bọn họ, có người còn mắng họ là lũ bại loại cơ đấy."