Ngay vào buổi sáng ngày thứ hai sau cuộc kỳ ngộ giữa Phùng Đường và Hàn Cương tại nhà khách, Chu Kiếm Phi gọi điện cho Bí thư Tỉnh ủy, yêu cầu triệu tập cuộc họp Thường vụ để thông qua quyết định bổ nhiệm Trần Nhất Hoằng giữ chức Phó Bí thư Thành ủy kiêm Phó Bí thư Thành ủy Tam Giang, đồng thời đề xuất giới thiệu làm ứng viên Chủ tịch thành phố. Anh cũng nói với Triệu Nhất Hạo rằng Vệ Diệc Tiền đã gọi điện giục giã, nói rằng ngày khai mạc Đại hội Nhân đại thành phố đang đến gần, rốt cuộc ai làm Chủ tịch thành phố thì đề nghị Tỉnh ủy nhanh chóng đưa ra quyết định giới thiệu.
Triệu Nhất Hạo nghe xong trầm mặc vài giây, hỏi:
"Còn Phùng Đường thì sao? Các cậu đã có phương án sắp xếp chưa?"
Chu Kiếm Phi đáp:
"Tạm thời vẫn chưa, e là phải đi làm hai bước thôi, để Phùng Đường tiếp tục ở lại Tam Giang làm thêm một thời gian chức phó thì thế nào? Đây cũng coi như một kiểu thử thách đối với cậu ấy mà."
Triệu Nhất Hạo lần này không do dự, nghe xong đề xuất của Chu Kiếm Phi liền phản bác ngay, hơn nữa có chút không vui:
"Cái đó e là không ổn, tốt nhất là sắp xếp cùng lúc, phải cân nhắc cho suôn sẻ, ổn định chứ, cơ quan cấp tỉnh nhiều đơn vị thế chẳng lẽ không tìm được một chỗ trống sao?"
Chu Kiếm Phi hiểu được tâm trạng của Triệu Nhất Hạo. Về cách đối nhân xử thế, anh ta vẫn luôn cân nhắc chu đáo tỉ mỉ, thích sự bình ổn, cân bằng, để các bên đều có thể tiếp nhận. Nếu làm theo lời anh ta vừa nói, trước tiên bên chỗ lão Tiền sẽ rất khó ăn nói. Bí thư vừa mới sang thông báo với cụ về việc sắp xếp nhân sự Chủ tịch thành phố Tam Giang, hơn nữa còn bày tỏ thái độ với lão Tiền là sẽ đề bạt Phùng Đường về lại cấp tỉnh cơ mà. Vẫn còn Đinh Phụng và những người khác nữa, sắp xếp như vậy thì chắc chắn bọn họ lại có cái cớ để gây chuyện.
Những cân nhắc này của Triệu Nhất Hạo thì bản thân Chu Kiếm Phi hiểu rõ mười mươi. Cách xử lý sự việc quá ư chi li này của Bí thư, anh ta không phân biệt được là ưu điểm hay khuyết điểm, nhưng anh ta buộc phải làm theo ý chí của ông ấy. Dĩ nhiên, nếu có thể làm được việc sắp xếp cả hai cùng lúc, thì Chu Kiếm Phi anh đây lại chẳng mấy vui mừng ấy chứ, đặc biệt là chỗ lão Tiền, chẳng phải anh đã không tiện sang gặp cụ nữa rồi sao? Còn về phần Đinh Phụng gì đó, anh ta hoàn toàn chẳng thèm bận tâm, bọn họ muốn làm loạn cứ để mặc họ làm loạn đi!
Thế là anh ta nói:
"Đồng chí Nhất Hạo, chúng ta lập tức nghiên cứu lại, Phùng Đường có thể được sắp xếp cùng lúc thì tốt hơn, lỡ như thực sự có khó khăn thì vẫn còn một cách: khi công bố quyết định bổ nhiệm Trần Nhất Hoằng thì đồng thời công bố việc Phùng Đường điều khỏi thành phố Tam Giang, điều về tỉnh với tư cách là cán bộ cấp sảnh để sắp xếp nơi khác chẳng phải là được sao?"
Triệu Nhất Hạo nghe đề xuất của anh ta thì rất vui mừng, nói:
"Tôi thấy thế này được, lão Chu, nhưng các cậu cứ nghiên cứu trước đã, nếu có thể giải quyết cùng lúc thì tốt nhất. Tôi sẽ bàn bạc với đồng chí Tô Tường, ngay trong hai ba ngày tới sẽ họp Thường vụ."
Nói xong ông cúp điện thoại.
Buổi trưa, Triệu Nhất Hạo về nhà ăn cơm trưa xong nghỉ ngơi chốc lát rồi chuẩn bị đến phòng làm việc, Chu Kiếm Phi lại gọi điện đến. Nói là có việc gấp muốn báo cáo trực tiếp, vốn định đến phòng làm việc, nhưng ở chỗ đó người đến tìm quá nhiều không tiện nói chuyện.
Việc gấp? Triệu Nhất Hạo lập tức nhận thức được có lẽ liên quan đến đoàn khảo sát, bèn hỏi:
"Có việc gấp gì vậy?"
Chu Kiếm Phi nói:
"Một bức thư nại, tố cáo Trần Nhất Hoằng."
Triệu Nhất Hạo nghe xong liền cười nói:
"Đó là truyền đơn, sáng nay tôi cũng nhận được một bức, nghe nói là tự tay đưa đến phòng văn thư, sợ người khác ém nhẹm đi, trên phong bì còn ghi 'Gia thư của Triệu Nhất Hạo' kèm theo dòng chữ 'Hỏa tốc chớ bóc'. Các cậu đã điều tra qua rồi còn gì, chẳng phải chỉ là chuyện thế này thôi sao?"
Ông vốn còn định nói chẳng có gì phải làm ầm ĩ, cứ vứt sang một bên mặc kệ là được, còn phải hớt hơ hớt hải chạy đến chỗ tôi làm gì. Nhưng lời chưa thốt ra, Chu Kiếm Phi đã tiếp lời:
"Là gửi cho đoàn khảo sát của Ban Tổ chức Trung ương, lão Trương đã phê chuyển xuống, liên lạc viên lão Hà do chúng ta phái đi vừa mới mang tới."
Triệu Nhất Hạo nghe xong trong lòng chùng xuống, hỏi:
"Phê cho ai, phê những gì?"
Chu Kiếm Phi đáp thực tế:
"Phê cho tôi, văn bản phê chuẩn có đưa qua để anh tự xem rồi hãy nói."
Trong lòng Triệu Nhất Hạo lại chùng xuống một nhịp, khoảng nửa phút sau, mới hờ hững nói một câu:
"Được rồi, tôi đợi cậu."
Cúp điện thoại, ông cảm thấy vô cùng bất an, không phải vì ghen tị với Chu Kiếm Phi, mà là cảm giác phản cảm vì thấy có điểm không bình thường. Một bức thư tố cáo cán bộ cấp địa khu, nếu như là lúc bình thường dù có phê cho ông - Bí thư Tỉnh ủy này hay phê cho Trưởng ban Tổ chức Chu Kiếm Phi, ông đều cảm thấy là chuyện bình thường, không có gì đáng trách. Nhưng bây giờ là lúc nào? Đoàn khảo sát đang rầm rộ tiến hành khảo sát đối với tập thể lãnh đạo Tỉnh ủy mà lấy ông - Triệu Nhất Hạo làm đối tượng chính, không, hay dứt khoát gọi làthẩm tra (thẩm tra) đi? Động thái thế này rõ ràng chính là một biểu hiện không tín nhiệm mà! Lẽ nào họ lại không lường trước được việc Chu Kiếm Phi nhận được văn bản phê chuẩn là sẽ phải báo cáo với tôi? Dĩ nhiên không phải, đây là một kiến thức cơ bản tối thiểu. Người ta chính là có ý định làm như vậy, có ý định tạo ra cái tư thế này, muốn cho Triệu Nhất Hạo anh hiểu rõ hoàn cảnh hiện tại của mình, sớm có sự tự mình hiểu biết, có sự chuẩn bị tư tưởng đi chứ!
Điền Dung đang chuẩn bị thay quần áo để đi làm nhận ra biểu cảm khác lạ của chồng sau khi nghe điện thoại, bèn dừng lại ân cần hỏi:
"Đã xảy ra chuyện gì vậy?"
Triệu Nhất Hạo vừa miệng nói không có gì, không có gì, vừa vô thức đem sự việc mà Chu Kiếm Phi vừa nói trên điện thoại kể lại cho vợ nghe.
Đừng nhìn Điền Dung là người làm công tác giáo dục mà lầm, sự nhạy cảm về chính trị không hề thua kém người chồng làm chính trị của cô, lúc này cô liền hỏi:
"Tại sao không phê cho anh hoặc phê cho cả anh và Trưởng ban Chu, mà lại đơn độc phê cho mình anh ta?"
Triệu Nhất Hạo thuận miệng đáp ngay:
"Đều như nhau cả, cậu ấy là Trưởng ban Tổ chức mà, phê cho cậu ấy hay phê cho tôi đều là bình thường."
Miệng thì nói thế, nhưng trong lòng đương nhiên không nghĩ như vậy, biểu cảm trên khuôn mặt đó chẳng phải vợ đã nhìn ra rồi sao? Ông dĩ nhiên không phải đang nói lời sáo rỗng hay ra vẻ nghiêm túc với vợ, mà đó là một dạng câu trả lời theo thói quen. Điền Dung nắm rất rõ điều này trong lòng, thế nên, cô chỉ phản bác nhẹ nhàng:
"Trong tình trạng bình thường thì phê cho ai cũng là bình thường, bây giờ là tình trạng không bình thường, thì phải dùng nhãn quang trong tình trạng không bình thường để nhìn nhận vấn đề. Đây rõ ràng là một tín hiệu không tín nhiệm anh đấy. Em không có ý kiến gì với Trưởng ban Chu cả, chuyện này không liên quan đến anh ấy."
Triệu Nhất Hạo không phản bác vợ nữa, bản thân ông chẳng lẽ không nghĩ như vậy sao, nhưng trong bất kỳ hoàn cảnh nào kể cả trước mặt vợ thì cũng phải giữ vững sự bình tĩnh chứ. Thế nên ông cười nói:
"Tín hiệu à? Mặc kệ nó!"
Điền Dung còn muốn nói gì đó, chuông cửa reo lên, theo tiếng mở cửa của chiến sĩ cảnh vệ, Chu Kiếm Phi bước vào. Điền Dung chào anh một tiếng rồi lên trường.
Hai người ngồi xuống phòng khách, Chu Kiếm Phi lấy từ trong túi da ra một chiếc phong bì đưa cho Triệu Nhất Hạo, vừa đưa vừa nói:
"Nghe nói là khoảng hơn mười giờ sáng nay có một người tự lái xe đưa đến nhà khách, đưa xong liền đi ngay không đòi ký nhận. Thời gian rất ngắn. Người ở phòng văn thư nhà khách vừa không nhìn rõ mặt người đưa thư lại càng không nhớ biển số xe."
Triệu Nhất Hạo vừa nhận thư vừa nói:
"Phát truyền đơn mà, còn cần ký nhận gì chứ, chỉ cần đạt được tác dụng làm đục ngầu nước là được rồi."
Ông đưa mắt nhìn phong bì trước, y hệt như bức ông nhận được lúc sáng, ông nhận lúc mười giờ, tính toán như vậy, người đưa thư mang đến phòng làm việc của ông trước rồi mới đến nhà khách. Bản thân bức thư thì không đáng đọc, quan trọng là bút phê của đoàn khảo sát. Thế nên, ông lấy giấy thư ra không thèm xem nội dung (nội dung đó ông đã xem qua rồi), chỉ nhìn bút phê ở cuối thư, là do chính tay Trưởng đoàn khảo sát - lão Trương phê:
Đồng chí Kiếm Phi:
Đoàn khảo sát nhận được một bức thư nại, tố cáo đối tượng đề bạt Trần Nhất Hoằng của các cậu.
Khi đến chúng tôi đã tuyên bố: không nhúng tay vào công việc sự vụ thường ngày của tỉnh, cũng không làm án. Cho nên chuyển lại cho các cậu, xin hãy điều tra xử lý.
Trương Khắc Kiệm
Ngày xx tháng xx
Triệu Nhất Hạo nhìn bút phê đó trầm mặc hồi lâu, trong lòng lại đang thầm mắng: Phê bắt điều tra xử lý mà còn nói là không nhúng tay vào công việc sự vụ thường ngày của tỉnh. Trong lòng ông vô cùng bất an, nhưng trước mặt người khác thì phải kiềm chế và duy trì tư thế bình thường. Thế nên ông nói:
"Xem bút phê này thì vẫn phải phúc đáp một tiếng, chẳng phải đã điều tra qua rồi sao, cứ trả lời một cách đơn giản là được, bên bộ các cậu phác thảo trước đi."
Chu Kiếm Phi không hoảng không loạn lại lấy từ trong túi da ra một tập tài liệu đưa cho Triệu Nhất Hạo, nói:
"Chúng tôi đã phác thảo sẵn một bản, anh xem có được không?"
Triệu Nhất Hạo đón lấy xem, đó là thư phúc đáp đoàn khảo sát kèm theo hai tài liệu đính kèm, tức là tài liệu điều tra về vấn đề Trần Nhất Hoằng 'cướp vợ dân' và 'vấn đề cờ đầu chuyên hộ'. Ông cảm thấy hài lòng với phong cách làm việc tinh anh, tháo vát của Chu Kiếm Phi, bèn đặt hai bản tài liệu điều tra xuống, xem trước bản báo cáo kia, thực ra chỉ có mấy câu:
Lão Trương cùng Đoàn khảo sát Ban Tổ chức Trung ương:
Bức thư nại tố cáo liên quan đến Ủy viên Thường vụ, Phó thị trưởng thành phố Tam Giang Trần Nhất Hoằng do cấp trên phê chuyển đã nhận được. Cảm ơn lão Trương và đoàn khảo sát đã quan tâm đến công việc của tỉnh ta. Về việc này chúng tôi từ sớm đã nghe ngóng được, đồng chí Nhất Hạo rất coi trọng, đã giao phó cho Ban Tổ chức thành lập tổ điều tra tiến hành điều tra chuyên đề. Kết quả cho thấy cả hai sự việc đều không tồn tại, nay xin gửi kèm theo hai bản tài liệu điều tra xin hãy xem xét, nếu có gì thắc mắc, xin chuyển lời đến liên lạc viên hoặc gọi điện trực tiếp cho tôi, chúng tôi chịu trách nhiệm trả lời bằng miệng hoặc bằng văn bản.
Kính thư
Chào kính
Chu Kiếm Phi
Ngày xx tháng xx
Nhìn bức thư phúc đáp ngắn gọn có thể gọi là hoàn mỹ không tì vết này, Triệu Nhất Hạo ngoài sự hài lòng ra thì còn lời nào để nói nữa chứ? Ông mỉm cười bảo Trưởng ban Tổ chức:
"Được, các cậu nghĩ chu đáo lắm, cứ làm như vậy đi."
Chu Kiếm Phi lại có vẻ như muốn nói gì đó, Triệu Nhất Hạo nhìn ra được, bèn hỏi:
"Còn có chuyện gì nữa à?"
Lúc này Chu Kiếm Phi mới hạ thấp giọng nói:
"Bức thư này do liên lạc viên chúng ta phái đi mang về, cậu ta hiện vẫn đang đợi ở ban, có cần gọi cậu ta đến báo cáo tình hình động thái mà cậu ta nắm được không?"
Triệu Nhất Hạo trầm ngâm giây lát, kiên quyết nói:
"Không cần, không cần." Nhưng rồi lại hỏi Chu Kiếm Phi: "Cậu ta đã nói gì với cậu?"
Chu Kiếm Phi vẫn hạ thấp giọng nói:
"Cũng không có gì, cậu ta nói nhìn từ các đối tượng đến nói chuyện, đoàn khảo sát giai đoạn này đang tập trung tìm hiểu vấn đề công việc nông thôn; còn có cậu ta lờ mờ cảm nhận được, nội bộ đoàn khảo sát có sự bất đồng."
Triệu Nhất Hạo "ồ" lên một tiếng, từ biểu cảm có thể thấy ông rất coi trọng thông tin mà Chu Kiếm Phi cung cấp, nhưng ngay sau đó lại thốt ra một câu "Mặc kệ nó!" rồi chấm dứt việc bàn luận về chuyện này, sau đó nói:
"Tôi suýt quên mất, tôi và đồng chí Tô Tường đã bàn bạc xong rồi, sáng mai họp Thường vụ nghiên cứu nhân sự Chủ tịch thành phố Tam Giang, chẳng phải Vệ Diệc Tiền đã gọi điện giục rồi sao? Bọn họ sắp sửa họp Đại hội nhân đại rồi, không thể đợi thêm nữa."
Đây vốn là việc gấp mà Chu Kiếm Phi gọi điện lúc sáng đề xuất phải làm nhanh, thế mà lúc này anh ta lại do dự, chỉ vào bức thư đó nói:
"Có cần đợi thái độ của họ không?"
"Đợi cái gì, đây là công việc thường ngày của chúng ta mà!" Triệu Nhất Hạo nói không chút do dự.
Cuộc họp Thường vụ được tổ chức vào sáng hôm sau, mười một ủy viên Thường vụ ngoài Phó tỉnh trưởng Hoàng Nhân Vĩ có việc gấp xin nghỉ ra thì tất cả đều có mặt. Triệu Nhất Hạo hỏi Tô Tường, Hoàng Nhân Vĩ có việc gấp gì vậy, Tô Tường đáp không biết cậu ta có việc gấp gì. Thực ra, trong lòng hai người bọn họ đều hiểu rõ, Hoàng Nhân Vĩ rất có khả năng là cố ý né tránh.
Cuộc họp lần này thảo luận tổng cộng bốn cán bộ, thế nhưng quyết định bổ nhiệm Trần Nhất Hoằng lại chiếm trọn tận hai tiếng đồng hồ. Tình hình khảo sát do Ngô Trạch Khang báo cáo, cậu ta mang theo một tập tài liệu dày cộp, ban đầu lại chỉ nói đơn giản về ý kiến mang tính kết luận của cuộc khảo sát, nói phớt lờ qua loa một câu: "Trong quá trình khảo sát cũng có những ý kiến khác nhau, đều đã được làm sáng tỏ." Chỉ vỏn vẹn một câu như thế rồi vội vàng dừng lại. Có lẽ đây là quy trình thông thường của các bộ phận tổ chức, thế nhưng lại rước lấy những lời bàn tán và bất mãn của những người tham dự. Vấn đề nhân sự Chủ tịch thành phố Tam Giang đã lan truyền xôn xao, sớm đã lọt vào tai các ủy viên Thường vụ rồi, nhắc đến thì đơn giản thế này thôi, là gọi chúng tôi đến để thảo luận hay là đến để biểu thị thái độ đây? Chủ trì cuộc họp, Bí thư Tỉnh ủy Triệu Nhất Hạo nhìn ra tâm trạng của mọi người, ông trầm mặt xuống, nói:
"Đây là cuộc họp Thường vụ, chẳng có gì phải giữ bí mật cả, các đồng chí hãy đem những ý kiến cả chính diện lẫn phản diện nghe được trong quá trình khảo sát nói ra hết đi, để các ủy viên Thường vụ phân tích, phán đoán, đưa ra quyết định chính xác."
Ông cảm thấy nói vẫn chưa đã thèm bèn mượn đề tài phát huy bổ sung thêm một đoạn:
"Nhân tiện xin nói thêm, bất luận là mỗi ủy viên Thường vụ chúng ta hay là các bộ phận công tác của cơ quan cấp tỉnh đều phải thiết lập thật vững chắc một quan điểm: cơ quan quyết định của Tỉnh ủy chính là Thường vụ, chỉ có khi mỗi ủy viên Thường vụ đều nắm rõ tình hình một cách đầy đủ, phát biểu ý kiến một cách đầy đủ, bao gồm cả ý kiến đồng tình hay phản đối, thì mới có thể thể hiện chính xác nguyên tắc dân chủ. Cuộc họp Thường vụ tuyệt đối không phải là một cơ quan hình thức chỉ để bày tỏ thái độ, giơ tay biểu quyết, mọi người đi theo cảm giác của Bí thư; dĩ nhiên cũng không phải là sự đùn đẩy kỳ kèo không dứt, việc gì cũng không thể hình thành nghị quyết, hoặc bàn mà không quyết, quyết mà không làm, là một cơ quan hoàn toàn không có uy quyền. Chỉ có trên cơ sở mọi người nắm rõ tình hình, phát biểu ý kiến rồi mới đưa ra quyết định, thì mới có thể cố gắng tránh được những sai lầm trong việc ra quyết định."
Dường như những điều nên nói đều đã nói xong, nằm ngoài dự đoán của mọi người, ông lại nghiêm túc nói thêm một câu:
"Nếu cá nhân tôi trước hội nghị từng biểu thị thái độ gì đối với việc này, thì đó chỉ là ý kiến cá nhân, ý kiến cá nhân tuyệt đối."
Bí thư Tỉnh ủy phát biểu một tràng những lời thoạt nhìn có vẻ như ngoài lề như vậy, nhưng thính giả ngồi nghe lại cảm thấy rất thực tế, rất trúng trọng tâm, cho nên cũng rất lọt tai.
Chu Kiếm Phi quay đầu nói với Ngô Trạch Khang:
"Cậu hãy báo cáo chi tiết tình hình trong quá trình khảo sát với các ủy viên Thường vụ đi, tài liệu có mang theo không?"
Ngô Trạch Khang gật đầu, lật bản in dày cộp trước mặt ra, xem ra bản dự phòng của cậu ta mang theo đã đúng.
Ngô Trạch Khang liền lật tập tài liệu dày cộp đó ra đọc, trong đó các ý kiến đối với Phó tỉnh trưởng Hoàng Nhân Vĩ cũng được đọc lại không sót chữ nào.
Báo cáo của Ngô Trạch Khang đã khơi gợi sự hứng thú lớn của các ủy viên Thường vụ, chốc chốc lại có người ngắt lời hỏi, đặc biệt là đoạn "cướp vợ người" đã thu hút những lời bàn tán xôn xao, nhưng không có tranh luận, cuộc điều tra của Ban Tổ chức phủ nhận điều này, những người tham dự hội nghị không đưa ra ý kiến trái chiều nào đối với việc này. Bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Tỉnh ủy nói: Họ liên tục nhận được những bức thư gọi là tố cáo tương tự, phần lớn là tra không có căn cứ, một số bức thư vừa nhìn là biết đang bịa chuyện nhảm nhí. Dường như đã có một quy luật, hễ nơi nào muốn đề bạt cán bộ, thì nơi đó thư tố cáo lại tới, nội dung đại khái là hai đường lối: tham nhũng hối lộ, quan hệ nam nữ. Ông ấy còn nói thư tố cáo Trần Nhất Hoằng họ cũng từng nhận được, vì Ban Tổ chức đang tiến hành khảo sát, cho nên họ không nhúng tay vào.
Do không có ý kiến trái chiều, quyết định bổ nhiệm Trần Nhất Hoằng được thông qua thuận lợi. Chức vụ Phó Bí thư Thành ủy do Tỉnh ủy trực tiếp bổ nhiệm, Chủ tịch thành phố với tư cách là đề xuất được Thành ủy Tam Giang trình lên Nhân đại thành phố, Tỉnh trưởng Tô Tường còn bày tỏ, chỗ Phó tỉnh trưởng Hoàng Nhân Vĩ để ông sang giải thích với cậu ta, tuy nhiên, vấn đề sắp xếp cho Phùng Đường cũng phải được cân nhắc từ sớm.
Thế là cuộc họp lại lôi thôi sang chuyện Phùng Đường, mười ủy viên Thường vụ tham gia hội nghị đại khái hễ ai biết Phùng Đường đều có thiện cảm với cậu ta, tự nhiên cũng đều chủ trương điều ra ngoài để đề bạt. Chu Kiếm Phi nói qua dự định của họ, mọi người không có ý kiến gì. Thế này coi như cuộc họp Thường vụ đã đưa ra quyết định, chỉ chờ tìm được chỗ ngồi là có thể phát thông báo.
Cuối cùng Bí thư Tỉnh ủy Triệu Nhất Hạo phát biểu, ông nói, do gặp phải những tranh luận và đơn kiện, thời gian khảo sát nhân sự Chủ tịch thành phố Tam Giang có kéo dài hơn một chút, nhưng cũng có cái lợi: vững chắc, đáng tin cậy. Hễ là cán bộ có tranh cãi, thường thì chính là cán bộ có bản lĩnh, chẳng qua chỉ là đắc tội với người ta, bị kiện cáo vài lá đơn, thêu dệt chút dư luận, khiến cho cậu ta không lên nổi. Đây có lẽ cũng là một quy luật nhỉ? Chúng ta chính là phải giữ cho đầu óc tỉnh táo, không sập bẫy những kẻ lấy việc vu khống người khác làm nghề nghiệp, mạnh dạn bảo vệ cán bộ bị vu khống; mạnh dạn sử dụng cán bộ tốt bị vu khống, đừng sợ người ta nói anh "bao che trọng dụng người xấu". Chỉ cần chúng ta nắm rõ tình hình, nắm bắt tình hình, trong lòng có con số thì không phải sợ, phải ưỡn ngực đứng vững! Cấp trên cấp dưới có hiểu lầm có thắc mắc, chúng ta phải hiên ngang đường hoàng làm công tác giải thích, đừng để người ta quát lên một tiếng, cậu đã sợ hãi lùi bước, không dám kiên trì cầu thực sự cầu thị nữa. Có dám đề bạt sử dụng cán bộ tốt có đức có tài có tranh cãi hay không, đây là một thử thách đối với việc các cấp ủy đảng và ban tổ chức có kiên trì nguyên tắc hay không. Phải quét sạch hiện tượng tồi tệ "người làm không bằng kẻ nhìn, kẻ nhìn không bằng kẻ quậy phá" này ra khỏi đời sống chính trị của chúng ta.
Ông còn đề cập đến vấn đề một số người ở cơ quan cấp tỉnh phản ánh Trần Nhất Hoằng ra vẻ ta đây, ông nói: Có lẽ đây chính là một ưu điểm lớn của Trần Nhất Hoằng. Cậu xuống dưới làm khảo sát, đến lượt cậu ta báo cáo thì cậu ta phải báo cáo, nên phối hợp thì phải phối hợp, nhưng tại sao lại cứ đòi hỏi người ta kẻ hầu người hạ tiền hô hậu ủng, một ngày tiệc nhỏ ba ngày tiệc lớn chứ? Đây chính là tác phong mà cơ quan cấp tỉnh chúng ta cần phải thay đổi, không phải là khuyết điểm của người ta!
Đoạn lời này của Triệu Nhất Hạo khi nói ra thì ngữ khí bình hòa, kỳ thực lại vô cùng nghiêm khắc. Còn "thính giả" thì bề ngoài bình tĩnh, trong lòng sôi trào, mỗi người theo đuổi suy nghĩ riêng. Chỉ có một điểm chung, mọi người đều rõ ràng tính nhắm mục tiêu trong lời nói của Triệu Nhất Hạo không chỉ là các giám đốc sảnh cục của cơ quan trực thuộc tỉnh, mà trước hết chính là những ủy viên Thường vụ bọn họ. Dương nhiên, cụ thể đến từng người một, tình hình không giống nhau, phản ứng trong lòng cũng hoàn toàn khác nhau.
Lấy Tỉnh trưởng Tô Tường mà nói, đứng ở đỉnh cao quyền lực lâu ngày, quen chịu sự kính trọng rồi, luôn không chịu đựng được sự lạnh nhạt. Mới cách đây hai năm thôi, ông ấy đến địa khu Tùng Lĩnh kiểm tra công việc, Bí thư Địa ủy Tùng Lĩnh lúc đó chính là Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng ban Tổ chức Chu Kiếm Phi đang ngồi đối diện ông ấy lúc này. Ngày ông ấy đến Tùng Lĩnh, vừa hay Chu Kiếm Phi đang ở một huyện vùng sâu vùng xa giải quyết một vụ tranh chấp quần chúng do tranh giành nguồn nước, ông nhận được điện thoại của văn phòng địa ủy báo rằng trưa nay Tỉnh trưởng sẽ tới. Thế là ông lập tức gọi điện cho chuyên viên đang ở nhà, bảo ở nhà tiếp đón trước, trước bữa tối chắc chắn anh ta sẽ quay về.
Đoàn của Tô Tường đến Tùng Lĩnh lúc mười một giờ rưỡi, khi ông nhìn thấy những người đứng đầu của các bộ máy lớn trong hàng ngũ đón tiếp đều đã có mặt, duy chỉ không thấy Chu Kiếm Phi đâu, liền cảm thấy bị lạnh nhạt, cơn giận bỗng chốc bốc lên, sắc mặt cũng thay đổi, trừng mắt hỏi chuyên viên:
"Tiểu Chu đâu?"
Chuyên viên đáp:
"Cậu ấy đang xử lý một việc ở huyện, chiều sẽ về kịp."
Tô Tường sầm mặt xuống, giọng nâng lên cao vút, nói:
"Điện thoại bảo cậu ta, cứ bảo tôi - Tô Tường đã đến rồi, bảo cậu ta quay về ngay lập tức, tôi muốn nghe báo cáo của cái tên Bí thư Địa ủy như cậu ta đây."
Chuyên viên liên tụcạ vâng mấy tiếng, lập tức bảo chủ nhiệm văn phòng gọi điện.
Tô Tường dường như thấy nói vẫn chưa đã thèm, bèn nói trước mặt mọi người:
"Tôi dẫu sao cũng là Phó Bí thư Tỉnh ủy cơ mà, Bí thư Địa ủy lại cảm thấy có thể không thèm đến gặp tôi cơ à?"
Chuyên viên nghe thấy nặng lời rồi, vội vàng giải thích, nói:
"Kiếm Phi hômkia đã xuống dưới rồi, sáng sớm hôm nay nhận được thông báo Tỉnh trưởng sắp tới, chúng tôi liền gọi điện cho cậu ấy. Cậu ấy gọi điện cho tôi nói đang dặn dò công việc ở huyện sẽ lập tức quay về. Tuyệt đối không có ý gì khác, xin Tỉnh trưởng đừng hiểu lầm."
Nghe chuyên viên giải thích như vậy, cơn giận của Tô Tường mới tiêu tan. Tính khí của ông ta là thế, cái cục tức trong bụng đến nhanh mà đi cũng nhanh, "đến tựa giấc mộng xuân chẳng bao lâu, đi tựa mây chiều tìm chẳng thấy"! Ông ta lập tức cười ha hả, nói:
"Nói rõ ra là được rồi, tôi còn tưởng các cậu ở Tùng Lĩnh lập ra quy củ mới gì chứ, tôi - cái vị Phó Bí thư Tỉnh ủy, Tỉnh trưởng này lại chỉ có thể do Phó Bí thư Địa ủy, chuyên viên ra mặt tiếp đón thôi đấy!"
Mọi người ngồi đó đều bị sự hài hước của Tỉnh trưởng chọc cho cười ha hả. Cười xong một tiếng thì cũng "xí xóa" luôn "ân oán".
Kết quả là Chu Kiếm Phi về trước hai tiếng đồng hồ đến nhà khách địa ủy, báo cáo của chuyên viên đã gần đi vào hồi kết. Anh ta chỉ kịp về bổ sung báo cáo trong nửa tiếng, lúc bữa tối còn mời Tỉnh trưởng hai ly rượu "Ngũ Lương Dịch". Dường như trong năm ngày sau đó, anh ta cùng chuyên viên hình bóng không rời theo sát Tỉnh trưởng đi qua bốn huyện, còn ghé thăm Viện nghiên cứu chè nơi vợ Chu Kiếm Phi làm việc, thưởng thức "Trà Thanh Minh" của họ. Còn về chuyện không vui xảy ra vào buổi sáng hôm đó, không một ai nhắc lại nữa, Tỉnh trưởng không nhắc, bản thân anh ta - Chu Kiếm Phi và chuyên viên cũng không giải thích thêm gì nhiều, giống như chuyện này chưa từng xảy ra vậy.
Trong bụng mỗi người đều có một cuốn kinh, nếu mười ủy viên Thường vụ ngồi đây mà đem "cuốn kinh" của mình ra bày biện hết, thì chắc chắn sẽ vô cùng đặc sắc.
"Yêu cầu người khác làm được thì trước tiên bản thân mình phải làm được", mượn câu nói này có lẽ không thỏa đáng lắm, nhưng các ủy viên Thường vụ ít nhất là đại đa số ủy viên Thường vụ, dĩ nhiên, cũng nên bao gồm cả các Phó tỉnh trưởng là ủy viên Thường vụ hay không phải là ủy viên Thường vụ, về mặt này thực sự đã làm được việc thân hành thực hiện. Đối với những vị khách từ Bắc Kinh đến, các Bộ trưởng, Thứ trưởng thì không cần phải nói làm gì, các Vụ trưởng, Phó vụ trưởng đến, các ủy viên Thường vụ hay Phó tỉnh trưởng phụ trách có thể nói đều làm được bốn chữ nhiệt tình chu đáo, thậm chí dù chỉ là một Trưởng phòng hay nhân viên nghiệp vụ nào đó đến, miễn là đến từ các bộ phận trọng yếu, các ủy viên Thường vụ và Phó tỉnh trưởng cũng có thể hạ mình tiếp đón. Giữ lễ nghĩa suy cho cùng là truyền thống văn minh của Trung Quốc, nhưng cũng mang ý nghĩa thực tế nhất: dự án, đầu tư, cho vay, cứu trợ v.v. và v.v., thường đi kèm với sự "giữ lễ". Ngược lại, cũng thường đi kèm với việc thiếu lễ nghĩa mà ra đi. Dù sao đi nữa cũng là vì công việc, việc gì mà không làm chứ? Còn như những quy định và hạn chế này nọ, vì công việc đều có thể linh hoạt chấp hành, "đừng có mang nặng vẻ mọt sách quá chứ!"; "Không dùng công công thỉnh khách, tôi tự bỏ tiền túi mời không được chắc? Lại chẳng phải vì tư lợi cá nhân gì có ích lợi!"
Cứ như thế này, ai sẽ là người phán xét đúng sai của những vụ án công môn kiểu này?
Đương nhiên, các ủy viên Thường vụ và Phó tỉnh trưởng cũng tự giác hoặc không tự giác nhận thức được rằng, đây là một hình thức đầu tư tình cảm, là một nguồn lực vô hình, hoàn toàn không phải thuần túy là công đối công, không có chút lợi ích nào cho bản thân. Cứ lấy một tên Trưởng phòng nào đó mà xem, chức quan tuy nhỏ nhưng hắn ta về tới thiên đình là sẽ tấu bẩm, có lẽ hắn ta có thể báo cáo với Vụ trưởng thậm chí là Bộ trưởng, khen hay chê thì hoàn toàn dựa vào ấn tượng của hắn ta. Mà ấn tượng đó lại được hình thành từ đâu, có người nói rất hay: một nửa dựa vào thành tích thực tế công việc, một nửa dựa vào sự nhiệt tình tiếp đón. Kiểu chia đều năm mươi phần trăm thế này vẫn còn coi là công bằng chán. Ai như cái tên mọt sách kiểu Trần Nhất Hoằng đó, suýt chút nữa thì ngay cả việc thăng quan cũng biến thành bọt nước!
Đi xa quá rồi, vẫn nên kéo đề tài quay trở lại phòng họp Thường vụ thôi. Sau khi thông qua quyết định bổ nhiệm Trần Nhất Hoằng, đề tài cũng tự nhiên chuyển sang người Phùng Đường.
Ngô Trạch Khang còn đặc biệt báo cáo những ý kiến có cá tính nổi bật của Phó tỉnh trưởng Hoàng Nhân Vĩ, nhưng cậu ta đã gọt giũa nó đi, chỉ nói đơn giản rằng: Chủ trương của Phó tỉnh trưởng Hoàng là để Phùng Đường làm Chủ tịch thành phố. Thế này cũng coi như báo cáo trung thực, bởi vì thực chất vấn đề nằm ở điểm này mà. Dĩ nhiên, những lời mang đầy cảm xúc của Hoàng Nhân Vĩ đối với Ban Tổ chức, có lẽ là vì muốn đại cục được toàn vẹn, có lẽ là cảm thấy không cần thiết, nên Ngô Trạch Khang đã lược bỏ trong báo cáo của mình, lúc Chu Kiếm Phi đưa ra lời giải thích bổ sung cũng không đề cập đến.
Triệu Nhất Hạo trong quá trình Ngô Trạch Khang báo cáo cũng chen lời vào, giới thiệu những điểm chính trong cuộc nói chuyện giữa ông và Tiền Lâm cũng như ý kiến của Tiền Lâm về việc sắp xếp chức vụ cho Phùng Đường.
Đối với việc Phùng Đường được điều chuyển lên cơ quan cấp tỉnh để đề bạt sắp xếp, những người tham dự lại một lần nữa bày tỏ sự đồng tình và cảm thấy nên làm như vậy, hy vọng Ban Tổ chức sớm sắp xếp. Tỉnh trưởng Tô Tường còn một lần nữa bày tỏ: Công việc của Phó tỉnh trưởng Hoàng Nhân Vĩ để ông sang làm công tác tư tưởng, ông còn đề nghị Ban Tổ chức không cần phải sang giải thích với Hoàng Nhân Vĩ nữa.
Đến đây, việc điều chỉnh cán bộ lãnh đạo chủ chốt thành phố Tam Giang vốn làm ầm ĩ suốt một thời gian dài cuối cùng cũng đạt được "thành quả giai đoạn", bước tiếp theo chính là chờ đợi thực hiện các thủ tục pháp lý.
Nói theo ngôn từ thế tục, việc tái phân phối quyền lực của thành phố Tam Giang mặc dù trải qua không ít khúcết, cuối cùng cũng được điều phối xử lý thành công, đạt được kết quả ai nấy đều vui vẻ, ít nhất có thể nói là các bên đều có thể tiếp nhận. Các bên được nhắc đến ở đây, đương nhiên là chỉ các bên ở cả hai cấp tỉnh và thành phố bao gồm cả những người có liên quan đang tại chức hay không tại chức. Sự phức tạp của vấn đề cũng nằm ở chỗ này, thảo nào mà quan hệ học lại có thể trở thành một môn học vô cùng uyên thâm và khó lòng nắm bắt đến thế.
Chính vì thế, Chu Kiếm Phi với tư cách là Trưởng ban Tổ chức vào thời khắc đại công cáo thành vẫn cảm thấy có chút không yên tâm, khi kết cuộc họp Thường vụ, anh ta ở lại một mình đề nghị với Bí thư Tỉnh ủy Triệu Nhất Hạo: Anh sẽ trực tiếp đi thành phố Tam Giang một chuyến.
Triệu Nhất Hạo nghe xong rất vui mừng, nói anh nghĩ rất chu đáo, nhưng hai người họ ai đi, để ông suy nghĩ rồi sẽ trả lời sau.
Những chuyện cần nói đều đã nói xong, nhưng Chu Kiếm Phi vẫn ngồi im không nhúc nhích, dường như vẫn còn lời gì muốn nói. Triệu Nhất Hạo liếc anh ta một cái, bỗng nhiên cười nói:
"À, tôi nhớ ra rồi, chỗ lão Tiền có lẽ vẫn nên thông báo một tiếng thì tốt hơn. Cậu đi một chuyến đi, cứ nói là nhận sự ủy thác của tôi mà đi, đem quyết định của Tỉnh ủy thông báo với cụ một tiếng, đặc biệt là việc điều Phùng Đường ra ngoài đề bạt sắp xếp, nói cho rõ ràng vào."
Chu Kiếm Phi nghe xong mày chau mặt dãn, cười nói:
"Tôi đang định xin ý kiến anh về việc này đấy, có sự ủy thác của anh thì dễ làm rồi, tối nay tôi đi luôn."
Triệu Nhất Hạo cười nói:
"Không có sự ủy thác của tôi thì cậu không đi được chắc? Cậu là Trưởng ban Tổ chức cơ mà, sao lại cứ phải nhìn trước ngó sau thế này hả? Sợ người ta nói cậu đi cửa sau thông báo tin tức à?"
Chu Kiếm Phi có chút ngại ngùng, cười nói:
"Vẫn là cân nhắc chu đáo một chút thì tốt hơn."
Phải rồi, "vẫn là cân nhắc chu đáo một chút thì tốt hơn," Chu Kiếm Phi kiên trì hành sự theo tín điều này của anh ta. Anh ta tuy nhận được "giấy ủy thác" từ chỗ Bí thư Tỉnh ủy Triệu Nhất Hạo, vạch rõ ranh giới giữa thăm hỏi công và thăm hỏi tư, lẽ ra có thể "vâng chiếu rời triều, động đất núi lở", nghênh ngang bước vào nhà họ Tiền để báo cáo với lão thủ trưởng. Thế nhưng anh ta lại không làm thế, từ phòng họp Thường vụ trở về ban, anh ta gọi điện cho Ngô Trạch Khang - người đã trực tiếp về nhà từ cuộc họp, thông báo về sự ủy thác của Triệu Nhất Hạo, rồi sau đó gọi thêm Đoan Mộc Tín, đường đường chính chính phi xe đến nhà vị lão thủ trưởng Tiền Lâm.
Lúc Chu Kiếm Phi và Đoan Mộc Tín đến nhà Tiền Lâm, lão Tiền cùng vợ và người giúp việc nhỏ đang ngồi ở phòng sinh hoạt chung xem truyền hình, thấy Chu Kiếm Phi đến lại còn đi theo một người phía sau, biết là đến bàn công sự, bèn đứng dậy bắt tay dẫn họ ra phòng khách.
"Vô sự bất đăng tam bảo điện, có chuyện gì thì nói thẳng đi!"
Cụ cười ha hả nói với hai vị khách, ánh mắt lại rơi vào người vị cựu thư ký, đương kim Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng ban Tổ chức Chu Kiếm Phi.
Chu Kiếm Phi bỗng cảm thấy gai người như có kim châm, vội vàng giải thích:
"Sớm đã muốn đến thăm lão Tiền rồi, chỉ vì quá bận, không nặn ra được thời gian!"
"Tôi biết, tôi biết, các cậu bận, các cậu ở triều đình còn chúng tôi ở chốn hoang dã, không thể đem ra đánh đồng được đâu!"
Chu Kiếm Phi càng cảm thấy lời trong câu nói khó mà chấp nhận, nhưng anh ta thấy giải thích thêm chỉ thừa thãi, nếu thực sự có oán hận và bất mãn, thì cứ để cụ trút ra đi, trút xong rồi thì thôi, tính khí của cụ già nhà mình mà Chu Kiếm Phi này còn lạ gì nữa? Thế nên cười nói:
"Lão Tiền phê bình đúng lắm, sau này tôi nhất định sẽ chú ý."
Tiền Lâm lại cười ha hả:
"Không phải phê bình, các cậu quả thực rất bận mà, chúng ta những ông già về hưu rồi này không thể cứ mãi lưu luyến cái cảnh 'xe như nước ngựa như rồng' được nữa, phải chịu được sự cô quạnh chứ!"
Cụ rõ ràng không muốn dây dưa thêm nữa, bèn quay sang nhìn Đoan Mộc Tín:
"Vị này là?"
Chu Kiếm Phi vội vàng giới thiệu:
"Đoan Mộc Tín, Thanh tra cấp phòng của Ban Tổ chức."
"Ừ, ừ," Tiền Lâm gật đầu, nói: "Nói đi, các cậu đến có chuyện gì cần bàn?"
"Đồng chí Triệu Nhất Hạo ủy thác chúng tôi đến..."
Chu Kiếm Phi vừa mới mở đầu, lại bị Tiền Lâm ngắt lời, giọng cụ khá to:
Khoe khoang cái thói quan liêu gì chứ, không nhận được sự ủy thác của Nhất Hạo thì cậu không đáng mặt đến chắc?"
Chu Kiếm Phi lại cảm thấy vô cùng bẽ bàng, nhưng anh ta lập tức giải thích:
"Những gì cháu nói đều là sự thật, lão Tiền, cuộc họp Thường vụ đã đưa ra quyết định về nhân sự Chủ tịch thành phố Tam Giang và việc sắp xếp cho Phùng Đường, cháu vốn đang định tối nay đến báo cáo với ngài, đồng chí Nhất Hạo đã gọi cháu lại bảo cháu đại diện Tỉnh ủy đến thăm ngài và thông báo quyết định của Tỉnh ủy. Từ 'ủy thác' đó chính là nguyên văn lời của Nhất Hạo đấy!"
Tiền Lâm thấy Tỉnh ủy, đặc biệt là người đứng đầu Tỉnh ủy lại tôn trọng mình như vậy, trong lòng vô cùng vui mừng, bèn cười ha hả lần nữa, nói:
"Rất cảm ơn, rất cảm ơn, các cậu nói đi."
Chu Kiếm Phi đem quá trình khảo sát nhân sự Chủ tịch thành phố Tam Giang thuật lại đầu đuôi gốc ngọn, đặc biệt là tình hình liên quan đến Phùng Đường được giải thích chi tiết, rồi nói ra quyết định điều chuyển Phùng Đường ra ngoài để đề bạt của Tỉnh ủy, sau đó theo thói quen hỏi:
"Xem lão Tiền còn có ý kiến gì nữa không?"
Đoan Mộc Tín cũng theo thói quen lấy từ trong túi ra cuốn sổ và cây bút chuẩn bị ghi chép.
Tiền Lâm lại cười ha hả, có thể nhìn ra, đây không chỉ là biểu cảm theo thói quen mà trong lòng thực sự vui mừng. Với tư cách là cựu thư ký của Tiền Lâm, Chu Kiếm Phi nhìn ra được, đồng thời dự cảm được cuộc nói chuyện tối nay sẽ kết thúc trong bầu không khí vui vẻ.
Quả nhiên là vậy, sau khi Tiền Lâm cười xong, vô cùng thản nhiên nói:
"Cậu về chuyển lời lại với Nhất Hạo, quyết định của Tỉnh ủy tôi không có ý kiến gì cả, hoàn toàn ủng hộ tán thành!"
Cánh cửa câu chuyện đã mở ra, tự nhiên không chỉ đơn thuần là một màn biểu thị thái độ nữa, Tiền Lâm hắng giọng, thong thả trò chuyện:
"Vừa rồi tôi đã nói, các cậu hiện tại là người đương quyền, chúng tôi là người chốn hoang dã. Nhưng tôi vẫn là một đảng viên cộng sản, đáng lẽ nên quan tâm đến việc nước việc tỉnh, có lời thì phải nói có ý kiến thì phải nêu mới coi là hoàn thành trách nhiệm. Đã nói đã nêu rồi, các cậu đi cân nhắc, đúng thì thi hành tiếp thu, không đúng thì giải thích một tiếng, lòng dạ chúng ta cũng thoải mái, hả! Cậu còn nhớ không, Tiểu Chu? Gợi ý đầu tiên tôi đề xuất với cậu sau khi cậu nhậm chức, chính là vấn đề sử dụng Phùng Đường, phải không?"
Chu Kiếm Phi vội vàng đáp:
"Dạ nhớ, dạ nhớ!"
Miệng thì đáp, trong lòng lại thầm mủm mỉm: Sao cơ, cụ già nhà ngài ấy...? Anh ta đang lo lắng như vậy, thì lại nghe thấy Tiền Lâm tiếp tục "bài diễn thuyết" của mình.
Sau đó các cậu qua khảo sát đưa ra phương án điều Phùng Đường ra ngoài đề bạt. Cậu không dám đến nói với tôi, Nhất Hạo đã đến..."
Chu Kiếm Phi vội vàng chen lời giải thích:
"Lão Tiền, không phải cháu không dám đến, mà là đồng chí Nhất Hạo cảm thấy để thể hiện sự tôn trọng với ngài, ông ấy nên tự mình đến tận cửa thông báo."
Tiền Lâm lại cười ha hả:
"Tôi hiểu, tôi hiểu. Điều tôi muốn nói là, Tỉnh ủy coi trọng ý kiến của cán bộ lão thành như vậy, Bí thư tự mình đến tận cửa, điều này khiến tôi vô cùng cảm động. Đưa ra ý kiến hay đề xuất hay không là việc của chúng tôi, xử lý thế nào là việc của những người nắm quyền các cậu. Miễn là cho chúng tôi một tiếng hồi âm là chúng tôi mãn nguyện rồi, huống hồ lại là người đứng đầu tự mình đến tận cửa, hôm nay cậu lại đến thông báo. Trước đây cậu từng làm thư ký cho tôi, hôm nay cậu đến với tư cách là Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy, tôi hiểu, tôi chưa lú lẫn đâu."
Nói đến đây bỗng nhiên cụ cất cao giọng:
"Chính thức tuyên bố tôi không có ý kiến gì nữa!"
Cụ bỗng quay phắt mặt sang phía Đoan Mộc Tín đang cặm cụi ghi chép, mỉm cười hỏi:
"Đồng chí này, cậu đem những lời tôi nói ghi chép lại hết đấy à? À! Hoàn toàn không cần thiết đâu, cứ ghi lại một câu thôi: Tiền Lâm nói ông ấy không có ý kiến gì thế là được chứ gì? Hahaha..."
Đoan Mộc Tín ngẩng đầu lên cười vô cùng gượng gạo:
"Cháu không ghi nhiều lắm đâu, thật đấy!"
Tiền Lâm cười nói:
"Ghi thì cứ ghi thôi, đây là trách nhiệm của các cậu, tôi thấy cậu vẫn rất có trách nhiệm đấy, miễn là trung thực ghi chép không bóp méo là được!"
Chu Kiếm Phi vội vàng nói với Đoan Mộc Tín:
"Mời lão Tiền xem qua một chút nhé?"
"Không cần đâu, không cần đâu!" Tiền Lâm sảng khoái nói: "Cậu giúp tôi xem qua là được rồi, cậu lại làm thư ký cho tôi một lần nữa đi, ha ha."
Nói đến đây, việc công coi như đã hoàn tất. Chu Kiếm Phi khó khăn lắm mới đến nhà lão thủ trưởng một chuyến, cứ bàn xong việc công là đi luôn, anh ta cảm thấy không nên, cũng thấy áy náy, vẫn nên trò chuyện thêm vài câu mới phải, trò chuyện cái gì nhỉ? Mọi người gặp nhau thường hỏi hai câu: Một câu là "Ăn cơm chưa?" Câu nữa là "Sức khỏe thế nào?" Câu đầu tiên đương nhiên không cần phải hỏi rồi, thế nên anh ta nói:
"Dạo này sức khỏe lão Tiền thế nào?"
Tiền Lâm cười nói:
"Tạm được, ăn được ngủ được. Cậu muốn hỏi sinh hoạt hằng ngày của tôi thế nào thì nói cho cậu nghe cũng chẳng sao: Sáng sớm một bài Thái Cực quyền, sau đó thì viết chữ đọc báo; trưa ăn xong ngủ trưa hai tiếng, dậy đọc sách đi dạo; tối ăn xong chăm hoa, xem tivi, mười giờ lên giường. Cuộc sống thần tiên phải không? Hahaha!"
Cụ có vẻ như vẫn chưa nói đủ, lại dùng khẩu khí như truyền thụ kinh nghiệm nói với cựu thư ký của mình:
"Các cậu bây giờ đang nắm quyền lực lớn trong tay, có một số việc khó mà trải nghiệm được hoặc có thể nói là, hoàn toàn không thể trải nghiệm được. Nhưng thế nào rồi cũng có ngày các cậu phải trải nghiệm thôi, hôm nay của chúng tôi chính là ngày mai của các cậu, đừng nhìn cậu bây giờ mới hơn bốn mươi tuổi đầu, nhanh lắm đấy!"
Trải nghiệm cái gì? Chu Kiếm Phi ban đầu có chút mơ hồ: Trải nghiệm sự cô độc, quạnh hiu sau khi rời khỏi vị trí quyền lực? Trải nghiệm thái độ người đời lạnh nhạt, tình người ấm lạnh? Chẳng phải là thế sao? Anh ta nhớ lại rồi, khi Tiền Lâm từ Ban Cố vấn về hưu, anh đang dự đại hội đảng bộ tỉnh ở thành phố tỉnh lỵ, tối hôm trước ngày về Tùng Lĩnh anh đến thăm lão thủ trưởng, khi đó tâm trạng của Tiền Lâm rất sa sút, tỏ ra nôn nóng dễ cáu gắt. Cụ đã nói với cựu thư ký của mình rằng:
"Nếu cậu không đi nhầm cửa thì chính là lần cuối cùng đến thăm tôi, bày tỏ một chút đồng tình và an ủi đấy phỏng?"
Đồng tình? Chu Kiếm Phi anh hoàn toàn không hề nghĩ theo hướng này. Đến độ tuổi nhất định, thì từ các vị trí khác nhau lui về hưu trí, đây là chuyện cực kỳ bình thường, giống như sáng đi làm, mặt trời lặn trời tối là tan làm, về nhà nghỉ ngơi, có gì mà cần phải đồng tình chứ. Còn nói đến an ủi, có lẽ cũng có một chút, làm việc cả đời cuối cùng hoàn toàn triệt để rút khỏi vị trí lãnh đạo, tổng cộng có chút không quen, nói là an ủi cũng được. Nhưng lúc đó sự đồng tình và an ủi này anh hoàn toàn phủ nhận. Anh đã nói với lão thủ trưởng, anh chẳng có ý gì cả, chỉ là muốn đến thăm ngài ấy. Lão thủ trưởng không cười cũng không giận, mà tự suy ngẫm thở dài:
"Nói là tuổi tác đã đến, từ Tỉnh ủy chuyển sang Ban Cố vấn. Vậy thì sang Ban Cố vấn đi, nghe thì có vẻ nhẹ nhàng, cậu biết đi bước này khó khăn nhường nào không? Chuyện lớn chuyện nhỏ của bốn mươi hai triệu dân trên mảnh đất hai mươi ba nghìn kilômét vuông của toàn tỉnh, việc nào việc nấy đều phải qua tay cậu mới có thể đưa ra quyết định, một đêm tỉnh giấc cậu chẳng còn chút quyền lực nào nữa, sang một bên đứng đi, đứng sang một bên mà cố mà hỏi! Tôi - Tiền Lâm cũng thực sự cố thực sự hỏi rồi, mặc dù cảm thấy hai bàn tay trắng không thoải mái, vẫn cứ cố cứ hỏi đấy thôi! Bây giờ thì hay rồi, dứt khoát triệt để luôn, ngay cả cố cũng không cần cậu cố, hỏi cũng chẳng cần cậu hỏi nữa! Cái gọi là 'cả đời làm cách mạng' này còn cần nữa không?"
Đó là chuyện của năm năm trước, nghe khẩu khí lúc nãy của lão thủ trưởng, cụ dường như đã quen với cuộc sống nghỉ hưu rồi, còn như thường xuyên vẫn ngó ngàng đến chuyện này chuyện nọ một chút, ví dụ như chuyện của Phùng Đường v.v., cũng là khó tránh khỏi và có thể lý giải được. Anh đang tự suy ngẫm xem nên trả lời đoạn nói vừa rồi của lão thủ trưởng thế nào, đoạn nói các cậu bây giờ đang nắm quyền lực lớn trong tay, cái gì cũng không thể trải nghiệm được ấy. Bỗng nhiên nghe thấy lão thủ trưởng lại lên tiếng, anh phát hiện ra hóa ra lão thủ trưởng vốn không đòi hỏi anh phải đáp lời, chẳng qua chỉ là một sự cảm thán của bản thân và nhắc nhở anh - cái vị Trưởng ban Tổ chức này hãy chú ý đến sự trải nghiệm của người khác mà thôi.
Tiền Lâm tiếp tục nói:
Bây giờ chúng ta sớm đã thay da đổi thịt an phận thủ thường với hiện trạng rồi, không còn cảm thấy có gì quen hay không quen, tự tại hay không tự tại nữa. Chỉ là xuất phát từ công tâm, đôi khi vẫn muốn đưa ra chút ý kiến, đề nghị thế này thế nọ. Những người nắm quyền các cậu có thể có hai thái độ: Một loại là hoàn toàn phớt lờ, coi chúng ta như nhân tố gây mất ổn định; một loại là coi trọng nghiêm túc, đúng thì tiếp thu không đúng thì giải thích. Có thể làm được như thế này, những ông già chúng ta đây mới mãn nguyện chứ! Chúng ta vẫn là những người hiểu đạo lý biết phải quấy mà! Không giống như cái tên Đinh Phụng ở Tam Giang gì đó, còn có Từ Thịnh, còn có Lỗ Túc nào nữa không hahahaha!"
Cụ liên tiếp cười ha hả mấy tiếng, lời chưa dứt lại cất cao giọng:
"Đó là cặn bã của cán bộ lão thành! Hắn ta không đại diện cho chúng ta!" Tiền Lâm đoạn xoay chuyển câu chuyện: "Cậu về chuyển lời lại với Nhất Hạo, tác phong khiêm tốn rộng lượng này của nó tôi thưởng thức! Kẻ khiêm tốn rộng lượng mới là nhân tài đại tướng. Bảo nó rằng, tôi - Tiền Lâm rất hài lòng, không còn ý kiến gì nữa rồi!"
Cụ dường như đã nói xong những điều cần nói, đang định hỏi Chu Kiếm Phi một số chuyện khác, thì bỗng nhiên lại nhớ ra vẫn còn điều chưa nói, bèn bày ra tư thế tiện miệng nói mấy câu với Chu Kiếm Phi:
"Phùng Đường các cậu đã quyết định điều ra ngoài để đề bạt rồi à? Thế thì cũng tốt, nhưng phải làm cho nhanh vào đấy. Bằng không thì, các cậu sẽ không được yên ổn đâu, chỗ tôi đây cũng chưa chắc đã được yên ổn đâu đấy! Cái tên nhóc này, hừ! Hahaha."
"Không có buổi tiệc nào không tàn", cũng không có cuộc trò chuyện nào là nói mãi không hết. Tính từ lúc Chu Kiếm Phi và Đoan Mộc Tín ngồi xuống phòng khách nhà Tiền Lâm tính đến nay, một tiếng rưỡi đồng hồ đã trôi qua. Còn có chuyện gì cần bàn mà chưa bàn nữa không? Chu Kiếm Phi cảm thấy không còn nữa, đã bàn xong hết rồi. Tranh thủ lúc Tiền Lâm đang cười ha hả bàn xong chuyện sắp xếp cho Phùng Đường, anh ta vội vàng đáp lời:
"Lão Tiền cứ yên tâm, chúng tôi đang nghiên cứu rồi, chủ yếu là xem đặt vào vị trí nào cho thích hợp, sẽ không kéo dài quá lâu đâu."
Nói xong liền đứng dậy nói:
"Xem lão Tiền còn có dặn dò gì nữa không? Nếu không còn nữa, chúng tôi không làm phiền ngài nghỉ ngơi nữa nhé!"
"Ừ" một tiếng, Tiền Lâm đã vươn tay phải ra sẵn sàng bắt tay từ biệt hai vị khách, bỗng nhiên lại nhớ ra một chuyện, bèn đưa cánh tay đang vươn ra đó khua khua lên xuống, biến thành tư thế ra hiệu cho Chu Kiếm Phi và Đoan Mộc Tín vừa đứng dậy cùng ngồi xuống, bảo rằng vẫn còn chuyện muốn nói.
Chu Kiếm Phi và Đoan Mộc Tín đành phải ngồi xuống lần nữa, yên lặng lắng nghe sự chỉ bảo của Tiền Lâm.
Tiền Lâm hạ thấp giọng:
"Tỉnh ủy không có chuyện gì chứ?"
Chu Kiếm Phi ngẩn người, thoạt đầu không hiểu ý câu hỏi của Tiền Lâm, nhưng lập tức ngộ ra. Ban Tổ chức Trung ương gần đây chẳng phải mới phái đến một đoàn khảo sát hay sao? Nói thật, việc này bước tiếp theo phát triển thế nào, Chu Kiếm Phi cũng khó lòng lường trước, nhưng vấn đề đã đặt ra, anh ta không thể không trả lời, thế nên anh ta nói:
"Tỉnh ủy hiện tại không có chuyện gì, mọi thứ đều bình thường, công việc của đoàn khảo sát vẫn chưa xong, cũng chưa đưa ra ý kiến gì."
Tiền Lâm gật đầu, nói:
"Ý của tôi là mấy năm nay Tỉnh ủy chấp hành phương châm chính sách của Trung ương thế nào, có chỗ nào đứng không vững chân không?"
Cái này bảo Chu Kiếm Phi trả lời thế nào đây? Theo những gì anh ta biết, mấy năm nay Tỉnh ủy nghiêm túc chấp hành chính sách cải cách mở cửa của Trung ương, chấp hành toàn diện bao gồm cả công việc tổ chức và chính sách cán bộ do anh ta quản lý. Tất cả đều làm theo chỉ thị của Trung ương, cho dù có sai đi chăng nữa thì cấp dưới cũng không nên là người chịu trách nhiệm chứ? Huống chi Chu Kiếm Phi anh ta còn chưa nhìn ra có điểm gì sai trái cả, thế nên anh ta đáp:
"Cháu nghĩ chắc sẽ không có vấn đề gì đâu chứ?"
Tiền Lâm "hừ" một tiếng đang định nói gì đó, thì thấy Đoan Mộc Tín đứng dậy bước đến trước mặt Chu Kiếm Phi, cúi người thì thầm nhỏ nhẹ:
"Cháu ra ngoài xem xe còn ở đó không?"
Chu Kiếm Phi lập tức hiểu ra, cậu ta nghe thấy họ đang bàn chuyện trọng đại nên muốn né tránh, đây có lẽ cũng là thói quen của cán bộ tổ chức chăng? Việc không nên nghe thì không nghe, việc không nên thăm dò thì không thăm dò! Huống chi người ta muốn bàn chuyện cơ mật, cậu một người không liên quan lại cứ ngồi đây cũng ảnh hưởng đến sự tự do trò chuyện của người ta nữa!
Chu Kiếm Phi thấu hiểu mỉm cười với Đoan Mộc Tín:
"Không sao đâu, cứ ngồi đây đi, xe chắc chắn vẫn ở đó, lão Triệu sẽ không rời đi đâu."
Tiền Lâm cũng nhìn ra Đoan Mộc Tín muốn né tránh, bèn nói:
"Tôi trò chuyện phiếm với Tiểu Chu, cậu nghe thì không sao cả đâu, cán bộ Ban Tổ chức bận rộn ngày đêm, nếu không muốn nghe thì có thể sang phòng bên xem tivi, tùy ý lựa chọn!"
Đoan Mộc Tín vẫn đưa ra lựa chọn rời đi, cậu ta nói với Chu Kiếm Phi một câu: "Cháu ra ngoài đợi anh," lại cười với Tiền Lâm một tiếng, nói: "Lão Tiền, hai người cứ bàn đi," rồi bước ra ngoài, cậu ta không đi xem tivi, mà bước ra cửa lớn ngồi lên xe cùng tài xế lão Triệu chém gió.
Cuộc nói chuyện cơ mật trong phòng khách giữa Tiền Lâm và Chu Kiếm Phi tiếp tục diễn ra.
Tiền Lâm ân cần nói:
"Tôi có nghe thấy một số tin đồn đấy!"
Trong lòng Chu Kiếm Phi giật thót, càng nói càng cụ thể rồi đây! Kể từ khi đoàn khảo sát đến, mấy ngày gần đây anh ta cũng nghe được một số lời đồn thổi, anh ta đều coi chúng như tin đồn thất thiệt, không nhẹ dạ tin càng không truyền bá. Giờ nghe Tiền Lâm nhắc đến bèn cũng muốn nghe ngóng, liền hỏi:
"Lão Tiền đã nghe được những gì ạ?"
Tiền Lâm nói:
"Tin đồn truyền đi nhiều lắm!"
Chu Kiếm Phi "ồ" lên một tiếng, yên lặng lắng nghe Tiền Lâm nói tiếp:
"Tỉnh ủy từng nêu ra kinh tế thành phần phi công hữu là điểm tăng trưởng kinh tế mới phải không?"
Chu Kiếm Phi đáp dứt khoát:
"Từng nêu chứ, cái này cũng có tin đồn á?"
Tiền Lâm nói:
"Đâu chỉ là tin đồn, nói thẳng ra chính là gõ chiêng mở đường cho việc khôi phục chế độ tư hữu đấy!"
Chu Kiếm Phi không nhìn ra thái độ của Tiền Lâm trong vấn đề này, nhưng anh ta cũng chẳng màng xem lão thủ trưởng của mình có thái độ thế nào nữa, bèn tức giận phản bác:
"Cái mũ đội lên lớn quá đấy, vẫn là cái bộ 'tả' ấy thôi! Cháu thấy khẩu hiệu này chẳng có vấn đề gì cả, nói nó là một trong những điểm tăng trưởng mới thì có gì mà không được chứ?"
Tiền Lâm không tỏ thái độ ủng hộ hay phản đối, thái độ rất vi diệu, cuối cùng nói mấy câu mang tính trung lập, hay nói cách khác là những luận điểm mang tính chung chung đúng với mọi hoàn cảnh:
"Cải cách mà, chẳng có bản vẽ nào để dựa vào cả, dò đá qua sông. Đúng thì đi tiếp, sai thì quay lại, chẳng có gì là to tát cả!"
Mặc dù vậy, Chu Kiếm Phi vẫn nghe ra khuynh hướng của Tiền Lâm, anh ta không muốn tranh luận với cụ, cũng tranh luận không lại, cách tốt nhất chính là dùng sự thật để lên tiếng. Giống như việc thực hiện chế độ khoán ruộng đến hộ mấy năm trước, cái luồng gió phản đối đó giăng ra, còn lợi hại hơn cả bão cấp mười hai, cán bộ các cấp tỉnh địa huyện đều bị mắng là những kẻ phản đồ lớn nhỏ theo chủ nghĩa cơ hội. Thế nhưng qua một năm hai năm, nông thôn một mảng cảnh tượng hưng thịnh, tất cả những lời dị nghị đó cũng tan thành mây khói.
Chu Kiếm Phi đang suy nghĩ như vậy, bỗng lại nghe thấy Tiền Lâm đang nói:
"Kiếm Phi à, cậu còn phải chuẩn bị tinh thần có kẻ công kích đường lối cán bộ của các cậu đấy!"
“Ồ?!”
Chu Kiếm Phi thực sự giật mình, chuyện này anh ta thật sự chưa từng nghĩ đến cũng chưa từng dự tính qua, nghe Tiền Lâm nói thế không khỏi trong lòng rùng mình một cái, giống như cảm giác kinh hãi khi nghe người ta nói trong thời kỳ "Cách mạng văn hóa" rằng, "mau đi xem có người dán đại tự báo của cậu kìa" vậy. Trong hoàn cảnh thế này, những lời hùng hồn kiểu như "làm người không hổ thẹn với lương tâm, nửa đêm không sợ quỷ gõ cửa" thường là hoàn toàn vô dụng. Không dọa lui được kẻ tấn công cũng chẳng củng cố thêm được lòng dũng cảm của bản thân. Tuy nhiên, hiện tại dẫu sao không phải là thời kỳ cách mạng văn hóa, ai muốn bàn luận thế nào thì cứ để mặc họ bàn luận đi. Thế nên anh ta nói:
"Lão Tiền, cháu đã sớm chuẩn bị tinh thần rồi. Hễ có gió thổi cỏ lay là thể nào cũng có một đám 'kẻ tài ba' nhảy ra xì xào bàn tán. Đường lối tổ chức có vấn đề, chẳng qua chỉ là nói các cậu chỉ trọng tài mà không trọng đức thôi chứ gì!"
"Ừ, cậu nghe ngóng được rồi à?"
Tiền Lâm nghiêng nửa người trừng mắt nhìn chằm chằm Chu Kiếm Phi.
"Chưa ạ," Chu Kiếm Phi nghiêm túc đáp: "Nhưng lão Tiền à, cháu có thể đoán được. Mặc dù cháu làm công tác tổ chức chưa lâu, nhưng cháu biết vấn đề mối quan hệ giữa 'đức' và 'tài' này vẫn luôn là tiêu điểm, điểm nóng tranh luận trên mặt trận tổ chức, cũng là vấn đề ông nói ông có lý bà nói bà có lý. Còn về phần cá nhân cháu, ai công kích cháu cũng không sợ, cùng lắm thì không làm nữa thôi, cháu còn chẳng thèm làm ấy chứ!"
Anh ta bỗng phát hiện ra những lời mình nói có phần quá trớn, bèn vội vàng dừng lại, giải thích:
"Lão Tiền, ngài là lão thủ trưởng của cháu, nói năng trước mặt lão thủ trưởng khó tránh khỏi phóng túng, xin ngài phê bình."
Kỳ thực, Chu Kiếm Phi anh ta đến Ban Tổ chức chưa lâu, lùi một vạn bước mà nói, cho dù thực sự có trách nhiệm nào cần phải truy cứu đi chăng nữa, thì cũng không truy cứu lên đầu họ Chu nào đó được. Chỉ vì bước chân vào cánh cửa này thì chính là người nhà này, tình cảm gắn kết lại với nhau, nghe thấy người khác thêu dệt vu khống, liền theo phản xạ có điều kiện mà nhảy dựng lên.
Tiền Lâm nghe thấy Chu Kiếm Phi thốt ra câu cùng lắm thì không làm nữa, trong lòng vô cùng tức giận, sầm mặt xuống, nói:
Nghe mấy câu nhảm nhí thế thôi mà đã không giữ được bình tĩnh rồi à? Có gì mà to tát chứ, tôi nói cho cậu nghe, là để trong tư thế của cậu có chút chuẩn bị, chứ không phải bảo cậu tụt lùi, bỏ chạy!"
Cụ đọc rõ từng tiếng hai chữ "bỏ chạy", tựa như một cây búa, giáng mạnh một cú vào lòng Chu Kiếm Phi, rồi không đợi Chu Kiếm Phi nói lại cụ lại tiếp tục nói:
"Cậu cứ việc ngồi vững câu cá, khi nào thực sự cần chúng tôi lên tiếng thì chúng tôi sẽ đứng ra nói chuyện. Đừng thấy tôi họ Tiền này hiện tại không chức không quyền, hai tay trống trơn," ông ta giơ hai tay ra vung vẩy trong không trung để thể hiện rằng trong tay không có quyền, rồi rụt tay lại, dùng một giọng điệu cực kỳ đắc ý nói tiếp: "Đứng ra nói vài câu thì vẫn sẽ có người chịu nghe, vẫn sẽ có người hưởng ứng đấy! Cậu tin hay không, hử?"
Chu Kiếm Phi cuối cùng cũng có cơ hội nói chuyện, vội vàng ra vẻ nghiêm túc đáp:
"Đương nhiên là tin, ai mà không biết uy vọng của ngài chứ, chúng tôi được đẩy lên các vị trí quan trọng để công tác, còn phải dựa vào sự ủng hộ của ngài đấy chứ. Ý của tôi vừa rồi là..."
Không đợi Chu Kiếm Phi nói hết, Tiền Lâm đã vui vẻ ngắt lời cậu, nói:
"Thế mới phải chứ, phải giữ vững trận địa, 'mặc cho gió thổi sóng đập, vẫn tự do tự tại như đi dạo trong sân nhà' mà! Đây chính là kỳ vọng của tôi dành cho cậu, tuyệt đối đừng nói những lời ngốc nghếch muốn nghỉ ngơi nữa. Cậu không làm thì người khác còn đang muốn làm kìa, khối kẻ đang dán mắt vào cái vị trí trưởng ban tổ chức của cậu đấy!"
Nói đến đây, Tiền Lâm lại hạ thấp giọng xuống:
"Điều tôi lo lắng là đồng chí Triệu Nhất Hạo, cậu ấy không giống cậu, từ Bắc Kinh đến lại là người đứng đầu toàn tỉnh, lỡ như trung ương có cái nhìn gì đó, thì chúng ta lực bất tòng tâm rồi. Nhất Hạo là một đồng chí tốt, khiêm tốn cẩn trọng lại táo bạo quyết đoán, rất tôn trọng các đồng chí lớn tuổi, là một người kế thừa tốt, giao giang sơn vào tay những người như thế này chúng tôi mới yên tâm! Ý này tôi cũng đã nói với đoàn khảo sát rồi." Ông ta dừng lại một lát, trên mặt hiện lên vẻ lo âu: "Haiz, không biết trung ương nhìn nhận thế nào đây, đấu tranh trong đảng phức tạp lắm, các cậu vẫn còn trẻ, nhưng mà trải qua từng ấy phong trào rồi, cũng nên hiểu đôi chút chứ, đừng có ngây thơ quá đấy!"
Đối mặt với vị lão nhân đã từng trải qua bao sương gió chính trị này, Chu Kiếm Phi cảm thấy vô cùng thụ giáo, cậu chân thành cảm ơn vị thủ trưởng cũ đã dạy bảo mình, đồng thời bày tỏ nhất định sẽ chuyển đạt trung thực sự quan tâm của lão thủ trưởng đối với Triệu Nhất Hạo.
Tiền Lâm ngẫm nghĩ rồi vô cùng nghiêm túc nói:
"Cứ chuyển đạt đi, nói với cậu ấy hai câu: Thứ nhất, tôi Tiền Lâm ủng hộ cậu ấy; thứ hai, xin cậu ấy hãy tự hiểu rõ trong lòng, cẩn trọng lời nói việc làm, tự lo lấy thân."
Chu Kiếm Phi vâng lời rồi cáo từ ra về. Trên đường về nhà, cậu đã nghĩ kỹ, trước khi đi Tam Giang sẽ đến gặp Triệu Nhất Hạo, đem những lời đồn nghe được tối nay và những lời dặn dò của lão Tiền thành thật kể lại cho anh ấy.