Bí thư Tỉnh ủy Triệu Nhất Hạo và vợ là Điền Dung đang ăn sáng trong phòng ăn nhỏ ở nhà, tiếng chuông điện thoại màu đỏ ở phòng ngủ vang lên. Điền Dung đứng dậy nghe điện thoại trước, rất nhanh quay lại báo với chồng:

"Điện thoại Bắc Kinh."

"Ai?" Triệu Nhất Hạo hỏi, anh vẫn đang ăn mì từng ngụm lớn.

Điền Dung thốt ra một cái tên, Triệu Nhất Hạo vừa nghe lập tức đặt đũa xuống đi nghe điện thoại. Thời gian không dài, lúc quay lại, người vợ nhận ra trên mặt chồng thấp thoáng có một tầng mây âm u, tầng mây âm u nhạt nhòa, có lẽ chỉ có người vợ là cô mới có thể phát hiện ra. Cô vô thức cảm thấy tim mình đập rộn lên, vội vàng hỏi:

"Ông ấy nói gì thế?"

Triệu Nhất Hạo chỉ đáp một câu:

"Cấp trên sắp cử đoàn khảo sát xuống."

Đủ loại đoàn khảo sát, đoàn điều tra, đoàn công tác đến rồi đi vốn là chuyện như cơm bữa, chắc chắn sẽ không làm tư tưởng của chồng dao động, hơn nữa trong lòng cô hiểu rõ cuộc điện thoại vừa rồi không phải là thông báo chính thức, mà là, mà là cái gì? Là "ngầm thông báo tin tức" của người quan tâm. Cô lập tức nhận thức được sự việc không bình thường, liền hỏi chồng:

"Do bộ phận nào phái xuống?"

Triệu Nhất Hạo húp mì với vẻng thờ ơ, nói:

"Nghe nói gọi là Đoàn điều tra hoặc Đoàn khảo sát của Ban Tổ chức Trung ương, cậu ta cũng nghe không rõ."

Điền Dung lại giật mình, vô thức hỏi:

"Họ xuống điều tra cái gì?"

"Còn phải hỏi sao, nghe nói là điều tra tập thể lãnh đạo Tỉnh ủy, chĩa thẳng vào tôi đây mà."

Triệu Nhất Hạo vừa nói vừa ăn hết số mì trong bát, đứng dậy đi về phía phòng ngủ. Điền Dung đã ăn xong từ lâu, liền đứng dậy đi theo chồng vào phòng ngủ. Cô lập tức liên hệ đến một số tin đồn lan truyền gần đây, nói rằng Tỉnh ủy đã phạm sai lầm về phương hướng đường lối trong phát triển kinh tế, lại chơi trội đưa ra cái gọi là "bốn bánh xe cùng quay", đi ngược lại phương châm của Trung ương. Do đó cô cảm thấy rất kỳ lạ, lại hỏi:

"Người đến là những ai?"

Triệu Nhất Hạo nói:

"Nghe nói người đứng đầu là Ủy viên thường vụ Ủy ban Cố vấn Trung ương, lại có thêm hai đồng chí lão thành cấp bộ trưởng cùng một số cán bộ cấp ty, cấp xứ, quy chuẩn khá cao đấy!"

Trong lòng Điền Dung lại hoảng hốt, cô liếc nhìn chồng thì phát hiện anh hình như đã điềm tĩnh tự nhiên, ngay cả tầng mây âm u trên mặt lúc nãy chỉ cô mới phát hiện được cũng đã biến mất. Cô chính là thích cái tính cách không sợ nguy nan này của chồng. Nguy nan? Nguy rồi sao? Đây chỉ là một thứ trực giác mà thôi, có gì to tát chứ, chẳng lẽ lại định giở cái trò quy chụp tùy tiện ấy ra sao? Cô muốn nói vài câu an ủi và cổ vũ chồng, nhưng lại cảm thấy còn quá sớm, cuối cùng chẳng nói gì, hai người liền ai nấy đi làm.

Triệu Nhất Hạo đến phòng làm việc, theo thói quen mở tập tài liệu "phê khẩn" mà thư ký đặt sẵn trên bàn viết, nhưng trong đầu vẫn nghĩ đến cuộc điện thoại từ Bắc Kinh ban nãy, tâm trạng có chút bất định. Đúng lúc này, chuông điện thoại bàn màu đỏ reo lên, là Trưởng ban Tổ chức Chu Kiếm Phi gọi tới. Ông ta báo với Bí thư Tỉnh ủy, vừa nhận được điện thoại của Ban Tổ chức Trung ương; Đoàn khảo sát của Ban Tổ chức Trung ương ngày mai sẽ đến thủ phủ tỉnh, tiến hành "khảo sát thông lệ" đối với tình hình hoạt động của tập thể lãnh đạo Tỉnh ủy. Chu Kiếm Phi đang định đọc danh sách các nhân sự phụ trách chính của đoàn khảo sát thì bị Triệu Nhất Hạo cắt ngang, anh nói với Chu Kiếm Phi:

"Cậu qua chỗ tôi một chuyến đi."

Chu Kiếm Phi đặt điện thoại xuống là qua ngay, chỉ cách vài phút đi đường, anh đương nhiên không gọi xe cũng không bảo thư ký đi theo, chỉ báo cáo hành tung của mình, nói một câu: "Tôi qua chỗ Bí thư Triệu đây." rồi đi luôn.

Triệu Nhất Hạo đang ngồi trước bàn viết cầm bút phê duyệt văn kiện, thấy Chu Kiếm Phi đến liền đặt bút xuống ra hiệu cho anh ngồi vào chiếc ghế sô-pha đối diện, nhận lấy biên bản điện thoại trong tay Chu Kiếm Phi xem đi xem lại hai lần, trả lại cho Chu Kiếm Phi, nói một câu:

"Được lắm, hoan nghênh họ đến."

Chu Kiếm Phi nhìn ra được, Bí thư biểu hiện rất bình tĩnh, có thể gọi là không lộ chút sắc mặt nào, nhưng với tư cách là người rất quen thuộc với Triệu Nhất Hạo, anh láng thoáng cảm thấy Bí thư có tâm sự.

Anh nhất thời không biết nói gì cho phải, bèn quơ quơ biên bản điện thoại trong tay:

"Mấy người này cậu quen không?"

Triệu Nhất Hạo thản nhiên nói:

"Không quen, nhưng biết."

Anh liền tóm tắt thân phận và kinh nghiệm của ba người cho Chu Kiếm Phi nghe. Thân phận cao, tư dã sâu của ba người lại một lần nữa khiến Chu Kiếm Phi cảm thấy cuộc khảo sát lần này không bình thường. Anh cảm thấy cần thiết phải đem một số tình hình mình biết nói cho Bí thư biết, để anh ấy nắm vững trong lòng. Tối hôm qua sau khi từ nhà Tiền Lâm về, anh đã suy nghĩ cẩn trọng rồi, một thứ tiềm thức về ơn tri ngộ và tình bạn đã thúc đẩy anh đưa ra quyết định báo cáo với Triệu Nhất Hạo, mặc cho hậu quả ra sao. Thế là anh bắt đầu kể từ việc tối hôm qua đến nhà Tiền Lâm báo cáo tình hình, nói đến các loại tin đồn mà Tiền Lâm phản ánh cũng như một số lời đồn đại mà bản thân nghe được. Anh phát hiện Triệu Nhất Hạo đang chăm chú lắng nghe, tuy điềm nhiên như không nhưng thấp thoáng lộ ra sự kích động trong lòng. Sự kích động nội tâm này chỉ có người giỏi quan sát và quen thuộc đối phương như Chu Kiếm Phi mới có thể cảm nhận ra được. Anh muốn nói vài lời an ủi, nhưng chưa nghĩ ra thì đã nghe Triệu Nhất Hạo lên tiếng, biểu cảm vẫn điềm đạm như trước. Anh nói:

"Con do mình sinh ra thì mình hiểu rõ nhất, người khác muốn xuyên tạc, tung tin đồn nhảm thế nào, cứ để họ nói đi, đừng quản nó; mà cũng chẳng quản được ấy chứ."

Đúng vậy, xuyên tạc sự thật, tung tin đồn theo ý thích, đối với một số người dường như đã trở thành quyền lợi thiên bân, thích tung tin đồn gì thì tung tin đồn nấy. Đủ loại tin đồn nhảm cũng có thể tự rúc vào khuôn khổ "người nói không có tội, người nghe đủ để răn mình", khiến anh đành chịu chứ chẳng làm gì được!

Chu Kiếm Phi đang nghĩ ngợi đến những chuyện thế này thì thấy khó hiểu, Triệu Nhất Hạo lại nói:

"Lão Chu, tôi lại đang suy nghĩ một chuyện, Đoàn khảo sát của Ban Tổ chức Trung ương đến rồi, cậu là Trưởng ban Tổ chức lại đi vắng, như vậy có ổn không?"

Hóa ra Chu Kiếm Phi đã đề xuất tại hội nghị thường vụ rằng, Đoàn khảo sát Tam Giang gặp khó khăn đối với nhân sự thị trưởng: bao gồm cả bản thân đoàn khảo sát có cách nhìn không đồng nhất, khó hình thành ý kiến thống nhất. Do đó, anh muốn tự mình đi Tam Giang một chuyến, Triệu Nhất Hạo lập tức đồng ý. Bây giờ tình hình đã thay đổi, cho nên mới nêu ra vấn đề này.

Chu Kiếm Phi nhận được thông báo điện thoại xong, trong đầu cũng từng suy nghĩ qua chuyện này, nhưng anh nghĩ có Triệu Nhất Hạo ở đây là dễ giải quyết, cứ để Ngô Trạch Khang cùng những người khác làm tốt công tác tiếp đón phục vụ là được. Thế nên anh nói:

"Tôi nghĩ chắc vấn đề không lớn đâu, đằng nào cũng có anh ở đây, công việc cụ thể thì để Ngô Trạch Khang và những người khác làm, tôi đi tranh thủ giải quyết xong việc cần làm là về ngay."

Triệu Nhất Hạo nói:

"Tôi lại có một suy nghĩ thế này, cậu ở nhà, tôi đi Tam Giang. Họ đến muốn tìm ai nói chuyện thì bố trí người đó nói chuyện với họ, không được chểnh mảng nửa điểm. Các cậu chỉ phục vụ chứ không tham gia, đương nhiên người ta cũng sẽ không cho các cậu tham gia đâu. Nếu họ muốn tìm tôi nói chuyện, cứ bảo ý của tôi, xếp tôi vào người cuối cùng. Lại có thể nói với họ rằng, tôi đã sớm quyết định đi cơ sở rồi, nhân đợt Tam Giang có đợt điều chỉnh bộ máy lần này thì tiện thể đi Tam Giang luôn."

Chu Kiếm Phi thốt lên nói:

"Thế này e là không ổn lắm nhỉ?"

Anh trực giác cảm thấy biện pháp của Bí thư có điểm gì đó bất thường. Về mặt lý luận mà nói, Đoàn khảo sát của Ban Tổ chức Trung ương do Ban Tổ chức Tỉnh ủy đối tiếp tiếp đón là đúng quy củ, nhưng xét từ thực tế thì lại không phải như vậy. Theo quán lệ, Ban Tổ chức Trung ương đến một cán bộ lãnh đạo bình thường thì Bí thư Tỉnh ủy đều phải tiếp kiến, hơn nữa còn phải "cùng dùng bữa tối" gì đó, huống chi quy chuẩn lại cao thế này!

Triệu Nhất Hạo cười nhạt, nói:

"Không có gì là không tốt cả, như vậy có lẽ sẽ thuận tiện hơn cho việc khảo sát của họ, đằng nào nếu họ muốn tìm tôi nói chuyện thì tôi về gặp sau cùng là được."

Nói đến đây, anh dứt khoát bồi thêm một câu:

"Người ta là đến để khảo sát tập thể lãnh đạo Tỉnh ủy, đương nhiên tôi là đối tượng bị khảo sát số một, cứ lượn lờ quanh người ta để làm gì? Cậu đương nhiên cũng là đối tượng bị khảo sát, chỉ có điều do trách nhiệm nên không né tránh được thôi. Tôi kiến nghị cậu cũng không cần kè kè đi theo họ suốt ngày, đón từ sân bay về an ổn chỗ ở, bàn bạc một lịch trình, rồi phái một Trưởng phòng làm liên lạc viên ở lại nhà khách chờ sai phái là được. Còn cậu, việc nên làm cứ làm, chỉ là không được rời khỏi thủ phủ tỉnh, gọi là có mặt ngay là được."

Chu Kiếm Phi đã hiểu rõ toàn bộ, Triệu Nhất Hạo là cố ý né tránh, trong hoàn cảnh đặc biệt hiện tại, tâm trạng của anh ấy hoàn toàn có thể hiểu được. Hơn nữa có thể nói đây là một biện pháp cao minh, cao minh hơn nhiều so với việc cứ vây quanh đoàn khảo sát. Nhưng anh vẫn lo lắng thay cho Triệu Nhất Hạo, làm như vậy liệu có khiến đoàn khảo sát sinh ra hiểu lầm không? Thế nên anh kiến nghị:

"Có phải đợi họ đến gặp mặt rồi hãy đi xuống thì tốt hơn không?"

Triệu Nhất Hạo không chút do dự nói:

"Gặp mặt rồi có lẽ lại không đi được nữa, vả lại bên Tam Giang cũng không thể trì hoãn được."

Chu Kiếm Phi không nói gì thêm nữa, anh biết tính khí của Triệu Nhất Hạo, chuyện đã quyết định thì không có trường hợp đặc biệt tuyệt đối sẽ không thay đổi. Anh bèn bàn bạc phương án thao tác với Triệu Nhất Hạo. Triệu Nhất Hạo đề xuất gọi Ngô Trạch Khang đi cùng anh, anh đến Tam Giang là khảo sát toàn diện, đối với vấn đề bộ máy thì chỉ nghe báo cáo, trao đổi ý kiến với các đồng chí phụ trách thành ủy, nhân đại thành phố, còn những việc ra mặt thì để Ngô Trạch Khang làm. Còn bản thân anh thì sẽ chạy xuống một số huyện thuộc thành phố Tam Giang xem xét tình hình kinh tế năm nay.

Chu Kiếm Phi không tiện nói gì thêm, Triệu Nhất Hạo nói:

"Vậy cứ quyết định thế đi, tôi chuẩn bị ngày mai xuất phát từ sáng sớm, Ngô Trạch Khang, cậu đi thông báo, bảo họ mang đủ tài liệu cần thiết nhé. Chúng ta thường xuyên giữ liên lạc nha."

"Mỗi ngày tôi sẽ liên lạc điện thoại với anh một lần," Chu Kiếm Phi nói rồi đứng dậy bắt tay với Triệu Nhất Hạo, "Vậy cứ thế nhé, tôi về bố trí đây."

Hai người bắt tay rất chặt, thể hiện một sự thấu hiểu, tín nhiệm và ăn ý ngầm.

Sáng sớm ngày hôm sau, đoàn Triệu Nhất Hạo khởi hành đi Tam Giang. Theo thói quen của anh, chiếc xe đi là xe buýt mười hai chỗ, ngoài bản thân Triệu Nhất Hạo ra, còn có Ngô Trạch Khang của Ban Tổ chức, Phó Tổng thư ký Tỉnh ủy Tiết Dĩ Minh, thư ký, cảnh vệ và hai Trưởng phòng của sảnh văn phòng, một chiếc xe buýt nhỏ như thế có thể gọi là chở đầy ắp.

Ngô Trạch Khang là lần đầu tiên đi công tác cùng Bí thư Tỉnh ủy, không nắm rõ tính tình nên không tiện nói nhiều, chỉ hướng ánh mắt ra ngoài cửa sổ để ngắm cảnh núi non. Mấy người ở sảnh văn phòng đều là những người thường xuyên đi xuống cơ sở, xuống nhà máy cùng Triệu Nhất Hạo, biết rõ sở thích ghét bỏ của anh, xe vừa ra khỏi thủ phủ tỉnh là bắt đầu trò chuyện rôm rả khắp trời đất, bản thân Triệu Nhất Hạo cũng nhanh chóng hòa vào, bầu không khí trong xe lập tức trở nên náo nhiệt.

Trong hoàn cảnh này, mọi người đều biết không tiện bàn chuyện chính trị, thông thường cũng không nên bàn chuyện công việc hàng ngày. Thế là mọi người bắt đầu kể chuyện cười khắp đông tây nam bắc. Phó Tổng thư ký Tỉnh ủy Tiết Dĩ Minh là người Quảng Đông nhưng nói tiếng phổ thông rất giỏi, cơ bản không còn chút âm vị Quảng Đông nào nữa. Chủ đề trong xe lúc đông lúc tây bỗng chuyển sang chuyện người Quảng Đông nói tiếng phổ thông, Triệu Nhất Hạo dẫn đầu kể một câu chuyện cười: Năm 64, lớp tốt nghiệp đại học của họ xuống Hồ Bắc tham gia "tứ thanh". Trong lớp có một cậu sinh viên người Quảng Đông, cậu ta nói với đội trưởng đội sản xuất rằng trời sắp mưa rồi, lúa của các anh mau thu hoạch đi. Thế nhưng thốt ra lại thành: Trời sắp nhữ rồi, đảo kiều của các anh phải mau tu sửa đi. Khiến cho đội trưởng đội sản xuất nghe xong ngẩn ngơ chẳng hiểu gì, nói: Đồng chí Trương, cây cầu chỗ chúng tôi có đổ đâu, tôi vừa ở trên cầu đi qua mà. Cậu sinh viên này vừa khua tay múa chân vừa giải thích, càng nói càng không rõ ràng, sau đó anh ấy phải tới làm phiên dịch cho người Quảng Đông này. Sau một tràng tiếng cười vang lên, Tiết Dĩ Minh tự mình tiếp lời kể liền mấy câu chuyện cười về người Quảng Đông nói tiếng phổ thông, rước lấy tiếng cười lớn sảng khoái cả xe. Trong đó có một câu chuyện là: Người Quảng Đông đến một thành phố cỡ trung ở miền Bắc làm thị trưởng, mở đại hội báo cáo, ông ta nói khu ngoại thành nhất định phải quản cho tốt, bằng không người xấu trong thành phố đều chạy hết ra đó. Những gì ông ta thốt ra lại thành ra: Kiều thê nhất định phải quản cho tốt, bằng không người xấu đều chạy hết ra đó. Hôm đó ông ta làm báo cáo chỉnh đốn trị an, mọi người đang vì câu "kiều thê" mà thắc mắc bật cười, thì lại nghe thấy ông ta nói: Xử lý án kiện phải trước nữ sau nam! Hội trường lại được một phen náo động, mất khối thời gian mới làm rõ ra được, ý vị trưởng nói là xử lý án kiện phải trước dễ sau khó, đem cái âm chữ "dễ" phát thành âm chữ "nữ".

Cứ như thế dọc đường gió xuân lồng lộng, tiếng cười rộn rã cả xe, đoạn đường hơn một trăm cây số từ thủ phủ tỉnh đến Tam Giang trôi qua rất nhanh. Toàn bộ người trên xe không một ai nghĩ tới hay nhìn ra Bí thư Tỉnh ủy có tâm sự gì.

Các lãnh đạo chủ chốt của "bốn lớn bộ máy" do Vệ Hặc Tiền đứng đầu đang cung kính chờ đón đoàn Triệu Nhất Hạo tại nhà khách Thành ủy. Buổi chiều, theo lệ thường, Thành ủy, Ủy ban nhân dân thành phố báo cáo tình hình toàn diện với Bí thư Tỉnh ủy, chủ yếu là tình hình công tác kinh tế. Buổi tối anh muốn nghe ý kiến của hai trưởng đoàn khảo sát trước, nhưng chiếc điện thoại màu đỏ chuyên dùng được lắp cho lãnh đạo cấp trên bỗng reo lên. Là Chu Kiếm Phi gọi đến. Triệu Nhất Hạo nhấc máy xong, đôi mày nhíu chặt, nhưng điềm nhiên như không nói với Ngô Trạch Khang đang đứng chờ bên cạnh: "Tình hình có thay đổi, mau đi thông báo cho các đồng chí Thành ủy và đoàn khảo sát xuống lầu họp."

Mọi người bước vào phòng khách phát hiện Bí thư Tỉnh ủy đã ngồi trong đó rồi. Rốt cuộc đã xảy ra chuyện gì? Ai nấy đều chú ý quan sát, nhưng họ đều không thể thu được đầu mối từ biểu cảm của Triệu Nhất Hạo. Triệu Nhất Hạo xuất hiện trước mắt có biểu cảm bình tĩnh, cuộc điện thoại vừa gọi từ dưới tỉnh lên dường như không hề khiến cảm xúc của anh dao động chút nào.

Mọi người tự tìm chỗ ngồi xuống, đầy vẻ khó hiểu hoặc tò mò chờ đợi Triệu Nhất Hạo công bố tin tức động trời, nếu không có chuyện đặc biệt, sao lại thế này chứ?

"Công bố tin tức" rồi, nhưng ngữ điệu bình thản, câu chữ đơn giản, chỉ có vài câu ngắn ngủi:

"Tỉnh gọi điện thoại xuống, có một việc tôi phải về giải quyết một chút, ngày mai tôi sẽ đi từ sáng sớm. Các đồng chí còn lại tiếp tục ở lại, theo sự phân công mà làm việc của mình."

Mọi người có mặt đều cảm thấy khó hiểu nhưng lại không tiện dò hỏi, đành liên tiếng bày tỏ, lời nói khác nhau nhưng ý nghĩa như nhau: nhất định sẽ làm theo dặn dò của Bí thư.

Sáng sớm hôm sau, Thành ủy phái một chiếc xe Crown vừa mới đón về không lâu đưa Triệu Nhất Hạo về lại thủ phủ tỉnh, ngoài thư ký và cảnh vệ đi theo hộ tống ra, những người còn lại đều thuộc diện "làm việc của mình" nên ở lại.

Mỗi bên nói một ngả: Buổi chiều ngày đoàn Triệu Nhất Hạo rời khỏi thủ phủ tỉnh, Chu Kiếm Phi dẫn theo thư ký, Phó Tổng thư ký phụ trách hành chính của Tỉnh ủy, Trưởng phòng tiếp đón v.v... ra sân bay đón Đoàn khảo sát của Ban Tổ chức Trung ương. Nào ngờ máy bay trễ chuyến hơn hai tiếng đồng hồ. Khi chiếc máy bay bốn động cơ II-18 ấy cuối cùng cũng từ từ hạ cánh xuống sân bay, tấm màn hoàng hôn đã giăng ra trên đường chân trời.

Ba vị cao niên dẫn theo hơn mười cán bộ trung thanh niên bước xuống máy bay, một thanh niên tự xưng là người của Ban Tổ chức Trung ương bước nhanh lên lần lượt giới thiệu với Chu Kiếm Phi:

"Đây là lão Trương, đây là lão Lưu, đây là lão Lý, đây là Cục trưởng Tống của Ban Tổ chức Trung ương." Cậu ta giới thiệu xong ba người và một cục trưởng thì những người còn lại không giới thiệu nữa. Giới thiệu nhiều quá cũng không nhớ nổi, đằng nào sau này rồi cũng sẽ từ từ quen biết.

Chu Kiếm Phi chỉ nói một câu:

"Mời các đồng chí lên xe."

Đưa khách về nhà khách sắp xếp chu toàn, về nhà ăn tối xong, Chu Kiếm Phi dẫn theo một phó trưởng phòng của Ban Tổ chức, mang theo danh sách cán bộ từ cấp sảnh trở lên của tỉnh đến bàn bạc lịch trình với đoàn khảo sát. Phái một phó trưởng phòng đi làm liên lạc viên đây là quán lệ, nhiệm vụ chính là thông báo cho các cán bộ cấp tỉnh, cấp sảnh và các sự vụ liên lạc khác đến nói chuyện.

Lúc Chu Kiếm Phi đến nhà khách, khách đã ăn tối xong rồi, "Ba lão một cục" đang ngồi ở phòng khách căn phòng lớn của lão Trương để bàn bạc công việc. Thấy Chu Kiếm Phi đến, lão Trương hơi chống người dậy bắt tay với anh lại chỉ vào chiếc ghế sô-pha đơn ở đối diện ra hiệu cho anh ngồi xuống. Chu Kiếm Phi bắt tay lần lượt với ba người còn lại rồi ngồi xuống, giới thiệu Phó phòng Ngô với những người có mặt và đưa danh sách cán bộ cho Cục trưởng Tống, rồi nói:

"Đúng lúc ba vị lão và Cục trưởng Tống đều ở đây, để tiện cho việc sắp xếp hoạt động, chúng ta thống nhất một bản lịch trình nhé?"

Lời anh vừa dứt, lão Trương với giọng điệu bình tĩnh hỏi:

"Sao không thấy đồng chí Nhất Hạo đâu nhỉ?"

Vị Ủy viên thường vụ Ủy ban Cố vấn Trung ương này đã bảy mươi sáu tuổi rồi, trông có vẻ thân thể khỏe mạnh đầu óc tuyệt đối minh mẫn. Chu Kiếm Phi đã nắm được thông tin, cụ là người tham gia cách mạng từ năm 1927 khi mới mười bốn, mười lăm tuổi, cả đời trải qua không ít thăng trầm, cũng từng tỏa sáng với nhiều hào quang, từng đảm nhận một chuỗi các chức vụ trọng yếu của đảng, chính, quân, là một bậc lão thành rất có thân phận.

Chu Kiếm Phi không ngờ đoàn khảo sát lại đột ngột đưa ra câu hỏi này, đành phải trả lời thành thật:

"Đồng chí Nhất Hạo xuống cơ sở rồi, anh ấy dặn tôi tiếp đón bố trí đoàn khảo sát, vài ngày nữa anh ấy sẽ về."

Chu Kiếm Phi có thể nói là đã đạt được bốn chữ "trả lời thành thật": xuống cơ sở rồi, bảo anh ấy tiếp đón, mấy ngày nữa mới về v.v..., những điều này đều là sự thật. Nhưng anh đã khéo léo lược đi một tình tiết quan trọng: Triệu Nhất Hạo là sau khi xuống cơ sở mới biết tin đoàn khảo sát sắp đến, hay là biết tin đoàn khảo sát sắp đến rồi sáng nay mới rời đi? May là ba lão một cục đều không gặng hỏi, có gặng hỏi cũng không sao, anh đã sớm có đối sách trong ngực: bộ máy thành phố Tam Giang điều chỉnh xuất hiện tình hình phức tạp, tỉnh đã sớm định phái cán bộ lãnh đạo đi giải quyết chuyện này v.v... Lại là tình thật lý thật, chẳng có điểm nào là giả dối cả. Còn việc ban đầu định là anh Chu Kiếm Phi đi, sau đó tạm thời đổi thành Triệu Nhất Hạo đi, anh tin là đoàn khảo sát sẽ không hỏi tỉ mỉ đến thế, chẳng phải gần như là thẩm vấn sao?

Quả nhiên, ba lão một cục đều không gặng hỏi chi tiết Triệu Nhất Hạo xuống dưới đó từ lúc nào, lão Trương nghe xong câu trả lời của Chu Kiếm Phi, ra vẻ như đã bàn bạc qua rồi, nói:

"Cậu gọi một cú điện thoại cho đồng chí Nhất Hạo đi, mời anh ấy quay về ngay. Cậu ấy không về, chúng tôi khó mà bàn bạc lịch trình."

Giọng điệu rất ôn hòa, có thể nói là vô cùng ôn hòa. Nhưng Chu Kiếm Phi lập tức cảm nhận được từ cái giọng điệu ôn hòa ấy một sự kiên định không thể thay đổi. Anh còn chưa kịp trả lời thì lại nghe thấy lão Trương với giọng điệu tương tự, thậm chí còn ôn hòa hơn nói:

"Cậu bảo anh ấy đừng có gánh nặng tư tưởng gì cả, chúng ta đều là đồng chí với nhau mà."

Trong giọng điệu ôn hòa ẩn chứa một tư thế bề trên, hai lão và một cục ngồi bên cạnh tuy không chêm lời nhưng dùng biểu cảm, nét mặt tươi cười để phụ họa cho bầu không khí này. Chu Kiếm Phi dẫu sao cũng là người từng trải qua sóng gió, anh không hoảng không hốt đáp lại:

"Đồng chí Nhất Hạo tuyệt đối không có gánh nặng tư tưởng gì cả, đoàn khảo sát đến là để giúp đỡ chúng tôi mà, có mời còn chẳng được ấy chứ. Đồng chí Nhất Hạo quả thực là đi Tam Giang giải quyết việc gấp. Dựa theo ý kiến của đoàn khảo sát và lão Trương, tối nay tôi sẽ gọi điện thoại cho anh ấy, truyền đạt ý kiến của đoàn khảo sát, bảo anh ấy lập tức quay về ngay."

Lão Trương cười nói:

"Đúng, cậu gọi điện cho anh ấy, về trước một chuyến đã, chúng ta bàn bạc trước, nếu cần thiết thì lại quay về cái gì Giang nhỉ? Ồ, thành phố Tam Giang cũng được mà."

Chu Kiếm Phi nói:

"Vậy cứ thế đi nhé, tôi đoán Nhất Hạo phải ở đó bố trí bàn giao một chút mới xuất phát được, e là phải đến chiều mai mới về kịp, ngày mai có lẽ xin mời các đồng chí đoàn khảo sát đi tham quan quanh đây một chút?"

"Xem cái gì chứ?" Lão Trương hỏi.

Đúng vậy, xem cái gì chứ? Chu Kiếm Phi lúc nãy là thuận miệng thốt ra chứ chưa chuẩn bị trước điểm đến, nhưng thuận lý thành chương thì tất nhiên là đi xem phong cảnh thắng cảnh rồi. Anh liền một mạch kể ra các thắng cảnh trong và gần thủ phủ tỉnh: hồ Lan, đồn Phả Gia, chùa Ngọa Long Tây Sơn v.v..., đồng thời sơ lược giới thiệu khái quát những điểm tham quan này để các vị khách lựa chọn.

Lão Trương nghe xong lắc đầu cười nói:

"Không, chúng ta hiện tại không đi những nơi đó. Chân ướt chân ráo đến đã đi xem phong cảnh, chúng ta chẳng hóa thành đoàn du lịch rồi sao, ha ha." Cụ liếc nhìn mọi người đang ngồi, giống như vị chỉ huy ra lệnh sau khi đã hạ quyết định, quả quyết nói: "Hoạt động ngày mai của chúng ta như cậu đề xuất chỉ có một chữ: Xem. Buổi sáng xem tài liệu, phiền cậu tìm một số văn kiện, chỉ thị, báo cáo loại quan trọng mà Tỉnh ủy ban hành gần đây mang tới cho chúng tôi vào sáng mai, tốt nhất là tối nay mang tới, đây là buổi sáng; còn buổi chiều thì cũng là xem, xem phong cảnh thành phố, xem cửa hàng, xem nguồn cung, xem vật giá, bốn xem! Đây cũng là một thứ khảo sát mà, từ ngoài vào trong đúng không, ha ha!" Cụ nói rồi quay đầu sang phía hai lão và một cục, "Các cậu nói xem có được không?"

Hai lão và một cục lập tức đồng thanh bày tỏ:

"Được!"

Lão Trương lại quay đầu lại hướng về phía Chu Kiếm Phi:

"Cậu thấy thế nào?"

Chu Kiếm Phi lập tức đáp:

"Cứ làm theo ý của lão Trương, tôi về gọi điện thoại, mang tài liệu tới ngay đây."

Lão Trương cười ha ha:

"Tốt, vậy cứ quyết định thế nhé!"

Tự nhiên lộ ra một phong thái uy quyền vạn vật đều trong tầm kiểm soát.

Chu Kiếm Phi về đến phòng làm việc liền gọi ngay thư ký đến kiểm kê văn kiện, phàm là văn kiện, bản thảo phát biểu do Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành thì ở chỗ anh đều có cả, không cần phải đi làm phiền sảnh văn phòng nữa. Anh lập tức gọi điện thoại cho Triệu Nhất Hạo, truyền đạt ý kiến của đoàn khảo sát. Triệu Nhất Hạo nghe xong trầm mặc chừng một phút, rồi nói: "Bảo về thì về thôi!" Chu Kiếm Phi nói: "Có gì về rồi nói sau nhé." Hai người liền cúp máy. Thư ký vừa kiểm kê, Chu Kiếm Phi vừa xem qua lựa chọn, tổng cộng chọn ra chừng hai mươi văn kiện, bài phát biểu có thể phản ánh toàn diện tư duy, chính sách và công việc của tỉnh những năm gần đây, bảo thư ký mang sang đoàn khảo sát. Làm xong việc này đã hơn mười hai giờ đêm.

Anh nằm trên giường hồi tưởng lại mọi chuyện buổi chiều, cứ thấy có chút gì đó nắm không chắc, thấu không suốt. Nhìn bề ngoài thì thái độ của ba lão một cục không tệ, không giống như là đến để làm mấy biện pháp lớn gì, mà là khảo sát mang tính thông thường hoặc như thông báo đã nói là khảo sát lệ thường, nhưng tại sao người đã đi xuống rồi lại nhất định phải gọi về, không về thì không tiến hành công việc, trong trải nghiệm của anh thì đây là chuyện xưa nay chưa từng có. Anh rất tự nhiên lại liên tưởng đến những lời đồn đại trong xã hội, sự có mặt của đoàn khảo sát có liên quan gì đến nó không? Kỳ thực, lúc nhận được tin đoàn khảo sát sắp đến, anh đã nhạy bén nhận thức được điều đó. Sáng nay anh có gọi điện thoại bàn bạc với Trưởng ban Tổ chức tỉnh láng giềng về vấn đề điều động của một cán bộ cấp sảnh. Chuyện thế này theo quán lệ không cần vị Trưởng ban như anh phải thân chinh ra mặt đâu, nhưng anh đã thân chinh ra mặt, lý do là anh và vị Trưởng ban tỉnh láng giềng kia là bạn học ở Trường Đảng Trung ương, người quen thì dễ làm việc mà. Nói chuyện xong trên điện thoại những việc cần bàn, anh dùng giọng điệu nhân tiện hỏi thăm một câu để dò la đối phương xem có đoàn khảo sát nào ghé thăm hay không, đối phương đưa ra câu trả lời phủ định, điều này lại càng khiến anh khó dò đoán, nói như vậy, đoàn khảo sát không phải tỉnh nào cũng phái xuống, đây là một thông tin quan trọng, anh nhất định phải đem thông tin này nói cho Triệu Nhất Hạo biết, để anh ấy nắm vững trong lòng. Đương nhiên, với tính cách của Chu Kiếm Phi, tuyệt đối không phải là cố ý nịnh hót, mà là xuất phát từ sự quan tâm đến Triệu Nhất Hạo, hoặc nói gắn liền với vận mệnh của chính anh cũng không có gì là không được.

Ngày hôm sau theo lịch trình tạm thời đã bàn bạc, đoàn khảo sát đọc văn kiện, Chu Kiếm Phi không đến nhà khách. Buổi chiều là đi tham quan thành phố, khảo sát vật giá và đời sống cư dân, hai giờ chiều Chu Kiếm Phi đúng hẹn đến nhà khách để bồi tiếp. Ba lão một cục đều ngồi ở phòng khách căn phòng lớn của lão Trương để bàn bạc công việc, thấy Chu Kiếm Phi đến, lão Trương cười vẫy tay ra hiệu cho anh ngồi xuống, nói:

"Chúng tôi đang định tìm cậu đây, có chuyện muốn bàn với cậu." Cụ quay đầu dặn dò Cục trưởng Tống đang ngồi bên cạnh mình: "Lão Tống, cậu nói đi."

Cục trưởng Tống nói:

"Ban nãy chúng tôi đã bàn rồi, đoàn khảo sát đông người đi cùng nhau thì mục tiêu lớn. Chúng tôi quyết định chia thành hai nhóm tùy ý đi xem khu đô thị. Cậu cũng không cần phải bồi tiếp nữa, cậu đi thì mục tiêu càng lớn hơn, chỉ cần tìm hai người dẫn đường, chuẩn bị hai chiếc xe buýt nhỏ là được, cũng không cần xe cảnh sát dọn đường, cảnh vệ đi theo. Lão Trương cùng hai lão Lưu, Lý đều thích đi gọn nhẹ, vi hành xuất quan, cậu thấy thế nào?"

Chu Kiếm Phi nghe xong cười nói:

"Như vậy rất tốt, ba vị lão đã làm gương cho chúng tôi rồi, cứ theo thế mà làm thôi."

Nói rồi anh đứng dậy đi đến phòng làm việc của nhà khách gọi điện thoại, rất nhanh đã sắp xếp ổn thỏa mọi thứ. Lúc sắp lên xe, lão Trương quay đầu hỏi:

"Đồng chí Nhất Hạo khi nào thì đến vậy?"

Chu Kiếm Phi nói:

"Bây giờ đang trên đường về thủ phủ tỉnh rồi, thêm một hai tiếng nữa là có thể về đến thủ phủ tỉnh."

Lão Trương nói:

"Tốt, bảo anh ấy, tối nay chúng ta gặp mặt."

Chu Kiếm Phi trở về ban triệu tập các phó trưởng ban đang có mặt ở nhà và các lãnh đạo phòng ban liên quan nghe đoàn khảo sát báo cáo khảo sát đối với tập thể lãnh đạo hai ty cục, cuộc họp này vốn định họp từ hai ngày trước, vì sự có mặt của đoàn khảo sát Trung ương nên bị hoãn lại.

Khoảng bốn giờ chiều, thư ký bước vào thì thầm bên tai anh:

"Bí thư Triệu về rồi, đang đợi anh ở phòng làm việc kìa!"

Chu Kiếm Phi cảm thấy có chút bất ngờ, theo quán lệ Triệu Nhất Hạo phải về nhà tắm rửa chải chuốt trước, rồi mới ở phòng làm việc gọi điện thoại bảo anh qua, giờ lại bất ngờ trực tiếp đến phòng làm việc của anh. Anh vội vàng giao cuộc họp cho một vị phó trưởng ban chủ trì, đứng dậy đi sang phòng làm việc bên cạnh.

Triệu Nhất Hạo đang ngồi trên sô-pha đợi anh, trông có vẻ hơi mệt mỏi, anh bắt tay với Chu Kiếm Phi, bảo anh ngồi xuống bên cạnh, hỏi:

"Rốt cuộc là thế nào vậy?"

Là biểu cảm và ngữ điệu mang tính thăm dò.

Chu Kiếm Phi thuật lại tình hình sau khi đoàn khảo sát đến một lượt. Nói rất chi tiết, bao gồm biểu cảm, thái độ, yêu cầu của ba lão một cục cũng như anh đã mang cho họ những tài liệu gì, chuyến tham quan khảo sát chiều nay v.v... đều được kể tường tận.

Triệu Nhất Hạo nghe xong trầm mặc một lúc, anh không nói nửa câu lời quan cách nào, kiểu như những lời Chu Kiếm Phi nói với lão Trương rằng "đây là sự quan tâm và giúp đỡ đối với chúng tôi" v.v..., anh chỉ nói ba chữ: "Mặc kệ họ chứ!"

Điều này cho thấy sự thân thiết trong mối quan hệ giữa hai người họ, không cần dùng bất kỳ ngôn ngữ quan trường nào để che đậy hoạt động nội tâm nữa. "Mặc kệ họ chứ!" bao hàm cả lý trí, tình cảm và thái độ, Chu Kiếm Phi hiểu rõ nội hàm phong phú của nó, anh không quên đem tình hình dò la được từ tỉnh láng giềng kể cho Triệu Nhất Hạo nghe. Triệu Nhất Hạo nghe xong liền phát ra một tiếng "ồ", Chu Kiếm Phi nhận ra từ biểu cảm rằng, Bí thư rất coi trọng thông tin tình báo này, nhưng không đưa ra bình luận gì. Thế là anh nói với Triệu Nhất Hạo:

"Về nhà thay quần áo cái đã nhé, xong bữa tối rồi hãy sang nhà khách."

Triệu Nhất Hạo không làm theo kiến nghị của Chu Kiếm Phi là đợi sau bữa tối mới sang nhà khách, mà về nhà rửa mặt thay một bộ quần áo rồi đi thẳng sang nhà khách. Vợ anh là Điền Dung vẫn chưa tan làm về, anh muốn gọi điện thoại cho cô nói anh đã về rồi, lại muốn để lại cho cô một mẩu giấy nhắn, kết quả là cả hai việc đều không làm. Hai người họ là bạn học đại học, cùng được phân công về cơ sở, lại cùng nhau từ cơ sở lên huyện, lên tỉnh, lên Bắc Kinh rồi từ Bắc Kinh đến tỉnh này, có thể gọi là cùng nếm trải ngọt bùi, vinh nhục có nhau, tình cảm vô cùng sâu đậm. Anh nghĩ cô không biết anh đi hôm qua mà hôm nay đã về rồi, gọi điện thoại hay để lại giấy nhắn đều không nói rõ được, ngược lại còn khiến cô lo lắng không đâu, chi bằng tối về rồi hãy kể cho cô nghe vậy.

Anh đã thay quần áo xong kéo cửa phòng chuẩn bị xuất phát rồi, chợt nghe thấy tiếng chuông điện thoại trong phòng ngủ reo lên dồn dập, anh mở cửa vào nhà nhấc ống nghe, chỉ "A lô" một tiếng, đầu dây bên kia đã nhận ra rồi, trong ống nghe truyền đến âm thanh quan tâm, dịu dàng:

"Em đoán giờ này anh đáng lẽ đã đến rồi, em về ngay đây."

Triệu Nhất Hạo rất kinh ngạc, hỏi:

"Em biết hôm nay anh về á?"

"Là Trưởng ban Chu nói cho em biết đấy," Điền Dung đáp, "Đêm qua muộn lắm anh ấy còn gọi điện thoại cho em, anh ấy sợ nói không rõ trên điện thoại khiến em lo lắng, sáng sớm tinh mơ hôm nay lại đến nhà nói cho em biết nguyên nhân anh về. Người này chu đáo thật đấy!"

"Ồ, hóa ra là vậy. Cậu Kiếm Phi này!"

Trong lòng anh trào dâng một thứ tình cảm biết ơn, nhưng không nói tiếp nữa, mà chuyển sang nói với vợ:

"Em không cần vội vàng hộc tốc về đâu, chẳng có chuyện gì đâu, anh bây giờ sang nhà khách đây, tối về rồi nói tiếp nhé."

"Tối về rồi nói tiếp" câu nói này khiến Điền Dung có chút thất vọng, cô hỏi:

"Anh không về ăn tối nữa à?"

Anh tiện miệng đáp:

"Có lẽ thế."

"Thôi được," trong ống nghe lại một lần nữa truyền đến tiếng thở dài thất vọng của Điền Dung, "Em còn mua chân giò kho cho anh đấy!"

Triệu Nhất Hạo cảm động cười nói:

"Thế á? Tuyệt quá nhỉ, tối nay không ăn được thì để ngày mai ăn vậy, em đừng có ăn một mình hết sạch đấy nhé!"

Cúp máy đi ra ngoài, Triệu Nhất Hạo thực sự có chút lưu luyến không nỡ, anh chợt nhớ tới một chuyện cũ năm xưa, thời kỳ "Cách mạng Văn hóa", đại khái là năm 1971 nhỉ, lúc đó anh và Điền Dung đều công tác ở một huyện miền Bắc, Điền Dung sinh con chưa đầy tháng thì anh đã bị phái xuống cơ sở rồi. Đi rất lâu rất lâu, lúc quay về vợ hớn hở báo với anh, cô ấy dùng phiếu cung cấp mua một đôi chân giò chuyên kho để đợi anh về. Nào ngờ mở ra xem, đôi chân giò kho đó đã sớm mốc meo rồi. Anh kích động ôm chặt vợ vào lòng, cô ấy lại nức nở khóc òa lên...

Triệu Nhất Hạo không có thời gian chìm đắm trong những chuyện cũ khó quên, anh bước nhanh ra cửa lên xe thẳng tiến đến nhà khách.

Lúc anh đến nhà khách, người của đoàn khảo sát vừa từ ngoài phố về, lão Trương nhìn thấy anh liền nắm chặt tay anh cười nói:

"Về là tốt rồi, về là tốt rồi, chúng tôi đã làm phiền đến công việc bình thường của các cậu rồi, xin lượng thứ nhé. Mời cậu về ấy mà, một là nghe cậu báo cáo trước, hai là sắp xếp một lịch trình. Hai việc này làm xong rồi, cậu muốn xuống cơ sở thì cứ tiếp tục xuống, có việc gì chúng ta tìm Trưởng ban Chu là được."

Nói đến đây cụ quay đầu dặn dò người thư ký đang châm trà cho Triệu Nhất Hạo:

"Đi mời Bộ trưởng Lưu, Tỉnh trưởng Lý và Cục trưởng Tống đến đây, cứ bảo là Bí thư Tỉnh ủy Triệu đã đến rồi."

Nhìn biểu cảm có thể thấy, cụ cảm thấy vui mừng vì vị Bí thư Tỉnh ủy trẻ tuổi này đã quay về thủ phủ tỉnh theo yêu cầu của mình, tâm trạng khó chịu sinh ra do việc Bí thư Tỉnh ủy vô tình hay hữu ý né tránh sự có mặt của đoàn khảo sát cuối cùng cũng tan thành mây khói. Vị Bí thư Tỉnh ủy trước mắt để lại cho cụ ấn tượng đầu tiên cũng rất tốt: khôi ngô tuấn tú, một vẻ ngoài tháo vát năng nổ.

Cụ đang trò chuyện phiếm với Triệu Nhất Hạo thì hai lão Lưu, Lý và Cục trưởng Tống lần lượt đến đủ, mọi người ngồi xuống rồi bắt đầu bàn chuyện công việc. Cụ nói:

"Tôi nói hai câu trước nhé, Bộ trưởng Lưu, Tỉnh trưởng Lý và Cục trưởng Tống sẽ bổ sung sau. Nhiệm vụ lần này chúng ta đến ấy mà, kỳ thực cũng rất đơn giản, chính là tìm hiểu tình hình hoạt động của tập thể lãnh đạo Tỉnh ủy, phương pháp thì vẫn là: phương pháp cũ: nói chuyện cá nhân. Chúng tôi dự định phạm vi nói chuyện rộng một chút, ngoài các thành viên lãnh đạo của bốn lớn bộ máy ra, còn phải tìm một số đồng chí lão thành đã nghỉ hưu và các vị trưởng ban, trưởng ty, cục trưởng Tỉnh ủy hiện nhiệm để nói chuyện, đương nhiên số lượng ty cục trưởng đông lắm, chỉ có thể nói chuyện với một phần thôi. Ngoài ra, còn cần tìm những người khác nữa không, thì tùy theo tiến triển mà quyết định."

Nói đến đây cụ dừng lại một lát điều chỉnh tư duy bản thân rồi tiếp tục nói:

"Khảo sát tình hình hoạt động của bộ máy đương nhiên sẽ liên quan đến con người rồi, sẽ liên quan đến từng ủy viên thường vụ, phó tỉnh trưởng. Mời cậu về là để mở một cuộc họp nói rõ cho họ biết, đừng có gánh nặng tư tưởng gì cả, chúng tôi sẽ không nghe một chiều rồi tin sái cổ đâu, nguyên tắc của chúng tôi là cầu thị thực sự, đỏ là đỏ, đen là đen. Dù đỏ hay đen thì đều phải có căn cứ sự thật đầy đủ, không thể tung hê bừa bãi một trận mà lại không chịu trách nhiệm. Đây chính là cầu thị thực sự, cầu thị thực sự mà đồng chí Đổi Tiểu Bình đề xướng!" Cụ nhấn mạnh giọng, "Tôi tôn sùng điều này, không có cầu thị thực sự, lớn thì trị quốc an bang, nhỏ đến việc nhìn nhận một con người một sự việc đều sẽ lệch lạc, đều sẽ xảy ra vấn đề, những năm qua chúng ta chịu thiệt chính là vì không cầu thị thực sự. Không cần viết mấy vạn chữ mấy chục vạn chữ, chỉ cần một câu: cầu thị thực sự hay không cầu thị thực sự!"

Cụ càng nói càng hứng khởi đến mức kéo dài chủ đề ra, kéo dài đến mức miên man vô tận.

"Một mẫu đất sản xuất mấy vạn cân mấy chục vạn cân lương thực, bây giờ ai mà tin. Thế mà chúng ta đã từng làm cái trò ngốc nghếch này đấy. Báo chí tuyên truyền rầm rộ, người đến tham quan tấp nập như trẩy hội, trong lòng nghĩ thế nào không biết, ngoài miệng chẳng nghe thấy ai công khai nói là không tin cả. Cái này gọi là nói dối nhiều lần liền thành 'chân lý'! Chốc thì Lâm Bác thành anh hùng, nhân vật đại biểu hội sư Tỉnh Cương Sơn, chốc thì ông ta lại thành nguyên soái không biết đánh trận! Tự bôi nhọ mặt mình!" Cụ đột ngột dừng lại: "À, lan man xa quá rồi lan man xa quá rồi, nói tóm lại, gọi cậu về là để làm rõ ý đến của chúng ta, cởi bỏ gánh nặng tư tưởng không cần thiết, rồi thông qua cậu làm công tác, để mọi người đều nói lời thật, lời thật lòng, đừng có gió chiều nào xoay chiều ấy. Chúng ta chẳng thổi cơn gió nào cả, khiến cho những kẻ muốn hành sự theo chiều gió phải hoa mắt chóng mặt, ha ha ha! Thôi được rồi, tôi nói trước mấy ý đó, mời Bộ trưởng Lưu, Tỉnh trưởng Lý cùng Cục trưởng Tống, các cậu nói đi."

Hai trong số ba người đều bày tỏ không có gì bổ sung nữa, cứ theo nguyên tắc lão Trương vừa nói mà làm. Chỉ có Bộ trưởng Lưu, nói cho chính xác thì nên thêm một chữ "nguyên" ở đằng trước, ông ấy bây giờ không làm bộ trưởng nữa mà là Ủy viên thường vụ Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương. Ông đeo một cặp kính lão, vóc người gầy gò, đại khái thuộc loại cán bộ lãnh đạo có tính cách hướng nội, nói năng cẩn trọng và ít lời. Ông tiếp lời của lão Trương, đưa tay đẩy gọng kính, thong thả nói:

"Lão Trương đã nói rất rõ ràng rồi, tôi chỉ bổ sung hai câu: Thứ nhất nói lời thật, lão Trương ban nãy đã nói rất rõ rồi, tôi không bàn thêm nữa; thứ hai, đừng sợ, theo thông lệ đoàn khảo sát cứ đến là thế nào cũng có người đi kiện cáo. Kiện đến ai cũng không sao cả, giả không thành thật, thật không thành giả, cậu sợ cái gì? Huống chi lần này chúng ta không phải đến để thụ án mà là đến để khảo sát, đương nhiên cũng không thể tách rời hoàn toàn, có vấn đề thì tổng phải tìm hiểu cho rõ ràng, chúng ta cũng có trách nhiệm phản ánh, do người chuyên trách đi thẩm tra giải quyết. Chỉ cần cầu thị thực sự thì dễ giải quyết thôi!"

Có lẽ là do thói quen nghề nghiệp chăng, giọng điệu của ông ta rõ ràng không đồng nhất với lão Trương, đương nhiên cũng phải nói là có điểm đồng nhất, đều nhấn mạnh cầu thị thực sự. Nhưng ông lại làm nổi bật việc thụ án, điều này cũng khó trách, trong chiếc cặp của ông ta có đựng một bức thư tố cáo, là hôm qua lúc chuẩn bị xuất phát một vị chủ nhiệm thuộc một phòng nào đó của Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương giao cho ông ta, phiền ông ta mang theo nhân tiện tìm hiểu luôn. Ông ta vẫn chưa kịp xem, nhưng có thể tưởng tượng chắc chắn là có liên quan đến lãnh đạo, bằng không sao lại bảo ông ta mang theo nhân tiện tìm hiểu chứ? Cho nên mới dẫn đến đoạn chủ đề vừa rồi của ông ta.

Lão Trương rõ ràng cảm thấy không đồng tình với lời nói của vị Ủy viên thường vụ Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương này. Đối phương vừa dứt lời, cụ liền tiếp lời ngay:

Không thụ án, chúng ta không có nhiệm vụ này, cũng chẳng có vụ án nào hay ho để mà thụ án cả, nhiệm vụ của chúng ta chính là điều tra nghiên cứu.

Lão Lưu ở phía đối lập lại không hề phản bác hay tranh luận, ngược lại còn phụ họa theo ý kiến của lão Trương, liên tiếp nói hai ba câu "đương nhiên, đương nhiên", liền làm cho bầu không khí ấm áp trở lại.

Triệu Nhất Hạo vẫn luôn lắng nghe, vừa nghe vừa ngẫm nghĩ. Lời của lão Trương nói về nhiệm vụ chuyến đi này của họ rất nhẹ nhàng, hoàn toàn giống như "khảo sát lệ thường đối với tình hình hoạt động của tập thể lãnh đạo Tỉnh ủy" được nói trên thông báo điện thoại. Thật sự là thế ư? Anh có chút đoán không ra, nhưng đổi lại địa vị nếu bảo Triệu Nhất Hạo đi làm chuyện này, anh cũng sẽ xuất mã như thế. Làm thế này thì chủ động. Hạ thấp tông giọng xuống, nếu cần thiết có thể nâng lên một cách tự nhiên. Ngay từ đầu đã đẩy tông giọng lên cao, thì cuối cùng biến điệu sẽ rất lúng túng. Còn về cái gọi là "vụ án" gì đó, anh hoàn toàn không sợ đâu, cây ngay không sợ chết đứng; nhưng cũng sợ, sợ liên lụy đến những chuyện chính trị khó mà nói rõ, ví dụ như phương hướng chẳng hạn, đường lối chẳng hạn, thì sẽ phiền phức chút ít. Phải nói là có gánh nặng tư tưởng, thì anh gánh nặng cái này đây. Tuy nhiên, lão Trương ban nãy đã nhấn mạnh đi nhấn mạnh lại là phải "cầu thị thực sự", có thể lĩnh hội như thế phải không? Chủ đề cuộc nói chuyện ban nãy của cụ chính là "cầu thị thực sự". Sự phản bác của cụ đối với lão Lưu ban nãy, nếu có thể gọi là phản bác đi chăng nữa, thì dụng ý của nó Triệu Nhất Hạo cũng có thể lĩnh hội thấu đáo. Đã như vậy rồi, còn có gì phải sợ nữa chứ? Anh chợt cảm thấy tâm trạng sảng khoái hẳn lên, đây là cảm giác chưa từng có kể từ khi nhận được tin đoàn khảo sát sắp đến, những nghi vấn và uất ức đọng lại trong ngực mấy ngày nay đã quét sạch sành sanh rồi. Nhưng Triệu Nhất Hạo dẫu sao cũng là người rất điềm tĩnh, khi lão Trương hỏi anh có ý kiến gì không, câu trả lời của anh rất ngắn gọn:

"Những điều lão Trương và lão Lưu vừa nói tôi đều nghe hiểu cả rồi, tôi hoàn toàn ủng hộ. Khảo sát lần này đối với chúng tôi là một sự kiểm tra, thử thách, cũng là một sự giúp đỡ, cứ theo ý kiến của đoàn khảo sát mà làm, tôi bảo đảm sẽ phối hợp cho tốt, phục vụ cho tốt. Có được điểm cầu thị thực sự này rồi, trừ phi thực sự làm chuyện trái lương tâm, bằng không, thì không thể sinh ra gánh nặng tư tưởng nào được cả."

Lão Trương cười ha ha nói:

"Thế thì chúng ta đã có ngôn ngữ chung rồi, cũng có thể nói là có một sự khởi đầu tốt đẹp. Chúng ta nghiên cứu xem nên thao tác thế nào, hành động ra sao đây? Tôi thấy thế này nhé, cậu là người đứng đầu toàn tỉnh, cây cột cái của bốn mươi triệu dân, trăm công nghé việc, chúng ta đều là những người từng trải nên có thể thông không. Không cần cậu ngày nào cũng phải bồi tiếp chúng tôi, mà cũng không bồi nổi đâu. Sáng mai cậu trước tiên nói chuyện với chúng tôi một buổi, chiều mở một cuộc họp, bảo với mọi người trong mấy bộ máy là có đoàn khảo sát đến, muốn gặp mọi người để nói chuyện. Gọi đến ai người nấy đi, có gì nói nấy, hỏi gì đáp nấy, đoàn khảo sát nhấn mạnh là phải cầu thị thực sự. Thế là được rồi chứ gì, sau đó cậu nên làm gì thì đi làm việc nấy, có việc gì chúng ta tìm Trưởng ban Chu, khảo sát xong chúng ta lại gặp nhau một lần trò chuyện tâm sự, rồi chúng ta lại đánh ngựa về triều tấu bẩm thiên đình thôi."

Cụ cười tươi thăm dò ý kiến của hai lão Lưu, Lý và Cục trưởng Tống, mọi người đều biểu thị đồng tình với ý kiến của cụ. Cụ lại quay đầu hỏi Triệu Nhất Hạo làm như vậy có được không? Triệu Nhất Hạo nói:

"Rất tốt, cứ làm theo ý kiến của lão Trương. Có hai điểm kiến nghị xin lão Trương cân nhắc: Một là khi triệu tập hội nghị cán bộ lãnh đạo tốt nhất là thỉnh lão Trương hoặc lão Lưu lão Lý vị nào đó đến dự hội nghị phát biểu đôi câu với mọi người thì sẽ tốt hơn; hai là hội nghị họp vào sáng mai, chiều tôi cùng đoàn khảo sát nói chuyện cá nhân thì có tốt hơn không?"

Lão Trương nghe xong nói:

"Đồng chí họp vào buổi sáng chiều đến nói chuyện ý kiến, còn việc muốn chúng ta đến hội nghị phát biểu thì hoàn toàn không cần thiết đâu. Đến đó để làm gì? Tạo ra bầu không khí căng thẳng ép sát đại quân ư? Đến để biểu thị với mọi người rằng: Khâm sai đại thần đến rồi, ai có tấu chương mau mau dâng lên?"

Câu nói khiến mọi người có mặt đều buồn cười, bầu không khí cực kỳ sôi nổi, rồi cụ thu lại nụ cười:

"Chính là cậu đi nói là tốt nhất, như thực truyền đạt ý kiến của chúng tôi."

Nói đến đây, người của nhà khách đến mời dùng bữa tối, nói là đã quá giờ ăn tối rồi, thấy mấy vị lãnh đạo đang họp nên không dám làm phiền. Mọi người nhìn đồng hồ, đã hơn bảy giờ rồi, mải miết bàn công việc mà quên cả ăn uống. Thế là mọi người đứng dậy đi về phía nhà ăn, lão Trương nói với Triệu Nhất Hạo: "Cùng ăn đi, còn có chuyện muốn bàn nữa cơ, chúng ta vừa ăn vừa bàn." Triệu Nhất Hạo cũng không chối từ đi theo họ vào phòng ăn, hóa ra những người khác trong đoàn khảo sát đã ăn xong từ lâu, để lại một bàn "bàn tiệc thủ trưởng" cho họ.

Trong suốt bữa tối, lão Trương không hề nhắc đến chuyện khảo sát nữa, mà là thuần túy trò chuyện phiếm. Cụ liên tục đưa ra một số câu hỏi với Triệu Nhất Hạo, rất nhiều câu hỏi yêu cầu phải trả lời bằng số liệu chính xác, như tổng sản phẩm quốc nội toàn tỉnh, thu nhập bình quân của công nhân viên, thu nhập thuần bình quân của nông dân, lương thực đầu người, tổng sản lượng lương thực cùng tỷ trọng lương thực hàng hóa v.v..., Triệu Nhất Hạo không chút tốn sức lần lượt trả lời từng câu một. Lão Trương lại hỏi về vật giá thị trường: Bảy việc mở cửa ban đầu gồm dầu, muối, củi, gạo, mắm, giấm, trà có giá cả thị trường ra sao, cụ cũng hỏi từng cái một, Triệu Nhất Hạo cũng lần lượt trả lời từng cái một. Cụ ông nghe xong rất vui mừng, đặc biệt là giá cả dầu, muối, gạo, thịt, buổi chiều cụ đã đến thị trường tìm hiểu rồi, không ngờ lại hoàn toàn khớp với câu trả lời của Triệu Nhất Hạo. Cụ không kìm được mà thốt lên:

"Hô! Không đơn giản đâu, tình hình và con số đều nằm trong đầu cậu cơ đấy, thế này đủ để chứng minh cậu rất thực tế rồi chứ? Cậu nắm bắt những số liệu này bằng cách nào vậy?"

Triệu Nhất Hạo trả lời thành thật rằng:

"Những số liệu vừa nói đến xuất phát từ báo cáo biểu mẫu của Cục Thống kê, biến số của vật giá rất lớn, tôi lập một bảng danh mục nhu yếu phẩm hàng ngày, bảo Cục Vật giá mỗi tuần báo cáo cho tôi một lần. Đôi khi chủ nhật rảnh rỗi, tôi cũng kéo vợ đi chợ rau dạo siêu thị, đây là cuộc điều tra thực tế nhất."

Lão Trương nghe xong liền vui vẻ, nói:

"Thế thì đúng rồi, lãnh đạo của chúng ta phải thực tế chứ! Nếu mở miệng ra là toàn từ mới, khái niệm mới, ra vẻ 'hiện đại hóa' lắm, thế đời sống nhân dân ra sao? Giá cả dầu muối củi gạo thế nào? Hỏi đến cái gì cũng ba không biết, lãnh đạo như thế thì có thể lèo lái nổi một địa phương không?"

Hứng thú của lão Trương rất cao, hai lão Lưu, Lý và Cục trưởng Tống cũng hùa theo góp vui, một bữa tối không có rượu mà lại ăn mất hơn một tiếng đồng hồ.

Triệu Nhất Hạo rời khỏi nhà khách lúc đó đã là tám rưỡi tối, anh không về nhà mà lái xe đi thẳng đến Ban Tổ chức, thấy văn phòng của Chu Kiếm Phi trên lầu vẫn đang sáng đèn, liền sải bước lên lầu đi về phía phòng làm việc đang sáng đèn đó.

Chu Kiếm Phi nghe thấy tiếng bước chân ngẩng đầu lên, Triệu Nhất Hạo đã đẩy cửa bước vào, mang theo nụ cười trên môi nói:

"Tôi đoán là cậu đang ở phòng làm việc đợi tôi đấy!"

Chu Kiếm Phi nhìn sắc mặt của Bí thư, biết rằng những gì anh mang về từ đoàn khảo sát là vui chứ không phải buồn, tảng đá trong lòng rơi xuống đất, bèn cũng cười nói:

"Tôi đang đợi thật, nhưng là đợi điện thoại của cậu, nào ngờ cậu lại thân chinh đến đây."

Triệu Nhất Hạo vẫn mừng rỡ hiện rõ trên nét mặt, nói:

"Đều như nhau cả, đều như nhau cả."

Anh giới thiệu tình hình nói chuyện với đoàn khảo sát và sự sắp xếp bước tiếp theo, đặc biệt giới thiệu thái độ cầu thị thực sự của lão Trương. Chu Kiếm Phi nhịn không được chêm lời; "Chỉ cần cầu thị thực sự là tốt, bằng không có những chuyện rất khó mà nói rõ, nói có là có nói không là không. Không giống như tham ô, hối lộ, có là có, không là không."

Triệu Nhất Hạo không cam đoan rõ ràng, tiếp tục giới thiệu tình hình, anh đặc biệt giới thiệu với Chu Kiếm Phi mấy câu nói của lão Lưu. Anh cho rằng lời của lão Lưu tuy không nhiều nhưng rất có lai lịch, xem ra là có người đã đi kiện cáo, hơn nữa người bị kiện là lãnh đạo cấp tỉnh, bằng không sao lại bí ẩn thế chứ? "Giả không thành thật, thật không thành giả", hì hì, đây là nguyên tắc chung, mấy năm nay chuyện đảo điên thật giả còn ít sao? Đương nhiên, bây giờ dẫu sao cũng không phải thời kỳ "Cách mạng Văn hóa" nữa. Những thứ bị đảo điên bây giờ đều đã được đảo ngược lại rồi, nhưng không có nghĩa là cái thủ đoạn chỉnh người này đã tuyệt tích đâu nhỉ!

Chu Kiếm Phi nói:

"Đương nhiên rồi, bằng không thì chẳng cần phải lo lắng bất cứ chuyện gì nữa."

Triệu Nhất Hạo nói:

"Lo lắng cũng vô ích, chỉ cần đáy lòng thản nhiên là được. Dựa theo quan sát tối nay của tôi, mặc dù mục đích của chuyến khảo sát lần này vô cùng bí ẩn, nhưng lão Trương xem chừng là một người đáng để tin cậy. Phái tới một vị trưởng giả có đức độ thế này, cũng là may mắn của chúng ta nhỉ?"

Hai người tâm chiếu bất thần cười lên.

Tự vệ và sự cảnh giác mang tính tự vệ đại khái là bản năng của con người, cán bộ cao cấp cũng không ngoại lệ. Nó thuộc về một loại trong chức năng tự bảo vệ, trong trường hợp thông thường nó ẩn mà không phát, tâm chiếu bất thần. Đương nhiên cũng có trường hợp "phát", điều đó còn phải xem điều kiện và đối tượng nữa, cuộc đối thoại ban nãy giữa Triệu Nhất Hạo và Chu Kiếm Phi đại khái có thể xếp vào loại này nhỉ? Có thể thấy mối quan hệ giao du giữa họ sâu sắc nhường nào, đương nhiên giữa hai người họ cũng có lúc tâm chiếu bất thần, đó chính là cách nhìn mang tính bản chất đối với sự biến động nhân sự cấp cao hơn và các sự kiện trọng đại khác.

Nói ít lời thừa. Ngay lúc đó Triệu Nhất Hạo giới thiệu với Chu Kiếm Phi tình hình anh nói chuyện với đoàn khảo sát xong, thì cuộc nói chuyện của họ bước vào giai đoạn thực chất là thao tác thế nào. Về điểm này Triệu Nhất Hạo ban nãy trên xe đã nghĩ ra phương án rồi, anh nói:

"Ngày mai mười giờ mở hội nghị cán bộ lãnh đạo bốn lớn bộ máy, ban nãy trên xe tôi đã bảo thư ký thông báo cho sảnh văn phòng rồi. Trước khi họp tôi trước tiên thông khí cá nhân với Tỉnh trưởng cái đã, đồng chí Tô Tường có ở nhà không?"

Chu Kiếm Phi nói:

"Có, sáng nay chúng tôi vẫn còn gọi điện thoại với nhau, tôi nói với anh ấy chiều nay cậu sẽ về, có lẽ có việc cần bàn, phiền anh ấy và mấy vị phó tỉnh trưởng tạm thời đừng ra ngoài."

Triệu Nhất Hạo gật đầu khen ngợi Chu Kiếm Phi suy nghĩ chu đáo, rồi tiếp tục nói:

"Buổi sáng họp phát thông cáo an dân, sau đó các cậu lên một danh sách đưa cho đoàn khảo sát, nếu họ đồng ý thì thông báo trước cho mọi người biết, đại thể có một bản lịch trình để mọi người nắm vững trong lòng. Bằng không đều đi xuống hết hoặc đều đang ở nhà chờ đợi. Theo quán lệ các cậu phải phái một liên lạc viên ở lại nhà khách, đã định chưa?"

Chu Kiếm Phi đáp:

“Đã định rồi.” Cậu ta còn kể tình hình của phó trưởng phòng tổng hợp đã được định cho Triệu Nhất Hạo nghe.

Triệu Nhất Hạo gật đầu không hỏi thêm nữa.

Triệu Nhất Hạo ngẫm nghĩ lại nói:

“Tôi tính toán thời gian, các cuộc trò chuyện riêng của họ chia thành mấy tổ tiến hành thì cũng mất tầm hai mươi ngày. Tôi tiếp tục chuyến đi Tam Giang, sau đó sẽ đến Tùng Lĩnh một chuyến.”

“Đúng rồi, có việc này cậu nắm bắt một chút, trong thời gian khảo sát, tổ khảo sát nói chung không nên tổ chức tiệc chiêu đãi, nhưng bữa ăn phải làm sao cho người ta ăn ngon một chút. Đến khi kết thúc chúng ta lại liên hoan một bữa, người đi kèm đừng quá nhiều, tôi với tỉnh trưởng cộng thêm cậu, nhiều lắm là cộng thêm thư ký trưởng là cùng. Ngày mai tôi sẽ dặn dò thư ký trưởng, cậu nắm trong lòng là được. Các mặt sinh hoạt khác cũng chú ý một chút, lúc có dạ hội thì sắp xếp họ đi xem, Chủ nhật nếu họ đồng ý cũng có thể sắp xếp đi dạo ở gần đó, thả lỏng thư giãn. Lại còn phải sắp xếp một hai bác sĩ ở phòng y tế Tỉnh ủy định kỳ đến thăm hỏi, đo huyết áp gì đó, tuổi của ba vị lão gia đều đã cao, không thể lơ là.”

Chu Kiếm Phi nghe xong cười nói:

“Anh suy nghĩ thật chu đáo, cứ làm theo vậy đi.” Cậu ta nhìn đồng hồ, nói: “Ôi, đã mười giờ rồi, mau về đi thôi, Điền Dung sẽ lo lắng đấy, muộn thế này rồi mà không về không biết có xảy ra chuyện gì hay là cãi nhau với tổ khảo sát rồi.”

Triệu Nhất Hạo cười nói:

“Không đâu. Thôi cứ thế đi.”

Anh đứng dậy bắt tay tạm biệt Chu Kiếm Phi, Chu Kiếm Phi lại tiễn anh thẳng xuống lầu. Vì cách ký túc xá gần, lúc đến anh đã cho xe về trước, chỉ có cảnh vệ đợi anh ở phòng thường trực.

Lúc Triệu Nhất Hạo về đến nhà, Điền Dung đang ngồi dưới đèn đọc sách chờ đợi. Thấy anh bước vào, cô buông cuốn sách trong tay đứng dậy ân cần hỏi:

“Thế nào rồi?”

Triệu Nhất Hạo nói:

“Không sao!”

Anh đương nhiên biết hàm ý "thế nào rồi" của vợ, thế nên bèn tóm tắt giới thiệu với cô thái độ của tổ khảo sát và lão Trương. Còn về những lời nói khó dò mà lão Lưu đã nói thì anh không kể cho cô nghe, lý do là sợ gây ra những lo lắng không cần thiết.

Điền Dung nghe xong nói:

“Tin nhưng cũng đừng tin hoàn toàn, người nói lời hay ý đẹp nhưng làm chuyện tuyệt tình thì có khối ra, những kẻ làm chính trị đều thích nói dối.”

Triệu Nhất Hạo cười nói:

“Không thể vơ đũa cả nắm chứ nhỉ?”

Điền Dung nói:

“Hầu như là thế!”

Triệu Nhất Hạo nói:

“Cả anh vào trong đó luôn à?”

Điền Dung cười nói:

“Cũng có thể nói thế đi. Nhưng mà, nói dối cũng có nhiều nguyên nhân, ví dụ vì để bảo vệ bản thân mà nói dối thì còn có thể tha thứ.”

Triệu Nhất Hạo cười nói:

“Nói thế chắc tôi thuộc loại thứ hai rồi nhỉ? Vô cùng vinh hạnh! Không ngờ cô giáo Điền Dung của khoa Lịch sử đại học chúng ta lại còn rất có nghiên cứu về chuyện nói dối đấy chứ!”

Điền Dung nói:

“Em chính là nghiên cứu nhiều nhà chính trị trong lịch sử và hiện thực mới phát hiện ra chân lý này. Lấy ví dụ như điều động công việc của một người, rõ ràng là giáng chức người ta, thế mà lại phải bịa ra mấy lý do nói là do công việc cần thiết này, trọng dụng này, những chuyện thế này nhiều lắm. Còn anh thuộc loại nào thì tự đối chiếu lấy đi.”

“Em chẳng phải đã đối chiếu hộ anh rồi sao, không tồn tại chuyện thiên vị cảm tính chứ?”

Điền Dung khẽ giơ nắm đấm phải đấm nhẹ vào ngực chồng, thâm tình thì thầm:

“Nếu anh là kiểu người nói dối hại người đó, cho dù anh là Bí thư Tỉnh ủy, anh xem em sẽ đối xử với anh thế nào!”

Triệu Nhất Hạo cũng thâm tình cười nói:

“Đương nhiên rồi, người hiểu anh không ai bằng Điền Dung!”

Điền Dung chợt nhớ ra một chuyện, nói:

“Đừng nói mấy chuyện này nữa, thời gian muộn lắm rồi, mau đi tắm rồi lên giường đi. Em đi chuẩn bị nước cho anh, anh mau cởi quần áo ra đi,” cô chỉ chỉ đầu giường, “Đồ lót để thay em đã chuẩn bị sẵn cho anh rồi đấy.”

Cô vừa nói vừa đi về phía phòng vệ sinh, đi được hai bước lại quay đầu lại, nói:

“Không cần sợ cái gì cả, cây ngay không sợ chết đứng!”

Giọng điệu mềm mại, tràn ngập sự an ủi, quan tâm.

Triệu Nhất Hạo cười cười, ưỡn ngực một cái:

“Em xem người anh chẳng phải rất thẳng đó sao?”

Điền Dung phì cười:

“Được rồi, cứ thế đi!”

Nói xong quay đầu bước về phía phòng vệ sinh.

Điền Dung học lịch sử ở đại học, học cùng khóa với Triệu Nhất Hạo nhưng khác khoa, lại càng khác niên khóa. Lúc Điền Dung vào trường thì Triệu Nhất Hạo đã là sinh viên năm tư, anh khi đó là Chủ tịch hội học sinh, còn Điền Dung thì được lớp bầu làm đại diện tham gia công tác của hội học sinh, hai người vì thế mà quen biết rồi dần dần nảy sinh tình cảm. Năm Triệu Nhất Hạo tốt nghiệp đúng lúc gặp Cách mạng Văn hóa, bị đưa đến một trại ngựa quân đội cách Bắc Kinh hơn hai trăm cây số để lao động, Điền Dung vẫn thư từ qua lại với anh không đứt đoạn, cho đến tận giai đoạn sau của Cách mạng Văn hóa, Triệu Nhất Hạo được điều về Bắc Kinh sắp xếp công việc và Điền Dung cũng tốt nghiệp đại học, hai người lúc đó mới kết hôn. Sau đó họ lại cùng nhau đến làm việc ở một tỉnh miền Bắc hai năm rồi lại một lần nữa trở về Bắc Kinh. Trong quá trình này, Điền Dung vẫn luôn là cán bộ công tác nhân sự và được đề bạt làm phó trưởng phòng. Sau khi đến tỉnh này, vì Triệu Nhất Hạo là người đứng đầu Tỉnh ủy, chiểu theo quy định về việc tránh quan hệ họ hàng, Điền Dung không thể làm công tác nhân sự nữa. Khi các bộ phận tổ chức lấy ý kiến để sắp xếp đổi ngành cho cô, cô cắn răng nói: "Em chỉ có một nguyện vọng, đến trường đi dạy học." Vì thế mà bước chân vào đại học làm giảng viên, vì tuổi nghề ngắn, cho dù tạo nghệ chuyên môn sâu, phản hồi giảng dạy tốt, cho đến nay vẫn chỉ là chức danh giảng viên, nhưng cô cảm thấy tâm an lý đắc, toàn tâm toàn ý dồn sức vào việc nâng cao chất lượng giảng dạy. Thời gian còn lại chính là chăm sóc chồng, làm tốt "trưởng phòng hậu cần", gỡ bỏ những mối lo âu phía sau cho anh, tạo ra một môi trường gia đình yên bình, hài hòa, xứng đáng là người vợ hiền trợ giúp đắc lực.

Triệu Nhất Hạo tắm xong quay về phòng ngủ, Điền Dung vẫn ngồi dưới đèn suy nghĩ vẩn vơ, thấy chồng về liền nói:

“Em vẫn thấy không yên tâm. Em thấy chúng ta nên chuẩn bị sẵn hai đường đi!”

Triệu Nhất Hạo với vẻ mặt nghiêm túc nói:

“Đúng vậy, ai mà dám làm càn, chúng ta liền đấu với kẻ đó!”

Ai làm càn thì đấu với kẻ đó, đây là hoạt động tâm lý của Triệu Nhất Hạo. Mấy năm nay, mỗi khi đưa ra một biện pháp cải cách mới mẻ nào là lại vấp phải không ít lời dị nghị, anh cảm thấy áp lực rất lớn, anh luôn cho rằng "đợt khảo sát định kỳ" lần này có liên quan đến tình hình đó.

Điền Dung nhìn ra từ vẻ mặt và giọng điệu của chồng rằng câu nói này xuất phát từ tận đáy lòng của Triệu Nhất Hạo. Xem ra anh quả thực đã chuẩn bị sẵn hai phương án, mà phương án còn lại chính là "đấu". Cô không đồng tình lắc đầu:

“Đấu? Anh đấu thế nào được! Ý của em không giống anh đâu?”

“Ồ?” Triệu Nhất Hạo nói: “Ý của em là?”

Điền Dung nói:

“Ý của em là, không được thì về làm lại nghề cũ của anh, đỡ phải từ sáng đến tối mệt chết đi sống lại mà còn phải nơm nớp lo sợ!”

Triệu Nhất Hạo nói:

“Bây giờ nói những điều này còn quá sớm, cứ chờ mà xem. Ngủ thôi, anh buồn ngủ rồi.”

Nói xong anh liền lên giường trước, hơn nữa rất nhanh đã ngáy ngủ say sưa.

Đêm đó không có chuyện gì khác, sáng hôm sau anh đúng giờ triệu tập hội nghị cán bộ lãnh đạo cấp tỉnh, thuật lại rõ ràng sự thật về tin tức tổ khảo sát đến và ý đồ khảo sát, đồng thời sắp xếp cho công việc hiện tại và việc khảo sát làm sao để không ảnh hưởng lẫn nhau. Để mọi người nắm được tình hình trong lòng, Chu Kiếm Phi cũng nói thứ tự trước sau khi nói chuyện với tổ khảo sát tại cuộc họp. Không có ai bày tỏ ý kiến đưa ra vấn đề gì cả, với những chuyện kiểu này mọi người đều đã thấy thành quen, có thắc mắc cũng là chôn giấu trong lòng hoặc từng nhóm hai ba người bàn tán riêng với nhau vài câu thôi, chứ không mang lên mặt bàn đâu.

Hai giờ rưỡi chiều, Triệu Nhất Hạo đến nhà khách Tỉnh ủy, anh xuống xe đi thẳng về phía phòng của lão Trương. Người liên lạc do ban tổ chức phái tới nghênh đón tiến lên nói cho anh biết, cuộc họp được đổi tổ chức ở phòng họp nhỏ. Tổ khảo sát đã bàn bạc vào sáng nay rằng: cuộc nói chuyện của ba người gồm Bí thư Tỉnh ủy Triệu Nhất Hạo, Tỉnh trưởng Tô Tường và Trưởng ban Tổ chức Chu Kiếm Phi sẽ có toàn thể nhân viên tổ khảo sát tham dự, sau đó mới chia thành ba tổ tiến hành riêng. Cứ như thế thì phòng khách căn hộ suite của lão Trương tự nhiên sẽ không chứa nổi nữa.

Triệu Nhất Hạo bước vào phòng họp tầng một của nhà khách, toàn bộ nhân viên của tổ khảo sát đã ngồi vào chỗ chỉ đợi một mình anh đến. Triệu Nhất Hạo liếc mắt nhìn một cái, ngồi ở chính giữa là ba vị lão gia, cục trưởng Tống ngồi cách ba người tầm một hai ghế trống để tỏ sự khác biệt. Những nhân viên còn lại thì lần lượt vây ngồi xung quanh chiếc bàn họp dài, trước mặt mỗi người đều bày sẵn sổ ghi chép, có thể gọi là chuẩn bị sẵn sàng đối phó. Ngay chính diện của ba vị lão gia lại có một chiếc ghế trống, Triệu Nhất Hạo hiểu đó là chỗ ngồi của mình. Anh vô thức nghĩ đến "tam đường hội thẩm", trận thế ấy còn vượt qua chứ không kém hơn đâu nhé! Anh đi đến cạnh chiếc ghế trống đó, vươn tay bắt tay với ba vị lão gia ở ngay chính diện, đang chuẩn bị ngồi xuống thì nghe cục trưởng Tống nói:

“Đồng chí Nhất Hạo chắc vẫn chưa gặp các đồng chí khác trong tổ khảo sát nhỉ, để tôi giới thiệu cho nào.”

Thế là, ông ta bắt đầu từ người bên cạnh Triệu Nhất Hạo, lần lượt giới thiệu từng người một. Vì phép lịch sự, Triệu Nhất Hạo cũng lần lượt bắt tay từng người một, đi một vòng hình bầu dục rồi quay lại chiếc ghế trống đó ngồi xuống, trò chuyện xã giao một lát như tối qua ngủ thế nào, có thích ứng với khí hậu ở đây không v.v., rồi sau đó mới bước vào chủ đề chính. Triệu Nhất Hạo quay mặt về phía ba vị lão gia đối diện hỏi:

“Lão Trương, ngài xem chúng ta nên nói chuyện thế nào đây?”

Lão Trương nhìn cuốn sổ ghi chép đang mở trước mặt, đeo kính lão lên, vừa xem vừa nói:

“Nhất Hạo, cậu xem thế này có được không? Trước tiên ấy mà, xin cậu giới thiệu tình hình cơ bản của tỉnh các cậu cái đã, sau đó ấy mà, có phải nên tập trung bàn về mấy vấn đề thế này không: Thứ nhất, tình hình cải cách mở cửa và phát triển kinh tế của toàn tỉnh; thứ hai, tư duy phát triển kinh tế và chiến lược phát triển cũng như tình hình quán triệt phương châm chính sách của Trung ương của các cậu; thứ ba, tình hình xây dựng Đảng bao gồm chỉnh đốn Đảng đã kết thúc chưa, chỉnh đốn thế nào rồi? Thứ tư, tình hình tập thể lãnh đạo, bao gồm có đoàn kết không, cơ cấu có hợp lý không? Các thành viên có đủ năng lực đảm nhận chức trách không v.v., tất nhiên ấy mà, chủ yếu là bàn về tập thể lãnh đạo của tỉnh, hai cấp địa khu và huyện thì khái quát nói qua một chút là được. Thứ thứ năm ấy mà, hãy bàn xem vẫn còn tồn tại những vấn đề gì, bao gồm của kinh tế, chính trị, phương diện tập thể lãnh đạo và tác phong lãnh đạo v.v.”

Nói đến đây lão Trương dán mắt vào cuốn sổ ghi chép muốn nói lại thôi, ngẩng đầu lên nói:

“Cứ bàn ngần này trước đã, chuyện khác tính sau.”

Ông quay đầu trưng cầu ý kiến của hai lão Lưu, Lý và cục trưởng Tống, sau khi nhận được sự đồng ý thì lại đối mặt với Triệu Nhất Hạo hỏi:

“Cậu thấy thế nào, Nhất Hạo?”

Lúc lão Trương bắt đầu nói đề cương, Triệu Nhất Hạo sớm đã lấy cuốn sổ tay mang theo bên người ra ghi chép lại mấy đề "thi" đó, vừa ghi vừa ngẫm nghĩ: mấy đề thi mà lão Trương đưa ra đều thuộc loại nội dung bắt buộc phải bàn khi tìm hiểu tình hình chung, không có điểm nào đặc biệt cả. Anh thầm thở phào nhẹ nhõm, đáp án của mấy đề thi đều đã nằm sẵn trong ngực, không tốn chút sức lực nào là có thể nộp bài rồi, thế là anh bắt đầu từ tình hình cơ bản, thong thả mở lời nói.

Triệu Nhất Hạo thuộc kiểu người có tài ăn nói, tức là năng lực diễn đạt và tính logic của anh đều rất mạnh, cộng thêm việc quen thuộc với tình hình toàn tỉnh, nói đến là quen tay hay việc, sinh động trực quan mà lại không mất đi tính đáng tin cậy. Năm đề thi anh thao thao bất tuyệt nói suốt hai tiếng đồng hồ, ở giữa còn xen kẽ một số câu hỏi, câu xen ngang, nếu mà nói rườm rà thì ít nhất cần phải gấp đôi thời gian thậm chí cần cả một ngày. Nhìn từ biểu cảm thì các thành viên của tổ khảo sát rất có hứng thú với cách ăn nói của Bí thư Tỉnh ủy, để lại cho họ ấn tượng tốt đẹp ban đầu. Lão Trương chủ trì cuộc họp cũng không kìm được mà liên liền miệng nói hai tiếng "rất tốt".

Những vấn đề cần trả lời đều đã trả lời xong, nhưng "kỳ thi" vẫn chưa kết thúc, lão Trương với một vẻ hờ hững, tạo cho người ta ấn tượng là hỏi tiện miệng thôi, hỏi rằng:

“Đồng chí Nhất Hạo, cậu có thể giới thiệu cho chúng tôi biết về tình hình các cậu giữ vững sự đồng thuận với Trung ương được không?”

Triệu Nhất Hạo bỗng nhớ tới biểu cảm muốn nói lại thôi và câu nói "cứ bàn ngần này trước đã" khi lão Trương vừa đưa ra xong năm câu hỏi, hóa ra là thế! Ý đồ thực sự vẫn nằm ở đây cơ mà! Nhưng anh không hề hoảng hốt, sau khi suy nghĩ một chút thì liền thong thả điềm tĩnh trả lời:

“Chúng tôi về mặt chính trị và hành động đều duy trì sự đồng thuận với Trung ương, những tài liệu mà ngày trước đồng chí Kiếm Phi đại diện cho Tỉnh ủy đưa tới và những bài phát biểu chính của các đồng chí phụ trách Tỉnh ủy trong mấy năm gần đây đều có thể làm chứng. Tất nhiên, tổ khảo sát còn muốn tìm rất nhiều đồng chí để nói chuyện, cũng có thể lắng nghe ý kiến của họ.”

Lúc này lão Lưu ngồi cạnh lão Trương đột nhiên chen vào, hỏi:

“Về chính sách kinh tế cũng giữ sự đồng thuận với Trung ương chứ?”

Trên mặt ông ta treo nụ cười, ánh mắt rất vi tế tạo cho người ta ấn tượng của một kẻ thẩm vấn.

Trong lòng Triệu Nhất Hạo chấn động ngầm, hóa ra là thế, điều phải đến cuối cùng cũng đã đến. Anh lập tức lại nghĩ đến những lời đồn thổi gần đây, điều này dường như đã thành tâm bệnh của anh, chạm vào là bùng nổ, tâm trạng mâu thuẫn, vừa nơm nớp lo sợ, lại vừa cảm thấy đường đường chính chính. Anh dường như đã nắm chắc phần thắng từ lâu, vẫn duy trì một vẻ mặt thong thả điềm tĩnh để trả lời: “Tối ngày hôm qua đã gửi cho tổ khảo sát các tài liệu và bài phát biểu chính mà Tỉnh ủy ban hành trong mấy năm nay rồi, lời nói và việc làm của chúng tôi đều phản ánh ở trên đó, nếu tổ khảo sát phát hiện ra có điểm nào không giữ sự đồng thuận với Trung ương, tôi chịu trách nhiệm trả lời.”

Nói đến đây phòng họp khơi mفi ra một tràng cười nhỏ.

Lão Lưu còn muốn hỏi gì nữa, nhưng đã bị lão Trương cướp lời trước, ông ta cười nói:

“Chúng ta tùy ý trò chuyện thôi, cứ dừng lại ở đây đi.”

Triệu Nhất Hạo trong lòng không cam lòng, vốn dĩ vẫn còn rất nhiều lời muốn nói, thấy lão Trương đã nói đến mức này rồi thì đành phải dừng lại. Thế nên anh hỏi:

“Các vị xem, lão Trương và các đồng chí khác còn vấn đề gì muốn hỏi nữa không?”

Lão Trương nhìn trái nhìn phải, hỏi:

“Còn ai có vấn đề gì nữa không nào?”

Trong phòng họp một mảnh trầm mặc, không có ai đưa ra vấn đề gì cả, lão Trương quay đầu hỏi lão Lưu: “Vừa rồi hình như cậu muốn nói gì cơ mà?”

Lão Lưu nói:

“Thôi đi, để sau hãy nói.”

Lão Trương thế là nói mấy câu kết luận: “Hôm nay đã nghe báo cáo chi tiết của bí thư Triệu, rất tốt, đây coi như là một sự khởi đầu đi, sau này có nhu cầu chúng ta lại tìm bí thư Triệu, hôm nay cứ bàn đến đây thôi, buổi tối mọi người xem tài liệu, ngày mai buổi sáng nghe báo cáo của tỉnh trưởng.”

Thời gian đã là hơn năm giờ chiều, lão Trương giữ Triệu Nhất Hạo lại nhà khách ăn cơm tối. Triệu Nhất Hạo nói anh còn có một số việc phải về bố trí, bữa cơm thì thôi không ăn nữa.

Ra khỏi nhà khách lên xe ô tô, tài xế hỏi: “Về nhà ạ?” Triệu Nhất Hạo nói: “Không, chính quyền tỉnh.”

Đến chính quyền tỉnh, Tô Tường đã thu dọn tài liệu xách cặp da chuẩn bị lên đường rồi. Thấy Triệu Nhất Hạo đột ngột đến thăm đành phải ngồi xuống. Triệu Nhất Hạo tóm tắt sơ lược lịch trình của tổ khảo sát và buổi báo cáo chiều nay của anh. Anh nói rất đơn giản, chỉ là để Tô Tường biết những vấn đề nào anh đã báo cáo rồi, báo cáo thế nào, để Tô Tường nắm được tình hình trong lòng. Tô Tường bình thường đối với chuyện gì cũng có vẻ hơi phất phơ cho qua chuyện, nhưng đối với những chuyện như nói chuyện với tổ khảo sát của Trung ương thì lại rất nghiêm túc. Sau khi nghe xong giới thiệu của Triệu Nhất Hạo, anh ta hỏi như đang thăm dò cơ mật:

“Dựa theo quan sát của anh, lúc đi nói chuyện thì cần chú ý những vấn đề gì, phương diện vấn đề nào là thứ họ có hứng thú nhất?”

Triệu Nhất Hạo cười nói:

“Có lẽ, điểm nóng là việc giữ sự đồng thuận với Trung ương trong cải cách mở cửa chăng, cậu chuẩn bị trước một chút tư tưởng là được, chúng ta làm thế nào thì nói thế đó, không che giấu cũng không bịa đặt.”

Tô Tường khó hiểu hỏi:

“Sao cơ? Cho rằng chúng ta có vấn đề ở phương diện này á?”

Triệu Nhất Hạo liên tục lắc đầu:

“Người ta có nói thế đâu nào, chẳng qua chỉ hỏi một chút xem Tỉnh ủy làm thế nào ở những vấn đề này, đặc biệt là về chính sách kinh tế.”

Anh vốn dĩ muốn nói đương nhiên là phải khảo sát chúng ta những viên quan trấn thủ một phương này, đi theo con đường nào? Anh vẫn luôn cho rằng đây là mục đích thực sự của tổ khảo sát, lời chen vào chiều nay của lão Lưu càng xác nhận thêm điểm này, nhưng anh lại không đem suy nghĩ của mình nói hết ra với Tô Tường, không phải là không tín nhiệm Tô Tường, mà là cảm thấy làm thế không hay. Tổ khảo sát vốn dĩ có nói thế đâu, sao có thể áp đặt suy nghĩ tưởng tượng của mình lên người tổ khảo sát được chứ. Dựa theo quan sát của anh thì Chu Kiếm Phi cũng nhìn nhận như thế, chỉ là ngầm hiểu với nhau mà thôi.

Đây có lẽ là đặc điểm xử lý các vấn đề trọng đại trong đời sống chính trị của tầng lớp trên chăng, ngầm hiểu với nhau, kín đáo không bộc lộ, rõ ràng chỉ che một lớp giấy, một lớp giấy trong suốt tỏ tường thế mà chẳng ai chịu chủ động vạch trần nó ra cả.

Tính cách của tỉnh trưởng Tô Tường có chút khác biệt, còn mang theo hương vị cơ sở khá nồng đậm, thích đi thẳng vào vấn đề. Sự kín đáo không bộc lộ của Triệu Nhất Hạo vừa nãy anh ta đã lĩnh hội được rồi, chiểu theo tính cách của anh ta liền đáp lại bằng sự bộc lộ chứ không kín đáo. Anh ta thản nhiên cười:

“Tôi đã nói từ lâu rồi, đám người chúng ta là bát lộ thổ phỉ, phía trên bảo thế nào, chúng ta làm thế nào, đây chính là bản lĩnh của tôi.”

Anh ta chợt nhận ra bí thư không giống với mình, bèn lại cười nói:

“Đương nhiên rồi cậu là người từ Bắc Kinh đến, người từ Bắc Kinh đến thì thế nào chứ? Trình độ của đám người chúng ta chính là ai cầm quyền người đó đúng, nhiệm vụ của chúng ta chính là bám sát, không bám sát thì không được. Đây không chỉ là trình độ mà còn là thể chế, là nguyên tắc tổ chức mà. Mấy năm nay chúng ta đều hành động theo chính sách lớn của Trung ương mà, giỏi lắm thì là phương hướng lớn không đổi có sáng tạo nhỏ mà thôi, làm sao mà nói là không giữ sự đồng thuận với Trung ương được chứ?”

Triệu Nhất Hạo hiểu tâm trạng của tỉnh trưởng, nhưng anh không thể hùa theo đó mà nói nhảm một trận được, anh cũng rất rõ Tô Tường, những lời này anh ta chỉ nói với anh thế thôi, chứ Tô Tường tuyệt đối sẽ không mang ra ngoài đâu. Anh cười nói:

“Ông anh cậu đừng có nói nhảm nữa, cái gì mà bát lộ thổ phỉ với dã chiến quân chứ? Người ta hỏi cậu cái gì thì cậu bàn cái nấy, mấy danh từ khái niệm không liên quan kiểu này tuyệt đối đừng mang ra ngoài đấy nhé.”

Tô Tường cười nói:

“Hì hì, tôi có phải đồ ngốc đâu, cứ yên tâm đi.”

Triệu Nhất Hạo nói:

“Không tồn tại vấn đề yên tâm hay không, một là đến thông báo tình hình với cậu một chút, hai là nói cho cậu biết ngày mai tôi lại phải đi Tam Giang, việc ở nhà cho dù thuộc về phía Tỉnh ủy hay là bên chính quyền tỉnh của cậu thì đều xin phó thác cả vào cậu đấy. Cần phải triệu tập cuộc họp gì để nghiên cứu thì cậu cứ mở đi đừng đợi tôi về. Bên tổ khảo sát thì ban tổ chức đã bố trí người liên lạc rồi, Kiếm Phi nắm tổng quát, có việc cứ tìm cậu ta.”

Tô Tường nghe xong có vẻ không đồng tình nói:

“Cậu còn phải đi Tam Giang á?”

Triệu Nhất Hạo gật đầu nói:

“Chuyện bên đó vẫn chưa xong mà, sự việc vẫn còn rất phức tạp cơ.”

Anh giới thiệu tình hình Tam Giang xong, Tô Tường nghe xong vẫn kiên trì chủ trương của mình, nói:

“Tôi đề nghị quãng thời gian này tạm thời cậu đừng xuống dưới đó. Chuyện Tam Giang bảo Kiếm Phi chạy một chuyến cũng được.”

Triệu Nhất Hạo nói: “Kiếm Phi cũng không thể rời đi được, tôi thấy thế này đi, bảo tổ khảo sát quay về báo cáo trước đã rồi tính.” Tô Tường nghe xong rất vui mừng, nói:

“Thế này rất tốt, có chuyện gì thì dễ thương lượng.”

Triệu Nhất Hạo ra khỏi chính quyền tỉnh về đến nhà, Điền Dung đã tan làm về rồi và đang đợi anh ăn cơm tối. Anh vừa bước vào cửa thì cô đã không kìm được mà nghênh đón lên vừa cởi áo khoác giúp anh vừa hỏi:

“Thế nào rồi thế?”

Triệu Nhất Hạo cười nói:

“Không có chuyện gì cả, không có chuyện gì cả.”

Anh liền nói hai câu không có chuyện gì cả để làm yên lòng cô, Điền Dung lại vòng hai tay ôm lấy hai búp tay của anh rồi tựa đầu lên vai anh, mang theo chút làm nũng trách móc nói:

“Không có chuyện gì cả, không có chuyện gì cả, anh chỉ biết nói không có chuyện gì cả thôi, thế sao mà về muộn thế hả? Anh đang gạt em!”

Vẻ mặt đó chỉ có trong phòng khuê mới có thể nhìn thấy được, giảng viên khoa Lịch sử đại học đấy nhé! Đương nhiên, cô đồng thời lại là phụ nữ, một người phụ nữ tình cảm phong phú suýt soát tuổi bốn mươi.

Triệu Nhất Hạo bị cảm động rồi, anh dứt khoát quay người lại ôm trọn cô vào lòng, hôn nhẹ một cái, dịu dàng nhỏ nhẹ nói với cô:

“Không sao thì đúng là không sao chứ anh lừa em làm gì!”

Thế là anh tóm tắt kể cho cô nghe việc về muộn là vì đã đến chính quyền tỉnh. Còn về nội dung nói chuyện với tổ khảo sát, đặc biệt là những vấn đề tương đối nhạy cảm kia, thì anh không nói cho cô biết. Đây là một hành động vô thức, nhưng cũng có thể nói là hành động có ý thức, chuyện công việc nói chung không mang về nhà để bàn, điều này đã trở thành thói quen của anh rồi.

Cô hiểu chuyện không hỏi thêm nữa, đặc biệt là không đi đào sâu những chi tiết đó nữa, có hỏi thì anh cũng sẽ không nói đâu. Nhưng cô quả thật có chút không yên tâm, nói:

“Họ không có mục đích gì mà đến đây làm gì? Du lịch chắc!”

Anh vẫn dịu dàng nhỏ nhẹ:

“Đừng có nghĩ đến nó nữa, mặc kệ họ đến làm gì chứ. Đi ăn cơm đi, anh đói bụng rồi.”

Cô hết cách, đành phải nói:

“Được rồi, đi ăn cơm thôi, em đã chuẩn bị đồ ăn ngon cho anh rồi đấy, còn chuẩn bị cả rượu nữa, uống hai ly đi.”

Triệu Nhất Hạo lại một lần nữa bị cảm động, cười nói:

“Lại còn chuẩn bị cả rượu cơ à? Để giải vía cho anh phỏng!”

Anh bình thường là không uống rượu.

Điền Dung nói:

“Mặc kệ anh, giải vía gì chứ, là nghĩ đến chuyện anh vất vả mấy ngày nay rồi, tỉnh thành Tam Giang, Tam Giang tỉnh thành chạy không ngừng nghỉ, về đến nhà là chưa từng được nghỉ ngơi lần nào, uống để giải mệt đi.”

Triệu Nhất Hạo thâm tình đậm đà cười nói:

“Được, đa tạ phu nhân, tiểu sinh xin lĩnh ý!”

Hai người thân mật nép sát vào nhau đi về phía phòng ăn nhỏ.

Cô vừa đi vừa nói:

“Đừng có bị mấy câu nói an ủi của lão Trương kia mê hoặc đấy, người hai mặt nhiều lắm đấy, bây giờ anh đi thì thích hợp chắc? Lòng hại người thì không nên có, lòng phòng người thì không thể không có đâu nhé!”

Triệu Nhất Hạo nói:

“Nếu như có chuyện thì có phòng cũng vô phương phòng bị, anh vẫn câu nói đó, cây ngay không sợ chết đứng. Có điều này rồi thì không có gì phải sợ hãi cả.”

Điền Dung không đồng tình, nói:

“Vẫn nên nghĩ phức tạp lên một chút thì hơn, lật lại lịch sử Trung Quốc, những vụ án oan sai còn ít chắc?”

Triệu Nhất Hạo cười nói:

“Em kéo xa quá rồi đấy! Đó là lịch sử, bây giờ là cái thời đại gì rồi hả?”

Điền Dung không đồng tình với cách nói của chồng:

“Lịch sử thì sao chứ, lịch sử và hiện thực được nối liền bằng một sợi dây, cái này gọi là truyền thống. Ý thức xã hội, đạo đức luân lý, quan niệm đúng sai, thủ thuật mưu kế chính trị, tích cực hay tiêu cực đều được truyền đời này qua đời khác. Sự việc lịch sử lặp lại còn ít chắc? Đừng quên việc phê phán ‘tên tư bản chủ nghĩa đi theo con đường lớn nhất trong đảng’ mãi cho đến ngày hôm qua mới xảy ra đấy thôi!”

Triệu Nhất Hạo thừa biết vợ là vì quan tâm đến mình, nhưng cũng quá lố rồi, sao có thể đem hiện tại ra so sánh ngang hàng với trước "Cách mạng Văn hóa" chứ? Thế nên anh nói:

“Em kéo đi đâu thế này chứ, đừng quên bây giờ đã là thập niên tám mươi rồi.”

Điền Dung không chịu lùi bước, nói:

“Thập niên tám mươi thì thế nào, người một lòng một dạ muốn quay về trước thời kỳ ‘Cách mạng Văn hóa’ có khối ra. Bọn họ nghĩ thế thì đương nhiên cũng sẽ làm thế thôi.”

“Sao lại có thể nói thế được chứ……”

Triệu Nhất Hạo vừa mới nói được nửa câu như thế, chiếc "máy màu đỏ" liền reo vang, Điền Dung vươn tay cầm lấy ống nghe:

“Alo, anh ở đâu thế? Ồ, chào Trưởng ban Chu, vẫn ở đây ạ, vừa mới về, xin hãy đợi một lát.”

Cô đưa ống nghe cho chồng:

“Trưởng ban Chu tìm anh kìa.”

Triệu Nhất Hạo tiếp lấy điện thoại:

“Alo, Kiếm Phi đấy à? Tôi vừa mới từ chỗ đồng chí Tô Tường về ăn cơm tối xong, còn đang định gọi cho cậu một cú điện thoại đây.”

Chu Kiếm Phi nói:

“Lúc nãy tôi nhận được điện thoại của Ngô Trạch Khang, bên Tam Giang xuất hiện một số tình hình, cậu ấy đề nghị về để báo cáo. Tôi bảo, ngày mai các cậu phải đi rồi mà.”

Triệu Nhất Hạo nhíu mày, nói:

“Đồng chí Tô Tường không đồng ý tôi đi ngay, thế này đi, cậu gọi một cú điện thoại, bảo Ngô Trạch Khang và tổ khảo sát về báo cáo trước đã rồi tính.”

Đầu dây bên kia nói “Được, thế này thì tốt!” rồi cúp điện thoại.

Triệu Nhất Hạo cũng cúp điện thoại, đành chịu buông hai tay bất lực hướng về phía vợ:

“Xem đi, lấy đâu ra thời gian mà nghĩ đến mấy chuyện thừa thãi đó chứ, chúng ta không so được với Trung ương, chính vụ và đảng vụ ở đây phần lớn chính là những công việc vụn vặt nối tiếp nhau. Chúng ta suốt ngày bò lết trong đống công việc vụn vặt, vừa không có thời gian để nắm bắt thông tin toàn quốc hay thậm chí là thế giới, lại càng không có thời gian để dựa vào những thông tin có được mà đưa ra chút phân tích phán đoán. Phán đoán xong thì có ích gì chứ? Đúng là những kẻ chủ nghĩa vụn vặt tầm thường vô tích sự mà! Thế này cũng tốt, bớt đi được không ít rắc rối, đằng nào thì những thứ chúng ta thi hành đều là của cấp trên cả.”

Điền Dung không hó hé gì, cô đang ngẫm nghĩ hàm ý trong đoạn nói này của chồng. Cô láng thoáng cảm thấy trong lời nói còn có ẩn ý, nhất thời không tài nào dò ra được, cũng khó lòng đối đáp hay thậm chí là nói vài câu an ủi.