Bạn tôi, Thiệu Văn Ninh, đã không dưới một lần kể cho tôi nghe về quá khứ của anh ấy, đồng thời hy vọng tôi sẽ viết nó thành văn. Nhưng chẳng hiểu sao tôi cứ mãi không thể nuôi dưỡng đủ cảm xúc: Năm 1950, nghĩ lại mới thấy thật xa xôi biết bao. Thiệu Văn Ninh nói: Chẳng xa xôi chút nào cả, những con người của thời đại ấy bây giờ vẫn còn sống, hơn nữa đều vẫn ở cao nguyên phía Tây. Tôi bảo vậy sao? Đột nhiên tôi nhận ra, cảm xúc từ từ ùa về, đang ùa về——Năm 1950, hơn hai mươi học sinh chúng tôi của trường Trung học Côn Lôn tốt nghiệp sớm, được tuyển chọn vào làm việc tại các ban ngành khác nhau của chính quyền mới thành phố Hắc Quốc. Tôi được phân công về Cục Lâm nghiệp. Ôn Tự Quang, ủy viên ủy ban công tác thành phố Hắc Quốc lúc bấy giờ, kiêm nhiệm chức cục trưởng Cục Lâm nghiệp vừa mới thành lập.

Cùng đến Cục Lâm nghiệp trước sau với tôi còn có ba cựu quân nhân, hai nhân viên của chính quyền cũ và một giáo viên trẻ của trường lâm nghiệp cũ.

Ngày hôm nay, Cục trưởng Ôn Tự Quang triệu tập một cuộc họp tại văn phòng của ông, nói về yêu cầu của cấp trên đối với Cục Lâm nghiệp chúng ta, sau đó liền phân công công việc. Mã Võ quản lý cây cối, Chu Hữu Điền quản lý cỏ, Lưu Triển Hồng quản lý hoa. Cục trưởng Ôn Tự Quang cho rằng cây, cỏ, hoa là những thứ chính, nên để ba cựu quân nhân quản lý. Thứ yếu là các sinh vật sống trong rừng, do hai nhân viên cũ chia nhau phụ trách, Đông Phương Đạm quản lý những con chạy dưới đất, Triệu Bá Xưởng quản lý những con bay trên trời, tôi làm văn thư. Giáo viên trẻ Châu Kính Phúc của trường lâm nghiệp cũ còn sót lại chẳng có gì để quản, Cục trưởng Ôn suy nghĩ nửa ngày rồi nói: "Cậu cứ quản lý đám côn trùng đi, kiến này, bọ hung này, nhện này, trong rừng rậm nhiều lắm."

Châu Kính Phúc nhíu mày nói: "Quản thế nào ạ?"

Cục trưởng Ôn nói: "Trước tiên đếm số lượng, thống kê lại."

Châu Kính Phúc nói: "Đếm nổi không?"

Cục trưởng Ôn nói: "Không đếm nổi cũng phải đếm, chính quyền cho cậu cơm ăn chẳng lẽ cậu chẳng làm việc gì cả? Cậu cứ một hai ba bốn năm sáu bảy tám mà đếm xuống, đến ngày nào cậu không đếm nổi nữa, báo cáo một con số là được."

Đông Phương Đạm nói: "Thứ tôi quản là những con chạy dưới đất, chạy dưới đất có hổ với báo, đếm thế nào đây? Tôi còn chẳng biết hang hổ nằm ở đâu."

Cục trưởng Ôn nói: "Cậu đúng là một con lừa đần, cái đầu cứng nhắc thế, ai bảo cậu đến hang hổ hả, muốn giữ tính mạng không? Cậu đi trinh sát chứ, hỏi bà con nông dân ở đây có hổ không, bà con bảo có, thì tính là một."

Đông Phương Đạm cười mỉm nói: "Hổ trong rừng sâu núi thẳm bà con còn chưa thấy bao giờ, đi hỏi ai cơ chứ?"

Cục trưởng Ôn nói: "Vậy thì đỡ tốn công sức đó, kẻ địch không xuất hiện thì cậu không thể tiêu hao hắn, đạn dược đâu phải con mèo, không thể ngửi mùi mà chui vào hang được chứ?"

Đông Phương Đạm nói: "Anh bảo chúng tôi đếm rõ hổ là để tiêu diệt hổ đúng không? Thế thì còn phải phát súng, tôi thành quân nhân mất rồi."

Cục trưởng Ôn nói: "Cậu đây là nằm mộng vợ hiền, chính là hổ ăn thịt cậu, cũng không thể phát súng cho cậu đâu, lợn không quên ủn ỉn mèo không quên tanh chó không quên trung thành, cậu quay đầu súng đánh chúng ta thì phải làm sao?"

Lưu Triển Hồng nói: "Thế thì phải phát súng cho chúng tôi trước, hắn đánh hổ chúng tôi đánh hắn, vỏ quýt dày có móng tay nhọn."

Chu Hữu Điền cười lạnh một tiếng nói: "Thu súng rồi mà còn muốn cầm súng, mẹ kiếp tàn dư Quốc Dân đảng định phản công tính sổ ngược lại chắc."

Sắc mặt Đông Phương Đạm tái mét đi, lớn tiếng nói: "Tôi không phải tàn dư Quốc Dân đảng, cũng chưa từng cầm súng, chẳng qua chỉ là kiếm một bát cơm trong chính quyền cũ mà thôi, những người như thế này nhiều lắm, chúng sinh đông đúc cả một đám lớn, các anh chẳng lẽ đều đẩy hết về phía Quốc Dân đảng à?"

Cục trưởng Ôn đập bàn một cái nói: "Cái gì mà các anh với chúng tôi, cho cậu làm lại cuộc đời cho cậu công việc chính là ân tình lớn vô bờ bến, ranh giới Sở Hán mà cậu lại phân rẽ rõ ràng thế, có phải đang mang tâm sự bất mãn không?"

Mã Võ nói: "Cục trưởng Ôn nói rất đúng, Đông Phương Đạm không thể quản hổ, quản hổ thì phải tiêu diệt hổ, thì phải cầm súng, cầm súng rồi thì còn ra thể thống gì nữa? Tôi đề xuất tôi và cậu ta đổi chỗ cho nhau, quản cây thì không cần trang bị vũ khí, cứ dùng cưa mà cưa là được."

Cục trưởng Ôn trầm ngâm: "Cũng được, con chạy dưới đất giao cho cậu vậy. Con bay trên trời cũng phải dùng súng dùng pháo, Chu Hữu Điền và Triệu Bá Xưởng dứt khoát đổi chỗ cho nhau đi. Quản cây quản cỏ là nhiệm vụ chính của chúng ta, cho các anh một cơ hội làm việc cho tốt, Đảng Cộng sản rất coi trọng biểu hiện."

Triệu Bá Xưởng liên tục gật đầu. Đông Phương Đạm căng mặt không nói gì.

Cục trưởng Ôn lại nói: "Công việc của chúng ta bắt đầu từ việc đếm số, trước tiên phải đếm cho rõ, xem chúng ta rốt cuộc có bao nhiêu vốn liếng."

Tan họp.

Cục trưởng Ôn giữ tôi lại và nói: "Cậu thấy đấy, những người này cứ vương vấn mãi súng ống, hễ có cơ hội là muốn thể hiện. Giao cho cậu một nhiệm vụ, giám thị Đông Phương Đạm, Triệu Bá Xưởng, Châu Kính Phúc ba người bọn họ, cậu vừa mới từ trường ra, bọn họ sẽ không đề phòng."

Tôi lập tức vô cùng căng thẳng, nói: "T-tôi không biết giám thị."

Cục trưởng Ôn nói: "Việc này dễ thôi, sau lưng họ nói gì làm gì, cậu ghi lại rồi báo cáo cho tôi." Thấy tôi ngẩn ra, ông ấy lại nói: "Cậu phải chủ động tiếp cận họ, để họ tin tưởng cậu."

Tôi gật đầu nói: "Em có phải kết bạn với họ trước không ạ?"

Cục trưởng Ôn nói: "Đúng thế đúng thế, nhưng không phải bạn bè thực sự, không thể nói nghĩa khí với họ."

Tôi nói: "Cái này em biết."

Từ nhà chúng tôi đến Cục Lâm nghiệp, phải đi qua mấy con phố liền. Để chủ động tiếp cận, tôi nói với Đông Phương Đạm:

"Cây trên ba con phố tôi đã đếm giúp anh rồi, tổng cộng sáu mươi cây, anh đếm lại một lượt xem có giống với tôi đếm không."

Đông Phương Đạm nói: "Vậy cứ lấy số cậu đếm làm chuẩn, chúng ta đừng lặp lại lao động nữa, ba con phố là sáu mươi cây, ba mươi con phố là sáu trăm cây, thành phố Hắc Quốc có bao nhiêu con phố, nhân lên là biết ngay thôi. Trọng tâm công việc sắp tới là ngoài thành, là rừng rậm."

Tôi nói: "Nơi nào có rừng rậm làm sao anh biết được?"

Đông Phương Đạm nói: "Tổng điều tra chứ, phải lội suối trèo non đi khắp nơi, tra cho rõ chỗ nào có cây chỗ nào có rừng, thu thập mẫu vật, tìm hiểu xem đều là cây gì, có bao nhiêu chủng loại, rồi phân loại đăng ký, in thành sách, sau này mọi người tra cứu cho tiện. Có người cả đời đều đi tìm thực vật, phát hiện ra nhiều loài sinh vật, liền trở thành nhà khoa học lớn."

Tôi nói: "Sao anh biết nhiều thế?"

Anh ấy bảo: "Cái này đáng gì, Triệu Bá Xưởng biết còn nhiều hơn cơ, ở chỗ chúng ta, anh ta tính là một bậc uy quyền."

Tôi nói: "Triệu Bá Xưởng sao lại là uy quyền, Cục trưởng Ôn mới là uy quyền chứ."

Đông Phương Đạm cười lạnh một tiếng nói: "Anh ta còn chẳng bằng cậu, cậu vẫn là học sinh trung học cơ mà, còn anh ta ư? Hừ."

Đông Phương Đạm nói xong liền rời khỏi tôi. Tôi vô cùng thất vọng, cảm thấy nếu anh ta còn nói tiếp rất có thể sẽ chống lại chính quyền mất.

Tôi lại đi tìm Triệu Bá Xưởng.

Tôi nói: "Nghe Đông Phương Đạm nói anh là bậc uy quyền, sau này em sẽ học hỏi từ anh."

Triệu Bá Xưởng cười cười, nói một tiếng được.

Tôi nói: "Anh dạy em đi, dạy ngay bây giờ đi."

Triệu Bá Xưởng nói: "Để sau đi, cậu nhìn xem tôi làm thế nào, dần dần sẽ học được thôi."

Xong xuôi tôi đi tìm Châu Kính Phúc, cũng nhắc đến chuyện học hỏi anh ấy.

Châu Kính Phúc cười nhạt với tôi rồi nói: "Cậu học gì ở tôi? Tôi với cậu xêm xêm nhau thôi." Sau đó liền mặc kệ tôi luôn.

Châu Kính Phúc không thích nói chuyện, lại thích hát, giọng nam trầm ấm áp, u sầu đến mức khiến người ta không biết chết đi hay sống tiếp tốt hơn.

Sương mù trắng xóa từng đợt dâng lên,

Làm mờ đôi mắt tôi và cả đại địa mịt mờ,

Có một khúc ca ai oán vang vọng trong lòng,

Tôi muốn hát lại thôi giấu đi nỗi đau đớn ẩn giấu.

Hễ nghe anh ấy hát bài này là sống mũi tôi cay xè, lại cảm thấy có một thứ gì đó đang trôi nổi rồi chìm xuống trong lồng ngực, thế là quên mất mình vẫn còn nhiệm vụ giám thị anh ấy, ngẩn ngơ chìm đắm trong một cảnh giới bi thương mà khoáng đạt, mãi không thể thoát ra được.

Có lẽ là sự lay động từ tiếng hát chăng, mặc dù tôi căm hận sự lạnh nhạt của Châu Kính Phúc, nhưng chưa từng báo cáo lời nói hành động của Châu Kính Phúc với Cục trưởng Ôn bao giờ. Cho nên mỗi lần đợi tôi báo cáo tình hình của Đông Phương Đạm và Triệu Bá Xưởng xong, Cục trưởng Ôn thế nào cũng hỏi:

"Châu Kính Phúc đã làm gì?"

Tôi nói: "Ra phố đếm côn trùng ạ."

Cục trưởng Ôn hỏi: "Cậu ta không nói gì à?"

Tôi nói: "Cậu ta không nói, chỉ hát thôi."

Có một lần Cục trưởng Ôn nói: "Cậu ta hát bài gì cậu học lại cho tôi nghe xem nào."

Thế là tôi học hát theo.

Cục trưởng Ôn nhíu mày lắng nghe, hồi lâu rồi bảo: "Trong Quốc Dân đảng không có bài hát kiểu này, trong Đảng Cộng sản cũng chẳng có."

Tôi nói: "Vậy cứ mặc kệ anh ta hát đi, chúng ta không quản nữa."

Cục trưởng Ôn nói: "Cậu ta đã hát đến mức 'giấu đi' rồi, sao lại có thể không quản? Cậu có biết cậu ta muốn giấu cái gì không? Cậu ta muốn giấu đi sự bất mãn đấy. Xã hội mới rồi, cậu ta bất mãn cái gì chứ cậu có biết không? Cậu mau chóng giám thị cậu ta cho tôi thật tốt vào, con người cậu ta gớm lắm đấy."

Nhưng tôi mãi vẫn không phát hiện ra cậu ta có điều gì gớm giuếc cả. Tôi thậm chí còn bám theo Châu Kính Phúc hai lần sau giờ tan làm, lần nào cũng thấy cậu ta chẳng đi đâu cả, cứ thế đi thẳng về nhà.

Hoa cỏ cây cối cùng chim muông thú dữ kiến nhện trong thành phố rất nhanh đã đếm xong. Cũng chẳng biết bọn họ đếm bằng cách nào, đằng nào thì mỗi người bọn họ cũng báo cáo một loạt con số. Cục trưởng Ôn bảo tôi lập bảng đăng ký toàn bộ những con số đó lại. Vừa đăng ký tôi vừa hỏi bọn họ:

"Mã Võ, bảy con sói là thế nào vậy? Em lớn lên ở thành phố Hắc Quốc, từ trước tới nay chưa từng nghe nói thành phố Hắc Quốc có sói."

Mã Võ nói: "Có chứ, tôi thấy rồi mà."

Tôi bảo: "Anh nhìn thấy chắc chắn là chó."

Mã Võ quát lên: "Cậu tưởng tôi đến chó mà cũng không nhận ra chắc? Chó có cả một tiểu doanh đấy, toàn là loại chó có thể cắn chết người."

Tôi nói: "Chó cắn chết người em cũng chưa thấy bao giờ."

Mã Võ nói: "Là tôi quản hay cậu quản? Cậu cứ đăng ký vào là được."

Tôi vừa đăng ký, lại vừa hỏi Chu Hữu Điền: "Chim sẻ mười vạn, quạ đen mười vạn, bồ câu hoang mười vạn, diều hâu mười vạn, sao cái nào cũng là mười vạn thế?"

Chu Hữu Điền đắc ý cười một tiếng rồi nói: "Chứng tỏ tôi quản nhiều chứ sao, tôi là tư lệnh, người khác đều là trung đoàn trưởng tiểu đoàn trưởng."

Tôi đành phải viết tất cả là mười vạn. Lại hỏi Lưu Triển Hồng: "Chị cứ bảo hoa đỏ chín nghìn bông, hoa xanh năm nghìn bông, hoa tím sáu nghìn bông, hoa trắng năm nghìn bông, rốt cuộc là hoa gì vậy?"

Lưu Triển Hồng nói: "Tôi biết đâu được, tôi hỏi Cục trưởng Ôn rồi, Cục trưởng Ôn cũng chẳng biết."

Tôi nói: "Thế chị đi hỏi người dân xem ạ, người dân chắc chắn biết."

Lưu Triển Hồng nói: "Tôi hỏi rồi, tên kỳ lạ quá tôi không viết được."

Tôi hỏi Châu Kính Phúc: "Sao nhện anh quản chỉ có hai mươi con? Bọ hung chỉ có sáu con?"

Châu Kính Phúc đáp: "Tôi chỉ thấy có chừng đó thôi."

Tôi lại nói: "Kiến sáu trăm năm mươi triệu con, có phải anh bới ổ kiến ra đếm không đấy?"

Châu Kính Phúc bảo: "Đúng vậy."

Tôi nói: "Một ổ kiến bò lộn xộn linh tinh thế, đếm cho rõ được á?"

Châu Kính Phúc nói: "Dẫm chết rồi đếm."

Vừa ghi chép tôi vừa nói: "Được, cách này hay đấy."

Chu Hữu Điền hét lên: "Dẫm chết hết cả rồi, chẳng phải không còn nữa sao? Cậu thành tư lệnh đầu trọc rồi còn gì."

Tôi ngẩn người: "Đúng thế nhỉ." Nhìn lại Châu Kính Phúc, Châu Kính Phúc hoàn toàn vô cảm, rõ ràng cậu ta thừa biết cái lý lẽ dẫm chết là không còn nữa rồi.

Tôi nói: "Thế sáu trăm năm mươi triệu con kiến này có đăng ký nữa không?"

Chu Hữu Điền nói: "Không thể đăng ký, chết ngắc cả rồi thì cậu ta quản cái gì nữa?"

Mã Võ nói: "Phải đăng ký chứ, quản nó chính là phải khiến nó chết, nếu như chết rồi mà không được tính, thế thì tôi còn đánh hổ đánh sói nữa không? Không đánh hổ đánh sói thì không phát súng cho tôi nữa à."

Chu Hữu Điền cười hì hì bảo: "Con bay trên trời thì một con cũng không được chết, đội ngũ của tôi ngày càng đông đảo, ai dám đánh chết chim là tôi đánh chết kẻ đó, tôi càng cần súng hơn."

Đông Phương Đạm nói với tôi: "Cậu cứ đăng ký vào đi, không đăng ký thì chẳng phải Châu Kính Phúc công cốc rồi à."

Tôi nghĩ cũng phải, liền mặc kệ sự phản đối của Chu Hữu Điền mà đăng ký vào bảng. Tiếp theo là đăng ký cây cối, tôi hỏi Đông Phương Đạm: "Mộc hội là cây gì thế?"

Đông Phương Đạm nói: "Không phải cây mộc hội, là cây bách (quý)."

Mã Võ cười nhạo: "Cây quý? Người có sang hèn thì tôi biết, cây sao lại cũng có sang hèn?"

Đông Phương Đạm nói: "Phàm là sinh mệnh đều có sự phân biệt cao quý và ti tiện."

Tôi nói: "Không phải chữ quý trong sang hèn chứ?"

Đông Phương Đạm bảo: "Cậu giải thích với hắn làm gì?"

Chu Hữu Điền cười hì hì nói: "Loại cao quý ở đâu? Ở trên trời ấy."

Tôi nói: "Dưới đất chắc chắn cũng có loại quý trọng chứ, ít thì quý trọng chứ sao, ví dụ như cái loại cỏ hổ nhĩ chi họ cẩm tú cầu thuộc bát tiên thảo Đông Lăng mà Triệu Bá Xưởng viết này, không quý trọng thì sao đặt được cái tên hay thế này?"

Mã Võ nói: "Đây là tên gì chứ? Lại có kiểu đặt tên cho cỏ rác hoa mục thế này à? Tôi vác liềm chém cụt một nhát, xem nó còn quý trọng thế nào nữa."

Chu Hữu Điền nói: "Trưởng phòng với chả cục trưởng gì, bản thân mày chỉ là một thường dân thì quản nổi không? Cỏ mục mà cũng đòi làm trưởng phòng, thế chẳng lẽ mấy con bay trên trời là cục trưởng với tỉnh trưởng luôn à?"

Vừa nghe thấy anh ta nói thế, tôi vội vàng lôi sổ ra ghi lại, thầm nghĩ anh ta dám ví cục trưởng tỉnh trưởng thành mấy con bay trên trời, thế chẳng phải là chim muông thú dữ rồi sao? Hơn nữa, anh ta lại quản mấy con bay trên trời, chiếu theo lời anh ta nói, cục trưởng tỉnh trưởng cũng quy về dưới quyền anh ta quản luôn rồi. Tôi định bụng lập tức đi báo cáo, nhưng đột nhiên lại thấy vô cùng chán nản, đây là Chu Hữu Điền chứ có phải nhân viên cũ hay giáo viên trường lâm nghiệp cũ đâu, Cục trưởng Ôn đâu có giao nhiệm vụ giám thị anh ta cho tôi.

Không ngờ tôi không đi báo cáo Chu Hữu Điền, mà anh ta lại đi báo cáo tôi. Chu Hữu Điền chui thẳng vào văn phòng Cục trưởng Ôn, nói tôi thiên vị Châu Kính Phúc, đi đăng ký kiến chết cho Châu Kính Phúc.

Anh ta bảo: "Cứ đăng ký là sáu trăm năm mươi triệu, con bay trên trời do tôi quản dù có nhiều thế nào cũng không vượt qua nổi cậu ta."

Cục trưởng Ôn nghiêm túc suy ngẫm, rồi nói: "Cậu ta quản sao có thể vượt qua cậu quản được, cậu tìm văn thư đăng ký lại đi, cứ bảo chim sẻ cậu quản có một tỷ."

Chu Hữu Điền chột dạ nói: "Thực sự có nhiều thế cơ à?"

Cục trưởng Ôn đấm mạnh một quyền xuống bàn rồi quát: "Tôi bảo có là có."

Chu Hữu Điền lại nói: "Đông Phương Đạm bảo cây cối cậu ta quản là cao quý, cây người khác quản là ti tiện, tên phản đồ văn thư vẫn cứ đăng ký vào đấy thôi. Còn nữa, Triệu Bá Xưởng gọi cỏ của hắn là trưởng phòng với cục trưởng, nếu hắn mà đặt tên cho cỏ là cục trưởng tỉnh trưởng thì chẳng lẽ cũng đăng ký cho hắn luôn à? Thế này chẳng khác nào biến cục trưởng anh thành cỏ rác à?"

Vừa nghe thấy sự việc trở nên nghiêm trọng, Cục trưởng Ôn chửi thề một câu đếm tổ tông Triệu Bá Xưởng, rồi gầm lên: "Cậu gọi cái tên khốn văn thư đấy đến đây cho tôi."

Chu Hữu Điền quay người bước đến trước mặt tôi nói: "Cục trưởng Ôn gọi cậu sang một chuyến đấy."

Tôi nhìn thấy sắc mặt anh ta vô cùng rạng rỡ, khóe mắt vương một tia cười gian xảo, trong lòng liền cảm thấy tám phần là Cục trưởng Ôn sắp mắng mỏ tôi rồi. Tôi tung người nhảy dựng lên, chạy rầm rầm vào văn phòng Cục trưởng Ôn.

Quả nhiên Cục trưởng Ôn vừa nhìn thấy tôi liền quát: "Châu Kính Phúc là thế nào hả? Kiến của cậu ta chết rồi mà cậu vẫn đăng ký? Hễ chết là sáu trăm năm mươi triệu, đó là nhân dân Trung Quốc chứ có phải kiến đâu."

Tim tôi bỗng thắt nghẹn lại, thế này thì hỏng bét rồi, chẳng biết là Châu Kính Phúc hay Cục trưởng Ôn nữa, đằng nào thì cũng có một kẻ coi kiến thành nhân dân, mà xã hội mới lại là xã hội nhân dân làm chủ.

Tôi ấp ú nói: "Châu Kính Phúc thấy kiến bò qua bò lại đếm không xuể nên dẫm chết, dẫm chết là đếm rõ ngay."

Cục trưởng Ôn nói: "Tôi bây giờ đang quản lý các cậu, tôi mà đếm các cậu, chẳng lẽ cứ phải dẫm chết các cậu thì mới đếm rõ được chắc? Bò qua bò lại thì không đếm được à? Nói rộng ra một chút, một thành phố, một tỉnh, một quốc gia, muốn đăng ký hộ khẩu, chẳng lẽ cứ phải làm chết người ta rồi mới đăng ký được à?"

Tôi đã bắt đầu túa mồ hôi rồi.

Cục trưởng Ôn bảo: "Sau này không được cho Châu Kính Phúc quản kiến nữa, cậu ta là kẻ xấu, còn xấu hơn cả Tưởng Giới Thạch, giết người không chớp mắt."

Tôi nói: "Thế-thế-thế giao cho ai quản ạ?" Tôi thầm nghĩ ngàn vạn lần đừng giao cho tôi quản, tôi mà không dẫm chết thì cũng đếm không xuể.

Cục trưởng Ôn quát lên: "Đếch ai quản nữa hết, chết ngắc hết cả rồi thì còn quản làm cái quái gì nữa?"

Ông ấy thở phì phò rồi lại nói: "Đông Phương Đạm bảo hắn cao quý người khác ti tiện, cậu lại đồng ý cơ à? Sao không báo cáo? Tôi tin tưởng cậu vô ích rồi. Cậu mà làm phản đồ là tôi đuổi cổ đấy. Cỏ rác mà cũng thành trưởng phòng với chả cục trưởng, thế tôi là cỏ gì hả? Là cỏ cao hay là ngải cứu?"

Tôi sợ đến mức toàn thân run lẩy bẩy, nhỏ giọng lí nhí nói: "Em vốn định báo cáo mà, báo cáo chuyện của Chu Hữu Điền ấy ạ." Vừa nói tôi vừa móc từ trong túi ra cuốn sổ, giở ra đọc: "Chu Hữu Điền bảo cỏ mục mà cũng đòi làm trưởng phòng, thế mấy con bay trên trời chẳng hóa ra là cục trưởng tỉnh trưởng rồi sao?"

Cục trưởng Ôn trợn trừng mắt nói: "Là Chu Hữu Điền nói hay là người khác nói?"

Tôi đáp: "Là Chu Hữu Điền nói ạ, không tin ngài tự đi mà hỏi anh ta."

Cục trưởng Ôn nói: "Cái này còn phải hỏi à? Hắn nói đúng đấy chứ, đừng nói là cục trưởng tỉnh trưởng, cho dù là Chủ tịch Mao đi nữa cũng là bay trên trời. Đông Phương hồng, thái dương mọc, mặt trời chính là Mao Trạch Đông, mặt trời ngày nào chẳng bay từ đằng Đông sang đằng Tây, cậu chẳng lẽ không biết à?"

Tôi ngẩn người, đột nhiên bật thốt: "Đã bảo mặt trời bay trên trời, thế cái tên Chu Hữu Điền kia có phải cũng muốn quản mặt trời không?"

Cục trưởng Ôn nói: "Đúng thế, thứ hắn quản chính là mấy con bay trên trời mà."

Tôi nói: "Hắn quản mặt trời, thì hắn to hay Chủ tịch Mao to?"

Cục trưởng Ôn không ngờ một thiếu niên chưa đầy mười bảy tuổi như tôi lại dắt mũi ông ấy vào đường cùng, kinh ngạc trầm ngâm một lát rồi bảo: "Đầu óc cậu cũng lanh lợi phết nhỉ, cái tên khốn Chu Hữu Điền này nói bậy rồi, sao hắn lại lôi cả mặt trời mặt trăng vào đây làm gì."

Tôi bảo: "Anh ta có nhắc đến mặt trời đâu."

Cục trưởng Ôn nói: "Thế là ai nhắc?"

Tôi đáp: "Là chính Cục trưởng Ôn ngài nhắc đến đấy chứ."

Tôi tiếp tục run lẩy bẩy, vốn dĩ không muốn nói gì đâu, nhưng hễ cứ căng thẳng là những lời trong cổ họng lại cứ chực nhảy ra ngoài giống như cóc. Tôi thấy sắc mặt Cục trưởng Ôn thay đổi, hối hận đến mức suýt chút nữa tự tát vào mặt mình một cái. Tôi căm ghét bản thân, cắn chặt môi bằng sức bú múi sữa, sợ rằng đống cóc nhái trong bụng lại nhảy nhót ra ngoài tiếp.

Cục trưởng Ôn trầm mặt một lát, đột nhiên lại cười ha hả, bảo rằng: "Tôi hát hò tí thôi, hát hò tí thôi, Đông Phương hồng, thái dương mọc mà. Chu Hữu Điền hắn nói cứ để hắn nói, hắn nói sai thì có lãnh đạo, cậu chằm chằm nhìnđinh trứ hắn làm cái quái gì? Người tôi bảo cậu giám thị là Châu Kính Phúc, là Đông Phương Đạm, là Triệu Bá Xưởng cơ mà. Vấn đề của bọn họ cậu báo cáo được bao nhiêu rồi? Cậu không báo cáo chính là lãng trách nhiệm, giữ cậu lại làm quái gì cơ chứ, ha ha, làm quái gì cơ chứ."

Ông ấy vừa mắng tôi vừa cười, thế là tôi cũng nhe răng cười theo. Vừa cười cái là người thả lỏng ngay, thả lỏng ra cái là tôi suýt nữa thốt lên câu "Ngài mới làm quái gì cũng chẳng xong", vội vàng ngậm tịt miệng lại.

Cục trưởng Ôn nói: "Sắp phát súng rồi cậu có biết không? Chúng ta bây giờ là xã hội mới, con người trong xã hội mới là phân chia giai cấp đấy, không làm bia bắn thì cũng là súng ống, cậu rốt cuộc muốn cầm súng hay muốn làm bia bắn đây? Cậu phải nghĩ cho kỹ vào, dám mặc chung một chiếc quần với cái bọn Triệu Bá Xưởng ấy, thì chúng tôi sẽ coi hắn là bia bắn. Nghe nói nhà Triệu Bá Xưởng mở tiệm buôn, đây chính là nhà tư bản, nhà tư bản là phải chịu sự chuyên chính đấy."

Tôi trợn tròn mắt, hiểu ra rằng trong mắt Cục trưởng Ôn thì rốt cuộc tôi vẫn chưa phải là bia bắn, trong lòng tức thì thấy nhẹ nhõm hơn đôi chút.

Cục trưởng Ôn lại nói: "Trong thành phố Hắc Quốc, mấy con bay trên trời chạy dưới đất với lại hoa cỏ cây cối đều đã đếm xong rồi, chúng ta nên đi đếm mấy thứ ngoài thành thôi. Có một nơi gọi là Khang Gia Tùng Ba cậu từng nghe danh bao giờ chưa? Chúng ta sẽ đến đó."

Vừa nghe nói sắp được đi Khang Gia Tùng Ba, ai nấy đều vô cùng phấn khởi. Người vui mừng nhất chính là Triệu Bá Xưởng. Lần đầu tiên anh ta chủ động bắt chuyện với tôi:

"Cậu có biết ở Khang Gia Tùng Ba có rừng nguyên sinh không?"

Tôi bảo: "Không biết ạ." Lại hỏi anh ta: "Sao anh lại biết?"

Triệu Bá Xưởng nói: "Tôi đi rồi."

Ngừng một lát anh ta lại nói: "Để điều tra thực vật ở Khang Gia Tùng Ba, tôi đã ở đó một năm rưỡi."

Lại ngừng một lát anh ta không kìm được mà nói tiếp: "Khang Gia Tùng Ba có rất nhiều loài thực vật mới, đặc biệt là thực vật thân thảo, rất nhiều loại là lần đầu tiên được phát hiện đấy. Lần trước đi có rất nhiều mẫu vật tôi còn chưa kịp thu thập, lần này nhất định phải bù đắp lại cho bằng được."

Tôi nói: "Thế thì vừa khéo anh là người quản cỏ còn gì."

Anh ấy bảo: "Đúng thế đúng thế, Khang Gia Tùng Ba rất kỳ lạ, cứ là cỏ là sẽ nở hoa. Khi vừa chớm xuân khắp núi khắp đồi sẽ nở rộ một tầng hoa Mạc Tu, người ta bảo loại hoa đỏ nhỏ này, trời chưa nóng mà đã nở trước rồi, thẹn thùng chẳng biết gì cả, ví như thiếu nữ chưa lớn đã muốn lấy chồng rồi, cho nên mới gọi là Mạc Tu (chớ thẹn). Hoa Mạc Tu tàn đi thì lại có hoa Kế Mẫu (mẹ kế), trên nhụy hoa có một chấm đen lớn, xung quanh là những chấm nhỏ, giống như một đám trẻ con quỳ gối trước mặt mẹ kế vậy. Hoa mẹ kế có đủ mọi màu sắc, thường gặp nhất là hai màu đỏ và tím hoa cà, nở rộ cũng là kín khắp núi khắp đồi. Tiếp theo là hoa Ngưu Lạp Thủy, màu xanh lam, cành nhánh trải dài từng chùm dưới đất, hoa cũng từng chùm giống như bò tè dầm vậy. Ba loài hoa này nối tiếp nhau nở rồi tàn, thì mới có những loài hoa khác tranh nhau nở rộ, nở mãi cho đến tận mùa đông. Dưới khe núi có hoa Quyết Ma, hoa Bốn Cánh, hoa Chuông, hoa Hũ Mật, trên sườn núi có hoa Cúc dại, hoa Mã Liên, hoa Đá, hoa Tư Dầu, hoa Rau Đắng, hoa Hồ Ma dại, hoa Thủy Tinh, hoa Tiết Nhân Quý... Toàn là tên dân gian đấy, tên khoa học là cỏ Huyết Mãn, Sơn Hà Diệp, Thạch Tản Mai Tây Tạng, Hổ Nhĩ Thảo Đường Cổ Đặc..."

Tôi nói: "Hay là anh cứ gọi tên dân gian đi, tên dân gian dễ nhớ."

Anh ấy cười hì hì bảo: "Ngoài hoa ra, còn có rừng cây bụi cao lớn vô cùng hiếm gặp. Khoảnh này là liễu đỏ, liễu gai, liễu vàng, gai tết tóc, khoảnh kia là liễu lãng, gai mèo, gai vàng, gai đen, kim ngân hoa, thanh lương hoa, ngay cả những tảng đá lạnh ngắt cũng được phủ kín bởi thảm thực vật, bà con nông dân gọi loài cây đó là bò kháng lạnh (bà lãnh khang). Còn có cây thân gỗ, vân sam, lãnh bách, bạch dương, tử dương, dầu thông, bách Đài Loan..."

Cái gì mà bách Đài Loan? Cây cối ở Đài Loan mà cũng mọc sang tận chỗ chúng ta á? Cậu có phải lại nhớ đến Tưởng Giới Thạch rồi không?" Chu Hữu Điền bất thình lình chen ngang vào, không ngờ anh ta cũng đang lắng nghe nãy giờ.

Triệu Bá Xưởng kể rất hăng say, hoàn toàn không bận tâm đến lời đe dọa này, tiếp tục nói: "Còn có sồi Liêu Đông, dương Lũng Nam, hòe lá lớn..."

Tôi bảo: "Cây cối không thuộc quyền quản lý của anh, anh mau kể thứ khác đi."

Triệu Bá Xưởng nói: "Đúng đúng, cây cối không do tôi quản. Có cây là có chim, cánh và ngực rực rỡ như lửa; chân của loài chọc đất rất dài, mỏ cũng dài, ngày ngày mổ đất, lông cũng thành màu đất rồi; trên khuôn mặt đen của đầu ngựa có một vệt trắng; tiếng kêu của chim chắn cừu giống như người thổi còi vậy; chim đá thì pha lẫn màu trắng và gai, chim sư sãi to bằng ngón cái..."

Tôi nói: "Ôi chao đừng kể nữa, mấy con bay trên trời cũng đâu có thuộc quyền quản lý của anh."

Chu Hữu Điền bảo: "Cứ để anh ta kể, cứ để anh ta kể, tôi còn chưa biết hóa ra mình quản lý nhiều thế này cơ đấy."

Triệu Bá Xưởng cười hì hì lại kể tiếp: "Sơn ca vút trời có thể giẫm trứng trên không trung, chim non trong núi làm tổ trên đỉnh núi. Chim thể lớn thì có gà đá, gà gô, bồ câu xanh, quạ đen ác ôn, sáo đá, đại bàng trắng, kền kền đen, đại bàng lớn, chim cú, hận hầu, cúc cu, gõ kiến, gieo đậu, ngỗng sương trắng..."

Đúng lúc này Mã Võ hét lên: "Có con nào chạy dưới đất không?"

Triệu Bá Xưởng nói: "Cứ trên trời có bay, là dưới đất có chạy. Sói, hươu xạ, linh dương, linh miêu, chồn mác, cáo, hoẵng, hươu đỏ, hươu sao, thỏ rừng, lợn rừng, báo đen, báo tuyết, khỉ mặt ngựa, gấu chó, chó hoang, nhiều nhất là chồn vàng và rắn, có rắn ba cạnh, rắn hoa, rắn đen, rắn hổ mang, còn có..."

Mã Võ hỏi: "Có sư tử hổ báo gì không?"

Triệu Bá Xưởng ngẩn ra một thoáng, hình như đột nhiên ý thức được điều gì, bỗng chốc im bặt.

Tôi nghĩ Triệu Bá Xưởng lần đầu tiên nói nhiều như vậy, tôi có nên báo cáo với Cục trưởng Ôn không nhỉ?

Tôi không báo cáo. Tôi cảm thấy Triệu Bá Xưởng hiểu biết nhiều như thế, nói xấu sau lưng anh ấy là điều không đúng.

Chẳng bao lâu sau chúng tôi đi Khang Gia Tùng Ba, khảo sát một tháng thì trở về.

Những năm sau đó, người của Cục Lâm nghiệp thường xuyên đến Khang Gia Tùng Ba, biết được ở đó đã có một lâm trường, nhiệm vụ chính của lâm trường là đốn gỗ.

Lại qua mấy năm nữa, lâm trường Khang Gia Tùng Ba đột ngột bị giải thể, bởi vì nơi đó đã chẳng còn rừng rậm nữa rồi.

Một vùng đất màu mỡ trù phú của thực vật và thiên đường của động vật hoang dã, chỉ trong vỏn vẹn vài năm ngắn ngủi đã biến mất không một dấu vết. Cùng lúc đó, thực vật ở thành phố Hắc Quốc giảm đi bảy mươi phần trăm, động vật ngoại trừ kiến ra, loài thì thưa thớt dần, loài thì tuyệt chủng.

Tất cả mọi thứ đều bắt đầu từ việc chúng ta đếm số.