Ở Tây Tạng, người ta thường bước vào lịch sử xa xôi để trải nghiệm cuộc sống mà nội tâm khao khát, Đạt-lai Lạt-ma thứ sáu Thương Ương Gia Thố và những bài tình ca của ngài chính là trải nghiệm cùng ký ức của mỗi một người. Ngài là thần vương, nhà thơ, ca sĩ và tình thánh, là thần tượng trường tồn qua bao thế hệ của tất cả thanh niên nam nữ Tây Tạng, là người tình của mọi thiếu nữ, là một bí mật mang hương thơm hoa sen và sức hút vô tận. Nhưng các lạt-ma lại cảnh giác nhấn mạnh địa vị giáo chủ của ngài: Chúng ta sùng bái ngài, thì nên tụng nhiều kinh văn, làm nhiều việc thiện, trở thành một người tốt. Tình cảm tôn giáo thần thánh và tình yêu nam nữ tuyệt đẹp đã được Thương Ương Gia Thố dung hợp thành một thể, ngài nhờ đó mà trở thành người được cả tăng lẫn tục kính trọng, nhà nhà đều biết.
Trong hình ảnh tưởng tượng của tôi, tình yêu của Thương Ương Gia Thố ở dạng lỏng, như sữa như nước, nó ở giữa muôn vàn ngọn núi cứng cỏi đứng sừng sững, tưới tắm ra khắp chốn những mềm mại và kỳ diệu. Địa vị giáo chủ và sự truy cầu tình yêu ngay từ đầu đã trở thành cuộc thi đấu quyết liệt giữa linh hồn và thể xác. Nhưng chúng ta biết rằng, trong tất cả các cuộc thi đấu, tình yêu luôn là kẻ chiến thắng. Những bài tình ca tuyệt mỹ và tình yêu kinh thiên động địa, cảm động quỷ thần đã xuyên qua màn sương thời gian để đến với ngày nay, từ đó khiến thân phận giáo chủ ngày càng hiển rạng. Đáng tiếc là, lịch sử từng hoàn toàn hiểu lầm Thương Ương Gia Thố, cho rằng ngài là kẻ phản bội tôn giáo, là vị tăng ngỗ ngược. Người ta không thấy được rằng tín ngưỡng chưa bao giờ từ chối tình yêu, một tôn giáo có lịch sử lâu đời và không ngừng tranh chấp lại càng cần sự tẩy lễ của tình yêu. Khác với các tôn giáo khác trên thế giới, Phật giáo xây dựng không phải là môi trường bên ngoài mà là thế giới tâm linh. Tâm linh nằm sâu trong thể xác, thế nên mới có tình yêu tâm linh được biểu đạt thông qua thể xác. Đó chính là nguồn gốc tình yêu của Thương Ương Gia Thố.
Thương Ương Gia Thố là một kẻ chiến thắng bi tráng, ngài đã đánh đổi địa vị và quyền lực của Đạt-lai Lạt-ma, đánh đổi cả tính mạng, nhưng lại dùng tình yêu và tình ca để đưa linh hồn đến chốn huy hoàng và ngàn đời; dùng số phận thảm khốc để khiến cả Tây Tạng vì ngài mà đau đớn. Một Tây Tạng u buồn vì bi kịch tình yêu của một Phật sống mà càng thêm u buồn. Có thể nói, nhờ sự tồn tại của Thương Ương Gia Thố, toàn bộ Phật giáo Mật tông Tây Tạng trở nên dạt dào tình ấm, nhân dân không phải là tha thứ cho ngài, mà là dung phóng cho ngài, tán thưởng ngài. Tín ngưỡng của Tây Tạng nhờ đó mà sâu rộng, đằng sau những tượng thần hung tợn, dưới những giới luật nghiêm ngặt, điều không thể ngăn giậu chính là sự ấm áp to lớn của tình yêu. Có Thương Ương Gia Thố, Tây Tạng ngày nào cũng là lễ Tình nhân. Vị ca sĩ đến từ dân gian và nhà thơ đến từ thượng giới này đã dùng những bài thơ quen thuộc lưu truyền nhân gian để tuyên cáo sự ra đời của tình yêu, và lấy đó để giáo hóa nhân dân của ngài, ươm mầm cho tình cảm tốt đẹp nhất giữa đất trời.
Cùng lúc đó, Thương Ương Gia Thố đã dùng giọt nước mắt tình yêu xé rách sự tàn khốc khi lý tưởng và thực tại va chạm nảy lửa, xé rách sự rập khuôn của lịch sử và tôn giáo. Tôn giáo đã rơi lệ, là giọt lệ đau thương, cũng là giọt lệ vui mừng. Ngài dùng xương thịt của mình san bằng vực sâu giữa phàm và thánh, làm cho tôn giáo và thế tục trở thành đường bằng phẳng; dùng nhiệt huyết sinh mệnh không sợ hãi để thử nghiệmcảnh giới chí cao của sinh Phật bình đẳng, thực hiện sự hòa quyện nước sữa giữa Phật tính và tình yêu. Ngài đã bơm dòng máu nhân tính vào phái Cách-lỗ cổ xưa và nghiêm cẩn, phái Cách-lỗ lập tức trở nên bay bổng linh hoạt, vĩnh hằng trường tồn. Tôn giáo bao dung và cởi mở này, những giáo dân lãng mạn và chất phác ấy đã sưởi ấm Thương Ương Gia Thố cùng những bài tình ca của ngài, hàn gắn lại vết nứt của Tây Tạng — dù trong lịch sử giữa các giáo phái từng vì lý niệm, quyền lực, giáo dân, lãnh thổ mà bùng lên những ánh sáng tranh đấu tàn khốc, nhưng họ không một ai ngoại lệ đều suy tôn và tắm mình dưới mặt trời tình yêu mang tên Thương Ương Gia Thố.
Thương Ương Gia Thố, người tu trì cao nhất của Mật tông Phật pháp, đại ngôn vĩnh hằng không phai của Tây Tạng, linh hồn của tín ngưỡng. Xuất phát từ ý nghĩa này, tôi nhìn rõ những độc giả của "Phục Tạng":
Trân trọng dành tặng cuốn sách này cho:
Những người có linh hồn và những người đang tìm kiếm linh hồn
