Vamilin ngồi thừ người trước bàn máy chữ. Không hiểu sao hôm nay, chàng ngồi mãi trước máy mà chưa viết được chữ nào. Chàng nhớ tới cặp đùi thon thon của cô ả đêm qua hát một bản ca tình ở ngoại ô Mạc tư Khoa chăngCũng có lẽ...

Hay là vì đôi mắt nhung huyền của Nadi, cô gái xướng ngôn, ngồi gần chàng, trưởng ban bình luận của đài phát thanh Mạc tư khoa ?

Vamilin đột nhiên tìm ra lý do. Đó là sự mỏi mệt. Đêm qua mãi tới sáng chàng mới chợp mắt được mấy phút đồng hồ rồi nhẩy vội lên xe buýt về Đài.

Vamilin đã được 8 tuổi đảng, nhưng với 25 năm góp mặt với đời, chàng đã bắt đầu chán nản.

Chàng chán ghét cái cảnh phê bình mỗi ngày trong đài mà mọi người phải bới xấu nhau, thậm chí đến chuyện chàng ngủ khuya cũng bị đem ra kiểm thảo.

Giữa lúc tâm hồn chàng đang giao động thì một người ngoại quốc tới gặp chàng. Vamilin không biết người này thuộc quốc tịch nào, nhưng chắc chắn là người Tây Âu.

Đêm ấy, Vamilin dự một cuộc tiếp tân về, đến đường Voroyskivo thì vấp phải một hình thù cao lớn đi ngược chiều. Người lạ xin lỗi chàng bằng tiếng Pháp.

Rồi mỗi người đi một ngả.

Về đến phòng, kinh ngạc xiết bao. trong túi áo dạ của Vamilin có một cái gói nhỏ đựng một món tiền nhiều gâp ba số lương tháng của chàng. Kèm theo tiền là một miếng giấy vuông vắn, thơm tho với hàng chữ đánh máy :

"Thân biếu bạn Vamilin ".

Thoạt tiên, chàng định mang chuyện nhận tiền ra báo cáo với cơ quan an. Vamilin để nguyên mũ áo, bước ra cửa nhưng vừa tới hành lang, chàng lại quay vào phòng.

Vamilin chợt nhớ tới những đêm vui suốt sáng trong hộp đêm kín đáo, bên cạnh người đẹp, những thứ mà Đảng cấm đoán, chàng lại nhớ tới mùi rượu sâm-banh sủi bọt thơm thơm. Vamilin vốn thích chơi bời và nghiện rượu.

Thì thôi, cầm tạm món tiền trên trời sa xuống này cũng chẳng sao ? Vả lại có mang trình với công an đi nữa, vị tất người ta đã chịu tin chàng ! Họ lại làm phiền chàng hàng tháng trường nữa chứ!

Vamilin tắc lưỡi, cởi quần áo, lên giường nghỉ.

Đời chàng vẫn chảy một nhịp thong thả.

Cho đến một đêm kia, ba tháng sau, lần này chàng cũng đi chơi khuya về. Dọc đường, chàng hạ xe vào một công viên hóng mát, cho giã hơi men; trên ghế đá, có người đợi chàng từ bao giờ. Đó là con người nói tiếng Pháp mà chàng đụng ở góc phố.

Người lạ lễ phép chào chàng rồi đi thẳng, sau khi cho chàng một cái gói : Sáu tháng lương trưởng ban bình luận ở đài bá âm. Vamilin không quên được mẩu chuyện nhát gừng đêm đó.

Vamilin hỏi trước :

- Ông là ai ?

- Là bạn của những người như ông..

- Ông là người nước nào?

- Cần gì biết.

- Biết để rõ tại sao ông lại mang tiền đến cho tôi một cách lén lút như vậy.

Người lạ mặt cười bí mật, đáp :

- Vì muốn bảo vệ ông không cho người khác biết, thế thôi...

Vamilin hỏi gặng :

- Ông muốn tôi làm gián điệp cho nước ông phải không ? Không, không đời nào tôi phản bội Tổ quốc tôi đâu. Tôi là người Nga.

- Chúng tôi đâu dám đòi ông phản bội ?

- Thế thì ông muốn gì ?

- Muốn ông ủng hộ những người Nga tự do.

Vamilin thở dài:

- À ra thế. Nhưng tôi không thể làm những việc nguy hiểm được đâu.

Người lạ mặt vỗ vai chàng :

- Ông sẽ không phải làm việc nào nguy hiểm tới tính mệnh.

- Chẳng hạn việc gì ?

- Tôi cũng chưa biết, tôi chỉ có nhiệm vụ tiếp xúc với ông rồi rời nơi này đi nơi khác. Tôi muốn ông có thời giờ suy nghĩ thêm nữa. Tuần sau, cũng vào giờ này một người sẽ đến tiếp xúc với ông. Tiếp xúc ở cái ghế đá kia kìa....

Vừa nói, người lạ mặt vừa chỉ cái ghế đá kê khuất trong bóng tối.

Vamilin hỏi:

- Ông tên gì ?

- Người ta gọi tôi là Bô-Nốp. Gặp người ấy, ông cứ nói là "Bô-Nốp dặn tôi đến..." Thôi, chào ông và chúc ông may mắn.

Từ đó, Vamilin bị lôi kéo vào trong một guồng máy mà không gỡ chân ra được.

Đúng hẹn, chàng đến gặp Binh-Ky, Binh-Ky là người Nga chính cống. Vamilin nhận tiền do hắn trao tay đều đặn, ngược lại Binh-Ky không đòi hỏi điều gì quá đáng.

Năm thì mười họa, Binh-Ky mới trao cho chàng một bài báo về tình hình trong hay ngoài nước, yêu cầu chàng tìm cách cho phát thanh trên dài Mạc tư Khoa vào ngày giờ đã định.

Việc đó đối với Vamilin rất dễ. Lệ thường, chàng thu thập bài vở của các cây bút, và luôn cả bài của chàng nữa, sửa chữa qua loa, đoạn mang lên viên phó giám đốc duyệt y trước khi chuyển cho ban thu thanh, phát thanh. Những bài mà Binh-Ky đưa đều hợp với đường lối của điện Cẩm Linh nên được phát thanh trọn vẹn.

Vì vậy một đôi lần Vamilin đâm ra nghi hoặc. Không lẽ người ta mua chàng với một món tiền lớn lao như thế mà chỉ nhờ phát thanh những bài báo mà chàng vẫn viết ? Dĩ nhiên bên trong phải có cái gì bí mật lắm.

Chàng bèn mang thắc mắc ra giãi bầy với Binh-Ky:

- Ông có thể cho biết vì sao lại có những bài phát thanh này không ?

Binh-Ky nghiêm sắc mặt :

- Vì sao, tôi cũng không biết. Nếu có biết nữa, tôi cũng không được phép nói. Bí mật là cẩm nang của chúng ta. Nếu ông để lộ, không những riêng ông mà cả tôi nữa đều bị nguy hiểm.

Vamilin nín thinh.

Chàng băn khoăn là phải vì những bài bình luận bề ngoài ca tụng Đảng và Liên Sô chính ra là những bản mật mã mà ông Sì-Mít của Sở CIA. dùng làn sóng điện của đài Mạc tư Khoa để truyền đi cho nhân viên của ông hoạt động tản mác trên lãnh thổ Sô-Viết mà các phương pháp thông tin khác không thể khám phá ra được địa điểm.

Vamilin ngáp dài, đoạn đánh diêm châm thuốc lá hút. Mệt quá, chàng cần nghỉ một lát cho lại sức.

Rời đài phát thanh, chàng định vẫy tắc xi về nhà nhưng kinh ngạc xiết bao một chiếc tắc xi đã chạy vội lại phía chàng mặc dầu trước chàng đã có hai người giơ tay vẫy.

Thấy Vamilin gọi sau mà được đi trước, hai người kia kéo tới phản đối, đoạn biên số xe, dọa đưa việc này ra công an khiếu nại.

Vamilin gieo mình xuống đệm, chiếc xe vọt lên phía trước, Vamilin hỏi tài xế :

- Anh không sợ họ khiếu nại ư ?

Người tài xế cười tủm tỉm không đáp. Được một quãng, người này quay đầu lại, chào chàng :

- Chào ông Vamilin.

Chàng giật nảy người, thốt lên :

- Ơ kìa, Binh-Ky ! Ngỡ ai, suýt hết hồn. Có việc gì cần mà ông phải làm tài xế tắc-xi ?

Vừa lái, Binh-Ky vừa đưa cho chàng một cái gói, chàng đỡ lấy, mở ra coi, thấy một sấp giấy bạc mới và một bài báo viết sẵn, nói về nhà thơ Nga Ilya Ê-ren-bua.

Vamilin liền hỏi:

- Phát thanh cái này ư ?

Binh-Ky gật đầu.

Vamilin nói giọng lo lắng :

- Khen Ê-ren-bua trong lúc này e không được đâu. Thi sĩ Ê-ren-bua không còn được Đảng sủng ái nữa, ông không biết sao ?

- Không khen được thì chê, miễn hồ ông cho phát thanh đoạn bài này nội tối nay là được. Nhưng xin nhớ là phát thanh trên hệ thống nội địa vào đúng 20 giờ...

- Như vậy thì được. Nhưng còn...

- Tôi chỉ biết có thế, còn thi hành là chuyện của ông, tôi không cần biết đến. Lệnh trên dặn ông phải cho phát thanh đoạn này, không được sửa một chữ và nhất là phát thanh đúng luồng sóng, và đúng giờ đòi hỏi. Thôi, tôi sẽ bỏ ông xuống ở góc đường này, ông gọi xe khác mà về.

Sực nghĩ ra, Vamilin hỏi :

- Ông không sợ người ta ghi biển số xe tắc-xi ư ? Nếu hai người hồi nãy khiếu nại thì thật rầy rà cho tôi và ông !

Binh-Ky cười vang :

- À ra nhà văn Vamilin dạy tôi nghề làm nhân viên giao thông ! Thôi, xin bạn đừng lo. Số xe này là số giả.

- Nhưng hai người đó đã biết mặt tôi và có thể cũng đã biết tên tôi.

- Ồ, ông đừng ngại về những chuyện vụn vặt. Tôi đã lo liệu chu đáo. Hai người hồi nãy không còn làm phiền nhiễu chúng ta trên cõi đất này nữa đâu.

- À ra...?

- Ông đoán đúng đấy.

Vamilin trèo lên xe tắc-xi khác, quay về Đài. Chàng lại chúi đầu vào máy chữ, viết bài về nhà thơ Ilya Ê-ren-bua.

Đoạn bài mà Binh-Ky đưa cho, chàng đánh máy lại nguyên văn, và viết thêm một đoạn nhập đề, một đoạn kết.

Xong xuôi, chàng thu xếp hồ sơ vào một góc, bài bình luận do các cộng sự viên khác viết đã xong chỉ còn chờ chàng mang cho viên phó giám đốc duyệt y.

Viên phó giám đốc làm việc cách phòng chàng có một hành lang ngắn. Lệ thường, chàng vẫn đích thân mang bản thảo lên.

Phó giám đốc Phi-lốp đương đọc phúc trình hàng ngày, thấy Vamilin bước vào liền tỏ vẻ tươi cười. Phi-lốp rất bằng lòng công việc của Vamilin. Chàng là cây bút cứng của Đài.

Phi-lốp chỉ ghế cho chàng ngồi rồi hỏi :

- Hôm nay mọi bài đều hướng vào đề tài giải giới nguyên tử như tôi dặn đấy chứ ?

Vamilin chột dạ. Như thế này thì khó thể phát thanh bài về Ê-ren-bua. Chàng vẫn đáp :

- Thưa vâng.

Lệ thường, hễ đài khai thác một đề tài nào đặc biệt là nội ngày ấy hay tuần ấy mọi bài vở đều không được đi ra ngoài đề tài đã định.

Phi-lốp nói:

- Cảm ơn đồng chí.

Đứng lên, Vamilin nói:

- Thưa đồng chí, còn một bài ngắn về Ê-ren-bua nữa.

Phi-lốp quắc mắt :

- Ê-ren-bua hả ?

- Vâng.

- Đồng chí còn "vâng" được ư? Đồng chí không biết sao ?

- Thưa, Ê-ren-bua là nhà thơ ca tụng giải giới nên tôi trộm nghĩ viết về Ê-ren-bua là hợp đề... Vả lại, đồng chí tính coi, năm bảy bài khô khan không xen vào một chút thơ thì ít người chịu nghe lắm.

- Đồng chí muốn dạy kinh nghiệm làm phát thanh cho tôi đấy hẳn? Cám ơn đồng chí, tuy nhiên, tôi xin đồng chí thay vào bằng bài khác vì hiện nay đồng chí Cút-Xếp không ưa Ê-ren-bua. Đồng chí có muốn vì một bài bình luận vô nghĩa mà đi Tây bá lợi Á không ?

- Thưa không.

- Vậy thì viết ngay bài khác.

Vamilin lặng lẽ quay ra.

Muộn lắm rồi. Binh-Ky đòi phát thanh 8 giờ đêm nay. Còn 15 phút nữa là người tùy phái của phòng thu thanh sẽ vào lấy bài. Tiết kiệm thời giờ, Phi-lốp sẽ cho bài vở vào cái phong bì lớn, dán lại rồi đóng dấu lên chỗ dán.

Cả lúc vào và ra khỏi phòng viên phó giám đốc Vamilin đều không gặp một ai. Hành lang ở khoảng này bao giờ cũng vắng.

Trù trừ một phút, Vamilin liền trở lại văn phòng Phi-lốp. Chàng vừa nhớ tới cây đèn bằng đồng đặt trên bàn.

Thấy Vamilin, Phi-lốp tỏ dấu ngạc nhiên :

- Sao đồng chí không về cho kịp ?

Vamilin cười :

- Thưa, còn một bài khác về giải giới đã viết sẵn mà tôi định để dành, nay có thể đem thay cho bài về Ê-ren-bua.

Phi-lốp xoa hai tay vào nhau :

- Càng hay. Đâu, đồng chí trình tôi xem.

Vamilin vòng ra sau lưng Phi-lốp, và đưa cho hắn một tấm bìa, bên trong kẹp sẵn bài báo đánh máy.

Phi-lốp cầm lấy, đặt xuổng bàn, mở ra toan đọc. Nhanh như cắt, Vamilin nắm cây đèn, giơ lên, giáng tận lực vào gáy Phi-lốp.

Viên phó giám đốc đài phát thanh ngã gục xuống bàn. Vamilin bồi thêm phát nữa. Phi-lốp trút hơi thở cuối cùng, không kịp kêu lên một tiếng.

Vamilin lượm hết bài vở bỏ vào phong bì. Chàng lấy bút máy chữ đỏ của Phi-lốp ký tháu vào lề bài bình luận về Ê-ren-bua, đoạn ném vào thùng thư ở góc phòng.

Trong vòng 10 phút, viên tùy phái sẽ mở bên ngoài, lấy phong bì về trao cho ban thu phát thanh.

Vamilin xốc Phi-lốp lên vai, bước vào phòng tắm. Chàng thong thả cởi quần áo của Phi-lốp, vặn nước đầy bồn, đặt Phi-lốp vào trong, đầu kê dưới vòi nướcChàng muốn gây cho công an cái cảm tưởng rằng Phi-lốp chết vì tai nạn trong khi tắm. Xong xuôi, chàng trở ra, khóa trái cửa phòng tắm, ném chìa khóa vào trong.

Bốn bức tường văn phòng của Phi-lốp được che kín bằng chất nhựa hút tiếng động nên không ai nghe được tiếng cây đèn mà Vamilin đập vào óc Phi-lốp.

Vamilin khóa luôn cửa phòng Phi-lốp. Trông trước, trông sau không có ai, chàng lẻn ra.

Từ sáng tới giờ, hàng chục người giáp mặt Phi-lốp, nên công an tìm ra chàng không phải là dễ, vì chàng đã lau hết dấu tay trong phòng, kể cả dấu tay trên cây đèn giết người.

Chàng có thể yên tâm được rồi. Hai giờ nữa, bản tin sẽ được loan trên làn sóng Mạc tư Khoa, công an khám phá ra vụ Phi-lốp cũng phải đến đêm nay, hoặc sáng mai....

Không dùng thang máy, chàng chạy vội xuống cầu thang xi măng, rồi vòng cửa sau ra đường. May là Binh-Ky đã dặn chàng khi trở về văn phòng phải đi cửa sau và trèo cầu thang thường, chứ nếu đi cửa trước và dùng thang máy thì nguy to !

Chàng tấm tắc khen thầm tổ chức của Bô-Nốp và Binh-Ky...