Đương nhiên, một thiếu niên có tính cách như vậy cũng có những bóng hồng của riêng mình. Cậu chẳng hề giấu giếm điều đó, và tất cả thanh thiếu niên trong thị trấn đều biết rõ những mối tình của cậu cũng như thời điểm chính xác mà ngọn lửa đam mê ấy chuyển hướng. Nếu để ý một cô gái nào, cậu theo đuổi với sự bộc trực cao độ, nhưng cậu hoàn toàn không phải là một kẻ lụy tình yếu đuối. Sở thích của cậu giống một tình bạn mang tính sở hữu nhiều hơn, và chúng được thể hiện mà chẳng có những cái ôm ấp hay những lời đường mật tầm thường.

Cách tán tỉnh của cậu đồng nghĩa với việc phục vụ. Cậu thường la cà để chờ gặp và giúp đỡ người thương, vội vã ra tay bảo vệ và dẫn dắt nàng; và nếu cô gái may mắn ấy hiểu được vai trò của mình, nàng sẽ chiều theo những sở thích của cậu, cho phép cậu giúp nàng vượt qua một mảnh đồng cỏ rậm rạp hay bước qua một con lách nhỏ xíu mà cậu thích gọi là dòng thác hung dữ. Một nụ cười chế giễu là điều tối kỵ. Cậu không đời nào chịu đựng sự mỉa mai hay trêu chọc. Chỉ cần nghe một lời cợt nhả là hai bàn tay cậu siết chặt lại và đôi mắt bừng bừng lửa giận. Gương mặt cậu không phải là gương mặt của sự vui đùa; phần lớn thời gian, nó mang nét biểu cảm nghiêm nghị, và đôi mắt cậu luôn chìm đắm trong những giấc mơ về những chiến công hiển hách.

Cậu có một người bạn tâm giao để có thể thoải mái giãi bày, và cậu thường chọn người này làm bạn đồng hành trong những chuyến đi vào rừng hay ra đồng cỏ. Đó là John Burns, con trai của một người nông dân sống gần thị trấn. Hầu như vào mọi thứ Bảy và Chủ nhật trong những tháng mùa hè, Harry đều dành thời gian ở trang trại nhà Burns. Cậu giúp Jack trong công việc phơi và thu hoạch cỏ khô, và khi xong việc, hai cậu bé lại lang thang ra bờ sông, rồi ở đó, dưới một tán cây đoạn lớn trên thảm cỏ xanh mướt êm ái, họ nằm dài trò chuyện về thú hoang, thổ dân da đỏ và miền Tây. Vào thời điểm ấy, những vị thủ lĩnh vĩ đại của người Sioux là Sitting Bull và Gall đang nổi danh khắp thế giới, và những thông tin đầu tiên về việc phát hiện ra vàng ở Black Hills bắt đầu được loan truyền. Một ủy ban do Tổng thống Grant bổ nhiệm đã ký hiệp ước với người Sioux, trong đó Sitting Bull được nhủ rằng: "Nếu ông đến khu dành riêng mới này và để lại đất đai Dakota cho những người định cư, các ông sẽ được yên ổn chừng nào cỏ còn mọc và nước còn chảy."

Thế nhưng, chính đội lính được phái đến để bảo vệ ủy ban này lại báo cáo rằng có "vàng ngay trong rễ cỏ," và lòng tham không đáy của người da trắng đã vượt qua mọi giới hạn—hiệp ước bị phớt lờ, và Sitting Bull, vị thủ lĩnh cuối cùng của người Sioux, triệu tập thần dân của mình lại rồi rút sâu hơn vào vùng hoang dã Wyoming. Quân lính được tung vào cuộc truy lùng, và mặt báo rợp trời tin tức về những trận chiến, bài diễn văn cùng các chiến dịch quân sự trong suốt nhiều tháng trời.

Tất cả những sự kiện đầy kích thích ấy đều được Harry và người bạn Jack đọc ngấu nghiến và tranh luận sôi nổi. Jack rất ao ước sở hữu một mỏ vàng. "Tớ rất muốn nhặt được một cục vàng sa khoáng," cậu nói, nhưng Harold lại chẳng mấy bận tâm. "Tớ chẳng màng tới việc khai mỏ; tớ muốn được sát cánh cùng Tướng Custer. Tớ muốn trở thành một trong những lính trinh sát. Tớ muốn có một chiếc áo khoác giống như thế kia." Cậu chỉ vào một trong những bức tranh vẽ cảnh hai hoặc ba người mặc áo da hươu tua rua và đội mũ rộng vành đang phi nước đại băng qua một đồng bằng đá sỏi.

Nhiều lần, khi hai cậu bé gặp nhau để bàn về những chủ đề hấp dẫn này, thị trấn nhỏ bé và những con đường bụi bặm bỗng trở nên vô cùng tẻ nhạt và tầm thường.

Đôi mắt Harold rực sáng vẻ đam mê khi cậu kể cho người thương nghe về những khung cảnh hoang dã ấy, và nàng lắng nghe bởi vì trông cậu quá đỗi cuốn hút khi nằm dưới chân nàng, say sưa tuôn trào một bản tường thuật sinh động về những dự định của mình.

"Tớ sẽ không ở đây lâu nữa đâu," cậu nói; "chán ngắt lắm rồi. Tớ chẳng thể chịu đựng việc học hành thêm được bao nhiêu nữa. Nếu không vì cậu, tớ đã bỏ nhà đi ngay lúc này rồi."

Dot chỉ mỉm cười đáp lại và đặt tay lên mái tóc cậu. Nàng là người tình mới nhất của cậu. Cậu yêu nàng vì sắc da tươi thắm, mái tóc dày đẹp, và cũng bởi nàng là một người lắng nghe vô cùng thấu cảm. Về phần mình, nàng rất thích âm thanh của giọng nói đầy hào hứng ấy cùng ánh sáng rực lên từ đôi mắt nâu thẳm của cậu. Cả hai đều là học sinh theo học tại trường trung học nhỏ trong thị trấn, và ngày nào cậu cũng gặp nàng trên con đường đi đến các lớp học và trở về. Cậu thường xách hộ sách vở cho nàng, và bằng nhiều cử chỉ nhỏ nhặt khác, cậu luôn khăng khăng muốn được phục vụ nàng.

Gần như không vì một lý do rõ ràng nào có thể định nghĩa được, "Miền Tây Hoang Dã" đã trở thành một vùng đất kỳ diệu, được thắp sáng như bởi thứ ánh sáng ma mị nào đó. Những hẻm núi sâu, khe suối cạn và bụi mesquite, những chú ngựa bronchos, cao bồi, thổ dân da đỏ và lính trinh sát đã lấp đầy tâm trí cậu thiếu niên những suy nghĩ về sự táo bạo, chẳng khác mấy so với trí tưởng tượng của những thiếu niên thời kỳ hiệp sĩ lang thang.

Về người da đỏ, cậu mang những suy nghĩ lẫn lộn. Lúc thì cậu xem họ là một giống loài cao quý, lúc khác—khi mộng mơ về sự nổi danh—cậu lại muốn tiêu diệt thật nhiều người trong số họ để trở nên cực kỳ nổi tiếng. Hầu hết những cuốn sách cậu đọc đều dựa trên cảnh tàn sát "người da đỏ," vậy mà trong thâm tâm, cậu vẫn khao khát được trở thành một trong số họ và nếm trải niềm vui hoang dã của một lối sống nên thơ, gắn liền với săn bắn và chiến trận. Sitting Bull, Tủ lĩnh Gall, Rain-in-the-Face, Spotted Tail, Star-in-the-Brow và Black Buffalo trở thành những cái tên đầy ma lực trong tâm trí cậu. Mọi dòng tin trên báo chí liên quan đến đời sống của giới cao bồi hay người da đỏ đều được cậu đọc và ghi nhớ, bởi dự định của cậu là trở thành một phần của thế giới ấy ngay khi kiếm đủ tiền để khởi hành.

Từng có những kẻ sẵn sàng góp mỗi người năm đô la để tống cổ cậu đi, bởi cậu bị xem là một ảnh hưởng nguy hiểm đối với lũ trẻ trong làng. Đêm xuống, nếu có ô cửa sổ nào bị bọn du côn đập vỡ, thì tiếng xấu đó lại đổ lên đầu con trai vị mục sư. Nếu một vạt dưa hấu bị đột kích rồi đám quả bị bẻ nát vứt tung tóe, Harold liền bị coi là kẻ cầm đầu. Đám trẻ ranh ngổ ngáo thừa biết những phán xét từ người lớn, và chúng cẩn trọng che đậy sao cho không một lời nào từ miệng chúng có thể chuyển dời trách nhiệm khỏi đôi vai Harold để trút lên chính chúng. Bằng những lời ám chỉ và câu nói bóng gió ranh mãnh, chúng khắc sâu vào tâm trí cha mẹ chúng một quan niệm không thể lay chuyển rằng Harold là một đứa trẻ cực kỳ hư hỏng và liều lĩnh. Chúng thực sự tin tưởng vào sức mạnh, sự khéo léo và lòng can đảm của cậu, và vì sợ cậu, chúng tự thêu dệt nên những câu chuyện về các chiến tích của cậu, thậm chí ngay giữa đám trẻ với nhau, nghe qua chẳng khác nào chuyện thần thoại.

Trên thực tế, cậu không phải là kẻ cầm đầu những vụ càn quấy đó. Bản tính của cậu không thuộc tuýp người như vậy. Cậu không màng nhận lấy vai trò chỉ đạo một cuộc thám hiểm bởi nó mang lại quá nhiều phiền phức và cả một chút trách nhiệm. Tâm trí cậu vốn lãng tử và có thể chuyển hướng sang chuyện khác bất cứ lúc nào; hơn nữa, những trò nghịch phá vì bản thân trò nghịch chẳng hề thu hút cậu. Những kẻ cầm đầu thực sự chính là hai cậu con trai của người thợ đóng giày trong làng. Chúng thấp bé, quắt queo, ranh mãnh, là những tiểu yêu lém lỉnh và trông chẳng có lấy một chút quyết tâm bằng loài chim chiền chiện, nhưng lại sở hữu một thứ năng lực kỳ lạ trong việc đẩy người khác vào rắc rối. Chúng biết cách giật dây những tâm hồn như Harold. Chúng thách thức cậu làm những điều tồi tệ, khích bác cậu (một cách công khai nhất có thể trong giới hạn an toàn) là kẻ hèn nhát, từ đó thúc đẩy cậu thử thực hiện một vài hành vi phá hoại nhỏ nhặt chỉ như một cuộc phiêu lưu. Hầu như lần nào khi bị chọc trúng huyệt này, Harold cũng lao vào bất chấp, và khi bị phát hiện, cậu hầu như luôn nằm trong số những kẻ phạm tội bị bắt và bêu tên, bởi lòng tự trọng không cho phép cậu lén lút chuồn mất. Thế nên hết lần này đến lần khác, người ta bắt gặp cậu đang hái trộm nho hay đột kích ruộng dưa, và chỉ thoát khỏi việc bị truy tố vì dân làng cho rằng đó là "trò nghịch ngợm của tuổi trẻ" chứ chẳng có ý định phạm tội có trật tự nào.

Sau khi con gái kết hôn, ông Excell lại cố gắng một lần nữa để chiếm lấy tình cảm của con trai nhưng bất thành. Harold chẳng màng gì đến học thức hay tài hùng biện của cha, và từ giã việc đi nhà thờ sau khi bước sang tuổi mười sáu, nhưng thỉnh thoảng cậu vẫn khoe khoang về người cha của mình trước mặt lũ trẻ.

"Nếu cha tớ không phải là mục sư, ông ấy sẽ là một trong những người lực lưỡng nhất thị trấn này," có lần cậu nói với Jack như vậy. "Cậu nhìn bờ vai ông ấy mà xem. Cơ bắp tay cũng cứng ngắc nữa chứ. Dĩ nhiên là ông ấy chẳng thể bày tỏ cơ bắp của mình ra ngoài, nhưng tớ bảo đảm ông ấy biết đánh quyền Anh và múa tạ tay đấy."

Giả sử người cha biết được điều đó, thì con đường dẫn đến trái tim đứa con trai lại nằm ở lĩnh vực thể thao, nhưng các tín đồ của Giáo hội Đệ Nhất lại chưa đủ tân tiến để chấp nhận một vị mục sư lực điền, thế nên ông Excell đành giữ im lặng về những chủ đề ấy và âm thầm tập tạ một mình. Thực tế thì thời trẻ ở Michigan, ông từng là một thợ săn cừu khôi, và lẽ ra ông đã có thể chiếm được tình cảm của con trai bằng những câu chuyện rừng rú, nhưng ông lại không làm thế.

Phần lớn thời gian, Harold phớt lờ những khoảnh khắc dịu dàng hiếm hoi của cha, và dành phần lớn thời gian bên người chị gái hoặc ở trang trại nhà Burns.

Vợ chồng ông bà Burns nhìn thấy tất cả những phẩm chất nam tính và tốt đẹp ở cậu thiếu niên, và họ luôn kiên định bênh vực cậu trong mọi hoàn cảnh.

"Thằng bé đang bị oan ức," bà Burns vẫn thường tranh luận. "Tôi chưa từng thấy đứa trẻ nào ngoan ngoãn và hiền lành hơn thế, ngoại trừ thằng Jack nhà tôi. Cả hai đứa đều là những đứa trẻ tốt bụng, biết giúp đỡ mọi người, và tôi chẳng thèm bận tâm người ta nói gì."

Jack, vốn chậm chạp cả trong suy nghĩ lẫn chân tay, lại tôn sùng người bạn thân của mình; sự lanh lẹ và tháo vát của Harold khiến cậu cảm thấy mình thật nhỏ bé, mặc dù cậu mới là học sinh giỏi hơn trong mọi công việc thường nhật. Jack đọc sách nhiều hơn Harold, nhưng Harold lại tóm lấy các dữ kiện và ngay lập tức biến chúng thành một thứ gì đó vô cùng sinh động và kịch tính. Cậu thâu tóm mọi quyền lãnh đạo trong các chuyến đi săn, còn Jack thì gánh vác toàn bộ công việc tay chân. Cậu cũng luôn là người đọc sách, trong khi Harold lắng nghe và mơ mộng với đôi mắt tựa như đang phóng tầm nhìn qua hàng dặm đỉnh núi. Trái tim cậu là trái tim của loài đại bàng; những không gian hoang dã bao la vẫy gọi cậu. Những vẻ đẹp tỉ mỉ của khu vườn hay bông hoa nhỏ chẳng có chỗ trong tâm trí cậu. Những rặng cây ven sông từ lâu đã mất đi sức hút vì cậu biết rõ giới hạn của chúng—chúng không còn đánh thức trí tưởng tượng của cậu được nữa.

Hàng trăm lần cậu thốt lên: "Nào, chúng ta hãy đi về phương Tây và săn bò rừng. Ngày mai chúng ta sẽ ngắm tuyết trên đỉnh Pike's Peak." Vùng đất hoang dã ấy quá gần, áp lực của nó ngày qua ngày đã nhào nặn tâm trí cậu. Cậu chẳng màng hay suy nghĩ gì về các thành phố hay miền Đông. Cậu mơ về những đồng bằng, những chú ngựa, những bầy bò rừng và những đoàn thổ dân da đỏ nối đuôi nhau di chuyển xuống sườn đồi xa tít tắp. Mọi bài thơ về đồng cỏ, mọi từ ngữ mang hương vị của miền đất hoang dã, mọi bức tranh về người thợ săn đều khắc sâu trong tâm trí cậu.

Cảm giác cầm khẩu súng trên tay mang lại cho cậu niềm vui thích tột cùng, và việc rình rập những con ngỗng trời trên đầm hay quạ trong ruộng ngô giúp cậu mường tượng ra niềm vui khi săn gấu và bò rừng. Cậu có sự kiên nhẫn của một thợ săn, và có khả năng quỳ gối bò trong bùn suốt hàng giờ liền để cố gắng hạ cho được một con vịt. Cậu có thể bắt chước tiếng kêu của hầu như tất cả các loài chim và thú mà cậu biết. Tiếng huýt sáo của cậu có thể gọi những con gà gô mẹ đến gần. Cậu có thể chặn đứng tiếng kêu của loài sải cánh trong chuyến bay đều đặn của chúng, và tiếng kêu cạp cạp của cậu đã đánh lừa cả những con ngỗng tinh ranh. Khi được ca ngợi về kỹ năng săn bắn, cậu liền đáp lại đầy khinh miệt:

"Ồ, thế thì có sá gì. Ai mà chẳng hạ được thú nhỏ; nhưng bò rừng và gấu xám—mới thực sự là những tay cừ khôi."

Vào mùa đông năm mười sáu tuổi, một người em trai của ông Burns từ Kansas trở về—đó là một vùng đất xa xôi và kỳ lạ vào thời điểm ấy, và từ người này, Harold đã hút lấy những dòng tri thức bao la qua câu chuyện kể. Cậu thiếu niên tỏ ra khao khát không bao giờ thấy đủ khi các vùng đồng cỏ được đem ra thảo luận. Từ chính tay cao bồi đích thực này, cậu đã thu nạp thêm rất nhiều từ vựng mới. Cậu vô cùng thích thú lắng nghe khi ông Burns nhắc đến đai nịt yên ngựa, dây thừng, chuồng quây, đồi biệt lập, khe suối cạn và những từ gốc Tây Ban Nha - Mexico khác mà hai cậu bé từng thấy trong những tiểu thuyết xu của mình, nhưng chưa bao giờ nghe ai sử dụng trong lời ăn tiếng nói thông thường trước đó. Ông Burns nhắc đến một chiếc yên bọc hay một khe suối cạn tự nhiên như cách Jack thốt lên từ "thanh kéo" hay "luống cày," và những câu chuyện của ông đã kéo vùng đất đồng nguyên xa xôi xích lại rất gần.

Harold tìm cơ hội để nói rằng: "Chú Burns, hãy đưa cháu đi cùng với chú nhé; cháu ước chú làm thế."

Tay cao bồi nhìn cậu. "Cháu có biết cưỡi ngựa không?"

Jack liền chen vào: "Cháu đảm bảo là anh ấy biết, thưa chú. Anh ấy từng tham gia đua ngựa cơ mà."

Burns mỉm cười như cách một vị vua nhìn vị hiệp sĩ trẻ đang tìm đường hành hiệp.

"Chà, nếu người nhà cháu không phản đối, khi nào cháu học xong, và mẹ Jack đồng ý cho nó đi, thì cứ xông pha đến Abilene đi; chú sẽ xem mình có thể giúp gì cho cháu trên 'con đường dài' ấy."

Harold đón nhận lời đề nghị này vô cùng nghiêm túc, vượt xa mức mà ông Burns dự định, dẫu cho ông rất quý mến cậu bé.

Harold thừa biết cha mẹ mình sẽ không đời nào đồng ý, và rất tự nhiên, cậu chẳng hé răng nửa lời về dự định của mình với họ, nhưng từ đó về sau, cậu dành dụm từng xu kiếm được cho đến khi sự keo kiệt của cậu trở thành chủ đề bàn tán. Cậu say sưa trò chuyện với Jack hàng giờ liền về cuộc hành trình mà họ sắp thực hiện. Jack, vốn thiếu trí tưởng tượng và bận tâm với việc học ở trường trung học, lại đón nhận toàn bộ câu chuyện một cách vô cùng bình thản. Dù sao thì mọi thứ vẫn còn rất xa vời, và việc học của cậu rất thú vị lại đòi hỏi toàn bộ tâm trí. Harold đành quay trở lại với sự bầu bạn của người người yêu, cũng là người duy nhất khác mà cậu có thể thoải mái tâm sự.

Dot, một sinh vật lười biếng, mỉm cười trong những góc khuất ấm cúng như nàng vốn thế, lắng nghe mà chẳng hề có chút xúc cảm nào, trong khi Harold, với đôi mắt rực sáng cùng những ảo ảnh về những đồng bằng rộng lớn và lộng lẫy, nói rằng: "Tớ chắc chắn sẽ đi về miền Tây. Tớ chán ngấy việc học lắm rồi; tớ sẽ đến Kansas, và chỉ ít năm nữa thôi tớ sẽ trở thành một ông vua chăn nuôi vĩ đại, Dot ạ, rồi tớ sẽ quay lại đón cậu, chúng ta sẽ đến sống bên bờ một con sông lớn, có thật nhiều ngựa, và ngày ngày cùng nhau cưỡi ngựa đi săn linh dương. Cậu thấy thế nào?"

Thái độ thờ ơ của nàng làm tổn thương cậu, và cậu nói: "Cậu có vẻ chẳng màng xem tớ đi hay ở."

Nàng quay sang nhìn cậu với ánh mắt ngẩn ngơ, miệng vẫn mỉm cười, và cậu nhận ra nàng chẳng hề nghe lọt tai một từ nào trong bài diễn văn đầy nhiệt huyết của mình. Cậu chồm dậy, bừng bừng giận dữ và đau đớn.

"Nếu cậu không muốn nghe tớ nói thì thôi khỏi cần," cậu nói, qua kẽ răng nghiến chặt.

Nàng mỉm cười, để lộ hàm răng trắng nhỏ xinh xắn. "Thôi nào, đừng có nổi giận chứ Harry; tớ đang mải nghĩ chuyện khác mà. Cậu kể lại cho tớ nghe đi."

Mốt cục nghẹn to dâng lên cổ họng và cậu quay đi để giấu những giọt nước mắt của lòng tự ái bị tổn thương. Cậu không thể thốt thành lời, nhưng cậu đã nhận thức được một sự thật cay đắng. Từ trước đến nay Dot vẫn luôn coi cậu chỉ là một đứa trẻ, và quá khứ nàng chỉ nửa vời lắng nghe những câu chuyện cùng dự định của cậu, lừa dối cậu vì một mục đích nào đó của riêng nàng. Nàng là một kẻ giả dối mỉm cười và vô tâm.

"Cậu đã dối gạt tớ," cậu quay lại nói với sự bộc trực của một thiếu niên thiếu đi sự tinh tế trong lời ăn tiếng nói. "Tớ sẽ không bao giờ thèm nói chuyện với cậu nữa; vĩnh biệt."

Dot vẫn tiếp tục đung đưa bàn chân. "Vĩnh biệt," nàng cất lên bằng chất giọng ngọt ngào, dịu êm.

Cậu chậm rãi bước đi, nhưng lồng ngực sục sôi cơn thịnh nộ cùng lòng tự ái bị tổn thương, và mỗi lần nghĩ đến cái giọng điệu khi nàng thốt lên từ "Vĩnh biệt," da thịt cậu lại run lên bần bật. Cậu đã mười bảy tuổi, và tự coi mình là một người đàn ông; còn nàng thì mười ám tuổi, và chỉ xem cậu là một đứa trẻ. Nàng chưa bao giờ thực sự lắng nghe cậu, giờ thì cậu đã hiểu ra điều đó. Maud đã đúng. Dot chỉ vờ vĩnh, và giờ đây vì lý do gì đó nàng đã ngừng cả việc vờ vĩnh lại.

Chỉ có một niềm an ủi duy nhất trong chuyện này: nó giúp cậu dễ dàng dấn thân về miền đất hoàng hôn hơn, và trái tim đang rớm máu của cậu phần nào được xoa dịu khi nghĩ đến cảnh cưỡi ngựa phi sau một bầy bò rừng đang gầm rú.