Vài ngày trước, tôi có dự một buổi dạ vũ riêng do ông Ashburnham tổ chức. Vì mẹ tôi không bao giờ ra ngoài nên bà đã tin tưởng giao phó tôi cho Lady Greville, người đã ban cái vinh dự cho tôi là ghé qua đón tôi trên đường đi, và cho phép tôi ngồi ghế trước – một ân huệ mà tôi chẳng mấy bận tâm, nhất là khi tôi biết thừa rằng bà ta coi đó là một nghĩa cử cao đẹp đối với tôi. "Này cô Maria," bà ta nói khi thấy tôi tiến về phía cửa xe, "tối nay trông cô bảnh bao quá nhỉ – Mấy đứa con gái tội nghiệp của ta chắc sẽ bị lép vế trước cô mất – Ta chỉ hy vọng mẹ cô không vì cố chưng diện cho cô mà phải khổ sở. Cô mặc váy mới à?"
"Vâng, thưa bà," tôi đáp, cố tỏ ra dửng dưng nhất có thể.
"Ừ, mà trông cũng đẹp thật đấy –" bà ta vừa nói vừa sờ mó chiếc váy khi tôi được phép ngồi cạnh bà ta – "Ta dám chắc nó rất mốt – Nhưng ta phải thú thật, vì cô biết đấy, ta lúc nào cũng nói thẳng, rằng ta nghĩ đó là một khoản chi phí hoàn toàn không cần thiết – Sao cô không mặc cái váy kẻ sọc cũ ấy đi? Ta không có thói quen chê bai người khác chỉ vì họ nghèo, vì ta luôn nghĩ rằng những người như vậy đáng thương và đáng khinh hơn là đáng trách, nhất là nếu họ không thể làm gì khác được, nhưng đồng thời ta cũng phải nói rằng theo ý kiến của ta, chiếc váy kẻ sọc cũ của cô đã quá đủ đẹp đối với người mặc nó – vì nói thật với cô (ta lúc nào cũng nói thẳng), ta rất sợ là một nửa số người trong phòng sẽ chẳng nhận ra nổi cô có mặc váy hay không – Nhưng ta đoán tối nay cô định đổi đời đấy nhỉ. Chà, càng sớm càng tốt; ta chúc cô thành công."
"Thật tình thưa bà, con không hề có ý định đó –"
"Ai lại đi nghe một thiếu nữ thừa nhận mình là kẻ săn chồng bao giờ?" Miss Greville cười khúc khích, nhưng tôi tin chắc Ellen cảm thấy ái ngại thay cho tôi.
"Mẹ cô đã đi ngủ trước khi cô rời nhà chưa?" bà ta hỏi.
"Thưa bà," Ellen đáp, "mới có chín giờ thôi ạ."
"Đúng vậy Ellen, nhưng nến thì tốn tiền, mà bà Williams lại quá khôn ngoan để không lãng phí."
"Bà ấy vừa ngồi vào bàn ăn tối thưa bà."
"Và bà ấy ăn gì?" "Con không để ý ạ." "Chắc là bánh mì với phô mai." "Con chẳng bao giờ mong ước một bữa tối ngon hơn thế," Ellen nói. "Con thì lúc nào chẳng có lý do để nói vậy, vì lúc nào chẳng có bữa ăn ngon hơn được dọn sẵn cho con," mẹ cô bé đáp. Miss Greville cười phá lên khoái trá, như cái cách cô ta vẫn luôn làm trước sự hài hước của mẹ mình.
Đó là hoàn cảnh nhục nhã mà tôi buộc phải chịu đựng mỗi khi ngồi trên cỗ xe của bà ta – Tôi không dám tỏ ra xấc xược, vì mẹ tôi luôn răn dạy tôi phải biết khiêm tốn và nhẫn nhịn nếu muốn tiến thân trong thế giới này. Bà kiên quyết bắt tôi phải nhận mọi lời mời của Lady Greville, bằng không thì chắc chắn tôi sẽ chẳng bao giờ đặt chân vào nhà hay cỗ xe của bà ta với sự chắc chắn khó chịu rằng tôi luôn bị mỉa mai về sự nghèo túng của mình mỗi khi ở đó. Khi chúng tôi đến Ashburnham thì đã gần mười giờ, trễ mất một tiếng rưỡi so với giờ hẹn; nhưng Lady Greville quá thời thượng (hoặc tự cho là thế) để mà đúng giờ. Tuy nhiên, buổi khiêu vũ vẫn chưa bắt đầu vì họ còn chờ Miss Greville. Tôi chưa vào phòng được bao lâu thì đã được ông Bernard mời nhảy, nhưng ngay khi chúng tôi chuẩn bị đứng lên, ông ấy sực nhớ ra người hầu đang cầm đôi găng tay trắng của mình và chạy ngay ra ngoài lấy. Trong lúc đó, buổi khiêu vũ đã bắt đầu và Lady Greville trên đường đi sang phòng khác đã đi ngay trước mặt tôi – Bà ta nhìn thấy tôi và dừng lại ngay lập tức, nói với tôi mặc dù có mấy người đứng gần đó:
"Ô kìa, cô Maria! Sao, không tìm nổi bạn nhảy à? Cô gái tội nghiệp! Ta e là cái váy mới của cô chẳng có tác dụng gì rồi. Nhưng đừng tuyệt vọng; có lẽ cô sẽ được nhảy một điệu trước khi đêm nay kết thúc đấy." Nói đoạn, bà ta bước tiếp mà không buồn nghe tôi lặp lại lời khẳng định rằng mình đã có bạn nhảy, để mặc tôi vô cùng tức tối vì bị phơi bày trước bàn dân thiên hạ như vậy – Tuy nhiên, ông Bernard nhanh chóng quay lại và ngay khi vào phòng, ông đã tiến lại chỗ tôi rồi dẫn tôi ra sàn nhảy, hy vọng danh dự của tôi đã được minh oan trước ánh mắt của tất cả những bà lão đã nghe thấy lời bà ta nói. Tôi nhanh chóng quên hết mọi bực dọc trong niềm vui khiêu vũ và có được người bạn nhảy dễ mến nhất trong phòng. Hơn nữa, vì ông ấy là người thừa kế của một điền trang rất lớn, tôi có thể thấy Lady Greville trông không vui vẻ gì khi biết người ông ấy chọn là ai – Bà ta quyết tâm làm nhục tôi, và theo đó, khi chúng tôi đang ngồi nghỉ giữa các điệu nhảy, bà ta tiến lại chỗ tôi với vẻ hách dịch lăng mạ hơn thường lệ, cùng với Miss Mason, và nói đủ to để nửa số người trong phòng nghe thấy: "Này cô Maria, ông nội cô làm nghề gì thế? Vì Miss Mason và ta không thể thống nhất được liệu ông ấy là người bán tạp hóa hay người đóng sách." Tôi thấy bà ta muốn làm nhục mình, và quyết tâm nếu có thể, tôi sẽ ngăn bà ta nhận ra rằng âm mưu của mình đã thành công. "Thưa bà, không phải cả hai; ông con là một thương nhân buôn rượu." "Phải rồi, ta biết ông ta làm cái nghề thấp kém nào đó mà – Ông ta phá sản rồi phải không?" "Con nghĩ là không ạ, thưa bà." "Ông ta chẳng phải đã trốn nợ rồi sao?" "Con chưa bao giờ nghe nói vậy cả." "Ít nhất thì ông ta cũng chết trong cảnh vỡ nợ chứ gì?" "Con chưa bao giờ được nghe kể như vậy." "Tại sao, cha cô chẳng phải nghèo rớt mồng tơi sao?" "Con nghĩ là không ạ." "Ông ấy chẳng phải từng ngồi tù ở Kings Bench sao?" "Con chưa bao giờ thấy ông ấy ở đó." Bà ta liếc nhìn tôi một cái rồi quay đi trong cơn thịnh nộ; trong khi đó, tôi vừa khoái chí vì sự xấc xược của chính mình, lại vừa sợ bị coi là quá hỗn láo. Vì Lady Greville cực kỳ giận dữ với tôi, bà ta chẳng buồn đếm xỉa gì đến tôi suốt cả buổi tối, và thực ra, dù tôi có được lòng bà ta thì cũng vẫn sẽ bị ngó lơ thôi, vì bà ta bận tụ tập với đám người quyền quý và chẳng bao giờ nói chuyện với tôi khi có thể nói chuyện với người khác. Miss Greville ở cùng nhóm với mẹ cô ta trong bữa tối, nhưng Ellen thích ở lại cùng gia đình nhà Bernard và tôi hơn. Chúng tôi đã có một buổi khiêu vũ rất thú vị và vì Lady G ngủ suốt dọc đường về, tôi đã có một chuyến đi xe vô cùng thoải mái.
Ngày hôm sau, trong lúc chúng tôi đang ăn tối, cỗ xe của Lady Greville dừng trước cửa, vì đó là thời điểm trong ngày bà ta thường tính toán để đến. Bà ta nhắn người hầu vào nói rằng "bà ấy sẽ không bước ra ngoài nhưng cô Maria phải ra ngay cửa xe, vì bà ấy muốn nói chuyện với cô ấy, và phải nhanh chóng ra ngay –" "Một lời nhắn thật xấc xược, mẹ ạ!" tôi nói – "Đi đi Maria –" mẹ tôi đáp – Thế là tôi ra, và buộc phải đứng đó theo ý muốn của phu nhân dù gió đang thổi rất mạnh và vô cùng lạnh.
"Sao ta thấy cô Maria tối nay không được bảnh bao như tối qua nhỉ – Nhưng ta không đến để soi mói trang phục của cô, mà để bảo cô rằng cô có thể đến ăn tối với chúng tôi vào ngày kia – Không phải ngày mai, nhớ nhé, đừng đến vào ngày mai, vì chúng tôi đón Lord và Lady Clermont cùng gia đình Sir Thomas Stanley – Cô chẳng cần phải chưng diện làm gì vì ta sẽ không phái xe ngựa đến đâu – Nếu trời mưa thì cô cứ cầm lấy cái ô –" Tôi suýt nữa không nhịn được cười khi nghe bà ta cho phép mình giữ khô ráo – "Và làm ơn nhớ đến đúng giờ, vì ta sẽ không chờ đâu – Ta ghét đồ ăn bị nấu quá lửa – Nhưng cô không cần đến trước giờ đâu – Mẹ cô thế nào? Bà ấy đang ăn tối phải không?" "Vâng thưa bà, chúng con đang ăn dở bữa tối khi phu nhân đến." "Ta e là cô thấy lạnh lắm Maria," Ellen nói. "Đúng vậy, gió Đông kinh khủng thật –" mẹ cô bé nói – "Ta đảm bảo là ta khó mà chịu nổi khi hạ cửa sổ xuống – Nhưng cô thì quen bị gió thổi rồi cô Maria ạ, đó là lý do khiến da dẻ cô thô ráp và quê mùa. Các thiếu nữ không được thường xuyên ngồi xe ngựa như các cô chẳng bao giờ bận tâm thời tiết thế nào hay gió làm lộ chân cẳng ra sao đâu. Ta sẽ không đời nào để con gái ta đứng ngoài trời như cô vào cái ngày thế này. Nhưng một số hạng người thì chẳng có cảm giác gì về cái lạnh hay sự tinh tế cả – Được rồi, nhớ là chúng tôi sẽ đợi cô vào thứ Năm lúc 5 giờ nhé – Cô phải bảo người hầu đến đón vào buổi đêm đấy – Đêm đó sẽ không có trăng đâu – và cô sẽ có một chuyến đi bộ về nhà kinh khủng đấy – Chuyển lời hỏi thăm của ta tới mẹ cô – Ta e là bữa tối của cô sẽ bị nguội mất – Đi thôi –" Và bà ta đi mất, để lại tôi trong cơn thịnh nộ với bà ta như mọi khi.
Maria Williams.
