Người dẫn Thủy Văn đến khoa ban chữ Thượng của Hán kịch để ghi danh là Vạn Giang đình.

Không lâu sau khi nước rút, gánh Khánh Hướng từ Tứ Xuyên trở về, lại vào Lạc Đồng diễn kịch. Diễn mấy ngày, Mân Côi Hồng mãi vẫn không thấy Huệ Như, không biết rốt cuộc cô ấy ra sao rồi. Hỏi Cát Bảo, Cát Bảo ậm ừ không nói ra được đầu đuôi gì. Thế là nhờ người dò la chỗ ở của cô ấy. Tìm tới tìm lui, cuối cùng vào một ngày, cũng được cô ấy dò la ra. Thế là cô cùng Vạn Giang đình và Cát Bảo đến tìm Huệ Như. Cát Bảo thoạt đầu không chịu, anh ta sợ bị Huệ Như quấn lấy không buông, kết quả Mân Côi Hồng ép chặt anh ta, nói người nhà của cô ấy còn chẳng biết anh Cát Bảo là cái thá gì, anh sợ cái gì? Cát Bảo đành chịu, chỉ đành bị ép đi theo.

Hôm nay Dương Nhị Đường vừa ở dưới sông về, áo còn chưa kịp thay, liền nhìn thấy ba người bọn họ. Mân Côi Hồng dùng tay làm quạt quạt trước mũi, như thể đang xua đuổi mùi hôi. Dương Nhị Đường lập tức mặt đỏ tai hồng. Mân Côi Hồng nói, Này, anh là chồng của Huệ Như hả? Huệ Như có ở nhà không? Dương Nhị Đường cúi đầu, hồi lâu mới nói, Cô ấy không có nhà. Mân Côi Hồng nói, Đi đâu rồi? Tôi là em gái cô ấy, cô ấy về anh nói với cô ấy một tiếng, bảo cô ấy rảnh rỗi thì ghé qua Lạc Viên.

Dương Nhị Đường chưa kịp trả lời, Thủy Văn đã bất ngờ lao từ trong nhà ra. Thủy Văn nói, Cả đời này cô ấy sẽ không bao giờ đến Lạc Viên nữa đâu. Mân Côi Hồng nói, Tại sao? Thủy Văn nói, Bởi vì con người này không còn nữa rồi. Mân Côi Hồng cả kinh, nói ý cô là gì? Thủy Văn nói, Cô vẫn chưa hiểu à? Cô ấy chết rồi! Mân Côi Hồng kêu lên oai oái, Sao cơ? Sao có thể chứ? Thủy Văn nói, Có thể hay không không do tôi quyết định, cô hỏi hắn ta kìa. Thủy Văn vừa nói vừa chỉ tay vào Cát Bảo.

Sắc mặt Cát Bảo chợt tái mét. Mân Côi Hồng lao đến trước mặt Cát Bảo, giọng sắc lẹm, Cát Bảo, anh đã làm gì chị tôi? Cát Bảo lắp bắp nói, Không làm gì cả, tôi không làm gì cả mà. Tôi còn nói muốn cưới cô ấy cơ mà. Thủy Văn lớn tiếng mắng, Anh đánh rắm, anh có tư cách gì cưới cô ấy? Anh còn thối hơn cả đống phân trên xe của bố tôi. Anh đừng hòng bén mảng tới. Mẹ tôi là người của bố tôi. Cả cô nữa, Mân Côi Hồng, cô phải gọi bố tôi là anh rể, cô có biết điều hay không hả?

Dương Nhị Đường bất chợt ngồi thụp xuống đất ô ô khóc lớn. Ba người liền giống như chó nhà có tang, tháo chạy trong tiếng mắng chửi xối xả của Thủy Văn.

Đến tối, Mân Côi Hồng và Vạn Giang đình lại đến tìm Dương Nhị Đường. Than ngắn thở dài hỏi rõ đại khái tình hình, Mân Côi Hồng khóc sưng cả mắt, nói người chị này của tôi, thân với tôi nhất, mà giờ lại không còn nữa. Anh là một người đàn ông lớn, chăm sóc cô ấy thế nào vậy? Dương Nhị Đường ôm đầu, thoạt đầu không lên tiếng. Qua một lúc, anh ta bỗng òa khóc oa oa, vừa khóc vừa nói, Tôi có tội, tôi đáng chết. Tôi đã làm cô ấy uất ức rồi. Nếu tôi không cưới cô ấy, cả đời cô ấy lụa là gấm vóc, nhất định đã sống tự tại rồi. Thủy Văn nói, Bố, nếu bố không cưới mẹ, người cả đời được lụa là gấm vóc chưa chừng lại là bố đấy! Dương Nhị Đường vẫn oa oa khóc, lại nói, Tôi làm gì có phúc phận này? Thủy Văn nói, Mẹ không an phận, cho nên mới không có phúc phận. Mẹ có ngày hôm nay, là do mẹ tự chuốc lấy thôi.

Giọng của Thủy Văn sắc nhọn chói tai, người lớn ai cũng nghe ra ý trong lời con bé. Nhất thời, trong phòng chỉ còn tiếng khóc của Dương Nhị Đường. Mà tiếng khóc này, đối mặt với sự sắc nhọn của Thủy Văn, cũng dần nhỏ hẳn đi.

Vạn Giang đình nhìn Thủy Văn, thầm nghĩ, con nhóc này quả thực không phải trẻ con bình thường. Nghĩ đoạn, ông bỗng nói, Tiên sinh họ Dương, anh là một người đàn ông, lại kéo theo một con nhóc, sau này định sống thế nào đây? Dương Nhị Đường mặt mày khổ sở, nói thì đành sống qua ngày thôi ạ. Xin ngài đừng gọi là tiên sinh, tôi gánh không nổi đâu. Vạn Giang đình nói, Tôi quen ông chủ Châu của khoa ban chữ Thượng thuộc Hán kịch, hay là cho Thủy Văn đi học hát đi? Tôi thấy nó thông minh lanh lợi, có vẻ là chất liệu tốt. Sau này thành danh, ngày tháng về già của anh sau này sẽ không phải lo chuyện ăn mặc nữa. Dương Nhị Đường nói, Thế sao được? Thủy Văn nhà tôi tuy không phải cành vàng lá ngọc nhưng cũng là cục thịt trong tim tôi, có khổ có nghèo thế nào tôi cũng không thể để nó bán thân làm đào hát được.

Mấy lời của Dương Nhị Đường nói khiến Mân Côi Hồng và Vạn Giang đình mặt đỏ tai hồng. Mân Côi Hồng chực phát tác, Mân Côi Hồng nói, Đào hát thì sao chứ? Giờ có đào hát nào bán thân đâu? Chưa đợi cô ta nói dứt câu, Thủy Văn bất ngờ lao đến trước mặt Dương Nhị Đường, lớn tiếng nói, Bố, con muốn học hát. Dương Nhị Đường nói, Không được. Cái nghề hát này, bị người ta ức hiếp dẫm đạp, cả đời ngẩng đầu không nổi trước mặt người ta.

Mân Côi Hồng khó chịu nói, Thủy Văn, cô nhìn tôi xem, đầu của tôi có phải ngẩng cao hơn người khác không? Thủy Văn nói, Tôi thèm quản cô ngẩng hay không ngẩng, tôi chỉ muốn học hát. Dương Nhị Đường nói, Con nói hát là hát thành tài được chắc? Thủy Văn nói, Con nói con được là sẽ được. Sau này con nhất định sẽ còn nổi danh hơn cả Mân Côi Hồng.

Mân Côi Hồng đang nén cục tức trong lòng, nghe Thủy Văn nói vậy, cười lạnh một tiếng, rồi nói, Người thì chẳng lớn mà khẩu khí lớn thật đấy. Tôi ngược lại muốn xem cô nổi danh kiểu gì. Thủy Văn nói, Sau này có khối cho cô xem! Nếu con học thành tài, ở Hán Khẩu nhất định sẽ không có ai thèm nghe cô hát nữa đâu.

Mân Côi Hồng trừng mắt nhìn Thủy Văn một cái, nói tôi ngược lại rất muốn xem cô có bản lĩnh này không. Giang đình, anh dẫn con bé đi gặp ông chủ Châu đi, cứ bảo là cháu gái tôi. Con nhóc, đã khoác lác rồi thì học hành cho cẩn thận vào. Tôi chờ cô đến khiêu chiến đấy. Thủy Văn dõng dạc từng chữ một nói, Con nói được làm được, cứ chờ đấy.

Mân Côi Hồng liếc mắt nhìn Thủy Văn. Chỉ thấy trên khuôn mặt bầu bĩnh non nớt của nó lại tràn ngập vẻ kiên định, trong sự kiên định ấy còn mang theo một chút khí thế sắc bén. Mân Côi Hồng nhìn vẻ mặt ấy, vậy mà nghẹn lời nửa ngày trời không nói được câu nào. Cô ta nghĩ, con nhóc này sau này chắc chắn không phải dạng vừa đâu.

Gia chủ của khoa ban chữ Thượng tên là Châu Nguyên Khôn. Nhà ở ngõ Đại Hỏa. Châu Nguyên Khôn vốn dĩ chỉ là một người mê hát (phê hữu), trong nhà làm chút tiểu thương. Vì thích Hán kịch, nên ông ta đã dốc hết gia sản, tự lập khoa ban, đặt tên là khoa ban "chữ Nguyên". Kết quả làm được hai năm, hết tiền rồi, giải tán thì không cam lòng, đành phải đi khắp nơi cầu cứu. Bạn của Châu Nguyên Khôn là Trương Thượng Hồng mở cửa hàng thịt "Thượng Hồng Ký". Trương Thượng Hồng cũng là một người mê hát, nhưng lại bận rộn bán thịt, không có thời gian xem hát, bèn nói ông ta có thể bỏ vốn giúp đỡ Châu Nguyên Khôn. Điều kiện chỉ có một, chính là khoa ban "chữ Nguyên" phải đổi tên thành khoa ban "chữ Thượng". Châu Nguyên Khôn nghĩ bụng, không có tiền thì đến gánh hát cũng chẳng còn, đổi một chữ thì tính là gì? Thế là đồng ý ngay.

Thủy Văn theo chân Vạn Giang đình trước sau bước vào phòng khách nhà họ Châu ở ngõ Đại Hỏa, ngẩng đầu lên liền thấy một người đàn ông đầu trọc lóc đang ngồi ngay ngắn trên chiếc ghế gỗ lê ở giữa nhà. Bộ dạng ấy, lập tức khiến Thủy Văn muốn phì cười. Cô nghĩ người này chắc chắn là ông chủ Châu Nguyên Khôn rồi.

Đầu trọc vừa thấy Vạn Giang đình liền đứng dậy vái chào, nói ông chủ Vạn tự mình đưa người đến sao? Chắc hẳn là một chất liệu tốt chứ? Vạn Giang đình vừa chắp tay vái chào, vừa vội vàng giục Thủy Văn hành lễ, miệng nói, Có phải chất liệu tốt hay không còn phải dựa vào sự nhào nặn của ông chủ Châu. Con bé này là cháu gái của Mân Côi Hồng. Châu Nguyên Khôn nhìn Thủy Văn, nói ừ, vóc dáng trông cũng đoan trang, thân hình cũng khá. Đã là cháu gái của danh gia Mân Côi Hồng, nghĩ đến giọng ca chắc cũng không tệ. Thủy Văn lớn tiếng đáp, Con không phải cháu gái của cô ta.

Châu Nguyên Khôn bị tiếng nói lớn của nó làm cho ngẩn người, Vạn Giang đình cũng sững người một chút. Vạn Giang đình nói, Sao lại không phải? Mẹ cháu là Huệ Như chẳng phải là chị họ của Trân Châu sao? Thủy Văn vẫn lớn tiếng nói, Cô ta là cô ta, con là con. Châu Nguyên Khôn cau mày, giọng lạnh lùng nói, Thế cô là người thế nào? Thủy Văn nói, Con họ Dương, tên là Dương Thủy Văn. Giọng của Châu Nguyên Khôn càng lạnh hơn, hắn ta nói, Ta mặc kệ cô họ gì tên gì, cô đã không phải cháu gái của Mân Côi Hồng, thế thì dựa vào đâu mà ta phải nhận cô vào khoa ban chữ Thượng của ta để học hát? Thủy Văn nói, Bởi vì con thích hát, hơn nữa sau này con nhất định sẽ nổi danh. Ánh mắt Châu Nguyên Khôn lúc này liền có chút kinh ngạc. Hắn ta nói, Cô tưởng một đào hát muốn nổi danh dễ lắm sao? Thủy Văn nói, Không dễ, nhưng con biết, con chắc chắn sẽ nổi danh. Bởi vì con sinh ra đã biết hát rồi. Vạn Giang đình và Châu Nguyên Khôn hai người lớn đưa mắt nhìn nhau, ban nãy trên mặt vẫn mang vẻ nghiêm nghị, lúc này lại không kìm được mà cùng bật cười ha hả.

Đang lúc cười cợt, một người đàn ông gầy gò bước vào, chắp tay vái chào nói, Ông chủ Châu, ông chủ Vạn, tôi nghe tin là vội vã chạy ngay sang đây. Không ngờ ông chủ Vạn vẫn nhanh chân hơn một bước. Châu Nguyên Khôn cười nói, Không nhận là chân mình chậm, lại còn khen chân người ta nhanh, thầy Hoàng đây thật biết ăn nói. Vạn Giang đình cũng cười, nói cũng không phải chân tôi nhanh, mà là chân của phu xe nhanh.

Ba người cười qua một trận, người đàn ông gầy gò quay đầu nhìn thấy Thủy Văn, rồi nói, Chính là con bé này à? Vạn Giang đình nói, Phải. Thầy thấy thế nào? Hỏi xong lại quay sang nói với Thủy Văn, Thủy Văn, vị này là thầy Hoàng Tiểu Hợp, là thầy giáo chủ nhiệm của khoa ban chữ Thượng. Thủy Văn vội vàng cúi mình hành lễ, nói chào thầy Hoàng ạ. Hoàng Tiểu Hợp nói, Đừng vội chào vội. Nhìn gương mặt con bé, lại ngắm nghía vóc dáng của nó, rồi nói, Không có bệnh tật gì chứ? Thủy Văn nói, Không có. Hoàng Tiểu Hợp lại nói, Bố mẹ đều đồng ý chứ? Thủy Văn nói, Không cần sự đồng ý của họ. Tự con muốn học hát. Mặt Hoàng Tiểu Hợp xầm xuống, nói da thịt thân thể đầu óc của em đều là do bố mẹ ban cho, sao có thể nói là không cần sự đồng ý của họ chứ? Chủ ban, đứa nhóc này chúng ta không thể nhận. Vạn Giang đình vội nói, Bố nó là người kéo sông, mẹ nó mới chết trong trận lũ lụt cách đây không lâu, tôi hôm nay làm người giám hộ cho nó. Thầy Hoàng hãy nể mặt tôi một lần đi. Hoàng Tiểu Hợp nói, Đã là ông chủ Vạn làm người giám hộ, thì phải bàn lại theo cách khác. Lại đây, theo tôi hát mấy tiếng thử xem. Thủy Văn nói, Tự con biết hát.

Hoàng Tiểu Hợp lại không vui, nói đã tự biết hát rồi, còn đến chỗ tôi học cái gì nữa? Châu Nguyên Khôn nói, Không cần phải so đo chấp nhất với một đứa trẻ làm gì. Nói rồi quay sang hỏi Vạn Giang đình, Nó biết hát thật à? Vạn Giang đình nói, Tôi chưa nghe bao giờ. Nó từ nhỏ lớn lên ở Lạc Viên, nghĩ là có thể ư ử được mấy câu. Châu Nguyên Khôn quay sang Thủy Văn, Đây là do tự em khoe khoang đấy nhé, nếu mà không hát được, tai thầy Hoàng nghe không vừa ý, vậy thì em tự về nhà đi. Thủy Văn nói, Vâng. Con hát. Không đợi tiên sinh Châu gật đầu đồng ý, Thủy Văn đã bước lên trước mấy bước, vung tay lấy bộ thế, tự mình cất tiếng hát.

Bảo tôi điên tôi đành ngẫu biến tùy cơ,

Ngồi chốn bụi trần nói năng hồ đồ…

Đây là đoạn hát của Triệu Diễm Dung trong "Vũ Trụ Phong". Thủy Văn tuy giọng trẻ con vẫn còn nặng, nhưng cũng phát âm chuẩn xác rõ ràng, giữa hàng mày uy chuyển linh động, chiếc eo nhỏ uốn éo bắt chước dáng vẻ say rượu của người lớn, hai tay còn mô phỏng theo tư thế tung dải lụa nước (thủy tụ), hát đến mấy chữ cuối, ôm vai ngồi bệt xuống đất, tay uốn ngón tay hoa (lan hoa chỉ) gác lên vai, đoạn liếc mắt nhìn Hoàng Tiểu Hợp.

Hoàng Tiểu Hợp vẫn điềm nhiên không động sắc mặt. Trên mặt Vạn Giang đình và Châu Nguyên Khôn lại đều lập tức hiện lên vẻ kinh ngạc mừng rỡ. Không đợi Thủy Văn hát tiếp, Châu Nguyên Khôn nói, Đứng lên đi.

Thủy Văn lồm cồm bò dậy, người còn chưa đứng vững, đã cất lời hỏi, Ông chủ Châu, thầy Hoàng, sau này con có nổi danh được không? Hoàng Tiểu Hợp cười lạnh một tiếng, nói em mới chỉ hát được mấy câu, giọng trẻ con còn chưa dứt, mà đã muốn nổi danh rồi à? Châu Nguyên Khôn nói, Khoác lác thì không được đâu. Sau này em có nổi danh hay không, bây giờ vẫn chưa nhìn ra được. Nếu em không chịu khó, đến cả việc diễn vai quần chúng cũng không có cơ hội đâu. Thủy Văn nghe ra giọng điệu của tiên sinh Châu đã không còn lạnh lùng nữa, lớn tiếng nói, Con sẽ chịu khó. Con không sợ khổ chút nào cả.

Vạn Giang đình nói, Thế nào? Hoàng Tiểu Hợp nói, Con bé này, giọng ca là giọng hát kịch, vóc dáng là vóc dáng diễn kịch, chỉ có điều tâm tư không phải cái tâm của người hát kịch, sợ là sẽ không hát lâu dài được đâu. Châu Nguyên Khôn nói, Gái lớn mười tám thay đổi, hơn nữa lại có thầy Hoàng anh dạy dỗ cơ mà, vẫn cứ nhận vào ban đi. Ông chủ Vạn, ngày mai bảo người nhà nó đưa nó đến ký khế ước nhé. Vạn Giang đình nói, Tôi hôm nay chính là người thay thế cho người nhà của nó rồi đây. Châu Nguyên Khôn ngắm nghía Vạn Giang đình, cười nói cũng được, tôi coi anh là chú dượng của nó nhé? Vạn Giang đình cũng cười nói, Vậy thì coi như thế đi.

Đang nói ngắt quãng, có nhân viên bồi bàn bưng khế ước tới. Hoàng Tiểu Hợp nói, Ông chủ Vạn, anh đọc hay là để tôi đọc cho nó nghe? Vạn Giang đình nói, Đừng làm tôi mất mặt chứ, chữ nghĩa tôi nhận diện không hết đâu. Thủy Văn nói, Tự con đọc được.

Châu Nguyên Khôn và Hoàng Tiểu Hợp đều giật mình, đến cả Vạn Giang đình cũng cảm thấy ngoài ý muốn. Châu Nguyên Khôn nói, Em là con gái nhà lao động kéo sông, mà lại biết chữ cơ à? Thủy Văn nói, Vâng. Con từng đi học. Châu Nguyên Khôn nói, Thế thì em tự đọc đi. Thủy Văn bèn cầm lấy bản khế ước, cất cao giọng đọc lên.

Khế ước —— Người lập tự nguyện khoa nghệ nhân… Khế ước ở đây để trống một khoảng. Thủy Văn do dự mất mấy giây, đọc lại từ đầu: Khế ước —— Lập người tự nguyện gia nhập khoa nghệ nhân Dương Thủy Văn, tuổi mười hai, nguyên quán Hán Khẩu. Do gia cảnh nghèo khó nên tự nguyện đầu gia nhập khoa ban chữ Thượng học hát. Học nghề sinh kế trong đoàn (lê viên), ấn định thời hạn học tập là ba năm là mãn hạn. Sau đó giúp sư phụ một năm, mới được phép xuất khoa. Trong thời gian học hát, mọi chi phí ăn ở đều do khoa ban gánh vác. Phàm là trong thời hạn học tập lên sân khấu biểu diễn kiếm được tiền bạc, đều quy về doanh thu của khoa ban. Trong thời hạn học tập, ngoại trừ bố mẹ qua đời được chuẩn y cho phép nghỉ ba ngày, hết hạn phải lập tức quay về, ngoài ra tất cả đều không được phép tự ý rời khỏi cửa khoa ban. Nếu có việc giữa chừng bỏ học và trốn chạy, người bảo lãnh sẽ phải gánh vác mọi chi phí tiền học phí cơm nước v.v.. Giả sử có thiên tai nhân họa, bôn ba Nam Bắc, sinh tử tồn vong, mỗi người do số trời định đoạt, không liên quan gì đến khoa ban. Nói miệng không có bằng chứng, lập chữ làm bằng.

Lúc Thủy Văn đọc, chủ động đem những khoảng trống về độ tuổi và nguyên quán trong khế ước đọc ra toàn bộ theo tình hình của bản thân. Thấy con bé đọc xong, không sai một chữ, Châu Nguyên Khôn nói, Ừ, con nhóc này cũng khá thông minh đấy. Hoàng Tiểu Hợp lại thở dài nói, Haizz, người hát kịch vốn không cần quá thông minh đâu, sau này chắc chắn nó sẽ bị cái sự thông minh này làm hại cho mà xem. Vạn Giang đình cười nhạt một tiếng, nói thôi thì cứ để nó tự chịu số trời đi vậy.

Thủy Văn ấn dấu tay vào mục người lập khế ước dưới bản khế ước. Vạn Giang đình điểm chỉ xong ở mục người giám hộ, lại ký tên mình vào mục người giới thiệu. Lúc sắp đi, Vạn Giang đình kéo Thủy Văn sang một bên, nói Thủy Văn, chú Vạn có mấy lời muốn nói với cháu. Con đường này tuy là do cháu tự chọn, nhưng cũng là do chú Vạn gợi ý ra trước. Chú Vạn biết bản tính cháu lương thiện, có đôi khi nổi giận, là vì trong lòng có uất khí. Chú Vạn tuy ngày thường không nói gì, nhưng trong lòng đều hiểu rõ. Có một số chuyện, chú Vạn cũng không có cách nào khác, nhưng chú Vạn biết, là đã làm uất ức cháu, cũng làm uất ức bố cháu rồi.

Mấy lời này của Vạn Giang đình lập tức khiến Thủy Văn rưng rưng nước mắt. Sự uất ức đầy trong lòng cứ chực trào lên tận cổ họng, nhưng cô bé vẫn cắn răng nhẫn nhịn nuốt xuống. Vạn Giang đình nói, Chính vì điều này, chú Vạn mới suy nghĩ muốn mưu tính cho cháu một tương lai. Bây giờ cháu đã vào khoa ban, bưng nổi cái bát cơm hát kịch này rồi, nhưng sau này nếu thực sự muốn nổi danh, vẫn còn rất nhiều gian khổ phải chịu đựng. Chú Vạn tuy biết Thủy Văn là người chịu được khổ cực, nhưng chú Vạn vẫn phải dặn dò điều này. Thêm nữa, ở trong ban phải nghe cho rõ sự dạy bảo của ông chủ và thầy Hoàng. Không được vi phạm quy củ, nếu không người bảo lãnh là chú đây cũng sẽ phải gánh vác rất nhiều trách nhiệm cùng cháu. Chủ ban Châu và thầy Hoàng coi chú là bạn, nể mặt chú ngày hôm nay, nhưng quy củ trong ban là không coi chú là bạn thì cũng sẽ không nể mặt đâu nhé. Có lỗi lầm, bị đánh bị phạt thì cháu cũng phải cắn răng nhận lấy, lời này chú phải nói trước với cháu. Thủy Văn nghẹn ngào nói, Chú Vạn, những lời này bố đều không nói ra miệng với con được. Hôm nay chú Vạn chính là người giám hộ của con, Thủy Văn đời này kiếp này luôn coi chú Vạn là người giám hộ. Chú Vạn, chú yên tâm đi, con biết phải làm thế nào mà.

Thủy Văn nói xong, nước mắt cuối cùng cũng trào ra. Vạn Giang đình không nói gì thêm, ông đưa tay ra, lau giúp cô bé vết nước mắt trên mặt. Vết nước mắt trong lòng bàn tay ông đã để lại cho ông một thứ tình cảm tựa như người thân ruột thịt đối với cô bé này.

Châu Nguyên Khôn nói, Em đã gia nhập khoa ban chữ Thượng học nghề, nghệ danh là nhất định phải có rồi. Khoa ban chữ Thượng, chữ Thượng ở giữa. Em cứ gọi là Dương Thượng Liễu đi. Vạn Giang đình nói, Tên này nghe không sáng sủa lắm. Thủy Văn, em có ngại việc nhất định phải mang họ Dương không? Thủy Văn nói, Không ngại ạ. Nói xong lại thầm nghĩ, mình vốn dĩ cũng có họ Dương đâu. Vạn Giang đình nói, Hay là, em gọi là "Thủy Thượng Đăng" đi? Một ngọn đèn sáng, theo nước mà đến, trôi nổi trên mặt nước, rực rỡ tỏa muôn vàn ánh hào quang. Châu Nguyên Khôn lớn tiếng nói, Hay, cái tên này hay.

Thủy Văn "ơ" lên một tiếng, trong lòng thầm nghĩ, từ nay về sau mình gọi là Thủy Thượng Đăng rồi. Một ngọn đèn sáng, theo nước mà đến, trôi nổi trên mặt nước, rực rỡ tỏa muôn vàn ánh hào quang.

Hai

Sân tập của khoa ban chữ Thượng được đặt ở Thanh Phân Lý. Đây là dinh cơ biệt uyển của một thương gia buôn muối họ Đỗ. Vị thương gia buôn muối ba năm trước đã mua một tòa lầu kiểu Tây ở khu Tô giới cũ, cả nhà đã dọn sang đó ở hết rồi. Thương gia muối cũng là một người mê hát, đặc biệt thích các vở kịch của thiên vương Hán kịch Dư Thiên Tiêu. Hễ cứ có tên của Dư Thiên Tiêu treo bảng diễn, cả nhà thương gia muối sẽ đúng giờ đúng chỗ có mặt. Tặng giỏ hoa thì không cần phải bàn tới, cuối cùng thường còn dùng khay đặt mấy đồng bạc trắng để bày tỏ lòng kính trọng. Dư Thiên Tiêu khi ấy thường xuyên định kỳ giảng dạy tại các đại khoa ban của Hán Khẩu, là vị khách sư được các đại khoa ban chào đón nhất. Châu Nguyên Khôn lại có chút quan hệ họ hàng xa với Dư Thiên Tiêu, bèn nể mặt lớn của Dư Thiên Tiêu, muốn thuê lại căn nhà cũ mà thương gia muối để trống ở Thanh Phân Lý. Dư Thiên Tiêu đã cất lời, thì đối với thương gia muối mà nói chính là thánh chỉ. Thương gia muối bày tỏ, tiền thuê nhà miễn phí hoàn toàn, chỉ cần để lại thượng phòng (phòng chính) trong viện để một mình Dư đại sư sử dụng, nhằm tiện cho Dư đại sư có một chỗ nghỉ ngơi thật thoải mái mỗi khi đến giảng dạy. Châu Nguyên Khôn là người phóng khoáng, lập tức bày tỏ, đã là thuê mượn, tiền thuê nhà vẫn phải trả. Dư Thiên Tiêu xưa nay vẫn có ơn với khoa ban chữ Thượng, viện tử này nể mặt lớn của Dư Thiên Tiêu, thượng phòng nhất định sẽ giữ lại cho một mình Dư đại sư sử dụng, hơn nữa giường sô pha chăn đệm hoàn toàn theo đồ đạc kiểu Tây mà Dư đại sư ưa thích để bố trí. Nếu ngài không đến, khóa cửa không mở. Nếu ngài đến, nước trà nước ấm, món nhắm điểm tâm, tất cả đều chuẩn bị sẵn sàng. Thương gia muối nghe nói thế, vô cùng đắc ý thỏa nguyện. Lúc ký kết, đến cả thời hạn thời gian cũng không thèm ấn định.

Thủy Văn ký xong khế ước, nhà cũng không về, cứ thế đi thẳng theo Hoàng Tiểu Hợp đến Thanh Phân Lý.

Trong dinh uyển nhà họ Đỗ, có một hai đứa trẻ mặc quần ống thụp đang luyện công. Thủy Văn đưa mắt nhìn quanh sân viện, ngẩng đầu lên bất ngờ nhìn thấy vòm mái của tháp Lạc Viên ở không xa lắm. Vòm mái vô cùng quen thuộc đối với cô ấy đang lấp lánh ánh hào quang dưới sự chiếu rọi của ánh mặt trời. Khoảnh khắc ấy, tiếng pháo nổ và tiếng chó sủa điên cuồng, tiếng khóc ré lên vì tè dầm ướt quần của Huệ Như cùng với tiếng tru tréo gào khóc của chính Thủy Văn trong cơn mưa lớn, tất cả cùng lúc vang lên trong lòng. Trong lòng cô bé không khỏi cảm thấy chua xót, nhưng lại không rơi giọt nước mắt nào.

Trong sân lần lượt có hơn mười đứa trẻ đi tới. Có cả con trai lẫn con gái. Một bé gái gọi Thủy Văn, nói đứa mới đến, đứng qua đây đi, chủ ban chuẩn bị tiến hành giáo huấn "Mười điều mười khoản". Thủy Văn còn chưa hiểu chuyện gì, con bé kia lại nói, Theo tôi đi, phải bái Lão Lang thần trước đã.

Lão Lang thần là tổ sư gia của Hán kịch, phàm là đệ tử nhập môn, đều quy định phải quỳ lạy. Đây là quy củ.

Bái tổ sư gia xong, Thủy Văn mới nhìn thấy ông chủ ban Châu Nguyên Khôn tay cầm một thanh roi gỗ đi đến trước mặt mình. Thủy Văn nói, Cái này á? Bé gái nói, Đừng sợ. Chỉ đánh hai mươi đập thôi, đánh xong mới tính là đệ tử chính thức. Lúc đánh, chủ ban niệm cái gì, thì em cứ đọc theo cái đó. Cũng không đau lắm đâu. Mau quỳ xuống đi.

Hai đầu gối Thủy Văn chùng xuống, bèn quỳ sụp xuống đất. Châu Nguyên Khôn giơ roi gỗ lên, nhắm thẳng mông Thủy Văn mà quất xuống. Đánh xong một roi, mới nói, Mười điều mười khoản tổng cộng hai mươi câu. Điều thứ nhất, không được quên thầy phản đạo. Thủy Văn ban nãy toàn thân căng cứng, nhưng ăn xong một roi, ngược lại thả lỏng ra, cảm thấy bản thân mình vẫn chịu đựng được. Thế là vội vàng học theo đọc vọng lại, Điều thứ nhất, không được quên thầy phản daọ.

Nhập môn khoa ban không phải là chuyện nhẹ nhàng. Đây là hai mươi roi thịt da bắt buộc phải chịu qua của mỗi một đệ tử nhập môn. Hai mươi điều quy củ pháp tắc của ban, chỉ cần ở trong giới nghệ sĩ (lê viên), bắt buộc phải ghi nhớ cho đến chết. Quên một điều, liền phải chịu phạt. Mà hình phạt đối với kẻ vi phạm còn nghiêm khắc hơn nhiều. Nặng thì gọi là lột sáu căn (trừ lục căn), tức là bẻ gãy xương sườn, nhẹ thì gọi là mở công đường, tức là công khai đánh mông hoặc bắt quỳ phạt trước thần linh. Từng có đệ tử, vì vi phạm quy củ, mà mất cả mạng sống dưới hình phạt.

Đánh xong roi nhập môn, Châu Nguyên Khôn nói, Em bây giờ đã là học đồ chính thức của khoa ban Hán kịch Lê Viên chữ Thượng rồi. Có một câu em phải khắc ghi trong đầu, không roi vọt không thành tài. Đánh em chính là cho em bát cơm. Nói đoạn hắn ta ném thẳng cây roi gỗ trong tay vào giữa sân, rồi phất áo bước đi.

Châu Nguyên Khôn ra tay tuy không nặng, nhưng hai mươi roi đánh xuống, với bộ xương nhỏ nhắn mảnh khảnh của Thủy Văn, gánh chịu lên người vẫn vô cùng chật vật. Thủy Văn cảm thấy toàn thân nóng bừng đau rát. Con bé vừa nãy bảo cô quỳ đỡ cô đứng dậy vào trong nhà, lột quần áo của cô ra, bôi dầu hồng hoa lên những chỗ sưng đỏ. Thủy Văn lúc này mới biết nghệ danh của cô bé ấy là Lâm Thượng Hoa.

Lâm Thượng Hoa bảo Thủy Văn, tối nay nhất định phải học thuộc làu quy củ pháp tắc của ban. Nếu ngày mai thầy Hoàng kiểm tra, mà không trả lời được, thì cũng sẽ phải chịu phạt đấy. Tay của thầy Hoàng ra đòn nặng hơn chủ ban nhiều, ăn một roi ít nhất cũng phải đau suốt một tuần lễ.

Thủy Văn bèn nén đau, nằm sấp trên một chiếc giường hẹp, lớn tiếng học thuộc quy củ pháp tắc "Mười điều mười khoản".

Mười điều là: Điều thứ nhất, không được quên thầy phản đạo; Điều thứ hai, không được đứng núi này trông núi nọ (tâm tư bất chuyên trong ban); Điều thứ ba, không được lén lút trốn khỏi ban; Điều thứ tư, không được kết bè kết phái; Điều thứ năm, không được ngồi trong ban làm sập gốc (phá hoại nội bộ); Điều thứ sáu, không được đến lúc lâm trận lại chối đẩy; Điều thứ bảy, không được thấy có nguy nan mà không cứu; Điều thứ tám, không được gian dâm tà đạo; Điều thứ chín, không được mạo phạm công đường; Điều thứ mười, không được trộm cắp lừa gạt.

Thủy Văn đối với mười điều thì còn có thể hiểu được, nhưng khi học thuộc mười khoản, liền cảm thấy vô số chuyện không tài nào hiểu nổi. Gần như học thuộc khoản nào, cô cũng phải hỏi Lâm Thượng Hoa tại sao lại thế. Một, không cho phép nói chữ mộng (giấc mơ). Lâm Thượng Hoa nói, Bởi vì xung khắc với tên của tổ sư Ưu Mông, là phạm thượng, cho nên không cho phép nói. Hai, không cho phép nói chữ ô (cái ô). Lâm Thượng Hoa nói, Bởi vì ô là che mưa, nói ô thì cũng đồng nghĩa với việc nói "giải tán gánh hát" (tán ban). Ba, không được gọi chó. Lâm Thượng Hoa nói, Gọi chó thì sẽ có người chết. Bốn, không được nhảy đài. Lâm Thượng Hoa nói, Nhảy đài chính là nhảy lên mắng mỏ mọi người. Năm, không được gõ trống đường. Lâm Thượng Hoa nói, Gõ trống đường là tín hiệu gây náo loạn công đường. Sáu, không được làm vỡ bộ mặt (làm hỏng diện mạo). Lâm Thượng Hoa nói, Làm vỡ diện mạo chính là đập bỏ bát cơm của đào hát, là chuyện xúc phạm tập thể. Bảy, không được ngồi ghế Cửu Long Khẩu. Lâm Thượng Hoa nói, Cửu Long Khẩu là ghế của người đánh trống, tương truyền hoàng đế nhà Đường từng ngồi, các đào hát khác tuyệt đối không được phép ngồi lại. Tám, không được tùy tiện ném đá. Lâm Thượng Hoa nói, Ném đá là đánh sân khấu ở xa, là cắt đứt đường diễn, cho nên không được phép ném. Chín, không được ngáp vặt. Lâm Thượng Hoa nói, Ngáp vặt thường là tín hiệu tụ tập băng nhóm, phạm tập thể. Mười, không được tùy tiện ngồi rương trang phục (y sương). Lâm Thượng Hoa nói, Các loại vai diễn được ngồi rương trang phục nào, đều có quy củ, nếu không sẽ bị rối loạn trật tự. Ví dụ rương y phục lớn (đại y sương) chỉ có các vai trong nữ hành gồm tứ đán bát thiếp kiều đán lão đán mới được ngồi, rương y phục thứ hai (nhị y sương) thì chỉ có nhất mạt tam sinh lục ngoại thất tiểu mới được ngồi, nhị tịnh thập tạp hành thì chỉ có rương áo giáp (khôi sương) mới ngồi được, võ hành thượng hạ thủ còn có long tạp ngồi rương tạp nham (tạp toái sương).

Thấy Thủy Văn nghe đến ngẩn ngơ, Lâm Thượng Hoa lại nói, Quy củ trong ban còn nhiều lắm. Trên đài dưới đài, trước đài sau đài, nên nói cái gì không nên nói cái gì, tất cả đều có môn đạo học vấn cả, em phải tự mình từ từ mà chiêm nghiệm lấy.

Lúc Thủy Văn học thuộc mười điều mười khoản làu làu trôi chảy thì trời vừa chạng vạng tối. Bữa tối còn chưa kịp ăn, đột nhiên Hoàng Tiểu Hợp sai người gọi cô. Thủy Văn khập khiễng bước đến trước mặt Hoàng Tiểu Hợp. Hoàng Tiểu Hợp nói, Bố em đến rồi, ông ấy muốn đưa cho em ít quần áo. Tôi xét thấy em là ngày đầu tiên đến ban, cho nên, cho phép em gặp mặt ông ấy một lần. Sau này đến thăm ban cũng phải có quy củ. Thủy Văn nói, Vâng ạ.

Dương Nhị Đường xách một cái túi nhỏ, đứng bên ngoài hàng rào cổng lớn. Nhìn thấy Thủy Văn, cái túi nhỏ còn chưa kịp đưa ra khỏi tay, đôi mắt đã đẫm lệ hoe hoe. Dương Nhị Đường nói, Thủy Văn, bố vô dụng, để con phải bán thân làm đào hát. Thủy Văn nói, Bố, con làm đào hát, nhưng không có bán thân. Dương Nhị Đường nói, Thế chẳng phải cũng thế cả sao? Đào hát khổ lắm con ơi. Thủy Văn, sau này con sẽ khắc hiểu. Thủy Văn nói, Bố ơi bố chẳng làm đào hát bao giờ, chẳng lẽ không khổ sao? Dương Nhị Đường bèn ấp úng nói, Có con và mẹ con ở nhà, bố không khổ, một chút cũng không khổ. Thủy Văn nói, Bố, con coi như con chưa từng có mẹ, con chỉ có mình bố thôi. Bố, bố về đi, sau này đừng đến thăm con nữa. Chờ khi con xuất khoa, nổi danh rồi, con sẽ đón bố đi hưởng ngày tháng tốt đẹp. Bố phải sống cho thật tốt vào, chờ ngày con nổi danh nhé. Dương Nhị Đường vẫn ấp úng nói, Bố chờ. Bố biết con nhất định sẽ nổi danh mà.

Dương Nhị Đường rời đi dưới ánh mắt của Thủy Văn. Bởi vì thời gian kéo xe quá lâu, lưng ông còng xuống, dáng đi cứ như thể đang kéo xe phân vậy. Thủy Văn cứ đứng nhìn theo bóng lưng ông khuất dần. Thủy Văn thầm nghĩ, con biết người không phải bố ruột của con, nhưng kiếp này kiếp này con nhất định sẽ hiếu kính với bố, chỉ có điều con không thể vô dụng giống như bố được.

Ba

Cuộc đời của Thủy Thượng Đăng cứ thế bắt đầu.

Ngày tháng học nghệ không có lời mở đầu. Sáng sớm hôm sau, trời còn chưa sáng, bên ngoài cửa sổ vang lên tiếng bảng gõ nhịp (đường bản) của thầy giáo. Cả căn phòng lập tức hoảng loạn hỗn độn thành một mảnh. Thủy Thượng Đăng lồm cồm ngồi dậy, đại não nhất thời chưa phản ứng kịp chuyện gì đang xảy ra. Lâm Thượng Hoa thấp giọng giục giã nói, Mau lên, dậy luyện công đi. Muộn là bị phạt đấy. Thủy Thượng Đăng lập tức nhảy xuống giường, ba chân bốn cẳng mặc xong quần áo, cắm cổ chạy thẳng ra sân.

Hoàng Tiểu Hợp dạng hai chân, tay cầm roi mây mặt mày lạnh lùng đứng giữa sân. Lúc Thủy Thượng Đăng đến nơi trong sân chỉ đứng lác đác mấy người. Hoàng Tiểu Hợp liếc cô một cái, dùng roi mây chỉ hướng một cái, không nói nửa lời. Thủy Thượng Đăng thở phào một hơi, vội vàng đứng vào hướng mà Hoàng Tiểu Hợp chỉ.

Học viên đi muộn có ba người, hai nữ một nam. Hoàng Tiểu Hợp không hỏi nhiều, hắn ta dùng roi mây chỉ về phía bức tường sân, hai nam sinh liền tự giác bước qua đó, quỳ sụp chân xuống. Dưới gốc cây có một chiếc bàn nhỏ, bên bàn có hai chiếc ghế tựa bằng gỗ. Hoàng Tiểu Hợp bước tới, tay phải vớ lấy chiếc bàn nhỏ, tay trái tóm lấy chiếc ghế gỗ, chẳng thèm nhìn lấy một cái liền ném thẳng về phía hai nam sinh. Hai nam sinh trong cơn hoảng hốt một người giơ tay đỡ bàn, một người giơ tay đỡ ghế, cũng chẳng dám hỏi nhiều, liền mỗi người tự đội chiếc bàn cái ghế ấy lên đầu mình.

Thủy Thượng Đăng nhỏ giọng hỏi Lâm Thượng Hoa, Bọn họ phải đội bao lâu? Lâm Thượng Hoa nói, Một tiếng đồng hồ. Tim Thủy Thượng Đăng bèn "thịch" một tiếng. Hoàng Tiểu Hợp dùng roi mây chỉ vào tiểu sinh khôi ngô đang đội bàn, lớn tiếng nói, Châu Thượng Thượng, công phu ngày hôm nay của em, chẳng lẽ là đổi lại từ việc đi muộn à? Thạch Thượng Tuyền, dựa vào cái bộ dạng này của em, sau khi xuất khoa em làm được gì? Diễn vai quần chúng cả đời chắc?

Nữ sinh đi muộn chân đã run lẩy bẩy rồi. Hoàng Tiểu Hợp bước qua nói, Cho dù hôm nay em là lần đầu tiên đi muộn, ông trời có thể tha thứ cho em, nhưng tôi thì không tha được. Có lần đầu tiên, thì ắt sẽ có lần thứ hai. Tay! Nữ sinh sợ sệt rụt rè chìa tay ra, ngấn lệ ngước nhìn Hoàng Tiểu Hợp, như thể đang cầu xin sự khoan dung. Hoàng Tiểu Hợp vung roi quất phăng một cái lên lòng bàn tay cô bé. Nữ sinh không kìm được thét lên một tiếng "Á!" bén ngót. Hoàng Tiểu Hợp nói, Vốn dĩ chỉ định dạy dỗ em ba roi thôi, em đã chịu được một roi mà phát ra âm thanh hay như vậy, thế thì thưởng thêm cho em ba roi nữa. Nữ sinh bèn không dám kêu lên tiếng nào nữa, cắn chặt răng mặc cho Hoàng Tiểu Hợp quất roi. Đánh xong lúc về đội ngũ, cả hai tay đều không dám buông thõng xuống dưới, khóe mắt ngấn lệ, vậy mà hình như cũng không dám để nước mắt chảy ra. Lâm Thượng Hoa nhỏ giọng nói với Thủy Thượng Đăng, con bé đó tên là Giang Thượng Nguyệt.

Thủy Thượng Đăng bị những tiếng pặc pặc liên hồi làm cho sợ hãi thót tim. Cô nhớ lại câu nói "Đánh em chính là cho em bát cơm" của Châu Nguyên Khôn. Bây giờ cô mới hiểu ra rằng cái bát cơm mà cô muốn bưng lấy trong cuộc đời này, tuyệt đối không phải là một chuyện dễ dàng gì.

Dinh uyển nhà họ Đỗ chia thành hai viện trước và sau. Mỗi sáng luyện công, ban võ ở viện trước lộn hổ nhảy chống đệm (hổ khiêu trát chiên), ban văn thì ở viện sau đứng sân vững bộ, luyện tay mắt. Thủy Thượng Đăng ngày đầu tiên đến, chưa nắm được đường lối, không biết mình nên theo ban võ vào viện trước, hay theo ban văn ra viện sau, lại thêm lo lắng sự không hiểu biết của mình sẽ chuốc lấy đòn roi, đang lo lắng cuống cuồng không biết phải làm sao thì Hoàng Tiểu Hợp bước tới, vẫn tay cầm roi mây chỉ thẳng về viện sau. Nói vai Đán đi bên kia. Thủy Thượng Đăng thầm nghĩ, hóa ra mình là vai Đán cơ à.

Hoàng Tiểu Hợp chỉ cô đến góc viện sau, nói em theo không kịp bọn họ, em phải bắt đầu lại từ đầu đi. Dạng hai chân ra. Thủy Thượng Đăng vội vàng dạng hai chân. Hoàng Tiểu Hợp nói, Ngồi xổm nửa người (bán đồn). Thủy Thượng Đăng bèn nửa ngồi xổm xuống. Hoàng Tiểu Hợp dùng roi mây khua qua khua lại mấy nhịp bắt đùi và mông cô lúc thì nâng lên, lúc thì thu vào, đánh gõ liên hồi mấy cái, cảm thấy tư thế đã hợp lý rồi, liền nói, Tập cái này trước đã. Muốn đứng vững trên sân khấu, thì bộ pháp ngồi xổm dưới ghế phải đứng cho vững. Thủy Thượng Đăng không dám hỏi phải ngồi xổm bao lâu, thầm nghĩ đành dốc hết sức lực của mình, có thể trụ được bao lâu thì hay bấy lâu vậy.

Ở khoa ban, nội dung luyện công nhiều đến mức vượt ngoài sức tưởng tượng của Thủy Thượng Đăng. Ngoại trừ luyện thanh treo giọng (đồ sức), nhãn pháp thủ pháp cước pháp bộ pháp mày công mặt công eo công đứng công, đại loại những thứ như thế, món nào cũng phải luyện. Đào kép lên sân khấu sở dĩ nhìn đẹp mắt, là vì mỗi một động tác đều khác biệt với người bình thường. Hoàng Tiểu Hợp nói, Đào kép là đem điểm đẹp nhất trong động tác của người thường, nhặt rút ra, rồi lại gia công mài giũa thêm một bận, làm cho không chỉ đẹp mà còn nhã nhặn, như vậy mới có thể lên sân khấu. Khi ấy đào kép đứng trên sân khấu, nói ngâm hát múa, đối với người thường mà nói, món nào cũng đẹp đến cực điểm. Ngay cả tư thế khó coi nhất, chọc ghẹo ăn vạ lừa lọc đất đá, dậm chân chửi phố, giả điên giả ngốc, cũng phải diễn sao cho ai nấy đều khen đẹp. Không khoác lác đâu, đã lên sân khấu, đến từng sợi tóc cũng nhất định phải đẹp đến cực cùng. Có một số người đến nhà hát, không phải đến nghe kịch, mà chính là đến để ngắm cho bằng được cái vẻ đẹp của các người.

Thủy Thượng Đăng từ trước đến nay vẫn luôn có chút sợ hãi, thậm chí chán ghét Hoàng Tiểu Hợp, nhưng những lời này của hắn ta, câu nào câu nấy lại chạm đến tâm can Thủy Thượng Đăng. Cô nghĩ, hóa ra đúng là như vậy. Cô muốn học hát, chính là vì nhìn thấy những người trên sân khấu thực sự quá đỗi xinh đẹp, trong lòng cứ ao ước bản thân mình cũng có thể trở thành một trong số đó.

Từ mười giờ mỗi ngày bắt đầu học thuộc lời thoại luyện thanh điệu, buổi chiều thì học kịch, hát ngâm diễn xuất hòa quyện làm một. Buổi tối là lúc khiến người ta vui vẻ nhất, xem kịch nghe hát là môn học chính. Những người vào ban từ sớm, phần lớn đều đi tham gia biểu diễn đóng vai quần chúng. Số còn lại thì đi đến rạp xem quan sát học hỏi. Có lúc ở rạp hát Mãn Xuân, có lúc ở rạp hát Mỹ Thành, có lúc cũng ở Lạc Viên. Trên sân khấu có nhiều đào danh tiếng, mỗi một học viên đều có đối tượng mô phỏng của riêng mình.

Hoàng Tiểu Hợp nói với Thủy Thượng Đăng, Em cứ xem nhiều kịch của Mân Côi Hồng vào. Thủy Thượng Đăng nói, Tại sao ạ? Hoàng Tiểu Hợp ngạc nhiên nói, Tôi còn đang muốn hỏi em tại sao đây kìa. Thủy Thượng Đăng nói, Con không thích cô ta. Hoàng Tiểu Hợp nói, Thế thì tốt nhất. Cách tốt nhất để không thích cô ta, chính là đánh bại cô ta. Dập tắt uy phong của cô ta, biến sân khấu thành của em. Thủy Thượng Đăng ngẫm nghĩ, chẳng phải thế sao? Chờ khi mình học thành tài, nếu như nổi danh rồi, chẳng phải sẽ có mình mà không có cô ta hay sao? Nghĩ vậy rồi, Thủy Thượng Đăng nói, Vâng ạ, con nghe theo lời thầy.

Thầy giáo truyền dạy cho Thủy Thượng Đăng tên là Từ Giang Liên, chuyên hát vai hoa đán. Tính tình thầy Từ ôn hòa, ăn nói nhỏ nhẹ, so với Hoàng Tiểu Hợp thì khiến Thủy Thượng Đăng cảm thấy thân thiết hơn nhiều. Ngày đầu tiên Từ Giang Liên tới, đã cho Thủy Thượng Đăng treo giọng mấy tiếng, thử nghiệm bộ pháp. Từ Giang Liên nói, Hát kịch rất khổ, em không biết chúng ta đã sống sót qua những ngày tháng đó như thế nào đâu. Mẹ em sao lại nỡ để em đến đây chứ? Thủy Thượng Đăng ngẫm nghĩ rồi nói, Con không có mẹ. Con vừa sinh ra thì mẹ đã chết rồi.

Từ Giang Liên ngẩn người một lát, rồi nước mắt đầm đìa khắp mặt, nói hóa ra em cũng là một kẻ mệnh khổ giống như tôi, bảo sao Giang đình lại để tâm đến thế, hồi xưa nó cũng là một đứa trẻ không cha không mẹ. Thủy Thượng Đăng nói, Là chú Vạn chỉ điểm con tới đây. Từ Giang Liên nói, Vạn Giang đình là sư đệ của tôi, chính cậu ấy đã đặc biệt hẹn tôi đến để dạy dỗ em, còn dặn dò tôi phải chăm sóc em cho thật tốt, dạy cho em chút tuyệt kỹ. Sau này nếu em học thành tài, phải hiếu kính với cậu ấy cho thật tốt nhé. Thủy Thượng Đăng lớn tiếng đáp, Vâng ạ. Chú Vạn là người giám hộ của con, sau này con nhất định sẽ hiếu kính chú ấy thật tốt.

Lần lên lớp thứ hai, Từ Giang Liên liền dạy hát một đoạn "Quý Phi say rượu" (Quý Phi túy tửu), nói là để nghe thử giọng ca của Thủy Thượng Đăng. Lần lên lớp thứ ba vừa hát vừa diễn, dạy một đoạn "Trích hoa hí chủ", nói là để thử xem thân pháp của Thủy Thượng Đăng có linh hoạt hay không. Đến lần thứ tư tới, chẳng dạy cái gì cả, chỉ hỏi Thủy Thượng Đăng có còn nhớ hai buổi học trước đã học những gì không. Thủy Thượng Đăng liền đem đoạn "Quý Phi say rượu" đã học hát lại một lượt, lại đem phần "quạt gió hái hoa" trong "Trích hoa hí chủ" biểu diễn lại một phen. Vì không có hoa, Thủy Thượng Đăng tìm hai chiếc lá cây để thay thế. Từ Giang Liên vậy mà không hề nhìn thấy cô lấy hai chiếc lá cây này từ lúc nào, ở đâu ra, đột nhiên nhìn thấy cô rút hai chiếc lá cây từ vạt áo ra để tạo dáng (lượng tướng), không khỏi có chút kinh ngạc mừng rỡ.

Hết buổi học hôm đó, Từ Giang Liên bèn chạy đi tìm Châu Nguyên Khôn, nói Ông chủ Châu, lần này anh lại vớ được một cây hái ra tiền rồi đấy. Châu Nguyên Khôn nói, Nói thế là thế nào? Từ Giang Liên nói, Tôi thấy con bé Thủy Thượng Đăng này tương lai chắc chắn là hoa đán văn võ song toàn. Giọng ca diện mạo vóc dáng điều kiện món nào cũng tốt, con bé lại thông minh đến mức không chê vào đâu được, cái gì học qua cũng ra ngô ra khoai ngay được. Quan trọng nhất là bản thân nó còn biết linh hoạt biến hóa.

Châu Nguyên Khôn nghe xong vô cùng vui mừng, lập tức nói với Hoàng Tiểu Hợp, Thế thì cho vào lớp tinh hoa (tiệm tử ban) đi, giống như Châu Thượng Thượng ấy, mỗi tuần được uống canh thịt một lần. Ngược lại Hoàng Tiểu Hợp lại nói, Mới tới mà, chủ ban đừng cưng chiều con bé này quá. Châu Nguyên Khôn nói, Không phải tôi cưng chiều nó, mà là nhịp điệu của nó sau này sẽ khiến hàng vạn người phải cưng chiều, đến lúc đó anh và tôi muốn cưng cũng không kịp nữa đâu. Hoàng Tiểu Hợp nói, Tôi sẽ thử cho nó đi theo con đường của Mân Côi Hồng. Từ Giang Liên nói, Thế thì vừa khéo. Mân Côi Hồng hiện tại đang lúc nổi tiếng hừng hực. Vài năm nữa, cô ta già nua sắc tàn, phong độ cũng giảm sút. Thủy Thượng Đăng vừa lúc xuất khoa, một đóa hoa tươi thắm, lập tức có thể hất cẳng Mân Côi Hồng xuống, trở thành hoa đán biển hiệu số một của Hán Khẩu chắc là không khó. Châu Nguyên Khôn vỗ đùi cái đét, nói thế thì đành nhờ cậy thầy Từ đây nhào nặn thật tâm huyết, mài giũa con bé này cho nổi danh đỏ rực lên, tiền thù lao sính kim tôi trả cho cô đảm bảo tăng gấp đôi. Từ Giang Liên nói, Chất liệu tốt thế này, tôi đương nhiên sẽ cẩn thận mài giũa rồi. Châu Nguyên Khôn nói, Tiểu Hợp, cậu sắp xếp cho nó xem nhiều kịch của các đại gia vào, không chỉ của mỗi Mân Côi Hồng đâu. Hoàng Tiểu Hợp nói, Tôi biết rồi.

Bữa ăn ở khoa ban chữ Thượng, một ngày có hai bữa sáng tối. Bữa sáng mười hai giờ, bữa tối là sáu giờ chiều. Cứ đến khoảng mười một giờ hơn, tiếng gõ bảng phạt của thầy giáo sẽ dồn dập hẳn lên, tiếng mắng chửi cũng từng trận từng trận một. Cho dù có mắng chửi phạt vạ thế nào đi nữa, học viên vẫn liên tục phạm lỗi.

Thủy Thượng Đăng có chút không hiểu. Hôm nay vào bữa tối, Thủy Thượng Đăng hỏi Lâm Thượng Hoa rốt cuộc là nguyên nhân gì. Lâm Thượng Hoa nói, Là vì đói đấy. Bữa cơm ăn lúc sáu giờ ngày hôm trước, tối ra ngoài xem kịch, sáng sớm thức dậy luyện công, đến mười một giờ là bắt đầu chịu không nổi nữa, ai nấy đều đói đến mức không nhấc nổi hơi lên, toàn bộ đều bị lạc nhịp điệu (tẩu bản phác điều), thầy giáo có đánh mắng cũng chẳng ăn thua.

Giang Thượng Nguyệt ngồi ăn bên cạnh hỏi Thủy Thượng Đăng, Cậu không đói à? Thủy Thượng Đăng sờ sờ bụng mình, nói vẫn bình thường mà. Lâm Thượng Hoa nói, Kỳ lạ thật đấy, buổi sáng cậu không thấy đói à? Thủy Thượng Đăng ngẫm nghĩ nghiêm túc, nói tớ thật sự không thấy đói mà. Mấy bé gái cùng bàn ăn nghe thấy câu trả lời của cô, đều nói quả thật là quá kỳ lạ, chúng ta đều sắp đói phát điên lên rồi đây này.

Đang lúc nói chuyện, Hoàng Tiểu Hợp bước tới, đứng im mất mấy giây, như thể đang suy nghĩ điều gì. Rồi nói, Thủy Thượng Đăng, em qua bên kia uống canh thịt đi. Thủy Thượng Đăng còn chưa hiểu chuyện gì xảy ra. Hoàng Tiểu Hợp nói, Bảo em qua thì qua đi. Lâm Thượng Hoa và Giang Thượng Nguyệt trừng trừng mắt nhìn Thủy Thượng Đăng, trên mặt toàn là vẻ kinh ngạc. Một cô bé cũng học vai đán tên là Lư Thượng Yến kêu lên oai oái, nói thầy Hoàng, dựa vào đâu mà em ấy mới tới có ngần này thời gian, mà tuần nào cũng được uống canh thịt cơ chứ. Hoàng Tiểu Hợp nói, Dựa vào việc em ấy học kịch một ngày các em mười ngày cũng học không lại. Giang Thượng Nguyệt nói, Thế nhưng ngày nào em ấy cũng chẳng thấy đói cơ mà. Hoàng Tiểu Hợp nói, Đó là bởi vì tâm tư của em ấy đặt vào kịch, chứ không đặt vào chuyện ăn uống.

Trong phòng lập tức im phăng phắc.

Uống canh xong, Thủy Thượng Đăng trở về giữa đám bạn bè, phát hiện thái độ của mọi người đối với mình đã thay đổi. Buổi tối, nằm trên giường, Thủy Thượng Đăng lén lút bò sang bên giường Lâm Thượng Hoa, nhỏ giọng hỏi cô chuyện uống canh rốt cuộc là thế nào. Lâm Thượng Hoa nói, Học viên bình thường nửa tháng mới được uống canh thịt một lần, nếu chủ ban cảm thấy người nào có tiền đồ, thì sẽ dành sự chăm sóc đặc biệt. Thủy Thượng Đăng nói, Tại sao? Lâm Thượng Hoa nói, Chủ ban nói, dinh dưỡng đủ thì cơ thể mới khỏe mạnh; cơ thể khỏe mạnh, thì mới có thể lực hát kịch; hát kịch giỏi, thì mới có thể kiếm ra tiền; kiếm được tiền, mới có thể mua thịt nấu canh. Những kẻ hát kịch không giỏi đó, cho cậu uống canh thì có ích gì chứ? Sự tình đơn giản thế thôi mà. Ở khoa ban chữ Thượng, người cứ một tuần là được uống canh thịt, cũng chẳng có mấy mống đâu. Thủy Thượng Đăng nói, Tớ đi uống canh thịt, mọi người không vui hả? Lâm Thượng Hoa nói, Hơi hơi thôi. Bởi vì sau này chủ ban sẽ coi cậu là cây hái ra tiền, tập trung bồi dưỡng trọng điểm mà. Thủy Thượng Đăng nói, Uống thêm một bát canh thịt, là sẽ thành cây hái ra tiền á? Lâm Thượng Hoa nói, Cậu không nghe thấy lời của thầy Hoàng Tiểu Hợp nói à? Thầy ấy không nói nhảm đâu. Hồi xưa lúc Châu Thượng Thượng uống canh thịt, cũng có người hỏi dựa vào cái gì. Thầy Hoàng cũng trả lời thế này, dựa vào việc cậu ta học kịch một ngày các cậu mười ngày cũng học không lại. Bây giờ Châu Thượng Thượng sắp xuất khoa rồi, ai ai cũng nhìn ra được, cậu ta sắp sửa thành một cái cây hái ra tiền rồi đấy. Thủy Thượng Đăng nói, Ơ thế á? Lâm Thượng Hoa nói, Bà mẹ góa chồng của Châu Thượng Thượng, đã bắt đầu ngắm nghía nhà cửa ở bên ngoài cho Châu Thượng Thượng rồi, bảo là nuôi con trai đến tận bây giờ, cuối cùng cũng nuôi ra được cái mùi vị rồi. Mẹ tớ đợt trước đến thăm tớ, còn véo tai tớ, nói sao mày không được như người ta Châu Thượng Thượng cơ chứ? Mẹ tớ đúng là uổng công nuôi dưỡng tớ mà. Bây giờ cậu thì hay rồi, qua ba năm nữa vượt qua cửa ải, bố mẹ cậu đều sẽ có những ngày tháng tốt đẹp để sống thôi. Thủy Thượng Đăng không nói gì nữa, trở về chiếc giường của mình.

Đêm hôm ấy, Thủy Thượng Đăng đột nhiên mất ngủ. Vì sao mất ngủ, cô không biết. Cô vốn chẳng nghĩ đến chuyện bản thân mình làm sao lại trở thành cây hái ra tiền, cũng không nghĩ sau này trở thành cây hái ra tiền thì mình sẽ ra sao, thậm chí đến cả hương vị canh thịt là gì cũng quên mất tiêu. Trong đầu cô lúc nào cũng có hình bóng một người phụ nữ đang lảng vảng. Người phụ nữ này đi khắp nơi nói với mọi người, nuôi con trai đến tận bây giờ, cuối cùng cũng nuôi ra được cái mùi vị rồi. Sau đó cô ta đi lang thang khắp phố phường, khắp nơi ngắm nghía nhà cửa. Cô ta đi từ khu Tô giới Anh sang khu Tô giới Pháp, xem nhà lầu kiểu Tây xong lại xem nhà trong ngõ hẻm (lý phận). Nhìn qua nhìn lại, khuôn mặt của người phụ nữ này lúc thì hóa thành Huệ Như, lúc lại hóa thành thím Cúc, rồi lại hóa thành một người phụ nữ hoàn toàn xa lạ. Lúc cô ta bước ra khỏi ngõ hẻm, vậy mà lại còng lưng, kéo theo một chiếc xe chở phân.

Thủy Thượng Đăng bất giác thấy nước mắt từ khóe mắt tuôn rơi, làm ướt đẫm gối. Cô thầm nghĩ, bản thân mình vốn là một đứa trẻ ngay cả bố ruột mẹ đẻ cũng không cần cơ mà.

Bốn

Chẳng ngờ mùa xuân lại tới. Chim én nhanh chóng bay trở về, dưới mái hiên của dinh uyển nhà họ Đỗ chiếc tổ bùn cũ đã bị phá hủy mất một nửa. Đàn én bèn bay qua bay lại, dựa vào chiếc tổ cũ lần lượt đắp lên bên cạnh một chiếc tổ mới. Kể từ khi nhìn thấy chim én ngậm bùn bay đến, ngày nào Thủy Thượng Đăng cũng ra xem tiến triển của chiếc tổ mới.

Chiều hôm nay, Từ Giang Liên dạy hát vở "Tần Hương Liên". Lúc dạy liền nói điểm lay động lòng người nhất của Tần Hương Liên không phải là giọng hát của cô ấy, mà là ánh mắt của cô ấy. Bởi vì bi thương và đau đớn, trên khuôn mặt của cô ấy lúc nào cũng là một đôi mắt đẫm lệ. Trong mắt ngứa ngáy chứa đầy nước mắt, lưng tròng chực trào, nhưng tuyệt nhiên không để tuôn chảy ra ngoài mặt.

Nói đoạn Từ Giang Liên lại suy một ra ba, tung ra đủ loại nhãn pháp, bảo rằng nhãn pháp mà luyện cho tốt, thì đỉnh bằng một nửa công phu ca hát. Ánh mắt đưa tình (mị nhãn) tròng mắt đảo điên, ánh nhìn liếc xéo; ánh mắt say rượu (túy nhãn) đôi mắt hơi khép, ánh nhìn vô lực; ánh mắt kinh hãi (kinh nhãn) đầu mày nhướng lên, hai mắt mở trừng trừng; ánh mắt tĩnh lặng (tĩnh nhãn) mi mắt hơi sụp, hai mắt nhìn thẳng; ánh mắt run rẩy (tràn nhãn) tròng mắt phóng đại, mí mắt không nhấp nháy; ánh mắt lờ đờ (hôn nhãn) tinh thần ủ rũ, mí mắt trĩu xuống; ánh mắt gian xảo (tặc nhãn) tròng mắt liếc xéo, xoay chuyển linh hoạt; ánh mắt ngẩn ngơ (ngốc nhãn) ánh nhìn trũng xuống, mắt ngưng đọng bất động; ánh mắt liếc trộm (thâu nhãn) đôi mắt hơi ngước lên, tròng mắt nửa mở; ánh mắt gian trá (gian nhãn) trợn mắt nhăn mũi, lông mày chữ bát ngược; ánh mắt lé (đối nhãn) tròng mắt đăm đăm nhìn chóp mũi, tròng mắt chụm lại gần nhau; ánh mắt sát khí (sát nhãn) tròng mắt lồi ra, sóng mũi gồ lên; ánh mắt đui mù (hướng nhãn/hiết nhãn) tròng mắt lật ngược lên trên, giấu tròng lộ tròng trắng; ánh mắt đờ đẫn c.hết chóc (tử nhãn) mí mắt rủ xuống, mắt nhìn chóp mũi; còn có mắt lé kim (đơn đối nhãn), một mắt dựa vào trung tâm mũi, một mắt chuyển động ở giữa; mắt âm dương (thư hùng nhãn), một mắt nửa nhép, một mắt lại trợn to di chuyển tròng mắt; ánh mắt đưa tình lưu tình (lưu tình nhãn), ngoảnh đầu đăm đăm nhìn chăm chú, mày mắt chứa chan tình ý; mắt tam giác (tam giác nhãn), đuôi mày kéo ngược lên trên, đuôi mắt nheo lại thành một đường chỉ; ánh mắt hoài niệm (hồi tư nhãn), đảo lên đảo xuống, hồi tưởng chuyện xưa.

Lúc Từ Giang Liên giảng giải, chốc chốc lại làm động tác thị phạm. Thủy Thượng Đăng nhìn đến mức ngẩn ngơ cả người. Từ Giang Liên nói, Đừng tưởng công phu ca hát quan trọng hơn ánh mắt. Tôi nói cho em biết, khán giả ngồi ở hàng ghế cuối cùng, có lẽ còn nghe không rõ em đang hát cái gì, nhưng ánh mắt của em thì họ lại có thể cảm nhận được rõ ràng. Mà những kẻ biết xem kịch, cho dù em không thốt ra một chữ nào, thì họ cũng sẽ từ đôi mắt của em mà hiểu được em đang nói cái gì.

Từ Giang Liên đang dạy dở, bỗng nghe thấy một trận náo động ngoài sân. Những học viên đang học kịch trong phòng, đều nghển cổ nhìn ngóng, phát hiện ra hóa ra là một gã đại hán đang cuống cuồng vừa hò hét vừa tìm kiếm Hoàng Tiểu Hợp. Các học viên đều nhận ra, gã đại hán này chính là Ngô Đại Hoa quản sự của gánh kịch Dư Thiên Tiêu. Từ Giang Liên nói, Chắc là có chuyện gì xảy ra rồi. Nói xong liền bảo Thủy Thượng Đăng luyện tập trước, còn mình thì chạy biến ra ngoài phòng để hỏi tình hình.

Hoàng Tiểu Hợp nghe thấy tiếng động cũng bước ra ngoài. Vừa hỏi mới hay, quả nhiên là đã xảy ra đại sự rồi.

Rạp hát Trường Lạc hôm nay diễn vở lớn. Vai chính lĩnh xướng là Dư Thiên Tiêu. Dư Thiên Tiêu buổi sáng nhận lời mời của bạn bè qua sông sang Vũ Xương ăn cơm. Ăn xong liền đến quán thuốc phiện hút thuốc phiện. Hút thuốc xong bồng bềnh tựa tiên bay qua sông, chuẩn bị đi thẳng đến rạp hát Trường Lạc ở Hán Khẩu. Nào ngờ đúng lúc định lên phà, thì đụng phải người của ty thanh tra cấm thuốc phiện. Vị ti trưởng mới đến là người xứ khác, không xem Hán kịch, vậy mà chưa từng nghe đến tên Dư Thiên Tiêu bao giờ, liền coi ông ta là kẻ buôn lậu thuốc phiện mà bắt giam lại. Bên này Ngô Đại Hoa chạy chọt nhờ người, khoa trưởng Thủy Văn của sở cảnh sát đã dẫn người qua sông giúp đỡ dàn xếp ổn thỏa. Thế nhưng đợi khi qua sông đi đi lại lại, việc lỡ mất giờ diễn là điều không thể tránh khỏi. Mà trên tấm biển hiệu của lầu biển lớn rạp Trường Lạc từ sớm đã treo cái tên to oáng của Dư Thiên Tiêu rồi. Lần này Dư Thiên Tiêu biểu diễn liên tiếp ba ngày ở Trường Lạc, người Hán Khẩu giống như đón Tết đang chờ đợi ngày này. Mấy vị đại lão đương làm ăn buôn bán ở Hồng Kông, Thượng Hải, Thiên Tân, cũng đều đặc biệtcản hồi lai nghe kịch của Dư Thiên Tiêu. Toàn bộ vé đã bán sạch sành sanh, thế nhưng hiện tại Dư Thiên Tiêu lại không thể lên sân khấu, chủ ban và rạp hát đều gấp đến mức phát điên lên rồi.

Hoàng Tiểu Hợp nói, Thế anh chạy đến đây làm gì? Ngô Đại Hoa nói, Nghe nói khoa ban chữ Thượng của các anh có một học viên tên là Châu Thượng Thượng hát giọng phái họ Dư rất giống, trước tiên giúp đỡ một tay, chống đỡ cục diện cái đã. Từ Giang Liên nói, Khán giả mua vé là để xem Dư Thiên Tiêu, bây giờ anh lại lôi một đứa nhóc học viên lên sân khấu, mắt của đám người mê kịch đứa nào đứa nấy tinh như cú, đều biết nguồn gốc của Châu Thượng Thượng, nói các anh lừa bịp người ta, thế thì không chỉ phải trả lại tiền vé đâu, mà còn nhất định sẽ đập nát rạp của các anh cho bằng được đấy chứ chẳng chơi. Ngô Đại Hoa nói, Chúng tôi cũng biết chứ, ông chủ Dư là người không ai có thể thay thế được, nhưng cứu nguy được lúc nào hay lúc ấy vẫn còn hơn là không cứu. Hoàng Tiểu Hợp ngẫm nghĩ rồi nói, Thế thì bảo Châu Thượng Thượng đi thử xem. Các anh trước tiên hãy nói rõ với khán giả, bảo là cho học viên lên sân khấu trước, là để cho mọi người được thưởng thức thỏa thích thêm chút nữa, lĩnh lược một chút về truyền nhân của phái họ Dư. Phía sau vở kịch của ông chủ Dư sẽ không thiếu của mọi người một suất nào cả. Từ Giang Liên nói, Thế này có ổn không đây? Lỡ bị khán giả vạch trần cái mưu mẹo này thì phải làm sao? Hoàng Tiểu Hợp nói, Khán giả ở đây đều là những người có đôi tai sành sỏi cả. Chỉ cần Châu Thượng Thượng cất giọng hát mở màn là có thể phục chúng thôi, mọi người nếu cảm thấy có thứ để thưởng thức, nhất định sẽ qua ải được. Tôi sẽ dẫn dắt học viên khoa ban chữ Thượng đến cổ vũ, vừa thấy Châu Thượng Thượng xuất hiện là vỗ tay bán sống bán cõi, đè bẹp khí thế trước đã. Còn phía anh, phải bảo ông chủ Dư mau chân lên. Nói không chừng thế này vẫn còn có cứu vãn được. Ngô Đại Hoa cảm kích vô cùng, liên mồm nói, Cứu sân khấu như cứu hỏa, vậy đành nhờ cậy thầy Hoàng vậy.

Sau khi Ngô Đại Hoa đi rồi, Từ Giang Liên nói với Hoàng Tiểu Hợp, Cậu làm thế này có ổn không đấy? Đừng có làm hỏng tấm biển hiệu của Châu Thượng Thượng đấy nhé. Đến lúc đó, nó muốn lật mình trở lại sẽ khó lắm đấy. Hoàng Tiểu Hợp nói, Hỏng thế nào được. Nói không chừng Châu Thượng Thượng nhờ vào đêm nay, từ nay về sau sẽ nổi danh đỏ rực rỡ cho mà xem.

Buổi tối, toàn bộ học viên khoa ban chữ Thượng đều có mặt ở rạp hát Trường Lạc. Nhìn thấy tấm biển hiệu diễn của Châu Thượng Thượng đã được đặt lên trên sân khấu, ai nấy đều vô cùng ngưỡng mộ. Hoàng Tiểu Hợp nói, Chỉ cần mọi người chịu khó học tập, đều sẽ có được phong quang thế này thôi.

Thế nhưng khán giả trong rạp hát lại đang lớn tiếng la ó hò hét ầm ĩ. Ngô Đại Hoa lên sân khấu giải thích một phen, nhưng vẫn không tài nào đè nén được tiếng ồn ào la ó của khán giả. Những âm thanh tạp nham hỗn độn đều đang gào thét, Chúng tôi muốn xem Dư Thiên Tiêu! Châu Thượng Thượng cút xéo ra ngoài! Ngô Đại Hoa sợ đến mức như tháo thân chạy trốn chạy xuống sân khấu.

Thủy Thượng Đăng chưa từng chứng kiến trận thế thế này bao giờ. Cô hầu như bị thứ âm thanh bùng nổ tựa như bom nổ này làm cho sợ chết khiếp. Lúc tấm màn nhung kéo lên, tiếng la ó hầu như muốn hất tung cả mái nhà. Lúc Châu Thượng Thượng xuất hiện tạo dáng trên sân khấu, Hoàng Tiểu Hợp lúc này hô lên một tiếng, Vỗ tay. Lập tức một đám học viên khoa ban chữ Thượng, vỗ tay mạnh đến mức muốn rã cả bàn tay. Khoảnh khắc ấy rạp hát như chấn động một phen, vốn không hề ngờ tới người lên sân khấu không phải Dư Thiên Tiêu vậy mà lại có tiếng vỗ tay lớn như thế. Vừa khéo lúc này, Châu Thượng Thượng bước lên sân khấu tạo dáng, vóc dáng vậy mà giống hệt như đúc Dư Thiên Tiêu, giơ tay nhấc chân, cũng phảng phất phong thái của họ Dư. Tiếng la ó bèn dần dần dịu lại. Chờ đến khi Châu Thượng Thượng cất giọng hát mở màn, lại là âm sắc trầm đục đậm đà và vang sảng vượt ngoài dự liệu của tất cả mọi người, một câu hát vừa cất lên, vang vọng đầy nội lực khắp cả hội trường. Giữa lúc trở tay không kịp, người ta sẽ thực sự ngỡ rằng đó là Dư Thiên Tiêu đang cất cao tiếng hát, khán giả lập tức im phăng phắc.

Hoàng Tiểu Hợp đang thắt chặt tâm can lúc này bỗng chốc thả lỏng. Hắn biết, Châu Thượng Thượng qua đêm nay, ắt là sẽ nổi danh. Thủy Thượng Đăng ngồi cạnh Hoàng Tiểu Hợp đột nhiên lên tiếng, thầy Hoàng, Châu Thượng Thượng có nổi danh được không? Hoàng Tiểu Hợp đáp, nó đã nổi danh rồi. Thủy Thượng Đăng kinh ngạc nói, thế này là nổi danh rồi ư? Hoàng Tiểu Hợp nói, ngày mai báo chí các sảnh báo đều sẽ có tên nó, ít nhất cũng to bằng hạt dẻ.

Thủy Thượng Đăng hỏi, thế còn ông chủ Dư thì sao? Hoàng Tiểu Hợp đáp, hắn là mặt trời, nhưng mặt trời thì thế nào cũng có lúc lặn. Thủy Thượng Đăng nói, Châu Thượng Thượng đúng là vận may tốt thật đấy. Hoàng Tiểu Hợp bảo, vận may có tốt đến đâu, cũng phải hát hay đã. Châu Thượng Thượng nếu hát không hay, hôm nay lên sân khấu bị ném đồ ăn bời tai giã tới bến cũng đủ cho nó chịu rồi. Sau này mà còn muốn ngóc đầu lên, thì khó hơn nhiều.

Thủy Thượng Đăng hỏi, tại sao? Hoàng Tiểu Hợp đáp, người làm đào kép coi trọng nhất là danh tiếng. Danh tiếng đã hỏng, thì còn ai nâng đỡ em?

Mười năm đèn sách học Khổng Mạnh,

Ba năm lại tập cung với tên,

Chỉ mong công danh thành đạt lớn,

Lại ngờ in bóng họa đồ bên.

Vở diễn thay thế là "Hỳnh Dương Thành". Châu Thượng Thượng trên sân khấu cất tiếng hát từng chữ chứa chan tình cảm, bi thương và bất đắc dĩ, thẳng thấu lòng người. Hoàng Tiểu Hợp khen một câu, bảo đoạn này hát hay lắm. Lời hắn vừa dứt, dưới đài dường như lặng ngắt như tờ mấy giây, rồi tiếng vỗ tay đột ngột vang lên như sấm dội. Có người mộ điệu lớn tiếng gọi, hay! Hát hay lắm! Lại có người nói, đúng là một tiểu Thiên Khiếu sống. Lại có người nói, đánh lôi đài với Dư Thiên Khiếu cũng đánh được ấy chứ.

Trong tiếng huyên náo, Thủy Thượng Đăng chợt nhìn thấy một người. Người này hình như có việc bận, mặt mang vẻ sốt ruột, rời ghế bỏ đi. Thủy Thượng Đăng bỗng tim đập loạn nhịp. Dáng người này quen quá, người trong cơn mưa lớn kéo cô chạy bán sống bán chết, người giữa dòng nước đẩy cô lên thuyền gỗ, người trên nóc lầu Nhạc Viên ngồi bên cạnh cô cùng cô khóc lớn, mưa nhỏ dần, dặn dò cô ở lại Nhạc Viên, lúc chia tay ba bước lại quay đầu một lần, bảo đợi hắn quay lại tìm... Đây chính là Trần Nhân Hậu!

Thủy Thượng Đăng không kìm được đứng vụt dậy, lách khỏi chỗ ngồi, mặc kệ khán giả trong rạp đang phấn khích vì Châu Thượng Thượng. Trong mắt cô chỉ còn lại bóng lưng ấy.

Thủy Thượng Đăng chen từ trong đám đông ra tới cửa, nhưng chẳng còn thấy bóng người đâu nữa. Cô không kìm được gọi lớn, Trần Nhân Hậu! Trần Nhân Hậu! Không một tiếng đáp lại. Thủy Thượng Đăng vô cùng thất vọng, cô thầm nghĩ chẳng lẽ Trần Nhân Hậu không về quê mà ở lại Hán Khẩu? Sao anh ấy cũng đến xem kịch thế này? Chẳng lẽ anh ấy thường xuyên xuất hiện ở rạp hát? Trong lúc miên man suy nghĩ, Thủy Thượng Đăng bỗng nhìn thấy Dư Thiên Khiếu.

Dư Thiên Khiếu đứng ở góc tối hàng ghế cuối cùng trong rạp. Nhìn Châu Thượng Thượng trên sân khấu, lại nghe tiếng khán giả vỗ tay như bão táp dành cho cậu ta, hắn mặt mày cứng đờ, thần sắc cô độc và lẻ loi. Thủy Thượng Đăng không hiểu vì sao, trong lòng vô cớ thắt lại một cái.

Buổi tối, Ngô Đại Ngọc Hóa giữ Hoàng Tiểu Hợp và Châu Thượng Thượng ở lại ăn khuya. Châu Thượng Thượng còn uống vài ngụm rượu nhỏ, mặt đỏ hừng hực, lúc trở về tòa nhà họ Đỗ ở Thanh Phân Lô, miệng vẫn còn ngân nga khúc điệu "Hỳnh Dương Thành".

Các học viên lớp chữ Thượng đều phấn khích vì chuyện tối nay, chẳng ai ngủ cả, bọn họ đều chen chúc trong căn phòng Châu Thượng Thượng ở để chờ cậu ta. Châu Thượng Thượng nổi danh rồi, hơn nữa lại nổi danh rực rỡ đến thế. Có được sư huynh thế này, đối với bọn họ, dù thế nào cũng là chuyện vui lớn cỡ trời. Sau này tìm Châu Thượng Thượng diễn chung, không sợ không thành danh.

Lúc Châu Thượng Thượng về phòng, thấy cả một phòng người, liền giật nảy cả mình. Sau cơn kinh ngạc chính là sự đắc ý tột cùng. Giữa muôn vàn lời chúc mừng chúc tụng của "sư huynh", Châu Thượng Thượng nằm ngả ngớn trên giường, cười nói, bữa khuya tối nay đúng là thoải mái quá. Thạch Thượng Tuyền hỏi, đã ăn những gì thế? Châu Thượng Thượng đáp, toàn là những món đời này chưa từng được ăn. Ăn no nê cả người. Các cậu đoán xem, là ai mời khách vậy?

Có người đoán, là ông chủ Dư à? Châu Thượng Thượng đáp, sao lại là hắn được? Tâm trạng hắn không tốt, sớm đã về rồi. Lại có người đoán, là ban chủ Châu à? Bởi vì sư huynh sắp nổi danh, nên ban chủ Châu muốn khoản đãi sư huynh. Châu Thượng Thượng nói, không phải không phải, ban chủ Châu cũng được mời mà.

Không ai đoán ra được. Châu Thượng Thượng ra vẻ thần bí, bảo là Ngân Oa nổi tiếng ở Hoa Thanh Lô. Tất cả mọi người đều biến sắc kinh hãi. Ngân Oa là kỹ nữ nổi tiếng nhất Hán Khẩu, nghe nói cầm kỳ thi họa thổi kéo đàn hát môn gì cũng rành, người thường chẳng với tới được cô ta. Thạch Thượng Tuyền nói, cô ta mời cậu á? Châu Thượng Thượng đáp, cũng không phải mời tôi, cô ta mời Dư Thiên Khiếu. Ông chủ Dư nói có việc không đi, cô ta liền mời người khác, chỉ đích danh bảo tôi cũng phải đi. Thạch Thượng Tuyền nói, nghe nói Ngân Oa đẹp lắm phải không? Trên mặt Châu Thượng Thượng hiện lên vẻ khao khát vô hạn, đáp đúng vậy thật đấy, đây là người đẹp mà tôi chưa từng thấy bao giờ. Bọn họ ấy mà, Châu Thượng Thượng vừa nói vừa chỉ mấy nữ học viên đang đứng trong phòng, nhan sắc chỉ đáng xách giày cho người ta thôi.

Lâm Thượng Hoa thấp giọng nói với Thủy Thượng Đăng, đáng ghét thật, chúng ta đi thôi. Thủy Thượng Đăng đáp, tôi không đi. Sau đó cô cất cao giọng, bảo tôi chỉ sợ người xách giày cho người ta sau này lại là Châu sư huynh. Châu Thượng Thượng cười lớn, nói để tôi xách giày cho cô ấy, là phúc khí của tôi đấy. Bái dưới chân váy của cô ấy, có bắt tôi bằm thây vạn đoạn tôi cũng cam lòng. Hai câu sau, là do Châu Thượng Thượng hát ra.

Thế là mọi người đều cười. Cười xong Châu Thượng Thượng hỏi, các cậu nói xem, tối nay tôi hát thế nào? Thạch Thượng Tuyền đáp, chỉ có một chữ, hay! Châu Thượng Thượng hỏi, có nở mày nở mặt thay các cậu không? Lại là Thạch Thượng Tuyền đáp, đương nhiên rồi! Bọn tôi vỗ tay đến sưng cả tay. Mặt thầy Hoàng cười toe toét luôn kìa.

Các học viên khác cũng hùa theo nói, đúng vậy đấy. Đã ghiền thật, làm đám người định hùa vào phá phách lúc trước ngẩn ngơ cả ra. Châu Thượng Thượng lại hỏi, thế... so với Dư Thiên Khiếu thì sao? Giang Thượng Nguyệt đáp, mấy người ngồi sau tôi đều là người của xã người mộ điệu Cúc Đài, họ bảo, Dư Thiên Khiếu trước nay vốn là thuyền lớn vượt biển lớn, thuyền vững dẫu sóng lớn ập đến thế nào cũng mặc. Lần này, đụng phải con sóng nhỏ Châu Thượng Thượng, e là chẳng bao lâu nữa sẽ bị con sóng này đánh lật thuyền mất thôi.

Châu Thượng Thượng nghe xong cười lớn, liên tục hỏi, vậy sao? Họ thực sự nói thế á? Các cậu thấy thế nào? Con sóng tôi đây có sớm muộn gì đánh lật con thuyền lớn Dư Thiên Khiếu kia không? Các học viên huyên náo hùa nhau nói, đương nhiên rồi. Châu sư huynh vừa xuất sư, tiền bao gươm của Dư Thiên Khiếu e là phần lớn đều phải rơi vào hầu bao của Châu sư huynh thôi.

Châu Thượng Thượng lại một lần nữa phát ra tiếng cười lớn.

Đột nhiên có một giọng nói lạnh lùng cất lên. Giọng nói ấy vang lên, tuyệt đối không thể nào. Thuyền của Dư Thiên Khiếu, trừ phi hắn tự mình không lái, bằng không vĩnh viễn không đời nào bị người ta đánh lật.

Căn phòng lập tức im phăng phắc. Ánh mắt tựa như đèn pha đồng loạt đổ dồn về phía đó. Người nói câu này chính là Thủy Thượng Đăng.

Châu Thượng Thượng bỗng chốc ngồi phắt dậy, mặt mang vẻ hằn học, nói cô cho rằng tôi hát không thắng nổi Dư Thiên Khiếu á? Thủy Thượng Đăng đáp, đương nhiên là không thắng nổi rồi. Châu Thượng Thượng nói, hôm nay hát đã không thua hắn rồi, sau này tôi còn không thắng nổi ư? Thủy Thượng Đăng bảo, cậu vĩnh viễn cũng không thắng nổi đâu. Châu Thượng Thượng nói, cô nói nhảm nhí gì thế! Dựa vào đâu mà cô nói thế. Thủy Thượng Đăng đáp, tôi dựa vào đôi tai và đôi mắt của mình. Châu Thượng Thượng nói, tai cô điếc à? Mắt cô mù chắc? Ngày mai cô đi mua báo mà xem đi, tôi đã nổi danh khắp Hán Khẩu rồi đây này.

Thủy Thượng Đăng nói, thì thế thì sao chứ? Cho dù cậu có nổi danh khắp Hán Khẩu, kiếp này kiếp này cậu cũng đừng hòng nổi danh vượt qua Dư Thiên Khiếu. Châu Thượng Thượng nói, khẩu khí lớn thật đấy, tôi cứ không tin cái tà này xem nào. Nếu tôi mà nổi danh vượt qua Dư Thiên Khiếu thì cô tính sao? Thủy Thượng Đăng đáp, tôi chẳng tính thế nào cả, đằng nào thì cậu cũng chẳng nổi danh qua được hắn đâu.

Có người bên cạnh hét lên, bảo đánh cược đi. Sư huynh đánh cược với cô ta đi. Châu Thượng Thượng nói, được, tôi đánh cược với cô. Cô nói tôi không nổi danh bằng Dư Thiên Khiếu, tôi lại nói tôi nhất định sẽ nổi danh vượt qua Dư Thiên Khiếu. Cô có dám cá không? Thủy Thượng Đăng đáp, có gì mà không dám cá. Lâm Thượng Hoa vội vàng nói, Thủy Thượng Đăng, thôi đi, chúng ta về đi ngủ thôi. Châu Thượng Thượng nói, cô nói không dám cá cũng được, tôi không thèm so đo với con nhóc mới tới như cô. Thủy Thượng Đăng nói, tôi có gì mà không dám cá chứ? Tôi nói cậu không nổi danh bằng ông chủ Dư thì chính là không nổi danh bằng.

Châu Thượng Thượng tức giận từ mặt đỏ chuyển thành mặt trắng, hắn nói, được, thế thì cá một phen. Cô lấy cái gì để đặt cược? Thủy Thượng Đăng đáp, tôi chẳng có gì cả, chỉ có duy nhất cái mạng này. Châu Thượng Thượng kinh hãi, nói cô lấy mạng ra cá á? Thủy Thượng Đăng đáp, đúng vậy. Châu Thượng Thượng nói, nếu tôi thắng, cô tính thế nào? Thủy Thượng Đăng đáp, anh thắng rồi, mạng của tôi chính là của anh, anh muốn thế nào thì thế ấy. Anh giết tôi phạt tôi bắt tôi làm tạp dịch làm nô tài làm phân chó đều là việc của anh.

Lâm Thượng Hoa dè dặt lên tiếng, thế... nếu Châu sư huynh thua thì sao? Thủy Thượng Đăng cười một tiếng, nói thua thì chỉ cần anh ta đến nói với ông chủ Dư rằng anh ta thua là được. Tôi lại chẳng thèm lấy mạng anh ta đâu.

Cả phòng học viên đều nghe đến ngẩn ngơ. Không hiểu tại sao Thủy Thượng Đăng lại làm thế, càng không biết lỡ như Châu Thượng Thượng thắng thì nên xử lý Thủy Thượng Đăng thế nào cho phải. Châu Thượng Thượng nói, cô cô cô... bảo sao Dư Thiên Khiếu nói các cô là Đát Kỷ, là đến để làm lụy giang sơn Hán kịch. Dư Thiên Khiếu coi thường đàn bà xướng ca nhất, hắn chưa bao giờ diễn chung sân khấu với phụ nữ cả. Cô cứ bênh vực hắn thế này, cũng chẳng mua được chút hảo cảm nào từ hắn đâu. Hắn vẫn cứ khinh thường cô như cũ thôi! Thủy Thượng Đăng đáp, tôi không cần hắn coi trọng mình, tôi chỉ coi hắn như thần mà kính cẩn là được rồi.

Ban chủ Châu Nguyên Khôn và Hoàng Tiểu Hợp hôm sau nghe chuyện Thủy Thượng Đăng và Châu Thượng Thượng dùng tính mạng để cá cược, sững sờ mất hồi lâu không nói nên lời. Cuối cùng vẫn là Châu Nguyên Khôn lên tiếng, con nhóc này, gan lì thật đấy. Sau này e là còn lợi hại hơn cả Châu Thượng Thượng. Hoàng Tiểu Hợp nói, nhưng nếu Châu Thượng Thượng mệnh kịch ngắn ngủi, con nhóc này e cũng chẳng khá khẩm hơn là bao. Người xướng ca, muốn kiên cường không phải kiên cường theo kiểu này.

Cách đó không mấy tháng, mùa hè đã đến. Dư Thiên Khiếu nhận lời đến lớp chữ Thượng làm giáo viên khách mời. Một tháng lên lớp hai lần, chuyên dạy vở sở trường của hắn "Hưng Hán Đồ". Một ngày nọ, tan lớp xong, trời bỗng đổ mưa lớn. Mấy nam sinh cầm một chiếc ô đưa cho Thủy Thượng Đăng, bảo lúc nãy trời chưa mưa, ông chủ Dư đến tay không. Bọn mình biết cậu sùng bái hắn, cơ hội này nhường cho cậu đấy, mau mang qua cho hắn đi. Hắn sắp đi rồi, cậu phải nhanh chân lên. Vừa nói vừa nhét chiếc ô vào tay Thủy Thượng Đăng. Thủy Thượng Đăng nghĩ cũng chẳng nghĩ, nhận lấy ô là cắm cổ chạy ra ngoài. Lúc chạy cô cảm giác đằng sau hình như có tiếng cười quỷ dị.

Lúc Thủy Thượng Đăng chạy ra ngoài, vừa vặn thấy ban chủ Châu Nguyên Khôn tiễn Dư Thiên Khiếu ra cửa. Thủy Thượng Đăng gọi lớn, ông chủ Dư! Chạy đến trước mặt, Thủy Thượng Đăng thở hổn hển nói, bọn họ bảo em mang... Đột nhiên cô phát hiện sắc mặt Dư Thiên Khiếu có sự thay đổi. Thần sắc ban chủ Châu cũng lộ vẻ căng thẳng. Gần như đồng thời, bên tai cô vang lên mấy tiếng cười quỷ dị ấy. Thủy Thượng Đăng khựng bặt lại, sực nhớ ra quy củ ban kịch từng học thuộc lòng, trong đó có một điều là không được phép nói chữ "ô" (trong tiếng Trung "ô" đồng âm với "tán" có nghĩa là tản mát, chia lìa). Trái tim cô thắt lại một trận, vờ như đang thở dốc, thở hồng hộc mấy nhịp, mới nói tiếp, ...bảo em mang ô vải tới cho ngài, là ô vải.

Thủy Thượng Đăng cảm nhận được gần như cùng lúc hai người lớn đều phào nhẹ nhõm. Trên mặt Dư Thiên Khiếu hiện lên ý cười, nhận lấy chiếc ô, nói với Châu Nguyên Khôn và Hoàng Tiểu Hợp, con nhóc này lanh lợi thật. Ô vải tốt, tốt lắm, ô vải, không tản (không chia lìa). Ban chủ Châu, đây là điềm lành đấy. Châu Nguyên Khôn vội tiếp lời, nhờ phúc của ngài cả. Đây chính là con nhóc dùng mạng để đánh cược đấy ạ. Trên mặt Dư Thiên Khiếu lập tức hiện lên vẻ kinh ngạc tột độ, nói ơ kìa? Chính là tiểu cô nương này á? Hoàng Tiểu Hợp đáp, chính là nó đấy. Đừng thấy nó nhỏ, trong lòng rành mạch lắm đấy.

Dư Thiên Khiếu nhìn Thủy Thượng Đăng, trên mặt nở nụ cười. Thủy Thượng Đăng từ nụ cười ấy, nhìn thấy sự yêu mến và ấm áp. Biểu cảm này khiến cô quen thuộc vô cùng. Cô nhớ lại rất lâu trước đây cô từng đâm sầm vào người hắn, lại nhớ đến quá trình hắn từng cõng cô đến phòng nước, thậm chí cả viên kẹo mà hắn từng cho cô, cách quãng mấy năm, vị ngọt ngào lại trào dâng trong miệng một lần nữa.

Trong lòng Thủy Thượng Đăng ấm áp vô cùng. Dư Thiên Khiếu nói, nhóc con, em còn nhỏ thế mà lại tin tưởng tôi đến vậy. Không dễ dàng gì đâu. Sau này có việc gì, cần tôi giúp đỡ, cứ nói một tiếng. Châu Nguyên Khôn vội đẩy Thủy Thượng Đăng một cái, bảo còn không mau dập đầu tạ ơn ông chủ Dư. Thủy Thượng Đăng chần chừ một thoáng, cuối cùng vẫn quụp một cái quỳ rạp xuống đất.