Việc học ở trường Đảng vừa khô khan lại vừa căng thẳng, Lâm Nhã Văn nhất thời có chút không quen. Giữa lúc này, cô nhận được điện thoại từ một người bạn ở Bộ Lâm nghiệp, nói rằng tài liệu cô gửi lên về Trần Gia Thanh rất tiêu biểu, Bộ đã quyết định đưa vào diện tuyên truyền trọng điểm, yêu cầu cô kết hợp tài liệu về Trần Gia Thanh cùng tình hình huyện Sa Hồ báo cáo lên Bộ, nếu khéo léo thực hiện, biết đâu thực sự có thể mang lại nguồn vốn cho cô.
Lâm Nhã Văn gọi điện cho ban Tuyên truyền, yêu cầu Tần Phong nhanh chóng gửi các tài liệu trên tới. Tần Phong nói trong điện thoại rằng, xin lỗi, huyện trưởng Lâm, ban chấp hành huyện ủy vừa đưa ra quyết định, mọi bài viết tuyên truyền báo cáo về thôn Sa Vịnh và hương Hồ Dương đều phải do bí thư Kỳ phê duyệt.
Vậy anh cứ tìm cậu ấy ký tên, rồi phái người mang đến. Cho đến lúc này, Lâm Nhã Văn vẫn chưa biết ở huyện đã xảy ra chuyện gì, giọng điệu khi nói chuyện vẫn bình thường như mọi khi. Trên thực tế, ngay khi cô vừa rời khỏi huyện Sa Hồ, huyện ủy đã đưa ra một quyết định quan trọng, rằng các bài báo cáo tuyên truyền về hương Hồ Dương và thôn Sa Vịnh nhất định phải vô cùng thận trọng, bất kỳ nội dung nào liên quan đến việc làm tổn hại đến sự đoàn kết, tổn hại đến hình ảnh của huyện Sa Hồ, hoặc không phù hợp với việc xây dựng nông thôn khá giả và xã hội văn minh hài hòa do huyện ủy và UBND huyện đề ra đều sẽ bị đình chỉ phát hành; tất cả phóng viên các ngả đổ về hương Hồ Dương và thôn Sa Vịnh đều phải được ban Tuyên truyền huyện ủy phê duyệt, các bài viết gửi đi ngoại tỉnh đều phải được đưa lên Thường vụ thảo luận. Ba chữ "đều" vừa được tung ra, các bộ phận tuyên truyền và đơn vị báo chí của huyện Sa Hồ lập tức trở nên căng thẳng, từ chuyện lớn đến chuyện nhỏ đều tìm Kỳ Mậu Lâm. Ban Tuyên truyền thành ủy cũng đưa ra các quy định liên quan, siết chặt kỷ luật phỏng vấn tin tức và báo cáo tuyên truyền, đồng thời thông qua các kênh liên quan thu hồi toàn bộ các bài viết do một số ít phóng viên chấp bút viết về sự kiện Nam Hồ, thay thế bằng các bài viết do ban Tuyên truyền thành ủy thống nhất chấp bút để tuyên truyền về kinh nghiệm trị cát và thành tựu gây rừng của huyện Sa Hồ. Trong chốc lát, huyện Sa Hồ hiện lên một khung cảnh ca múa thái bình, thịnh vượng. Vào thời điểm này mà Lâm Nhã Văn lại đòi Tần Phong cung cấp tài liệu, chẳng khác nào gây khó dễ cho Tần Phong. Hơn nữa, ngày Tần Phong được thăng chức trưởng ban Tuyên truyền đã cận kề, các đồng nghiệp sau lưng đã gọi cậu ta là trưởng ban rồi, đứng giữa Lâm Nhã Văn và Kỳ Mậu Lâm, cậu ta làm sao có thể không cân nhắc xem bên nào nặng bên nào nhẹ cho được.
Lâm Nhã Văn đợi hai ngày mà vẫn không thấy động tĩnh gì, đành gọi điện cho Cường Quang Cảnh. Cường Quang Cảnh vừa nhấc điện thoại liền bắt đầu kể lể nỗi oan ức, nói rằng kể từ khi cô đi, công việc bên phía chính quyền đều do Phó Thạch Lũy chủ trì, Phó Thạch Lũy bây giờ họp hành cũng không thèm gọi anh ta, cái ghế chủ nhiệm văn phòng của anh ta bây giờ chẳng khác nào người quét dọn.
Thôi đi, anh cũng đừng tự biến mình thành kẻ đáng thương như thế, chi bằng hãy tự tìm nguyên nhân từ chính mình xem sao. Lâm Nhã Văn có chút tức giận, Tần Phong thì lên mặt hống hách với cô trong điện thoại, còn Cường Quang Cảnh thì oán trách kêu ca trong điện thoại, rốt cuộc thế giới này bị làm sao thế này? Anh truyền tài liệu do ban Tuyên truyền thành ủy biên soạn qua đây cho tôi, phải thật nhanh vào, tôi đang đợi dùng.
Buổi chiều, Lâm Nhã Văn không lên lớp, trên bàn học ở ký túc xá đặt tập tài liệu do Cường Quang Cảnh truyền tới, cô quả thực không thể tin nổi đây lại là bài viết được ban Tuyên truyền thành ủy bỏ sức lao động lớn ra tổ chức. Bài viết chia làm năm phần, tiêu đề phần nào cũng rất bắt mắt, đúng là kẻ từng có chữ nghĩa qua mực tàu. Vừa đọc nội dung, Lâm Nhã Văn liền ngây người, nếu tính toán theo các con số thống kê trong tài liệu, thì bảy mươi lăm phần trăm diện tích huyện Sa Hồ đã thành đất xanh hóa rồi, sao bọn họ đến một bài toán tiểu học đơn giản thế này cũng không biết tính, loại tài liệu này mà mang lên cấp trên, chẳng phải là tự tát vào mặt mình sao? Thế nhưng giấy trắng mực đen, rành rành viết ở trên đó. Chỉ riêng giai đoạn từ năm 1995 đến năm 2000, trong vòng năm năm, bình quân mỗi người dân huyện Sa Hồ trồng ba trăm cây xanh, diện tích ép cát đạt tới hai mươi hai mẫu. Con số này bắt nguồn từ số liệu thống kê của thôn Sa Vịnh, phóng đại lên toàn huyện, quả thực chỉ là một trò cười. Ngoại trừ hương Hồ Dương, nông dân các hương còn lại mỗi năm ép cát chưa nổi ba mẫu, trồng cây lại càng đếm trên đầu ngón tay, hơn nữa năm nay trồng năm sau hỏng, tỷ lệ sống sót chưa đến ba phần mười, sao có thể trơ mắt nói lời dối trá như vậy?! Còn tài liệu về tài nguyên nước, trong đó nói rằng qua nhiều năm quản lý hiệu quả, hiện trạng cạn kiệt tài nguyên nước ngầm của huyện Sa Hồ đã được kiềm chế hiệu quả, qua sự tính toán của các chuyên gia, mực nước ngầm hiện đang dâng lên với tốc độ năm cm mỗi năm, qua thêm một năm nữa, trữ lượng nước ngầm của huyện Sa Hồ sẽ đạt mức trung bình lịch sử, một huyện Sa Hồ với cây cối xanh tươi, hương thơm ngào ngạt của hoa quả lại có thể hiện ra trước mắt thế giới.
Thật hoang đường! Lâm Nhã Văn tức giận vo tròn tập tài liệu lại, ném thẳng vào thùng rác. Cô quyết định sẽ tự mình chấp bút, dựa vào những điều tra nghiên cứu và những gì tai nghe mắt thấy trong suốt hai năm qua của mình để viết nên một huyện Sa Hồ chân thực.
Vào buổi chiều Chu Thế Bang đến, bầu trời thành phố tỉnh lỵ đang đổ những giọt mưa phùn lất phất, Chu Thế Bang gọi cô lại ngay đầu hành lang, Lâm Nhã Văn kinh ngạc phát hiện ra rằng, hơn một tháng không gặp, Chu Thế Bang vậy mà lại gầy đi đến mức không còn ra hình người nữa. Lâm Nhã Văn cảm thán vài câu, Chu Thế Bang cười nói, đâu giống như cậu, tai không nghe chuyện ngoài cửa sổ, một lòng chỉ đọc sách "Mác - Lênin". Hai người đi đến một quán ăn nhỏ ngoài cổng trường, Chu Thế Bang nói, hôm nay cậu mời khách nhé, trong người tớ hết tiền rồi. Lâm Nhã Văn hỏi rốt cuộc đã xảy ra chuyện gì, cũng không đến nỗi túng quẫn đến mức bữa cơm cũng không ăn nổi chứ. Chu Thế Bang bảo cậu mau gọi món đi, tốt nhất là gọi món thịt xào hai lần lửa, để lót dạ cái bụng trước rồi tớ mới báo cáo với cậu.
Chu Thế Bang quả thực đã rơi vào bước đường cùng đến mức không có tiền ăn cơm, nếu không thì cậu ta cũng chẳng tìm đến Lâm Nhã Văn. Hai mươi ngày trước, cậu ta cầm sáu vạn nhân dân tệ do dân làng thôn Sa Vịnh gom góp, đi cùng một ông chủ người Hà Nam đến Lan Khảo, nói là ở Lan Khảo đã nuôi cấy thành công một loại thực vật sinh trưởng ở sa mạc, thuộc loại dược liệu bổ dưỡng hoàng kim, còn có giá trị hơn cả rau tóc tiên, hiệu quả kinh tế rất đáng kể, các mùa xuân, hạ, thu đều có thể trồng được, cực kỳ thích hợp để trồng ở đất kiềm hóa và sa mạc. Đến Lan Khảo, ông chủ đó dẫn cậu ta đến một cơ sở trồng dược liệu, chỉ vào những cây dược liệu đang tươi tốt và nói, ở đây có rất nhiều loại, cậu cứ tùy ý chọn, nếu trồng mà không sống tôi sẽ bồi thường gấp ba cho cậu. Chu Thế Bang vừa ngắm dược liệu vừa lật giở tài liệu, phát hiện ra dược liệu ở đây có ít nhất một nửa là thích hợp trồng ở vùng sa mạc, liền ký ngay hợp đồng hai mươi vạn, trả trước sáu vạn tiền đặt cọc. Sau khi ăn uống no say, cậu ta được sắp xếp vào ở trong một khách sạn sang trọng, hôm sau cậu ta chạy đến lấy hàng, đối phương lại lật lọng chối bay chối biến, hoàn toàn không thừa nhận từng ký hợp đồng với cậu ta. Chu Thế Bang hoảng hốt, nổi giận với người ta, kết quả rước cảnh sát tới. Cậu đoán xem thế nào, kẻ ký hợp đồng và nhận tiền đặt cọc với cậu ta hoàn toàn không phải người Lan Khảo, trước kia cũng từng là khách hàng của cơ sở trồng trọt này, năm ngoái không liên lạc nữa, đối phương lại tưởng Chu Thế Bang là người đi cùng hắn ta, nên mới đon đả tiếp đón nhiệt tình, nào ngờ Chu Thế Bang lại bị tên đó lừa cho một vố. Cảnh sát theo manh mối điều tra đi điều tra lại, phát hiện kẻ đó hóa ra là một tên tội phạm lừa đảo đang bị truy nã có án tích, hắn ta còn dùng thủ đoạn tương tự để lừa một nông trường ở Tửu Tuyền mười vạn tiền mặt, không biết đã trốn đi đâu để tiêu xài phung phí rồi.
Chu Thế Bang mang vẻ mặt hổ thẹn, nói bản thân mình ăn lương nhà nước hai mươi năm trời, vậy mà lại chẳng bằng cả một người nông dân, giờ thì hay rồi, nướng sạch tiền mồ hôi nước mắt của hơn hai nghìn con người thôn Sa Vịnh rồi, còn mặt mũi nào mà quay về nữa.
Lâm Nhã Văn khuyên cậu ta ăn cơm trước, cô vừa có chút trách móc cậu ta, đường đường là cán bộ hai mươi năm, vậy mà lại đi mắc phải cái lỗi sơ đẳng thế này. Lại vừa có chút xót xa cho cậu ta, cậu ta cũng chỉ vì quá nôn nóng, sau trận bão cát, những mảnh đất lớn bị bỏ hoang, nông dân không biết phải trồng thứ gì, thế nên mới sập bẫy kẻ lừa đảo. Nhìn dáng vẻ ăn ngấu ăn nghiến của cậu ta, sự dịu dàng trong lòng cô lại trỗi dậy. Liên hệ với tâm trạng hiện tại của bản thân, Lâm Nhã Văn bỗng chốc có chút thấu hiểu cậu ta, một con người nếu đột nhiên mất đi sân khấu của chính mình, rất dễ bị bốc đồng hoặc cực đoan, và những sai lầm cũng từ đó mà sinh ra.
Chu Thế Bang ăn liền ba bát cơm, mấy đĩa thức ăn bị cậu ta quét sạch sành sanh, lúc này mới ợ một cái rồi nói, cảm ơn cậu đã thấu hiểu tớ, dạo này thế nào, cuộc sống ở trường có vui vẻ không?
Lâm Nhã Văn cười nhạt, có lẽ khá hơn cậu một chút.
Chu Thế Bang bỗng đỏ mặt, không biết Lâm Nhã Văn đang cười nhạo cậu ta hay đang đồng cảm với cậu ta nữa.
Bước tiếp theo tính sao đây? Lâm Nhã Văn hỏi.
Còn tính sao được nữa, đi vay tiền chứ sao, chẳng lẽ lại về nói với dân làng là tiền bị người ta lừa mất rồi, thế chẳng phải khiến bọn họ lo lắng đến chết sao! Chu Thế Bang gọi một bao thuốc lá, nhả khói mịt mù. Xuyên qua làn khói mờ ảo, Lâm Nhã Văn nhìn thấy lớp nỗi buồn ẩn giấu đằng sau gương mặt gầy gò, và cả sự chân thành còn làm cô xúc động hơn cả nỗi buồn ấy.
Chu Thế Bang nói vốn dĩ cậu ta có vài người bạn, gom góp vài vạn tệ chắc không thành vấn đề, nhưng vừa nghe tin cậu ta không còn là bí thư nữa, vậy mà đến điện thoại cũng không thèm nghe. Cái xã hội này đấy, Chu Thế Bang cười khổ lắc đầu, trầm ngâm hút thuốc. Lâm Nhã Văn vội vàng an ủi, cậu đừng vội đã, để tớ nghĩ cách xem sao.
Không giấu gì cậu, tớ đến là để vay tiền cậu đây. Dáng vẻ của Chu Thế Bang có chút chật vật, nghe Lâm Nhã Văn nói vậy, cậu ta mới trút bỏ được gánh nặng mà thở phào nhẹ nhõm.
Lâm Nhã Văn nhanh chóng mang sáu vạn tệ tới, nhưng Chu Thế Bang lại mang đến cho cô một tin xấu. Sở Thủy lợi quyết định bán toàn bộ mấy nghìn mẫu đất rừng thuộc quyền sở hữu của Phân quản lý dòng chảy cho cán bộ công nhân viên, dùng giá trị đất đai làm khoản bồi thường để cắt đứt quan hệ lao động với công nhân viên. Bằng cách này, họ đã đùn đẩy mâu thuẫn sang phía công nhân viên, sau này tiếp xúc với công nhân viên sẽ càng khó khăn hơn, Chu Thế Bang nói.
Thực ra tôi sớm đã nghĩ tới việc họ sẽ làm thế này rồi, Lâm Nhã Văn không hề cảm thấy kinh ngạc, hiện nay trong toàn tỉnh và toàn quốc có bao nhiêu doanh nghiệp làm như vậy, về mặt lý thuyết thì gọi là thay thế thân phận của công nhân viên, nhưng bản chất thực chất lại là trút bỏ gánh nặng. Những tài sản được quy đổi sang tên công nhân viên phần lớn đều là tài sản xấu, một số hoàn toàn chỉ là những tấm séc khống, còn việc công nhân viên mất đi chén cơm manh áo lại là chuyện có thật rành rành. Lâm Nhã Văn không muốn cảm thán quá nhiều về vấn đề này, trong thời kỳ cải cách, mọi thứ đều đang trong quá trình dò dẫm, quốc gia và cá nhân đều đang trải qua những cơn đau đớn quằn quại, rất khó để tìm được một chiếc chìa khóa vạn năng. Điều Lâm Nhã Văn lo lắng chính là, sau khi đất rừng được bán đi, mâu thuẫn giữa dân làng và công nhân viên sẽ ngày càng trở nên gay gắt hơn, đến lúc đó cậu thậm chí còn chẳng có lý do gì để tìm đến Phân quản lý dòng chảy nữa, nói không chừng đất rừng vừa được chia xong, cái biển hiệu Phân quản lý dòng chảy này cũng chẳng còn nữa.
Liệu có thể nghĩ cách mua lại đất rừng từ tay công nhân viên không?
Chuyện này tớ từng nghĩ qua rồi, chỉ sợ chúng ta còn chưa gom đủ tiền, đất rừng đã rơi vào tay người khác mất rồi. Chu Thế Bang nói với vẻ mặt đầy lo lắng.
Lâm Nhã Văn bỗng nhớ đến công ty phát triển, tim cô chợt nhói lên một cái, cô láng thoáng cảm thấy, đối phương rất có thể đang diễn một vở kịch. Cô bảo Chu Thế Bang, anh mau về đi, một mặt tích cực huy động vốn, mặt khác hãy chú ý theo dõi công cuộc cải cách của Phân quản lý dòng chảy. Nhớ kỹ đấy, tuyệt đối đừng lỗ mãng nữa, làm việc gì cũng phải bình tĩnh, anh cũng nên rút ra bài học cho mình rồi đấy.
Chu Thế Bang nhìn cô với ánh mắt vô cùng biết ơn.
