Từ cửa đại viện thị ủy đến tòa nhà thị ủy, trên con đường tráng xi măng rộng rãi ấy, vang lên một trận âm thanh huyên náo nhiệt liệt.
Ngô Tam Mộc mở cửa sổ, thò đầu từ trong văn phòng ra nhìn, chỉ thấy trên đường xi măng đứng hai hàng người trẻ tuổi, khoảng chừng mười bảy, mười tám người. Xung quanh hai hàng người còn có rất nhiều cán bộ cơ quan đứng xem.
Bí thư thị ủy Tào Kim Lang, đại khái đang đứng trên bậc thềm dưới tòa nhà, bởi vì đột nhiên, mọi người đều không phát ra tiếng động nào, chỉ có chiếc giọng vàng của Tào Kim Long là đang vang lên lanh lảnh. Ngô Tam Mộc láng thoáng nghe được hai câu, hình như là nỗ lực làm việc, không phụ sự kỳ vọng của đảng và nhân dân đại loại thế.
Kim Hiểu Dung cũng chạy ra xem náo nhiệt, hai người nhất thời không rõ là chuyện gì xảy ra. Lúc này, Nhậm Bình bước vào, cũng nhìn ra bên ngoài cửa sổ, nói: Cán bộ phái xuống! Đợt người này đều là xuống làm bí thư, hương trưởng cả đấy!
Giọng của Nhậm Bình rất to, tiếng phổ thông Thanh Phổ nói rành mạch từng tiếng, còn thỉnh thoảng văng ra một hai giọt nước bọt. Thư ký Trịnh Nam Thổ cũng lao tới, nhập hội bàn luận với bọn họ. Trịnh Nam Thổ và Nhậm Bình đều là người trong cuộc, Trịnh Nam Thổ đối với tình hình của từng cán bộ trẻ phái xuống lại càng nắm rõ như lòng bàn tay. Trịnh Nam Thổ bẻ ngón tay nói: Lần phái xuống này, tổng cộng có mười bảy người. Phó chủ nhiệm văn phòng ủy ban kỷ luật Vương Văn Lang đảm nhiệm phó bí thư đảng ủy hương Tiểu Dương; thư ký văn phòng thị ủy Lý Quần đảm nhiệm phó bí thư đảng ủy hương Đại Bằng; cán bộ thông thường nhân đại thị Tùng Vân đảm nhiệm trợ lý trấn trưởng trấn Hồ Điệp; ủy viên thường vụ đoàn thị ủy Khang Kiến Phong đảm nhiệm trợ lý hương trưởng hương Ngô Đồng; cán bộ thông thường cục nhân sự Ngô Liên Sinh đảm nhiệm phó bí thư đảng ủy hương Thái Hà; chủ nhiệm văn phòng cục thủy lợi Hoàng Thổ Tinh đảm nhiệm phó bí thư đảng ủy hương Khương Trì; cán bộ thông thường cục vật giá Diệp Chí Sơn đảm nhiệm trợ lý hương trưởng hương Nam Phong. Ngô Tam Mộc nghe anh ta điểm tên từng người một, có người quen, có người không quen, lại có người, đến tên cũng chưa từng nghe qua. Đương nhiên là cũng không nhớ nổi. Khoảng thời gian trước, anh đã từng nghe nói gần đây thành phố sẽ phái một loạt cán bộ trẻ xuống cơ sở nhậm chức, hai ba năm sau lại quay về cơ quan thành phố. Không ngờ, hôm nay đều phải xuống cả rồi. Trong lòng Ngô Tam Mộc dâng lên một cảm giác man mác, chuyện thế này, chẳng dính dáng gì đến anh cả. Lần phái xuống này, ban tổ chức từng khuyến khích cán bộ trẻ tích cực đăng ký, tiếp nhận sự lựa chọn của tổ chức, anh cũng từng nghĩ đến bản thân mình, nhưng bản thân mình đến cơ quan thành phố mới được một năm thời gian, căn bản còn chẳng tính là gì, nếu như mình đi đăng ký, nhất định sẽ bị người ta bàn tán, cho rằng anh ham mê quyền chức quá mức.
Trịnh Nam Thổ nói: Đợt người này xuống dưới, tạm thời đảm nhiệm chức vụ phó và trợ lý, nghe nói, qua một thời gian nữa, đợi bọn họ quen thuộc tình hình rồi, sẽ cất nhắc họ lên chức chính, đảm nhiệm bí thư và hương trấn trưởng.
Nhậm Bình nói: Chuyện này cũng rất khó nói nha.
Kim Hiểu Dung cũng chen vào một câu bình luận: Sau khi xuống dưới rồi, có thể lên lại được hay không còn chưa chắc đâu nà.
Trịnh Nam Thổ nói: Sẽ không có chuyện đó đâu. Cán bộ phái xuống là một phương thức bồi dưỡng cán bộ. Các nơi khác cũng đều đang làm. Nói chung, tổ chức sẽ không sáng nắng chiều mưa thay đổi lung tung đâu, hơn nữa, những người này tuy đã xuống dưới, biên chế cán bộ vẫn lưu lại đơn vị cũ, hộ khẩu cũng không chuyển đi, đây chính là để biểu thị sau này nhất định sẽ cho họ quay về.
Nhậm Bình nói: Về được là tốt rồi, người trẻ tuổi mà, đều có tiền đồ cả. Trịnh Nam Thổ này, Ngô Tam Mộc này, hai cậu cố gắng làm việc vào nha, ha, sau này đều đại triển tương lai.
Ngô Tam Mộc nghe Nhậm Bình nhắc đến tên mình, trong lòng hơi dao động. Anh lén lút liếc nhìn Nhậm Bình, phát hiện ánh mắt của bà lão này khi nói chuyện có chút lạnh lùng, không nhìn ra có bao nhiêu sự chân thành.
Sau khi Nhậm Bình đi ra ngoài, Kim Hiểu Dung hỏi Trịnh Nam Thổ rằng: Lần này, sao cậu không đăng ký yêu cầu phái xuống đi?
Trịnh Nam Thổ nói: Tôi ấy à, con cái vẫn còn nhỏ tí xíu thế kia, xuống dưới rồi không tiện. Hơn nữa, bộ phận chúng ta đang thiếu người làm công tác văn bản, trưởng bộ Thạch sẽ không đồng ý cho tôi đi đâu.
Kim Hiểu Dung nói: Đáng lẽ ra, Ngô Tam Mộc cũng có thể đến làm văn bản mà. Cậu ấy là sinh viên ưu tú ở đại học, nền tảng văn bản chắc chắn là có. Nếu cậu ấy có thể đến thay thế chỗ của cậu, thì cơ hội của cậu có lẽ sẽ lớn hơn một chút đấy.
Trịnh Nam Thổ nói với Ngô Tam Mộc: Nếu như thế, đương nhiên là tốt. Nói thật nhé, tôi làm văn bản mấy năm rồi, sớm đã chán ngấy từ lâu. Tục ngữ có câu, kiếp trước làm điều ác, kiếp này làm văn chương. Cái thứ làm văn bản này, thời gian ngắn thì được, nếu như thời gian dài rồi, thực sự chẳng có ý nghĩa gì sất. Tuy nhiên ấy mà, thứ văn bản này cũng rất rèn luyện con người, là người trẻ tuổi mới đến cơ quan, làm ngành này ngược lại khá là hay, hơn nữa làm tốt ấy, tiến bộ sẽ nhanh hơn người khác đấy. Các cậu xem, những kẻ làm quan trong thành phố này, có không ít người đều xuất thân từ làm văn bản. Đặc biệt là thư ký của hai phòng ban thị ủy, thị chính, người nào chẳng ra dáng con người, người nào chẳng vài năm sau là thăng tiến lên từng bậc từng bậc?
Trịnh Nam Thổ rất thân thiết nói với Ngô Tam Mộc: Cậu lúc ngồi văn phòng ấy, nếu có thời gian rảnh, tốt nhất là nên nghiên cứu sâu về văn bản, gửi bài đăng báo chí các thứ ở phía trên, tốt nhất là khiến lãnh đạo và các đồng chí đều cảm thấy cậu biết làm văn bản, thế là có thể đổi việc khác, đi làm văn bản rồi. Làm thư ký tuy vất vả, nhưng dẫu sao vẫn khá hơn việc ngày nào cũng ngồi văn phòng chứ bộ. Loại công việc này ấy, thường là do các đồng chí nữ làm, cậu nên phóng tầm mắt xa ra một chút. Phải không?
Ngô Tam Mộc há lại từng không nghĩ như vậy chứ? Chỉ tiếc là, bản thân ở trường học thành tích các mặt đều tốt, văn bản cũng tạm ổn, nhưng cái thứ văn bản ở cơ quan này, hình như hoàn toàn là hai chuyện khác nhau. Tài năng của cậu ta chẳng phô diễn ra được chút nào cả. Cậu ta rất ngưỡng mộ Trịnh Nam Thổ đấy, nghe nói thành tích ở trường của anh ta rất bình thường, nhưng anh ta yêu thích văn học, còn có thể làm thơ, viết tiểu thuyết, nghe nói còn từng được đăng báo nữa, Ngô Tam Mộc cũng đã từng tận tay giao phiếu hối đoái của bưu điện cho Trịnh Nam Thổ rồi. Cậu ta nghĩ, biết viết bài đúng là tốt, suốt ngày ở bên cạnh lãnh đạo, giúp viết lóa báo cáo, bình thường ấy, còn có thể kiếm thêm chút thu nhập, kiếm ít nhuận bút. Cậu ta chỉ hận bản thân không phải là chất liệu này.
Ngô Tam Mộc cảm thấy lời nói của Trịnh Nam Thổ ngược lại rất chân thành, liền bất đắc dĩ thở dài nói: Nhắc đến chuyện viết văn, tôi sợ kiếp này cũng không đạt nổi trình độ như anh đâu.
Trịnh Nam Thổ vội vã khai sáng nói: Sai sai sai, Ngô Tam Mộc, cậu vẫn chưa nhìn thấu công việc trong cơ quan đâu. Ở cơ quan ấy, thứ người ta cần không phải là tài năng thực sự, cứ nói chuyện viết tài liệu đi, cũng không cần cậu có bao nhiêu tài hoa. Những thứ ở cơ quan này, toàn bộ đều là văn chương kiểu cách quan lại. Những bài văn này, thoạt nhìn thì rất khó, nói dễ lên ấy, thì còn dễ hơn bất cứ thứ gì. Cậu có biết những báo cáo, bài phát biểu, tài liệu tổng kết ở cơ quan này đều ra lò thế nào không? Tôi nói cho cậu biết, toàn là sao chép cả đấy! Văn chương thiên hạ vốn một giuộc sao chép nhau mà! Viết thơ viết tiểu thuyết thì chưa chắc đã có thể chép được, còn viết tài liệu thì đúng là sao chép một cách rành rành không sai đi đâu được. Trình độ của cậu có kém đến đâu đi nữa, rốt cuộc cũng là sinh viên đại học cơ mà, đến việc chép mấy thứ cũng không biết sao? Đương nhiên, sao chép cũng phải có trình độ sao chép chứ, đầu tiên ấy, bình thường phải sưu tầm nhiều tài liệu trên báo chí tạp chí và các văn bản có liên quan, đến lúc đó ấy, mới có đất dụng võ. Ngoài ra, bản thân trong công việc cũng phải động não nhiều hơn, có một số nội dung, bản thân nên thêm vào thì vẫn phải thêm vào, từ góc độ của một lãnh đạo, đem vấn đề nhìn nhận cho thật sâu sắc thấu triệt vào, ngữ khí ấy, cũng phải cứng rắn một chút, toàn diện hệ thống một chút. Tuy nhiên, những thứ này ấy, chỉ cần cậu chép nhiều, xem nhiều, có được kinh nghiệm sao chép nhất định rồi, thì tự khắc sẽ hiểu rõ thôi.
Ngô Tam Mộc hình như đã có chút vỡ lẽ, mỉm cười nói: Thư ký Trịnh, thực sự phải cảm ơn sự dạy bảo của anh, tôi nhất định sẽ cố gắng thử xem sao.
Thư ký Trịnh lại bổ sung nói: Việc cậu phải làm bây giờ ấy, chính là sưu tầm thật nhiều tài liệu, xem nhiều viết nhiều, luyện tập viết nhiều. Tóm lại, văn chương quan lại cứ học theo mà làm, điều này đối với cậu chỉ có trăm lợi mà không có một hại.
Trong những ngày tháng sau đó, Ngô Tam Mộc luôn ghi khắc lời nói của Trịnh Nam Thổ trong lòng, cậu vô cùng chú ý đến động thái công việc trong đơn vị, đã được báo thành phố và đài phát thanh dùng cho mấy bài đưa tin tức nhỏ, nhận được sự tán thưởng của lãnh đạo. Cậu còn tiến hành tổng kết kinh nghiệm đối với một số công việc trong đơn vị, gửi cho các ấn phẩm nội bộ của đồng nghiệp cấp tỉnh và thành phố. Mấy bài văn đều không được sử dụng, thế nhưng, các biên tập viên ấn phẩm trong tỉnh đều đã biết tên của cậu, một biên tập viên ấn phẩm tỉnh tên là Kim Nhân Hải còn viết thư riêng cho cậu, giải thích nguyên nhân không thể đăng bài viết cho cậu, đồng thời cổ vũ cậu sau này hãy viết nhiều bài hơn, ủng hộ nhiều hơn.
Ngô Tam Mộc nỗ lực ép bản thân mình khôn khéo một chút. Mỗi lần nhìn thấy trưởng bộ Thạch Khắc Ngũ, đều cung kính cúi đầu, cậu đều cảm thấy bản thân sắp thành thái giám tới nơi rồi, cậu giúp phó trưởng bộ Đồ Liên Giáp đổi bình gas hai lần, Đồ Liên Giáp luôn lấy táo ở nhà ra gọi Ngô Tam Mộc ăn, Ngô Tam Mộc không nỡ ăn nó, liền vội vã quay trở lại văn phòng.
Một vị phó trưởng bộ khác, chính là kiêm nhiệm bí thư chi bộ Đảng Lý Ức Chu, dạo gần đây đầu óc xảy ra chút trục trặc, nghe nói đã nhập viện rồi.
Phụ trách công đoàn bộ Nhậm Bình và chủ nhiệm văn phòng Trần Hỏa Minh chiếu theo lệ cũ của bộ, mua chút đồ bồi bổ, đến bệnh viện thăm hỏi một phen. Hai vị trưởng bộ Thạch, Đồ cũng lần lượt từng người đến thăm lão Lý rồi. Ngô Tam Mộc nghe nói, Thư Lăng Đình, Đới Mậu Tô, Mã Quỳ và những người khác, đều lấy thân danh cá nhân, lần lượt từng người đến thăm hỏi ông ấy rồi.
Ngô Tam Mộc sợ nhất là đến bệnh viện, cậu cũng chưa từng bao giờ đến bệnh viện thăm hỏi ai cả. Hơn nữa, đến bệnh viện ấy, dẫu sao cũng không thể đi hai bàn tay trắng được, phải mua chút đồ mang theo chứ, thế nhưng, Ngô Tam Mộc dựa vào cái gì mà phải mua đồ cho những người này chứ? Ngoại trừ cha mẹ cậu là hai vị ấy ra, cậu thực sự nghĩ mãi không ra có lý do gì mà phải tốn kém trên người ai.
Trong bộ quanh năm suốt tháng, tổng có vài người thỉnh thoảng lại đau ốm nằm viện, Ngô Tam Mộc đều chưa từng đi thăm bọn họ. Tuy nhiên, lần này ấy, Ngô Tam Mộc lại có chút do dự rồi, vị trưởng bộ Lý này ở trong bộ, quyền lực không hề lớn, xếp ở vị trí thứ ba, nhưng đối với tiền đồ của Ngô Tam Mộc mà nói, lại vô cùng quan trọng. Cậu thử nghĩ xem, ông ấy là bí thư chi bộ Đảng trong bộ, cậu muốn gia nhập đảng, vị bí thư chi bộ Đảng này mà cậu không nịnh bợ thì được sao? Cậu không có quan hệ tốt với ông ấy, ông ấy mà không đồng ý cho cậu vào đảng, kiếp này cậu có thể vào đảng nổi không?
Ngô Tam Mộc sờ sờ túi, may là, tháng này vẫn còn dư lại hơn hai mươi đồng, tiền lương tháng sau cũng sắp phát rồi. Đáng lẽ ra ấy, hai mươi đồng này có thể phát huy chút tác dụng đấy, cha mẹ cậu ở trong khe núi sâu, nghèo rớt mồng tơi, nếu như đem hai mươi đồng này trợ cấp cho họ, ngược lại rất có thể khiến họ vui mừng, cũng rất có thể thể hiện được lòng hiếu thảo. Cậu còn từng nghĩ, nếu như lúc nào có chút tiền dư, nên mua chút quà nhỏ cho Trâu Liên, để biểu đạt chút tình yêu thương của mình. Trâu Liên là một cô gái khá lãng mạn, cô ấy từng tặng cho cậu một hình nhân bằng gỗ nhỏ, mà bản thân cô ấy ấy, hình như cũng rất mong muốn có được món quà gì đó. Chỉ là Ngô Tam Mộc vẫn luôn chẳng có chút tiền dư nào, lại thêm nghĩ mãi không ra mua món quà gì tặng cô ấy thì hay.
Bây giờ, cậu nghĩ, dựa vào hai mươi đồng này, có lẽ việc nên làm nhất, vẫn là đi thăm vị phó trưởng bộ Lý có liên quan đến tiền đồ vận mệnh của mình. Bản thân cậu cần tiền đồ, cha mẹ cậu, cùng với vị Trâu Liên tương lai của cậu, cũng đều cần cậu có tiền đồ, cậu làm như vậy, cũng không tính là quá ích kỷ, cũng không tính là có lỗi với họ quá mức.
Đến cửa bệnh viện, cậu nghĩ tới nghĩ lui nghĩ mãi không ra mua món quà gì cho phải, mua táo ấy, tầng lớp quá thấp, xách lên lại khó coi, trưởng bộ Lý cũng chưa chắc đã thích. Vào tiệm nhỏ xem thử, bên trong có long nhãn, vải thiều, những thứ này, Ngô Tam Mộc còn chưa từng nếm thử bao giờ, chỉ biết những thứ này vô cùng cao cấp, vô cùng mỹ vị, nếu như đem tặng trưởng bộ Lý, ông ấy nhất định sẽ thích. Cậu hỏi thăm giá cả, vải thiều phải hơn hai mươi đồng một cân, cậu nghe xong giật mình thót tim. Hai mươi đồng này của cậu, mua một cân vải thiều còn chưa đủ cơ mà.
Hết cách rồi, cậu đành bảo chủ tiệm cân cho nửa cân, dùng một tờ giấy vàng bọc lại, Ngô Tam Mộc liền cầm gói đồ nhỏ vô cùng không nổi bật này, bước vào phòng bệnh của Lý Ức Chu.
Trưởng bộ Lý nằm trên giường bệnh, sắc mặt không tái nhợt, cũng chẳng lấy gì làm đáng thương cả. Ông mỉm cười bảo Ngô Tam Mộc ngồi xuống, Ngô Tam Mộc liền đặt gói đồ nhỏ đó lên chiếc tủ lùn kia. May là, hôm nay không có người nào khác đến thăm ông, nếu như để người khác nhìn thấy, Ngô Tam Mộc cảm thấy đây là một chuyện vô cùng ngượng ngùng, khiến người ta tưởng rằng bản thân nịnh bợ lãnh đạo, có mưu đồ mờ ám gì không thể lộ sáng.
Trưởng bộ Lý đơn giản hỏi vài câu về tình hình công việc gần đây của Ngô Tam Mộc, yêu cầu Ngô Tam Mộc nỗ lực làm việc, cố gắng làm cho tốt. Ngô Tam Mộc cũng không biết nên nói gì với trưởng bộ Lý cả, đặc biệt là những lời thăm hỏi, cậu nghĩ mãi mà không sao nghĩ ra được. Ngồi một lúc, cậu liền cảm thấy chẳng còn chuyện gì để nói nữa, khách sáo với trưởng bộ Lý hai câu, liền đứng dậy cáo từ.
Trong đó, sức lực bỏ ra nhiều nhất, tự nhiên chính là đối phó với trưởng bộ Thạch Khắc Vỗ rồi. Trong vô số lần hồi ức cay đắng sau đó, Ngô Tam Mộc đều cảm thấy cửa sổ văn phòng của trưởng bộ Thạch sáng bóng sạch sẽ. Hầu như mỗi một ngày, cậu đều phải đến phòng làm việc của trưởng bộ lau bàn, quét sàn. Có đôi khi ấy, còn phải leo lên thật cao, đi cẩn thận tỉ mỉ lau cửa sổ. Có một lần, cậu nửa thân thò ra bên ngoài, lau tấm kính cửa sổ phía bên ngoài kia, tay trái vừa vặn nắm lấy cánh cửa sổ đang động đậy ở phía bên kia, cửa sổ vừa động một cái, suýt chút nữa là cả người ngã nhào xuống lầu. Trong những năm tháng sau đó, cậu thường nghĩ, nếu như lúc đó ngã xuống luôn thì tốt biết mấy, ngược lại lại bớt đi rất nhiều rất nhiều phiền não. Trưởng bộ Thạch Khắc Vỗ trong lòng, nhất định cũng là Ngô Tam Mộc tỏa sáng lấp lánh, trường tồn bất tử rồi. Chỉ tiếc là tiếc ở chỗ cậu không ngã xuống, hai ngón tay của bàn tay trái còn bị cửa sổ kẹp ra máu bầm, đau nhức mấy ngày trời. Chuyện này, cậu ngược lại không nói với bất kỳ ai, tự nhiên cũng không để trưởng bộ Thạch biết, cậu nghĩ, nếu như bản thân kể với ông ấy, trưởng bộ Thạch có lẽ sẽ cho rằng cậu đang kể công, hoặc cho rằng ngay cả chút chuyện nhỏ nhặt này cậu cũng làm không xong, thì nói gì đến chuyện đi làm việc lớn cơ chứ?
Ngô Tam Mộc chính là cứ lặng lẽ chịu đựng một chút cực khổ như thế, cũng may là trưởng bộ Thạch Khắc Vỗ ngược lại không phải khúc gỗ, ông là một người rất ưa sạch sẽ, mỗi ngày ngồi làm việc trong căn phòng sạch sẽ sáng sủa, ông có lẽ sẽ thỉnh thoảng nhớ đến Ngô Tam Mộc, nhớ đến người thanh niên đã đến bộ làm việc được hơn một năm trời này.
Ngô Tam Mộc không dám chủ động tìm trưởng bộ Thạch để kéo gần quan hệ, trưởng bộ Thạch ngược lại rất dễ gần, đôi khi còn chủ động hỏi han ân cần, quan tâm đến tình hình sinh hoạt của Ngô Tam Mộc. Cậu nhớ rõ, có lần trưởng bộ Thạch còn tặng cho cậu một chiếc đồng hồ điện tử, chiếc đồng hồ đó, Ngô Tam Mộc không nỡ đeo, sau đó cậu vẫn luôn cất giữ ở nhà. Chiếc đồng hồ này, chắc chắn là kỷ niệm nhận được khi trưởng bộ Thạch tham gia cuộc họp nào đó, giá trị không cao, mà nỡ tặng cho cấp dưới Ngô Tam Mộc, đại khái cũng xem như một thứ ban thưởng vậy.
Lại có một lần nữa ấy, trưởng bộ Thạch tặng cho cậu một cây bút thư pháp trị giá bốn, năm đồng. Bút thư pháp viết chữ to hơn một chút, nhìn có vẻ đẹp hơn, Ngô Tam Mộc ngược lại không cất giấu nó như đồ cổ, sau này viết lách đều dùng chính cây bút này để viết. Cậu hy vọng cây bút mà trưởng bộ Thạch tặng này có thể mang lại cho cậu chút linh khí, phò trợ cậu thành công. Điều khiến cậu đau đớn xót xa nhất chính là, cậu vậy mà lại dùng cây bút mà trưởng bộ Thạch tặng, viết một bài văn bất lợi đối với trưởng bộ Thạch, hại người hại mình, trở thành một niềm hối tiếc lớn nhất không thể tha thứ cho bản thân từ trước tới nay.
Trưởng bộ Thạch hình như có chút yêu mến Ngô Tam Mộc rồi, sự trung thực chân chất của Ngô Tam Mộc, sự chăm chỉ nỗ lực của Ngô Tam Mộc, quả thực rất khiến cho người làm lãnh đạo yêu thích. Trong một hội nghị toàn thể cán bộ, trưởng bộ Thạch đã tổng kết công việc khoảng thời gian gần đây, cho rằng công việc của mọi người đều rất tốt, ông điểm tên chỉ rõ, đặc biệt là đồng chí Ngô Tam Mộc, với tư cách là một sinh viên đại học, trong khoảng thời gian hơn một năm đến làm việc ở cơ quan, khiêm tốn cẩn thận, làm việc chăm chỉ, chịu thương chịu khó, rất đáng để mọi người học tập.
Sau khi cuộc họp kết thúc, chủ nhiệm văn phòng Trần Hỏa Minh đã gọi Ngô Tam Mộc đến nói chuyện. Ông ấy nói, trưởng bộ Thạch đã biểu dương cậu tại đại hội, đây là điều cực kỳ hiếm có, bởi vì con người trưởng bộ Thạch xưa nay rất ít khi biểu dương ai, ông ấy đánh giá cậu như vậy, chứng tỏ công việc của cậu quả thực không tồi, à.
Trần Hỏa Minh một tay túm lấy mấy vảy gàu trên đầu xuống, một tay nâng chén trà lớn, nói tiếp: Đương nhiên, tôi ở trước mặt trưởng bộ Thạch cũng không ít lần nói tốt cho cậu đâu, với tư cách là chủ nhiệm văn phòng, tôi luôn hy vọng cậu tiến bộ, ở trước mặt lãnh đạo giúp cậu nói vài câu tốt đẹp, cũng là chuyện nên làm, cậu cũng không cần phải cảm ơn tôi. Cậu sau này ấy, phải tiếp tục phát huy, chớ có kiêu ngạo, tiếp tục làm tốt công việc. Về vấn đề tổ chức của cậu, tôi cũng đã bàn bạc với trưởng bộ Lý Ức Chu rồi, ông ấy cũng cho rằng cậu không tồi, đợi đến thời gian rồi ấy, sẽ thảo luận vấn đề này của cậu, cậu cũng đừng gấp, chỉ cần làm tốt công việc, vào đảng là không có vấn đề gì đâu, cậu cứ yên tâm đi.
Ngô Tam Mộc suy nghĩ một lúc, muốn đợi chi bộ thảo luận vấn đề của cậu, còn cần nửa năm thời gian, đến lúc đó, thời gian khảo sát mới mãn. Đối với cậu mà nói, nửa năm là một khoảng thời gian đằng đẵng. Thế nhưng, loại chuyện này có gấp cũng gấp không được, thế giới chủ tể Ngô Tam Mộc, chứ không phải Ngô Tam Mộc chủ tể thế giới này, có cách gì đâu chứ? Vậy thì kiên nhẫn chờ đợi thôi. Cũng may là, ấn tượng của lãnh đạo đối với bản thân vẫn tương đối tốt, nghĩ đến đây, cậu liền đắc ý hẳn lên. Cậu nghĩ, nửa năm sau, cậu chính là đảng viên dự bị rồi, lại qua một năm nữa, chính là đảng viên chính thức, ấn tượng của trưởng bộ Thạch đối với mình tốt như vậy, nói không chừng ấy, chẳng mấy chốc sẽ cất nhắc cậu làm chủ nhiệm, trượng sở gì đó rồi, sau này ấy, tự nhiên lại càng là một tương lai tốt đẹp sáng lạn vô hạn.
Một buổi chiều nọ, nhân viên bưu điện đưa đến báo chí và thư từ. Ngô Tam Mộc phân phát đồ đạc xong xuôi, bóc một phong thư do bộ phận cấp tỉnh gửi cho văn phòng, thấy bên trong là một thông báo hội nghị, yêu cầu trưởng bộ Thạch vào một ngày nào đó đến cấp tỉnh để họp.
Ngô Tam Mộc cho rằng bản thân làm việc nên chăm chỉ hơn một chút, đối với chuyện của trưởng bộ ấy, lại càng không được lơ là qua loa, cậu cầm bức thư này, muốn đưa cho trưởng bộ Thạch.
Đi đến cửa phòng làm việc của trưởng bộ Thạch, liền nghe thấy tiếng khóc nức nở của một người phụ nữ, vừa khóc, vừa oán trách phẫn uất điều gì đó. Trong lòng Ngô Tam Mộc đập thình thịch lắng nghe, láng thoáng cũng nghe không rõ lắm, chỉ nghe thấy mấy câu lặp đi lặp lại: Tôi làm việc bao nhiêu năm nay rồi, tại sao lại không đến lượt tôi. Tôi làm việc bao nhiêu năm nay rồi, việc nào tôi cũng làm rất tốt. Tôi làm bao nhiêu năm nay, hy sinh gia đình, tôi chẳng thu được chút lợi ích nào cả. Hức hức hức.
Ngô Tam Mộc ngây người ở cửa, không biết phải làm sao cho phải, trưởng bộ Thạch nhìn thấy ở cửa có một cái bóng, thấy là Ngô Tam Mộc, liền hỏi có chuyện gì thế. Ngô Tam Mộc liền lắc lắc lá thư trong tay.
Trưởng bộ Thạch hỏi: Thư gì thế?
Ngô Tam Mộc liền bước vào trong, đưa cho trưởng bộ Thạch nói: Là thông báo hội nghị do bộ phận cấp tỉnh phát hành.
Trước khi rời đi, cậu ngẩng đầu nhìn lên, người đang khóc kia quay lưng về phía cậu, nhưng rõ ràng chính là Nhậm Bình.
Ngô Tam Mộc lao vào phòng đánh máy, báo cáo với Kim Hiểu Dung tin tức thời sự mới xảy ra trong phòng làm việc của trưởng bộ Thạch. Kim Hiểu Dung vô cùng phấn khích, nhưng cũng không biết rốt cuộc là vì sao. Đợi đến khi Ngô Tam Mộc đọc xong một tờ "Tham khảo tiêu tức", Kim Hiểu Dung đã đóng vai gián điệp một chuyến, thám thính được tình báo chuẩn xác, và kịp thời đến phòng trực ban lén lút truyền đạt lại cho Ngô Tam Mộc.
Đáp án của Kim Hiểu Dung là có được từ chỗ Trịnh Nam Thổ.
Kim Hiểu Dung nói: Có kịch hay xem rồi, trong bộ chúng ta có kịch hay xem rồi! Ngô Tam Mộc thấy vẻ mặt Kim Hiểu Dung khác thường, liền vội vàng hỏi đã xảy ra chuyện gì.
Kim Hiểu Dung nói: Gần đây cục nhân sự hạ xuống một chỉ tiêu, cho bộ chúng ta một suất, chính là tăng một bậc lương. Không biết thế nào, chiếu theo tiêu chuẩn tính tới tính lui, lại rơi vào đầu của hai người Nhậm Bình và Thư Lăng Đình. Nói về độ tuổi ấy, Nhậm Bình lớn hơn Thư Lăng Đình mười tuổi, bậc lương này tự nhiên nên thuộc về Nhậm Bình. Thế nhưng Thư Lăng Đình ấy, lại là vợ của cục trưởng giao thông Cao Phụ Vũ, điều này liền làm khó lãnh đạo rồi. Cũng may là lúc mở hội nghị công vụ ấy, ý kiến của mọi người lại rất thống nhất, mọi người đều đồng lòng cho rằng bậc lương này nên nhường cho Thư Lăng Đình.
Ngô Tam Mộc hỏi: Đây lại là đạo lý gì nữa chứ?
Kim Hiểu Dung truyền đạt tiếp: Đáng lẽ ra ấy, Thư Lăng Đình này cũng là một kẻ lười biếng, cô ta dựa vào địa vị của chồng mình, bình thường chẳng làm việc gì cả, cũng chẳng có vị lãnh đạo nào quở trách cô ta nửa câu. Còn Nhậm Bình này ấy, bình thường cũng không có nhiều công việc cho lắm, nhưng công việc mà lãnh đạo giao phó xuống ấy, làm thì rất tích cực, làm việc nào ra việc nấy. Đơn cử như chuyện trong công đoàn, tuy cô ta sau lưng cũng vớt vát được chút ít lợi ích, nhưng vì mọi người lo liệu phúc lợi, thì vẫn rất tốn sức. Xấu ở chỗ cái miệng của cô ta ấy chứ, cô ta dựa vào tư cách già dặn của mình, lúc nào cũng ở sau lưng bàn tán thị phi, đôi khi thậm chí còn dám trực tiếp đối chọi với người ta, thế là đã đắc tội với không ít người. Đại sự như tăng lương ấy, là phải đưa ra hội nghị công vụ thảo luận, các thành viên đảng ủy bộ hình như đều không có thiện cảm với cô ta, nên đều bỏ phiếu phủ quyết.
Lúc này, Gia Cát Cương không tiếng động bước vào, cầm lấy một tờ báo lật xem, Kim Hiểu Dung liền ho khan một tiếng, lại quay về phòng đánh máy làm việc rồi. Qua một lát sau, ngoài cửa lại vang lên tiếng khóc nức nở khe khẽ. Ngô Tam Mộc lao ra ngoài nghe ngóng, tiếng khóc truyền ra từ phòng làm việc của trưởng bộ Đồ và trưởng bộ Lý. Nhậm Bình vừa khóc vừa nói, vẫn là mấy câu đó: Tôi làm việc bao nhiêu năm nay rồi, làm bao nhiêu năm nay. Khổ cực nhường nào, đã bỏ ra biết bao nhiêu hy sinh.
Có một cuốn tạp chí đặt trên bàn, không biết là ai xem xong rồi mà không đặt lại chỗ cũ. Ngô Tam Mộc xem thử, cuốn tạp chí này là của trưởng sở Bính Hoài Bắc. Bính Hoài Bắc đã đem toàn bộ báo chí tạp chí của sở mình đi hết rồi, anh ta vẫn chưa biết mình có một cuốn tạp chí để ở bên ngoài. Ngô Tam Mộc liền đem cuốn tạp chí này mang qua đó.
Trong phòng làm việc sở một, ngồi đó có Bính Hoài Bắc, Thư Lăng Đình và Đới Mậu Tô. Ba người đang khẽ bàn luận điều gì đó. Nhìn thấy Ngô Tam Mộc đến, liền dừng bàn luận lại. Bính Hoài Bắc mỉm cười, Đới Mậu Tô mỉm cười liếc nhìn, chỉ có Thư Lăng Đình muốn cười mà cười không nổi.
Lúc này, ngoài cửa vang lên một trận âm thanh dồn dập. Tiếng bước chân, đan xen tiếng khóc, tiếng oán trách. Cậu nghe ra rồi, là âm thanh Nhậm Bình quay về phòng làm việc: Cái thời buổi này, Đảng Cộng sản, cái thời buổi này, Đảng Cộng sản cái gì chứ... Mọi người đều khẩn trương dán mắt vào cửa, nghe âm thanh của cô ta lúc cao lúc thấp lướt qua. Chỉ có Thư Lăng Đình, trợn trắng mắt, khẽ lầm bầm lầu bầu nói: Các cậu xem kìa, bệnh thần kinh, bệnh thần kinh, loại người này ấy, bệnh thần kinh.
Một tuần sau, trong bộ lại khôi phục lại vẻ bình yên, giống như chưa từng có chuyện gì xảy ra vậy. Nhậm Bình và Thư Lăng Đình ấy, mối quan hệ vốn dĩ trước đó coi như tương đối tốt, so với những người khác mà nói, thời gian hai người ở bên nhau nói chuyện vẫn là tương đối nhiều. Bây giờ ấy, các cô ấy gặp mặt nhau cũng nói chuyện, tuy không còn sâu sắc và lâu bền như trước, nhưng rốt cuộc cũng khiến người ta cảm thấy hai người với tư cách là cán bộ cơ quan thành phố, quả thực có một phẩm chất tốt đẹp vượt trội hơn hẳn người dân bình thường.
Ngô Tam Mộc trong những ngày sau đó, đã đưa ra những lời phê bình và chế giễu không nương tay đối với sự non nớt của bản thân.
Đó là một buổi chiều trời chuyển nắng sang mây rải rác, các vị lãnh đạo trong bộ đều đi vắng cả, tình hình trong cơ quan này ấy, bây giờ Ngô Tam Mộc đã có chút quen thuộc rồi, lãnh đạo và cấp dưới, đại thể thuộc về mối quan hệ giữa mèo và chuột. Lũ chuột thời buổi này ấy, so với trước đây thì hoành hành phách lối hơn nhiều, nhìn thấy mèo, vẫn ra điều ngoan ngoãn, rụt cổ rụt đầu, có kẻ còn ra vẻ nịnh nọt khôn khéo. Thế nhưng hễ mèo vừa ra khỏi cửa, lũ chuột này liền chuồn thì chuồn, quậy thì quậy, lòi ra bản tính nguyên thủy ban đầu.
Chiều hôm đó, người trong bộ thưa hẳn đi. Ngô Tam Mộc hiếm hoi lắm mới rảnh rỗi, lật giật mấy cuốn ấn phẩm nội bộ của tỉnh và thành phố. Cậu đang nghiên cứu các bài viết trên ấn phẩm, nghĩ ngợi rốt cuộc nên viết bài cho thật tốt thế nào, làm sao mới có thể đăng lên, để mọi người đều nhìn thấy bài viết của cậu, để mọi người đặc biệt là lãnh đạo Thanh Vân, đều biết đến cậu.
Nhậm Bình tay cầm một nhúm hạt óc chó, vừa cắn, vừa bước vào. Cô ta làm rơi lả tả bốn, năm hạt qua kẽ tay, nói với Ngô Tam Mộc rằng: Ăn đi, vị ngon phết đấy.
Ngô Tam Mộc cùng Nhậm Bình vừa cắn hạt óc chó, liền vô thức trở nên thân thiết với Nhậm Bình. Nhậm Bình nói: Ngô Tam Mộc, cậu đến bộ cũng đã hơn một năm rồi nhỉ?
Ngô Tam Mộc nói: Vâng ạ, thời gian trôi qua nhanh thật.
Môi trên của Nhậm Bình nhăn lại thành một đường vân thẳng đứng, nheo đôi mắt lại, dùng một ánh mắt đầy đồng cảm nhìn Ngô Tam Mộc, nói: Cậu đường đường là một sinh viên đại học, ngồi văn phòng, đúng là uất ức cho cậu rồi. Mấy vị lãnh đạo này cũng chẳng biết sắp xếp thế nào nữa, mở miệng ra nói là tôn trọng tri thức, tôn trọng nhân tài, lúc làm thì toàn là chuyện quỷ quái. Bộ phận chúng ta ấy à, đúng là không thể nói rõ ràng được.
Nhậm Bình xích miệng lại gần, hạ thấp giọng, vô cùng bí mật nói: Đáng lẽ chỗ này của cậu là chỗ của Thư ngồi mới phải. Cô ta đến sở một, sao mà chịu nổi chứ? Chuyện gì cũng làm không nổi cả. Đáng lẽ cậu đi thì thích hợp biết bao, có tri thức, có văn hóa, chính là nơi dùng đến đúng chỗ. Giống như cái nghề ngồi văn phòng này ấy, Thư là thích hợp nhất rồi, cô ta cũng chỉ đáng làm mấy cái chuyện thế này thôi.
Nhậm Bình lắc lắc đầu nói: Loại đơn vị như chúng ta ấy à, thực sự không biết làm ăn kiểu gì nữa. Mấy vị lãnh đạo này, đúng là quá đáng lắm rồi. Còn có con mụ Thư đó nữa, người phụ nữ này, quá đáng nhất, suốt ngày ăn no không có chuyện gì làm, chỉ biết bám dính lấy lãnh đạo. Chồng ả ta ở bên ngoài quậy phá lăng nhăng đàn bà, bản thân ả ta cũng chẳng phải thứ tốt lành gì. Đúng là chẳng ai thèm nhìn ngó tới.
Ngô Tam Mộc đôi khi cũng nhìn thấy Thư Lăng Đình đến phòng làm việc của trưởng bộ Thạch ngồi, hơn nữa còn nói cười vui vẻ với ông ấy, thế nhưng cậu không tin cô ta sẽ có mưu đồ gì với trưởng bộ Thạch cả. Còn về phần trưởng bộ Thạch ấy, lại càng không thể khiến người ta tin nổi, Ngô Tam Mộc từng nhìn thấy vợ của ông ấy, trông rất xinh tuấn tú, đẹp hơn Thư Lăng Đình nhiều. Có người vợ như vậy, trưởng bộ Thạch sao lại có thể sinh ra khẩu vị với những người phụ nữ bình thường chứ?
Tuy nhiên, vừa ăn hạt óc chó của Nhậm Bình, vừa nghe lời nói của vị đồng chí lớn tuổi này, cậu không dám trực tiếp đưa ra bất kỳ ý kiến bất đồng nào. Nhưng cũng không dám lung tung chen lời, để tránh rước họa vào thân.
Nhậm Bình nhìn Ngô Tam Mộc như vậy, thấy không tiện nói thêm điều gì nữa. Bèn bước đến bên cửa sổ nhìn bầu trời mây, nói: Trời sắp mưa rồi.
Sau khi Nhậm Bình đi rồi, Ngô Tam Mộc nghiêm túc tiêu diệt sạch mấy hạt óc chó đó, lau tay sạch sẽ, lại bắt đầu nghiên cứu ấn phẩm nội bộ. Cậu phát hiện ra, những bài viết trên ấn phẩm nội bộ này, thực ra chẳng thể bàn đến cái gọi là trình độ nào cả. Chẳng qua chỉ là dăm ba kinh nghiệm công tác, đưa tin về động thái công việc, ngoài ra chính là mấy bài phát biểu của lãnh đạo, văn bản cấp trên. Cậu cảm thấy bài viết của mấy tay thông tín viên đó có cấp bậc quá thấp, không hiểu tại sao lại có thể cho đăng chúng lên, mà lại không chịu đăng bài viết của mình lên.
Đang lúc nghĩ mãi không thông, Thư Lăng Đình bước vào. Tim Ngô Tam Mộc giật thót một cái, hôm nay sao toàn đụng phải quỷ thế này, chốc thì lên trời, chốc lại xuống đất, đúng là có đối thủ rồi mà.
Thư Lăng Đình trông rất mập mạp phúc hậu, tâm trạng cũng rất tốt, cô ta vừa bước vào liền cười ha hả, giống như rất muốn trò chuyện điều gì đó với Ngô Tam Mộc vậy.
Thư Lăng Đình cười nói: Ngô Tam Mộc, công việc chăm chỉ thế cơ à. Người trong đơn vị đều đi vắng hết rồi, cậu cũng không ra ngoài đi dạo một chút sao?
Ngô Tam Mộc nói: Mọi người đều ra ngoài được, em thì không thể ra ngoài được. Lỡ như có ai gọi điện tìm người hay gì đó, phòng trực ban mà không có người là không được đâu, chủ nhiệm Trần của chúng ta từng không chỉ một lần giáo huấn em rồi.
Thư Lăng Đình nói: Phải đấy, chị trước đây cũng từng ngồi văn phòng, chị là người có thấm thía nhất đấy, người khác đều có thể chạy tới chạy lui, đi làm việc riêng cũng chẳng ai nói gì cả, thế nhưng ngồi văn phòng trực ban ấy, ra ngoài đi vệ sinh cũng có người tìm, tìm không thấy là có ý kiến ngay, loại công việc này thực sự cũng rất khó làm.
Ngô Tam Mộc nói: Cũng đành chịu thôi ạ.
Thư Lăng Đình nói: Cậu vẫn làm khá lắm đấy, lãnh đạo trong hội nghị đều từng biểu dương cậu rồi cơ mà.
Thư Lăng Đình bỗng nhiên quay ngoắt câu chuyện, nói: Ngô Tam Mộc, tối qua có xem tivi không thế?
Ngô Tam Mộc hỏi tivi gì chứ, cậu làm gì có tivi mà xem. Bởi vì ký túc xá nhà khách bưu điện nơi cậu ở ban đầu có tivi, sau này vì ở lâu dài, tivi đã bị khiêng đi mất rồi, căn bản là không có mà xem. Hơn nữa, có tivi thì cũng chẳng thèm xem đâu, trong lòng cậu thừa hiểu, cậu đã hiến dâng hầu như toàn bộ thời gian rảnh rỗi của mình cho Trâu Liên rồi.
Thư Lăng Đình nói: Hôm qua chiếu vở "Dương Nãi Vũ và Tiểu Bạch Thái" ấy, phim đã chiếu đến tập cuối cùng rồi đấy. Vở tivi này hay phết đấy, vụ án này ấy, chậc chậc, cuối cùng đến cả vị hoàng đế triều Minh, vị thái hậu Từ Hi kia cũng biết nữa cơ mà.
Ngô Tam Mộc chen lời nói: Thái hậu Từ Hi á? Là triều Thanh chứ ạ?
Thư Lăng Đình vội vã sửa lại lời nói: Phải phải, là triều Thanh, các sinh viên đại học các cậu rõ hơn chúng tôi rồi. Đáng lẽ Tiểu Bạch Thái phải bị trảm đầu cơ, chính là thái hậu Từ Hi gọi cô ta đến mới được miễn tử đấy. Sau này Tiểu Bạch Thái đi làm ni cô luôn cơ đấy, chậc chậc.
Ngô Tam Mộc nghe cô ta luyên thuyên cái gì mà cừu với rau củ, dài dòng lôi thôi, phát phiền lên được. Liền muốn tìm chủ đề khác trò chuyện, bèn không chút nghĩ ngợi mà thốt lên: Hôm nay mấy người này đều đi ra ngoài hết rồi sao? Hình như chị Nhậm vẫn còn mà!
Thư Lăng Đình vừa nghe thấy hai chữ Nhậm Bình, trong lòng liền cảm thấy khó chịu. Cô ta liếc xéo hai mắt về phía cửa, hạ thấp giọng nói: Con mụ Nhậm Bình này ấy, lần sau cậu phải đề phòng một chút đấy.
Ngô Tam Mộc biết Thư Lăng Đình tiếp theo đây tuyệt đối chẳng phun ra lời hay ý đẹp gì sất, thế nhưng cậu vẫn vô cùng tò mò muốn nghe xem rốt cuộc cô ta công kích đối phương thế nào, bèn ra vẻ kinh ngạc hỏi: Sao thế ạ?
Thư Lăng Đình đê tiện nói: Loại đàn bà như thế thì tính là cái thá gì chứ? Không ra làm sao cả, chồng ả ta sớm đã bỏ rơi ả ta từ lâu rồi, chê con mụ này quá cay nghiệt, nên đã ly hôn với ả ta rồi.
Ngô Tam Mộc làm vẻ kinh ngạc nói: Ồ, cô ấy ly hôn rồi á?
Thư Lăng Đình nói: Cậu vẫn chưa biết à, ây da, cậu vẫn chưa biết cơ à, loại chuyện thế này của ả thì ai mà chẳng biết chứ, bình thường ở sau lưng ấy, lúc nào cũng dèm pha chuyện này chuyện nọ, chẳng có lấy một câu nào ra hồn cả. Ở sau lưng ả ta còn nói xấu cậu không đúng nữa đấy!
Ngô Tam Mộc thực sự kinh ngạc thốt lên: Nói em không đúng chuyện gì cơ ạ?
Thư Lăng Đình nói: Nói gì thì chị cũng quên béng mất rồi, dẫu sao ấy, ả ta sẽ chẳng nói tốt cho cậu đâu, cậu cứ đề cao cảnh giác là được. Ngô Tam Mộc, cậu vẫn còn trẻ, chị nhắc nhở cậu một câu nhé, sau này cậu ở cùng với ả ta nhất định phải chú ý vào đấy, ăn nói, làm việc đều phải cẩn thận một chút. Lỡ như không chú ý một chút ấy, cậu sẽ bị ả ta hãm hại đấy! Ngô Tam Mộc cảm thấy câu nói này của cô ta nói ra có phần hơi quá đáng rồi, Nhậm Bình có xấu xa đến đâu đi nữa, cũng không đến mức đi hại người chứ bộ? Bèn mỉm cười nhẹ.
Thư Lăng Đình liền nói: Không tin phỏng? Không tin thì sau này cậu cứ chờ mà xem, nếu không cẩn thận, cậu sẽ bị ả ta hại chết cho xem!
Nói xong, Thư Lăng Đình bước đến bên cửa sổ nhìn bầu trời mây, lầm bầm: Cái trận mưa này sao mãi mà vẫn không rơi xuống thế cơ chứ?