Năm 1979, toàn bộ đại địa Trung Quốc vẫn đang bàng hoàng giữa hy vọng và thất vọng, giữa nỗ lực và buông xuôi. Trở về thành phố đã trở thành từ khóa xuất hiện với tần suất cao nhất lúc bấy giờ.

Cha mẹ Nhậm Tĩnh Tĩnh viết thư tới, nếu cô đồng ý quay về thành phố W, một trong hai người họ có thể nghỉ hưu sớm để cô về thế chỗ. Nhậm Tĩnh Tĩnh thực sự muốn sớm rời khỏi nơi khiến cô vừa yêu vừa hận này. Kim Cường còn hơn một năm nữa là tốt nghiệp đại học, cô cứ về thành phố W trước, đến khi Kim Cường tốt nghiệp thì có thể lấy lý do "chiếu cố quan hệ vợ chồng" để xin phân công về thành phố W.

Bây giờ, điều duy nhất vướng mắc chính là hộ khẩu của Tiểu Đỉnh. Tôn Phượng Anh mang hộ khẩu nông thôn, hộ khẩu của trẻ theo mẹ, Tiểu Đỉnh cũng trở thành hộ khẩu nông thôn. Nhậm Tĩnh Tĩnh bàn bạc với mấy người bạn ở cục lương thực, có người hiến kế, Tiểu Đỉnh chỉ có thể nhập vào hộ khẩu thanh niên trí thức của Nhậm Tĩnh Tĩnh, nếu không thì không tài nào đưa thằng bé cùng về thành phố được. Kế sách này nói thì đơn giản, nhưng quá trình phải thông qua sự phê chuẩn của các cơ quan như công an, lương thực, ủy ban kế hoạch, ủy ban kế hoạch hóa gia đình... chỉ cần một khâu bị tắc nghẽn là coi như công cốc.

Nhậm Tĩnh Tĩnh tìm đến ủy ban kế hoạch hóa gia đình huyện trước, chủ nhiệm ủy ban vốn quen biết với cô, nói rằng chỉ cần viết cam kết không sinh con nữa, hộ khẩu của Tiểu Đỉnh có thể được xem xét. Cô lại tìm đến các bộ phận kế hoạch và lương thực, vấn đề đều được giải quyết nhanh chóng. Đến cuối cùng khi đến công an huyện làm thủ tục chuyển hộ khẩu, lòng cô bỗng chốc lạnh đi một nửa: Chồng cũ của cô, Trần Vệ Đông, hiện tại lại là phó cục trưởng phụ trách phê duyệt di dời hộ khẩu. Nhậm Tĩnh Tĩnh thầm kêu khổ trong lòng: Đúng là oan gia ngõ hẹp, sao lại cứ chạm mặt anh ta cơ chứ.

Buổi tối, cô lê bước chân mệt mỏi trở về nhà. Mẹ Kim Cường bước qua gọi cô ăn cơm tối, thấy sắc mặt cô phảng phất vẻ không vui, liền vội vàng đón lấy Tiểu Đỉnh, bảo Tĩnh Tĩnh nghỉ ngơi một lát trước. Ăn cơm xong, mẹ Kim Cường vừa rửa bát vừa nói với Tĩnh Tĩnh: "Có chuyện gì phiền lòng thì đừng giữ trong bụng, nói ra, biết đâu mẹ có thể cho con một lời khuyên hay ý kiến gì đó. Thằng Cường lại không có nhà, con đừng có ôm đồm dằn vặt rồi tự chuốc bệnh vào người." Nhậm Tĩnh Tĩnh nhạt cười đáp: "Mẹ, thực sự không có gì đâu, mẹ đưa Tiểu Đỉnh đi ngủ trước đi, con vẫn còn chút việc phải giải quyết."

Cô tự nhốt mình trong phòng, vắt óc suy nghĩ về mấy khả năng khi gặp lại Trần Vệ Đông: Từ chối phê chuẩn; đồng ý có điều kiện; bỏ qua hiềm khích cũ giơ cao đánh khẽ. Khả năng cuối cùng tuyệt đối không phải tính cách của Trần Vệ Đông, anh ta đời nào lại làm thế. Cô đoán Trần Vệ Đông sẽ không từ chối thẳng thừng, dù sao đây cũng là chuyện chính sách cho phép, anh ta dẫu có cuồng ngạo đến mấy thì cũng chẳng ngu ngốc đến mức để người khác nắm thóp bới móc. Cô không biết Trần Vệ Đông sẽ đưa ra yêu cầu gì để sỉ nhục mình, nhưng cô đã chuẩn bị sẵn sàng tâm lý, vì Tiểu Đỉnh, cô sẵn sàng chịu đựng những lời chế nhạo và giễu cợt của anh ta.

Nhậm Tĩnh Tĩnh cầm giấy tờ của ủy ban cách mạng huyện cũ, rất dễ dàng tìm được phòng làm việc của Trần Vệ Đông. Cô khẽ gõ cửa, "Mời vào!" Giọng nói quen thuộc vang lên từ bên trong. Tĩnh Tĩnh định thần lại, nhẹ nhàng đẩy cửa bước vào.

"Tĩnh Tĩnh?" Trần Vệ Đông kinh ngạc đứng phắt dậy.

"Trần Vệ Đông, tôi có chuyện tìm anh." Nhậm Tĩnh Tĩnh dừng lại một nhịp, ánh mắt đăm đăm nhìn khuôn mặt Trần Vệ Đông — một khuôn mặt quen thuộc đến thế, kiêu căng ngạo mạn, nông nổi tự tin, mà nay lại càng thêm vẻ ra vẻ và giả tạo chốn quan trường. Lúc này, Trần Vệ Đông đã lấy lại vẻ bình thường, anh ta thầm phỏng đoán mục đích chuyến đi này của Nhậm Tĩnh Tĩnh trong lòng.

"Cô thì vô sự không lên điện Tam Bảo, nói đi, có chuyện gì cần tôi giúp?" Anh ta cố tình cầm một cây bút chì trên bàn lên quay vòng vòng, dường như cây bút chì này chính là biểu tượng của quyền lực và địa vị.

"Chuyện thực ra rất đơn giản, nằm trong phạm vi chính sách cho phép." Nhậm Tĩnh Tĩnh không vội vàng nói rõ mục đích, thong thả lên tiếng.

Trần Vệ Đông không nói gì, rất kiên nhẫn lắng nghe.

Nhậm Tĩnh Tĩnh nói rất chậm, thỉnh thoảng lại dừng lại để đoán tâm lý của Trần Vệ Đông.

"Cô không muốn sinh con nữa sao?" Trần Vệ Đông né tránh chủ đề của Nhậm Tĩnh Tĩnh, ra vẻ vô cùng quan tâm mà hỏi.

"Chưa chắc đâu nhỉ, e là còn nguyên nhân khác chứ?" Trần Vệ Đông liếc xéo Nhậm Tĩnh Tĩnh, khóe miệng nhếch lên một nụ cười lạnh lẽo. Sắc mặt Nhậm Tĩnh Tĩnh bình thản, ánh mắt xoáy sâu vào Trần Vệ Đông: "Mục đích tôi đến hôm nay rất rõ ràng, không hề muốn dính dáng đến những chuyện khác. Hộ khẩu của đứa trẻ chính sách cho phép, tất nhiên, đó cũng nằm trong phạm vi chức trách của phó cục trưởng anh."

"Cô đừng vội, đây là hai mặt của vấn đề: Cô tin rằng mình đã tìm được hạnh phúc thuộc về riêng mình, nhưng kết quả thì sao? Ngay cả cốt nhục ruột thịt của mình cũng không nuôi nổi, lại đi nâng niu con người khác như bảo vật, làm áo cưới cho kẻ khác, đáng lắm sao? Thêm nữa, việc chuyển hộ khẩu nông nghiệp sang phi nông nghiệp cần phải thông qua hội nghị chủ tịch cục thảo luận, một mình tôi không có quyền ký duyệt."

Nhậm Tĩnh Tĩnh vùng đứng phắt dậy: "Trần Vệ Đông, anh phải hiểu rõ, tôi đến hôm nay không phải vì tìm anh, mà là vì anh đang ngồi ở cái ghế phó cục trưởng cục công an. Anh hoàn toàn nên gạt bỏ các yếu tố tình cảm cá nhân sang một bên, xử lý sự việc theo đúng pháp luật. Chắc chắn anh cũng hiểu rõ tính cách của tôi, những gì tôi đã muốn làm thì chưa có việc gì là không thành công..."

"Cô đừng kích động, tôi còn chưa nói hết câu. Tất nhiên, phàm là những quy định chính sách không rõ ràng thì đều có tính co giãn, nói cách khác là có thể làm, cũng có thể không làm. Chiểu theo trường hợp của cô, vẫn có thể thương lượng lại. Cô biết đấy, sự ra đi của cô đã đả thương tình cảm của tôi rất lớn, một thời gian rất dài tôi không dám ngẩng mặt nhìn ai. Chỉ cần cái 'bạch mã vương tử' của cô chịu đứng trước mặt tôi nói một câu 'xin lỗi', tôi lập tức sẽ ký chữ 'đồng ý' vào đơn xin phê duyệt của cô." Trần Vệ Đông nói vô cùng đắc ý, một chân thậm chí còn gác lên mặt bàn làm việc.

"Anh không thấy mình quá trơ trẽn sao? Con người mà không có liêm sỉ thì khác gì cầm thú." Nhậm Tĩnh Tĩnh lạnh lùng nói, "Đầu tiên anh phải hiểu rõ, sở dĩ hôm nay tôi đến tìm anh là vì tôi vẫn coi anh là con người, không ngờ anh lại không biết điều đến thế, khiến người ta chán ghét và không thể hiểu nổi như vậy. Anh nhớ cho kỹ, tôi sẽ không bước chân vào phòng làm việc của anh lần thứ hai đâu, đến lúc đó, tờ giấy phê duyệt tôi cần anh sẽ ngoan ngoãn mang tới tận nơi cho tôi..." Nói chưa dứt lời, cô đã "ầm" một tiếng đóng sập cửa lại, khiến Trần Vệ Đông ngẩn ngơ tại chỗ.

Nhậm Tĩnh Tĩnh lau sạch vết lệ khóe mắt ở hành lang, cô nhớ phòng làm việc của cục trưởng Lưu Trung Nghĩa ở gian đầu tiên hướng đông, liền sải bước đi tới. Lưu Trung Nghĩa hơn năm mươi tuổi, vóc dáng trung bình, thân hình hơi mập, hơi hói đầu. Chợt nhìn thấy Nhậm Tĩnh Tĩnh bước vào, ông có chút kinh ngạc: "Khách quý hiếm, ngọn gió nào thổi cô đến đây thế này." Vừa nói, ông vừa đứng dậy rót cho Nhậm Tĩnh Tĩnh chén trà.

Nhậm Tĩnh Tĩnh nói lời cảm ơn, liếc nhìn cách bài trí trong phòng làm việc rồi mới mở lời: "Cục trưởng Lưu, có chuyện này muốn nhờ anh giúp một tay."

"Ồ, được chứ, chỉ cần trong khả năng, không vi phạm chính sách, cứ nói nghe trước đã." Nhậm Tĩnh Tĩnh kể lại tình hình một cách đơn giản, sau đó lấy toàn bộ tài liệu trong túi ra cho Lưu Trung Nghĩa xem qua. Lưu Trung Nghĩa rút kính ra xem rồi gật đầu: "Tiểu Nhậm, tài liệu của cô quả thực rất đầy đủ — thế này nhé, cô cứ để tài liệu lại đây, chúng tôi bàn bạc xong sẽ trả lời cô." Tĩnh Tĩnh có chút sốt ruột: "Cục trưởng Lưu, anh đừng dùng lời lẽ quan cách với em, lại làm khổ em phải đến tìm anh lần nữa."

"Không đâu, không đâu." Lưu Trung Nghĩa xua tay liên tục, "Trường hợp như cô cũng không ít, phải cùng nhau thảo luận giải quyết chứ. Hơn nữa, chuyển hộ khẩu là chuyện lớn, bao nhiêu người ngã ngựa vì chuyện này, không thể không cẩn trọng." Lão gia hỏa nói rất có lý, Nhậm Tĩnh Tĩnh đành im lặng.

Thực ra Lưu Trung Nghĩa là kẻ từng trải chốn quan trường, thừa hiểu cậu ruột của Nhậm Tĩnh Tĩnh là một nhân vật có trọng lượng lớn trong tỉnh, ông cũng hiểu rõ mối quan hệ giữa Trần Vệ Đông và Nhậm Tĩnh Tĩnh. Ông phải làm rõ thái độ của Trần Vệ Đông trước, tránh để khi họp đối phương phản đối công khai lại không xuống đài được. Nhưng có một điều ông vô cùng rõ ràng: Chuyện này dù thế nào cũng phải giải quyết, chi để lão già kia đứng ra, thà giữ lấy ân huệ này cho mình còn hơn. Ông gọi điện bảo Trần Vệ Đông đến phòng làm việc của mình một chuyến. Trần Vệ Đông không ngờ Nhậm Tĩnh Tĩnh lại chạy đi tìm Lưu Trung Nghĩa. Nghe xong lời Lưu Trung Nghĩa nói, anh ta liền nhảy dựng lên: "Cục trưởng Lưu, tuyệt đối không được, mở cái cửa này ra là loạn cào cào lên hết đấy."

"Cậu nói vì công tâm, hay mang tâm địa hại người? Theo quy định, khi thảo luận về đơn từ của Nhậm Tĩnh Tĩnh, cậu đáng lẽ phải kiêng dè tránh mặt." Lưu Trung Nghĩa sầm mặt, không khách khí mắng mỏ. Lưu Trung Nghĩa nổi tiếng là Bao Công mặt sắt, nói đổi sắc mặt là đổi, cấp dưới ai nấy đều hơi sợ ông. Trần Vệ Đông tuy hống hách quen thói, nhưng trước mặt ông vẫn phải nhún nhường ba phần. Anh ta cũng hiểu ngầm ý trong lời nói của Lưu Trung Nghĩa, tuy trong lòng không phục nhưng ngoài miệng không dám nói ra.

Hai ngày sau, Nhậm Tĩnh Tĩnh nhận được thông báo của đồn công an công xã, bảo cô mau đến đồn làm thủ tục chuyển hộ khẩu cho Tiểu Đỉnh. Nhậm Tĩnh Tĩnh lo lắng suốt bao nhiêu ngày qua lúc này mới thở phào nhẹ nhõm.

Cô muốn viết thư báo ngay tin vui này cho Kim Cường, bảo anh đi lo lót trước đi, để sau khi tốt nghiệp có thể phân công trực tiếp về thành phố W. Không ngờ Kim Cường đã gửi thư đến trước. Anh nói kỳ nghỉ hè năm sau họ sẽ đi thực tập, mọi người đều bắt đầu cân nhắc hướng đi sau khi tốt nghiệp. Mấy tòa soạn báo, nhà xuất bản sau khi xem qua các bài báo anh đã đăng đã chủ động liên lạc với anh, hy vọng sau khi tốt nghiệp anh có thể đến đơn vị của họ công tác. Sau khi suy đi tính lại, anh cho rằng những công việc đó khá phù hợp với mình, đợi công việc ổn định là có thể đón cô cùng mẹ và Tiểu Đỉnh lên thành phố sống chung, vì vậy anh đã đồng ý với đối phương về mặt ý nguyện. Nhậm Tĩnh Tĩnh vừa đọc xong thì vô cùng sốt ruột, thức trắng đêm viết thư cho Kim Cường, bắt anh nhanh chóng từ chối đối phương, điểm đến cho công việc và cuộc sống của họ phải là thành phố W. Lại sợ thư gửi dọc đường chậm trễ hoặc thất lạc, cô còn đánh một bức điện tín khẩn cấp, yêu cầu Kim Cường làm theo ý mình, chi tiết cụ thể cô sẽ kể rõ trong thư. Cô còn đặc biệt nhấn mạnh, chất lượng giáo dục của thành phố W đứng đầu toàn tỉnh, vì sự trưởng thành và tương lai của Tiểu Đỉnh, bọn họ nhất định phải đi thành phố W.

Nhậm Tĩnh Tĩnh thuộc diện điều động thế chỗ. Chiểu theo quy định chính sách, công việc của đối tượng thế chỗ không thể tùy tiện thay đổi, cô chỉ có thể thế chân cha mình vào làm công nhân nhà máy phúc lợi. May là cô có một người anh họ xa làm phó giám đốc ở nhà máy này, qua lại lo lót, cô có thể vào phòng tài vụ làm kế toán. Nhưng khó khăn nhất chính là nhà ở. Nhà của Nhậm Tĩnh Tĩnh chỉ rộng hơn ba mươi mét vuông, ngoài cha mẹ ra còn có hai đứa em. Nhậm Tĩnh Tĩnh từng tính chuyện thuê nhà ở ngoài, giá thuê mấy chục tệ một tháng khiến cô giật mình hoảng hốt.

"Sẽ có cách thôi." Cô thầm lẩm bẩm trong lòng.

Dịp Tết, Nhậm Tĩnh Tĩnh đề nghị về nhà cô ở thành phố W ăn Tết — cho đến tận bây giờ, con rể và bố mẹ vợ vẫn chưa từng gặp mặt. Kim Cường lắc đầu: "Đi hết rồi, một mình mẹ già ở nhà phải làm sao? Hơn nữa, ngay cả chỗ ở cũng không có, sau này Tiểu Đỉnh làm bài tập kiểu gì?"

K"hông lẽ anh muốn thối lui? Được rồi, các người không đi, một mình tôi đi!" Vừa nói, cô vừa che mặt khóc òa lên. Kim Cường ngược lại bị cô làm cho bối rối, đang bàn bạc đàng hoàng, sao lại lôi chuyện khác vào được chứ. Mẹ nghe tiếng khóc vội vàng chạy sang.

"Sao thế này, sao lại làm Tĩnh Tĩnh giận thế kia. Vợ chồng có gì không nói đàng hoàng được, có đáng để cãi nhau thế này đâu."

Nhậm Tĩnh Tĩnh ngược lại thấy hơi ngại ngùng: "Mẹ, không có gì đâu, mẹ đi bận việc đi ạ!"

Kết quả thương lượng là Tết ăn ở thị trấn trước. Sau Tết Nhậm Tĩnh Tĩnh phải đi làm ở thành phố W. Buổi tối, cô tựa sát vào người Kim Cường: "Kim Cường, vì muốn về thành phố, em liều mạng luôn rồi, em đã chuẩn bị tư tưởng, dù chịu bao nhiêu khổ cực, bao nhiêu tội vạ, em đều chịu đựng được hết, quan trọng là anh phải hiểu và ủng hộ em, tất cả cũng vì tương lai của Tiểu Đỉnh thôi."

"Chúng ta đi rồi, mẹ phải làm sao?"

"Em đã nói với mẹ rồi, đợi chúng ta công việc ổn định có nhà riêng rồi sẽ đón mẹ lên thành phố W. Mẹ bảo mẹ già rồi, không quen ồn ào ở thành phố, mẹ vẫn muốn ở lại thị trấn một mình. Nhưng chuyện này anh không cần lo đâu, em sẽ xử lý ổn thỏa." Kim Cường trầm ngâm một lát: "Đến thành phố W thì nhà ở là nan giải nhất, đây đâu phải đi làm khách, ở một hai ngày, muốn làm việc sinh sống ở đó chẳng lẽ cứ mãi chen chúc ở nhà bố mẹ em mãi, huống hồ còn có mấy đứa em."

Nhắc đến nhà cửa là Nhậm Tĩnh Tĩnh lại thấy phiền muộn, giọng điệu nói chuyện cũng trở nên cứng nhắc: "Đúng là gãi đúng chỗ ngứa... à không, đúng là chuyện nào không muốn nhắc lại cứ khơi ra, thôi được rồi, chuyện này đợi em về thành phố rồi tính tiếp, đến lúc đó chắc chắn không để anh ngủ ngoài đường đâu."

Sau kỳ nghỉ hè, lứa học sinh của Kim Cường đều được phân về các trường trung học thực tập — nói là thực tập nhưng thực ra đều đảm nhận nhiệm vụ giảng dạy chính thức. Kim Cường được phân công về trường trung học trấn Cổ Trấn. Khi bước vào phòng làm việc của bí thư để báo cáo, anh thấy khuôn mặt bí thư rất quen, nhìn kỹ lại mới nhận ra đó là Trịnh Đại Thụ. Trịnh Đại Thụ bây giờ không còn là lão già khốn khổ năm nào: Mái tóc thưa thớt được chải chuốt gọn gàng ngược ra sau, vẻ mặt nịnh nọt đã biến mất, thay vào đó là sự giả tạo, khách sáo và vô thực thường thấy chốn quan trường Trung Quốc. Kim Cường vờ như không nhận ra Trịnh Đại Thụ, Trịnh Đại Thụ cũng mở miệng ngậm miệng gọi "thầy Kim", hai bên đều ôm quỷ thai trong lòng, ngầm hiểu với nhau.

Hôm ấy, Kim Cường đang chấm bài tập trong phòng làm việc thì chợt thấy bóng một nữ sinh lướt qua ngoài cửa. Cảm thấy tấm lưng ấy rất quen, anh vội vã bước ra ngoài cửa thì quả nhiên nhìn thấy đứa em gái út của Tôn Phượng Anh đứng thui thủi một mình ở đầu cầu thang, đôi mắt ngấn lệ, đang ngước nhìn cửa phòng làm việc với vẻ mong mỏi. Vừa nhìn thấy Kim Cường, con bé mừng rỡ đến mức nước mắt tuôn rơi. Kim Cường dẫn con bé về ký túc xá, bắc bếp than nấu một bát mì. Con bé đói lả người, cũng không khách sáo, một bát mì nhanh chóng được ăn sạch trơn.

Ăn xong, sắc mặt con bé tốt hơn hẳn: "Anh rể, em muốn đến học chuyển trường."

Bố mẹ có biết không?"

"Họ không quản đâu, bảo đi hỏi anh rể." Kim Cường biết, học sinh chuyển trường phải đóng một khoản phí không nhỏ, lại còn phải xem xét điểm số thi đầu vào. Kim Cường tìm gặp Trịnh Đại Thụ. Trịnh Đại Thụ liếc xéo anh một cái: "Thầy Kim, anh việc gì phải chuốc họa vào thân, phí tài trợ liên vùng năm nghìn tệ, thiếu một xu cũng không được."

"Năm nghìn tệ?" Kim Cường hít ngược một ngụm khí lạnh.

Trương Sản Sơn, người thành phố W thực tập cùng Kim Cường, lớn hơn Kim Cường một tuổi, vừa mở miệng đã gọi "đứa em". Hai người ở chung một phòng ký túc xá, hầu như không có chuyện gì là không nói. Thấy Kim Cường mang gương mặt khó chịu, anh ta liền hỏi: "Sao thế, em vợ đến mà mặt cũng dài ra thế kia, kỳ cục thật." Kim Cường liếc xéo anh ta một cái, định mắng mỏ vài câu, chợt nhớ Trương Sản Sơn ăn nói khéo léo, được mệnh danh là "vẹt mồm dẻo", trong lòng liền nghĩ hay là bảo anh ta đi nói chuyện với Trịnh Đại Thụ, biết đâu sự việc vẫn còn xoay chuyển được. Không ngờ Trương Sản Sơn gãi gãi đầu: "Đứa em à, chuyện này khó thật đấy, Trịnh Đại Thụ nổi tiếng là kẻ keo kiệt sắt đá, mày muốn bớt một xu cũng khó, huống chi là năm nghìn tệ, mày chẳng khác nào muốn lấy mạng lão già đó sao!"

Kim Cường nói: "Cho nên mới nghĩ đến tìm anh để tìm cách chứ. Anh mồm mép tép nhảy, dùng tình cảm cảm hóa, dùng lý lẽ thuyết phục lão già ấy đi, dẫu là người bằng đá cũng phải động lòng từ bi, giơ cao đánh khẽ miễn sạch cho người ta." "Mày đúng là nằm mơ giữa ban ngày." Trương Sản Sơn kiên quyết lắc đầu: "Trừ phi mày đồng ý với lão ta điều kiện gì đó, nếu không thì công cốc."

"Anh đừng có khẳng định chắc nịch thế, thử trước đã xem nào."

Trương Sản Sơn không cãi lại được Kim Cường, đành bấm bụng đi một chuyến. Chỉ một lát sau, anh ta lại ủ rũ quay về: "Tại mày cả đấy, tao đã bảo là không ăn thua, mày cứ không tin, còn khiến tao bị lão già ấy mắng cho một trận."

Lời nói của Trương Sản Sơn khiến ngọn lửa vô danh trong lòng Kim Cường bùng cháy dữ dội: "Chẳng qua chỉ là một học sinh chuyển trường, có gì to tát đâu! Tao cứ không tin cái tà này." Trịnh Đại Thụ đeo cặp kính đồi mồi, đang chăm chú nghiên cứu tài liệu. Kim Cường đột ngột đẩy cửa bước vào khiến lão giật nảy mình.

"Hôm nay nổi cơn điên gì thế, lại còn dùng chiến thuật xa luân chiến à? Tao đã nói rất rõ ràng rồi, sao cứ đến làm phiền tao mãi thế?"

Bí thư Trịnh, không phải tôi không biết điều, mà thực sự là tình thế bức bách." Kim Cường kể lại chuyện Tôn Phượng Anh qua đời vì khó sinh, cả nhà họ chỉ trông cậy vào đứa em út có thể đọc sách thêm mấy năm, để trong nhà cũng có người biết chữ nghĩa. Sau đó anh nói tiếp: "Bí thư Trịnh, anh đặt mình vào hoàn cảnh người khác mà nghĩ xem, nếu từ chối em ấy, cả nhà bọn họ sẽ nghĩ thế nào, nhất định sẽ mắng tôi là kẻ vong ân bội nghĩa tiểu nhân. Nếu tôi có khả năng, dẫu có đập nồi bán sắt cũng phải nộp đủ năm nghìn tệ này. Bí thư Trịnh cũng xuất thân nghèo khó, anh nhất định hiểu rõ cái vị đắng cay của việc không có tiền..." Đến cuối cùng, giọng Kim Cường hơi nghẹn lại. Anh vốn chưa từng muốn rơi nước mắt trước mặt người khác, đó là biểu hiện của sự yếu đuối, anh phải cố nén lắm mới không để nước mắt rơi xuống. Vẻ mặt Trịnh Đại Thụ trở nên nghiêm trọng, lời nói của Kim Cường rõ ràng đã chạm đến trái tim lão. Cuối cùng, hai bên đạt được thỏa thuận: Kim Cường sau khi tốt nghiệp sẽ ở lại trường công tác năm năm, đổi lại, em út được giữ lại trường học tập với tư cách học sinh dự thính.

"Cậu hồ đồ quá đấy, điều kiện thế này mà cũng đồng ý được, đây chẳng khác nào khế ước bán mình! Vợ cậu còn đang đợi cậu về thành phố W kìa, xem sau này cậu lấy gì ăn nói với vợ cậu đây?" Kim Cường còn chưa dứt lời, Trương Sản Sơn đã nhảy dựng lên.

"Cậu đổi vị trí suy nghĩ xem, nếu là cậu thì cậu xử lý thế nào?"

Trương Sản Sơn cúi đầu, không nói gì nữa.

Kim Cường sắp xếp cho em út vào ở ký túc xá học sinh, giúp con bé đóng tiền học phí và tiền sách vở. Anh biết gia đình Tôn Phượng Anh khó khăn nên đã viết thư bàn bạc với Nhậm Tĩnh Tĩnh, muốn gánh vác toàn bộ chi phí trong thời gian em út đi học. Không ngờ viết liền hai bức thư mà chẳng thấy hồi âm dù chỉ một chữ ngắn ngủi, anh hiểu là chuyện này có chút rắc rối rồi.

Hôm ấy, văn phòng hiệu trưởng thông báo lãnh đạo cấp trên sắp tới kiểm tra công tác, yêu cầu các lớp dọn dẹp vệ sinh. Chủ nhiệm lớp mười một có việc gia đình, Trịnh Đại Thụ giao cho Kim Cường phụ trách công việc của lớp mười một. Kim Cường bảo học sinh lau chùi cửa kính, quét dọn sạch sẽ rồi cho tự học trong lớp.

Còn nửa tiết học nữa, lớp trưởng báo cáo đoàn kiểm tra đã đi qua rồi, xin phép cho lớp ra ngoài hoạt động ngoại khóa. Kim Cường dặn các em không được làm ồn, chú ý an toàn. Lớp trưởng dạ vâng rồi chạy đi. Kim Cường đang chấm bài tập thì chỉ một lát sau, lớp trưởng hoảng hốt chạy vào nói với anh: "Thầy Kim, không hay rồi, có chuyện xảy ra rồi." Kim Cường bảo em đừng hoảng, từ từ nói. Hóa ra lúc nãy tốp nam sinh lớp một đang chơi bóng rổ, đúng lúc lãnh đạo đoàn kiểm tra quay lại, một vị lãnh đạo để tránh quả bóng bay tới nên đã ngã nhào xuống cái hố vôi bên cạnh. May mà trong hố chỉ có nửa hố vôi nên không gây tổn thương tai nạn ngoài ý muốn, nhưng nghe nói đã bị gãy xương.

"Hóa ra là thế, tôi còn tưởng chuyện gì to tát, đó là do ông ta tự không cẩn thận, liên quan gì đến các em?"

"Thầy Kim, bí thư Trịnh đang mắng người kìa, dữ dội lắm, học sinh sợ hết rồi."

Sợ cái gì, các em cứ tiếp tục hoạt động đi, có chuyện gì tôi chịu trách nhiệm."

Chỉ một lát sau, Trịnh Đại Thụ đằng đằng sát khí chạy xồng xộc vào phòng làm việc, quát vào mặt Kim Cường: "Kim Cường, gan cậu lớn thật đấy, văn phòng đã thông báo các lớp hoạt động buổi chiều đình chỉ tất cả, cậu lại dám để học sinh ra sân tập. Cậu xem, làm cho cổ đông... à không, cán sự Triệu của cục huyện bị gãy xương rồi, còn suýt chút nữa làm hỏng cả mặt vôi hóa dung nhan. Trách nhiệm này cậu gánh nổi không?"

Vài câu nói của lão khiến ngọn lửa giận trong lòng Kim Cường bùng lên. Anh cũng đập bàn quát lại: "Người của cục huyện đến thì dựa vào cái gì mà phải dừng các tiết học bình thường lại? Đây là quy định do cấp nào, điều nào, khoản nào ban ra? Sân tập rộng thế này, là tự ông ta không cẩn thận, trách ai được!"

Trịnh Đại Thụ bị những lời của Kim Cường làm cho ngẩn người. Chợt ngưng lại, lão hậm hực nói: "Cậu có chữ nghĩa, mồm mép cay độc, tôi nói không lại cậu, chúng ta cứ đợi đấy mà xem." Có giáo viên đi ngang qua khuyên Kim Cường bớt nói vài câu, Trịnh Đại Thụ bụng dạ hẹp hòi, tính thù dai rất nặng, bảo anh phải cẩn thận một chút.

Đúng lúc này Trương Sản Sơn bước vào, ra điều bí hiểm nói với Kim Cường: "Đứa em à, đừng phiền muộn vì chuyện này nữa. Tao thăm dò rồi, vị cán sự này mày quen đấy, biết đâu việc xấu lại biến thành việc tốt." Kim Cường vội hỏi là ai. Trương Sản Sơn cố tình bán quan tài bán tếu không chịu nói, bị ép quá mới thốt ra hai chữ qua kẽ răng: "Triệu Nhất —"

"Sao lại là cậu ta?"

"Sao lại không thể là cậu ta chứ? Mày phải nhớ một điều, cán bộ của Đảng Cộng sản xưa nay vẫn bay tứ tung cả."

Nghe nói là Triệu Nhất, Kim Cường không dám chậm trễ, mua hoa quả và đồ bổ, vội vã đạp xe phóng thẳng đến bệnh viện.

Triệu Nhất nằm ở phòng bệnh khoa xương khớp bệnh viện Đông Y. Cậu ta vẫn mang vóc dáng thư sinh trói gà không chặt, sắc mặt trắng trẻo, lông mày đen nhánh, chân phải quấn băng gạch trắng gác phẳng lì, giữa hàng mày ẩn hiện nỗi đau đớn sau khi gãy xương. Nhìn thấy Kim Cường, cậu ta khẽ nhấc người dậy: "Nghe nói là học sinh lớp cậu đấy, hận không thể đấm cho cậu một trận nhừ tử. Gân cốt tổn thương trăm ngày, cái tội này toàn do cậu mang lại đấy." Vì vô tình chạm vào chân thương, cậu ta đau đến mức cứ "ô ô" kêu la không ngừng.

Kim Cường nín cười, nói: "Trên đời này người gãy xương có cậu là kiêu kỳ nhất đấy, đường đường đại nam nhân mà cũng không sợ cô y tá cười cho à."

Triệu Nhất nghe xong liền kêu lên: "Cậu nói gió mát không đau lưng nhỉ, cậu đến thử mùi vị gãy xương xem nào. Tớ thật không hiểu nổi sao ngay cả cái hồ vôi xui xẻo đó cũng bắt nạt người lạ, sao không cho cậu ngã xuống trước đi." Y tá vừa bước vào thay băng, nghe thấy thế cũng phì cười theo.

Đợi trêu chọc đủ rồi, y tá cũng thay băng xong, Kim Cường hỏi cậu ta sao lại trôi dạt vào cục văn giáo thế. Triệu Nhất đáp: "Nói thật cho cậu biết, nghe tin cậu thi đậu học viện sư phạm, tớ mới nghĩ đến việc chuyển đến cục văn giáo, để tiện bề quản giáo cậu đấy." Nói xong cậu ta tự mãn cười đắc ý trước. Kim Cường bảo: "Nói chuyện nghiêm túc với cậu đây, tớ muốn chuyển về thành phố W, cậu phải vắt óc nghĩ cách đi."

"Chuyện này đơn giản thôi, cậu cũng tự làm gãy xương một trận đi, tớ lập tức làm giấy điều động cho cậu ngay." Nói xong hai người cười rộ lên. Cả hai trò chuyện thêm một lúc về tình hình sau khi chia tay, Triệu Nhất chợt hỏi: "Bí thư trường các cậu tên gì ấy nhỉ, mặt quen lắm mà cứ tài nào nhớ ra là ai?" Kim Cường cười lớn: "Đúng là quý nhân hay quên, cuốn《Anh hùng 'Ba mươi dặm'》của bọn tớ nhờ ơn lão ta cả đấy, nếu không thì chẳng biết bắt đầu viết từ đâu."

"Cậu nói vị bí thư nhà máy thêu tranh ấy á, tóc tai bù xù, lôi thôi lếch thếch như lão già khốn khổ ấy hả? Sao lão ta lại đến trường học cơ chứ?"

"Thế chẳng phải cậu cũng tới đấy sao." Kim Cường nói, "Đúng là xưa đâu bằng nay, bây giờ lão già ấy oai phong lắm đấy, cậu mà thiếu tôn kính một chút là lão tìm cách trả thù cho bằng được."

"Lợi hại thế cơ à?"

"Không tin thì cậu qua đấy thử xem!" Cả hai đều cười.

"Ngô Vệ thế nào? Nghe nói đang làm giáo viên cho các cậu kìa, đúng là ông trời khéo se duyên, tăng thêm chút sắc thái hài kịch cho hai người." Nhắc đến "Ba mươi dặm", Triệu Nhất nhớ ngay đến Ngô Vệ.

"Cậu làm cái quái gì thế, Ngô Vệ đã có chủ từ lâu rồi, tớ cũng thành gia thất từ đời nào, nếu không thì tớ còn tìm cậu nhờ vả đường dây để chuyển về thành phố W làm gì!" Cầu liền kể sơ qua tình hình của hai bên cho cậu ta nghe. Triệu Nhất thở dài một hơi: "Nói vậy là hỏng bét rồi, tớ còn đang chờ ăn cỗ cưới của hai người cơ đấy. Phải biết rằng Ngô Vệ đối với cậu là tình thâm nghĩa nặng đấy nhé. Xem ra, người có tình đôi khi khó thành đôi thật."

Hai người nói cười thêm một lúc. Cuối cùng, Triệu Nhất nói cho cậu biết: "Quan trọng là muốn chuyển vào thành phố W thì phải có chỉ tiêu. Có chỉ tiêu rồi, chuyện bên này cứ để tớ lo." Kim Cường nói: "Xem thế này thì ngày nào tớ cũng phải hầm canh xương cho cậu mất thôi." Triệu Nhất kêu lên: "Họa do cậu gây ra, ngày nào hầm canh coi như là hình phạt nhẹ nhất rồi đấy."

Tĩnh Tĩnh gửi thư tới, cô báo cho Kim Cường biết chỉ tiêu cuối cùng đã được phê duyệt, cô bảo Kim Cường tranh thủ thời gian gần đây về lại thành phố W một chuyến để chốt đơn vị tiếp nhận cụ thể. Kim Cường xin phép Trịnh Đại Thụ nghỉ, lúc này lão đang tính toán xem một mảnh đất của trường bán cho doanh nghiệp láng giềng rốt cuộc có thể chia được bao nhiêu tiền. Nghe Kim Cường nói vậy, ánh mắt lão liếc xéo qua gọng kính: "Xin nghỉ? Tiểu Kim, cậu cũng biết hiện tại nhân lực trong trường rất eo hẹp, một củ cải một hố, cậu đi rồi là không có ai thay lớp của cậu đâu." Kim Cường nói, em chỉ xin nghỉ mấy ngày, đổi tiết dạy thôi, sẽ không làm lỡ việc đâu. Trịnh Đại Thụ không nói gì, ngưng lại một lát rồi bảo, để chúng tôi nghiên cứu lại đã, rồi trả lời cậu sau. Kim Cường nổi giận: "Trịnh Đại Thụ, tôi muốn hỏi lại câu nữa, là ông bảo xin nghỉ cũng phải nghiên cứu á?"

Trịnh Đại Thụ nghe Kim Cường gọi thẳng tên húy của mình thì tức đến mức méo cả mặt, nói năng cũng hơi lắp bắp: "Cậu quá quắt lắm rồi, cậu, cậu muốn làm gì?"

"Tôi muốn xin nghỉ!"

Trịnh Đại Thụ tức giận toàn thân run rẩy, ngón tay chỉ thẳng vào Kim Cường, miệng không ngừng quát lên: "Cậu, cậu..."

"Tôi còn nói cho ông một chuyện nữa, hôm qua ở phòng bệnh của cán sự Triệu Nhất, chủ nhiệm Lý của ủy ban trấn đã lên tiếng rồi đấy!"

Tựa như một quả bom bỗng nhiên phát nổ, oanh tạc khiến Trịnh Đại Thụ ban nãy còn hống hách kiêu ngạo nay bỗng xìu xuống như bánh bao nhúng nước. Lão ngẩn người giây lát, lập tức đổi sang một bộ mặt cười nịnh nọt, vô cùng khách sáo nói với Kim Cường: "Thầy Kim, thực sự xin lỗi, vừa rồi thái độ của tôi không tốt, chọc cậu nổi giận. Việc xin nghỉ này theo quy định là hoàn toàn có thể được, huống chi cũng là để giải quyết khó khăn hộ khẩu phân tán gia đình. Vừa rồi tôi không nghĩ tới điểm này, tôi có trách nhiệm. Mà vừa rồi cậu nhắc đến chủ nhiệm Lý của ủy ban trấn, ông ta nói gì thế?"

Ông ta nói ông đang chơi xỏ sau lưng ông ta, phản ánh tình hình nhảm nhí với cấp trên, bảo ông là kẻ có phẩm chất chính trị cực kỳ tồi tệ, loại người như ông không thích hợp làm việc trên mặt trận giáo dục, ông ta muốn tố cáo lên cấp trên, bảo ông không cho ông ta sống thì ông ta cũng kéo ông chết chung, cùng lắm thì cá chết lưới rách, ngọc đá cùng tan."

Trịnh Đại Thụ sợ tái mặt, liên miệng nói: "Sao ông ta lại có thể thế chứ? Sao ông ta lại có thể làm thế chứ?"