49

Dưới ánh nắng ấm áp, bánh xe pháp lực trên đại điện chùa Bạch Lợi tỏa ra ánh hào quang chói mắt.

Trong phòng khách, Cách Đạt vừa tiễn một tốp khách đi, Bạch Mã Khúc Trân, Trí Mã Ương Tông và Hướng Ba Trạch Nhân lại bước vào.

An tọa xong xuôi, Bạch Mã Khúc Trân tính tình thẳng thắn bèn nói: "Nghe nói Nhân Ba Thiết sắp đi Tây Tạng, đây là sự thật sao?"

Cách Đạt mỉm cười gật đầu.

Bạch Mã Khúc Trân lo lắng nói: "Nhưng mà, nghe nói bên bờ sông Kim Sa đã bốt đồn không ít quân Tạng, bây giờ đi..."

Hướng Ba Trạch Nhân cũng hùa theo: "Đúng vậy! Đây chẳng phải là tự đưa mình vào miệng cọp sao?"

Cách Đạt thản nhiên mỉm cười nói: "Không nghiêm trọng đến thế đâu! Xem ra, chuyện này giống như đi xông vào cửa địa ngục, nhưng cánh cửa này, sớm muộn gì cũng phải xông vào mà!"

Bạch Mã Khúc Trân không hiểu nói: "Thế tại sao không đợi đi cùng với Giải phóng quân?"

"Tất nhiên là được. Có điều, tôi có thể đi làm công tác trước, tự tay nói cho nhân dân và các lạt-ma ở đó biết, Chính phủ Nhân dân và Giải phóng quân là cứu tinh của nhân dân Tây Tạng. Nhân dân Tây Tạng không nên chịu sự lừa gạt của chủ nghĩa đế quốc và các phần tử phản động nữa. Giảm bớt chút trở lực cho việc giải phóng hòa bình Tây Tạng, chẳng phải tốt hơn sao?"

Hướng Ba Trạch Nhân nói: "Vậy chúng tôi có thể làm gì cho Nhân Ba Thiết ạ?"

"Các người chẳng phải đều đã đăng ký tham gia đội chi viện tiền tuyến rồi sao? Theo dự đoán, đội chi viện sẽ sớm xuất phát thôi."

"Nhưng mà, hiện tại tôi đã đổi ý rồi." Hướng Ba Trạch Nhân nói.

"Không đi chi viện nữa?"

Hướng Ba Trạch Nhân ngập ngừng nói: "Tôi nghĩ... nếu có thể hộ tống Nhân Ba Thiết đi Tây Tạng..."

"Không được đâu, hiện tại đã có bốn người đi cùng tôi rồi!"

"Thêm tôi nữa vừa vặn là sáu người, không nhiều! Đừng nhìn tôi không phải thợ săn, đối phó với chó sói hổ báo tôi vẫn có vài ngón nghề đấy. Nghe nói đường đi chuyến này không được bình yên, tôi không đi liệu có được không? Không chỉ tôi không yên tâm, mà bà con cũng không yên tâm nữa!"

Cách Đạt suy nghĩ một chút rồi nói: "Trí Mã Ương Tông, cô thấy sao?"

Hướng Ba Trạch Nhân cướp lời: "Cô ấy ấy à, ước gì hôm nay tôi đi ngay đấy, tôi mà đi khỏi là cô ấy như được thả dê vậy đó!"

Trí Mã Ương Tông trách móc: "Trước mặt Nhân Ba Thiết mà cũng đùa kiểu đó, không biết xấu hổ!"

Y Xi Qun Pi đi tới ghé tai Cách Đạt nói nhỏ: "Tang Đăng và đại đầu nhân Lang Tạp tới thăm Nhân Ba Thiết kìa!"

"Mời họ vào đi!"

Bạch Mã Khúc Trân lẩm bẩm: "Lang Tạp, là lão quỷ háo sắc đó sao? Cả đời này tôi chẳng muốn gặp lại lão!" Nói rồi liền đứng dậy cáo biệt: "Nhân Ba Thiết, ngày khác chúng tôi lại đến bái phỏng."

Bạch Mã Khúc Trân đụng mặt Lang Tạp ngay trên hành lang. Bốn mắt nhìn nhau, Lang Tạp không khỏi ngẩn ngơ, liền hoảng hốt cúi đầu né sang một bên đi qua.

Y Xi Qun Pi nắm tay Hướng Ba Trạch Nhân, tiễn họ ra tận con đường trải đá dăm trong sân.

Y Xi Qun Pi hỏi: "Anh thật sự muốn hộ tống Nhân Ba Thiết đi Tây Tạng sao?"

Hướng Ba Trạch Nhân gật đầu nói: "Bọn mình chuyến này lại có thể giống như hồi nhỏ, suốt ngày ở bên nhau chơi đùa rồi!"

Y Xi Qun Pi nghiêm túc nói: "Đây không phải là trò chơi đâu. Phải chịu nhiều gian khổ lắm. Sao thế, con gái anh nhập ngũ đi xa rồi, anh đành lòng bỏ chị dâu một mình ở nhà sao?"

Hướng Ba Trạch Nhân nói: "Cô ấy tham gia đội chi viện tiền tuyến, sắp xuất phát rồi. Cô ấy ấy à, lúc nào cũng ủng hộ anh mà, phải không Ương Tông?"

Trí Mã Ương Tông đi bên cạnh bất lực liếc Hướng Ba Trạch Nhân một cái, mỉm cười nhạt nhẽo.

Khi Y Xi Qun Pi trở lại phòng khách, Cách Đạt cùng Tang Đăng, Lang Tạp đang chuyện trò rôm rả.

Lúc này, Cách Đạt nói với Lang Tạp: "Như thế là đúng rồi đấy! Nơi nơi nên đi ra ngoài dạo một chút."

"Nếu không phải nghe nói ngài sắp đi Tây Tạng, dẫu có dắt một trăm con tuấn mã đến cũng không thể đón ông ta ra ngoài đâu." Tang Đăng nói.

Lang Tạp biện bác: "Dạo này đâu phải dạo đầu tiên tôi ra khỏi nhà chứ!"

Y Xi Qun Pi nói với Cách Đạt: "Trong chùa tập trung rất nhiều bà con, nghe nói Nhân Ba Thiết ngài sắp đi Tây Tạng, đều vội vã đến xin ngài sờ đầu ban phúc."

Cách Đạt hỏi: "Đều là bà con ở mấy làng lân cận sao?"

Y Xi Qun Pi đáp: "Còn có cả người ở bờ bên kia sông Nhã Lũng nữa, đông lắm đấy!"

Cách Đạt đếm đếm các đốt ngón tay của mình rồi nói: "Nói với bà con ở mấy làng gần đây, liệu có thể xin họ về trước không, ngày mai tôi sẽ đến từng làng thăm những người già đi lại khó khăn, nhất định sẽ thỏa mãn nguyện vọng của họ."

Thế là, sáng hôm sau, Cách Đạt mặc gấm cà-sa vàng thông thường, cùng Y Xi Qun Pi đi vào một ngôi làng nhỏ. Khi họ đến một ngôi nhà trần bằng một tầng trệt một tầng lầu, trong sân vang lên tiếng chó ngao chăn cừu sủa.

Cách Đạt xuống ngựa. Y Xi Qun Pi buộc hai con ngựa vào cọc gỗ, tháo túi vải khoác lên vai.

Lúc này, theo cánh cửa lớn mở ra, một người đàn ông trung niên bước ra ngoài.

Người đàn ông trung niên kinh ngạc nói: "A chách! Là Cách Đạt Nhân Ba Thiết sao, mau mời vào! Mau mời vào!"

Dưới sự dẫn đường của người đàn ông trung niên, Cách Đạt và Y Xi Qun Pi quen đường thuộc nẻo đi vào cửa lớn. Khi đi qua con chó ngao chăn cừu to như sư tử gấu đang buộc trong sân, con chó ngửi ngửi rồi vẫy đuôi với họ.

Họ bước lên cầu thang gỗ rộng rãi, đi qua hành lang, rẽ vào một phòng khách kiêm phòng ngủ. Trên chiếc giường Tạng trải đệm dệt kê sát cửa sổ, ông lão Bình Vượng đang quấn chăn ngồi đó.

Bình Vượng thều thào nói: "Vất vả rồi! Nhân Ba Thiết!"

"Không vất vả đâu, A Ba già, bệnh của ông...?" Cách Đạt hỏi. Dù đã gần năm mươi tuổi, nhưng đối với người lớn tuổi hơn mình nhiều, Cách Đạt vẫn rất đỗi kính trọng.

"Tốt hơn nhiều rồi, nhờ uống thần dược của Nhân Ba Thiết ngài đấy."

Cách Đạt ngồi xuống bên giường, ân cần hỏi: "Đầu còn đau không?"

Bình Vượng lắc đầu: "Chỉ là cái chân này vẫn chưa có sức! Nhân Ba Thiết, ngài nói xem tôi còn có thể đứng dậy được nữa không?"

Cách Đạt mỉm cười an ủi ông: "Tin rằng đợi đến khi tôi từ Tây Tạng trở về, bệnh chân của ông đã khỏi từ lâu rồi! Đến lúc đó, ông không những có thể đi bộ, mà còn nhảy múa xòe Tạng được nữa cơ!"

"Nhân Ba Thiết ngài sắp sửa lên đường sao?"

"Dạ!" Cách Đạt gật đầu nói: "Cho nên, trước khi đi tôi lại đến thăm bệnh tình của ông lão, hy vọng ông sớm ngày bình phục."

Bình Vượng thở dài nói: "Đáng tiếc quá! Thân già này của tôi không thể làm gì cho Nhân Ba Thiết ngài, chỉ có thể mỗi ngày niệm tràng hạt cầu nguyện cho Nhân Ba Thiết ngài bình an đi Tây Tạng, niệm thêm vài lần 'Úm ma ni bát mê hồng'!"

"Cảm ơn ông! A Ba Bình Vượng, bây giờ ông có thể xuống đất thử đi một chút không?" Cách Đạt vừa nói vừa cùng Y Xi Qun Pi đỡ ông lão Bình Vượng xuống giường. Bình Vượng run rẩy đứng một lúc, rồi lại ngồi xuống giường.

"A Ba Bình Vượng, bệnh này của ông tuy ở chân, nhưng thực chất là ở đầu, khí âm đều hư, huyết hành không thông, uống thêm ba tháng thuốc nữa, bệnh của ông nhất định sẽ khỏi." Cách Đạt tiếp tục nói với Y Xi Qun Pi: "Lấy cho A Ba già mười viên Trân Châu Thất Thập Vị, hai mươi lăm viên Trân Châu Nhị Thập Ngũ Vị."

Khi Y Xi Qun Pi mở túi vải lấy thuốc, Cách Đạt bèn sờ đầu ban phúc cho Bình Vượng, sau đó buộc một sợi chỉ đỏ tiêu tai giải nạn lên cổ ông.

Bình Vượng cảm động đến trào nước mắt. Ông kéo chầm lấy Cách Đạt, trán hai người chạm vào nhau hồi lâu.

Sau khi buông Cách Đạt ra, Bình Vượng chắp hai tay lại: "Chuyến này đi Lhasa, đường xá xa xôi, chúc Nhân Ba Thiết ngài thượng lộ bình an, đi sớm về sớm!"

50

Một ngày rạng đông cuối tuần đầu tháng 7 năm 1950, yên bình và ấm áp. Trong chùa Bạch Lợi, các lạt-ma, tráp-ba bận rộn đi đi lại lại, chuẩn bị cho chuyến đi của Cách Đạt. Còn tại mấy ngôi làng gần chùa Bạch Lợi, trên mái nhà mỗi hộ gia đình khói "Ủ Tang" nghi ngút, cờ phướn kinh cầu lắc lư trong gió nhẹ.

Trong ánh hừng đông mờ ảo. Cánh cửa lớn của chùa Bạch Lợi chậm rãi mở ra. Một đội nghi trượng dưới sự dẫn dắt của Thiết Bổng Lạt Ma bước ra khỏi cửa, cùng lúc đó, mấy chiếc tù và dài vươn ra từ lâu môn.

Phật nhạc đồng thanh vang lên. Cách Đạt mặc cà-sa gấm vàng Lạp Nhượng Ba Cách Tây, dưới sự tháp tùng của trụ trì và đại quản gia bước ra khỏi cửa.

Ngoài cửa lớn, hàng trăm người dân tập trung ở đó đứng thành hai hàng hoan nghênh tiễn biệt. Bạch Mã Khúc Trân, Trí Mã Ương Tông đẫm lệ đứng ở đó, họ dâng khát đạt lên Cách Đạt, chúc ông thượng lộ bình an, có những A Mạ già còn bật khóc nấc lên, cảnh tượng vô cùng xúc động.

Cách Đạt dưới sự dẫn đường của đội nghi trượng, đi qua hàng ngũ quần chúng tiễn đưa, tiếp theo là nhân viên cơ quan và đội viên đội văn công của bộ đội. Ương Kim trong bộ quân phục tiến lên một bước chào theo lễ quân đội với Cách Đạt, rồi dâng khát đạt.

Cách Đạt nắm tay Ương Kim hỏi: "Bây giờ cô là...?"

"Báo cáo Phó Chủ tịch: Hiện tại tôi là đội viên Đội công tác Khang Tạng."

Cách Đạt dặn dò: "Tốt lắm! A Ba cô chuyến này có thể yên tâm rồi. Phải nghe lời thủ trưởng bộ đội, làm việc cho tốt, phấn đấu lập công nhận thưởng, đeo hoa đỏ lớn nhé."

Đi tiếp về phía trước, có các thổ ty đầu nhân, hoạt Phật như Tang Đăng, Lang Tạp đứng ở đó tiễn đưa. Họ lần lượt dâng khát đạt cho Cách Đạt, hành lễ Phật giáo từ biệt nhau. Sau khi Tang Đăng dâng khát đạt cho ông, hai người nhất thời không biết nói gì cho phải. Mắt Tang Đăng hoen ướt. Ông quay đầu nhìn về phía chân trời phương Đông rồi nói:

"Hôm nay thời tiết tốt quá, mặt trời mới mọc cũng đến tiễn ngài đấy!"

Ở cuối hàng ngũ tiễn đưa, các lãnh đạo bộ đội như Thiên Bảo, Ngô Trung và Phó Trung đoàn trưởng Trung đoàn 154 Cố Thảo Bình, Chủ nhiệm Phòng Chính trị Tiêu Luân Diệc đứng ở đó. Sau khi Cách Đạt đi tới, ba người Ngô Trung và Thiên Bảo cùng cưỡi lên ngựa đi song song, vừa đi vừa tròuyện. Tiễn một đoạn đường, Cách Đạt xuống ngựa bịn rịn chia tay. Ông nói:

"Ủy viên Thiên, Sư trưởng Ngô xin hai vị dừng bước. Nếu các vị tiễn tiếp nữa chúng ta lại càng khó lưu luyến chia rẽ, e rằng tôi khó cất bước được nữa!" Ngô Trung xuống ngựa dâng khát đạt cho Cách Đạt, nắm chặt tay Cách Đạt nói:

"Tốt rồi! Tiễn biệt ngàn dặm, cuối cùng cũng phải chia tay. Xin Phó Chủ tịch đi đường nhiều bảo trọng!"

Thiên Bảo dâng khát đạt cho Cách Đạt rồi nói: "Chúc Phó Chủ tịch đi đường bình an cát tường! Thắng lợi trở về."

Cách Đạt xúc động sâu sắc nói: "Hy vọng chúng ta sẽ gặp lại nhau ở Lhasa."

Cách Đạt cưỡi lên một con ngựa tuyết thanh, vẫy tay từ biệt Ngô Trung, Thiên Bảo. Trên quai yên của con la dẫn đầu, cắm một lá cờ lớn nền xanh chữ trắng, ghi "Ủy viên Ủy ban Quân chính Tây Nam, Phó Chủ tịch Chính phủ Nhân dân tỉnh Tây Khang", vô cùng chói mắt. Cách Đạt cùng đoàn người đi cùng tắm mình trong ánh bình minh cưỡi ngựa tiến về phía sâu trong núi tuyết hướng tây bắc.

Ánh nắng đầu thu trên cao nguyên chiếu rọi mặt đất ấm áp, bầu trời xanh trong như rửa, gió nhẹ đưu đưa. Đoàn người Cách Đạt đi lên một con dốc thoải. Ông dừng ngựa quay đầu phóng tầm mắt nhìn về quê hương nơi sinh ra và nuôi dưỡng mình: Phía trước bên phải, là những đỉnh núi tuyết trùng trùng điệp điệp nối tiếp nhau, núi tuyết sừng sững tan chảy tưới tắm cho những đồng ruộng bao la, dùng dòng sữa ngọt ngào nuôi dưỡng vô vàn đứa con; phía trước bên trái là đồng bằng bao la bát ngát nhìn không thấy điểm dừng. Trên đồng bằng là từng khoảng ruộng lúa mạch đang trổ hoa kết hạt, gió nhẹ thổi qua, sóng xanh dạt dào. Ông hít một hơi thật sâu hương thơm ngạt ngào đi sâu vào lòng người của lúa mạch, như nghe thấy từng luồng hương thơm nồng nặc của bông lúa mạch đen, nhìn thấy cảnh tượng thu hoạch vui tươi. Ông mang theo niềm lưu luyến sâu sắc đối với quê hương, mang theo hy vọng mới về tương lai, kiên quyết quay đầu ngựa, ngẩng đầu ưỡn ngực thúc ngựa phi đi.

Ngày thứ tư sau khi xuất phát từ chùa Bạch Lợi, đoàn người Cách Đạt bắt đầu vượt qua núi Tước Nhi quanh năm tuyết phủ. Nơi đây truyền tụng câu ca dao "Núi Tước Nhi, chim khó bay, ngựa không qua". Họ gian khổ leo lên núi. Do núi cao thiếu ô-xy, ngay cả con ngựa cưỡi của Cách Đạt cũng đi ba bước thở một hơi, đi năm bước dừng một nhịp, rất khó cất bước.

Y Xi Qun Pi và Hướng Ba Trạch Nhân đi cùng xuống ngựa, một người ở phía trước dắt con ngựa tuyết thanh của Cách Đạt, một người ở phía sau thúc.

Thế nhưng, mới đi được mấy bước, con ngựa tuyết thanh không thể cất bước được nữa, toàn thân bốc hơi nóng, xiêu xiêu vẹo vẹo.

Hướng Ba Trạch Nhân nói: "Mau đổi một con ngựa khác."

Cách Đạt dưới sự dìu dắt của Y Xi Qun Pi và Hướng Ba Trạch Nhân cưỡi lên một con ngựa hồng sẫm. Nhưng đi không được bao xa, con ngựa hồng sẫm cũng khó mà cất bước.

Y Xi Qun Pi bó tay vô sách. Hướng Ba Trạch Nhân suy nghĩ một chút rồi nói: "Chúng ta dìu Nhân Ba Thiết đi thôi!"

Hướng Ba Trạch Nhân và Y Xi Qun Pi dìu Cách Đạt đi về phía đỉnh núi.

Bầu trời trong sáng đột nhiên kéo đến một đám mây đen, cuồng phong nổi lên dữ dội, cát bay đá chạy. Tiếp đó, một trận mưa đá to bằng nắm đấm trút xuống, việc di chuyển của họ càng thêm khó khăn. Lại một trận cuồng phong quật tới, cả ba người họ cùng bị quật ngã xuống đất.

Hướng Ba Trạch Nhân nhìn thấy môi Cách Đạt tím tái, sắc mặt xanh mét, mồ hôi đầm đìa, thở hổn hển, tình hình nguy cấp, bèn nói với Y Xi Qun Pi: "Mau! Chọn thêm một con ngựa tốt nữa đến, không có ngựa tốt, chọn một con la cũng được, xin Nhân Ba Thiết cưỡi lên mau chóng vượt qua núi..."

Y Xi Qun Pi dắt đến một con la đen bóng, cùng Hướng Ba Trạch Nhân đỡ Cách Đạt lên lưng la. Hai người dốc sức thúc con la, chiến đấu sinh tử với cuồng phong mưa đá.

Trên đống Mani bên cạnh đèo núi Tước Nhi, có một cột cờ phướn cao vút đột nhiên bị cuồng phong quật ngã.

Đoàn người sắp sửa xông qua đèo núi. Nhưng con la đen mà Cách Đạt cưỡi toàn thân run rẩy, đột nhiên lảo đảo một cái, Cách Đạt cũng theo đó mà ngã xuống. Hướng Ba Trạch Nhân tay nhanh mắt lẹ vội lao lên một bước đỡ lấy ông.

Hướng Ba Trạch Nhân cũng thở không ra hơi. Anh thở dài: "Ma ni đông! Núi Tước Nhi cao sừng sững, đúng là danh bất hư truyền!"

Con la ngã dưới đất, bốn móng guốc giật giật mấy cái rồi không thể động đậy được nữa.

Cách Đạt nhìn con la đã chết, lòng đau như cắt. Ông chắp hai tay lại, mồm đọc kinh cầu nguyện khe khẽ cho nó.

Hướng Ba Trạch Nhân thở hổn hển nói: "Nhân Ba Thiết, chúng ta mau đi thôi! Ở lại đây thêm một phút là thêm một phần nguy hiểm!"

Y Xi Qun Pi cũng nói: "Lúc trở về chúng ta lại tụng kinh cầu nguyện cho nó sau!"

Cuồng phong từng đợt dữ dội ập về phía họ. Y Xi Qun Pi và Hướng Ba Trạch Nhân dìu Cách Đạt, dốc sức xông qua đèo núi.

Ngày thứ sáu sau khi xuất phát từ chùa Bạch Lợi, đoàn người Cách Đạt tới huyện lỵ Đức Cách. Ngay trong ngày, họ lần lượt bái yết chùa Cánh Khánh và Viện In Kinh - kho tàng văn hóa dân tộc Tạng. Có một vị lạt-ma cao niên ở chùa Cánh Khánh khi trò chuyện với Cách Đạt đã nhắc đến tình hình quân Tạng ở bờ tây sông Kim Sa. Cách Đạt cảm thấy sâu sắc chuyến đi Tây Tạng này trách nhiệm nặng nề, hơn nữa khó khăn không nhỏ. Ông không lỡ để thêm nhiều bạn bè đi cùng ông sang Tây Tạng mạo hiểm. Ông quyết định ngoại trừ giữ lại quản gia Nhiệt Lặc, thị vệ trưởng Y Xi Qun Pi cùng hai tùy tùng của chùa và Hướng Ba Trạch Nhân, cho Bách Trí và hai người đi cùng quay về Cam Túc. Ý định này của ông từ ba ngày trước khi đến Mã Ni Can Qua đã từng nói với Bách Trí, nhưng Bách Trí một mực đòi tháp tùng ông đến Lhasa. Đến hôm nay, Cách Đạt một lần nữa đề xuất với Bách Trí, ông nói:

"Bách Trí à! Chuyến đi Tây Tạng này, dẫu không nói đến gánh chịu mạo hiểm, thì chuyến đi này xa xôi hàng ngàn dặm, đi sớm về khuya, dầm mưa hứng gió, nhìn anh đi cùng tôi chịu khổ chịu sở thế này, trong lòng tôi thật sự không yên! Anh không cần đi tiếp nữa đâu, ngày mai hãy quay về Cam Túc đi!"

Bách Trí khẩn thiết nói: "Nhân Ba Thiết! Tôi suy đi tính lại, vẫn hy vọng có thể tháp tùng ngài vào Tạng. Tuy bạn bè của tôi ở Lhasa không nhiều, nhưng tôi theo bên cạnh Nhân Ba Thiết, lúc nào cũng dễ bề chăm sóc lẫn nhau!"

Cách Đạt thâm tình nói: "Những năm qua, anh và tôi tình như tay chân, hoạn nạn có nhau, tôi thật sự hy vọng chúng ta có thể cùng vào Tạng. Thế nhưng, chuyến đi Tây Tạng khuyên hòa này là phải mạo hiểm. Mà nỗi vất vả trên đường đi vừa rồi tôi đã nói rồi. Chính vì như thế, tôi mới không thể để anh đi cùng tôi đến Lhasa. Tin rằng sau khi tôi từ Lhasa trở về, chúng ta vẫn ở bên nhau cống hiến sức lực xây dựng Khang Tạng mới, xây dựng quê hương trắng trong xinh đẹp của chúng ta. Tôi một lần nữa thỉnh cầu anh quay về Cam Túc, ngày mai chúng ta phải qua sông Kim Sa rồi, nghe nói bên kia đồn trú không ít quân Tạng, họ giống như một bầy thú dữ bị vây hãm, lúc nào cũng có thể cắn người đấy."

Bách Trí thở dài một hơi sâu thẳm, mắt hoen ướt, sáng hôm sau đành phải ngậm ngùi chia tay Cách Đạt, trở về Cam Túc.

51

Buổi chiều hôm đó, khi hoàng hôn ngả bóng về tây, đoàn người Cách Đạt tới bờ sông Kim Sa. Mọi người xuống ngựa chuẩn bị qua sông. Nhưng trên bờ sông không có thuyền. Nhìn ra giữa sông xa xa mới thấy có một chiếc thuyền da bò đang phơi trên bờ đối diện.

Cách Đạt tỏ ra vô cùng mệt mỏi. Y Xi Qun Pi và Hướng Ba Trạch Nhân dìu ông ngồi xuống chiếc đệm dệt dành riêng cho ông.

Hướng Ba Trạch Nhân lo lắng nói: "Nhân Ba Thiết! Ngài thân thể không khỏe, hay là hôm nay nghỉ lại đây, sáng mai lại tìm cách qua sông, được không ạ?"

Cách Đạt khẽ ho hai tiếng, gượng dậy tinh thần nói: "Không, với tốc độ thế này, bao giờ mới tới Xương Đô chứ? Nhớ năm đó tôi đi Lhasa tham gia đại pháp hội cầu nguyện, từ Cam Túc tới đây chỉ đi mất ngũ ngày, nhưng lần này, đã đi mất sáu ngày rồi đúng không?"

Quản gia Nhiệt Lặc đứng bên cạnh càng thêm lo lắng nói: "Vội đường là quan trọng, nhưng thân thể của Nhân Ba Thiết càng quan trọng hơn!"

Cách Đạt kiên quyết lắc đầu nói: "Vẫn nên qua sông trước đi!" Thế là Hướng Ba Trạch Nhân dùng giọng nói vang như chuông đồng của mình cất tiếng hô to về phía bờ đối diện: "A... hai hai!"

Trên sườn núi không xa nơi phơi thuyền da bò ở bờ tây sông, có một ngôi nhà dân đứng trơ trọc. Theo tiếng hô liên tục của Hướng Ba Trạch Nhân, từ trong nhà dân bước ra một A Ba già.

Cách Đạt vui mừng nói: "Nhìn người đó đúng là lão thợ thuyền Cách Tang Trát Tây rồi, hôm nay có hy vọng qua sông rồi."

Hướng Ba Trạch Nhân cảm thấy kỳ lạ nói: "Nhân Ba Thiết ngài quen ông ấy sao?"

"Tôi với ông ấy ấy à, tuy mấy năm mới gặp nhau một lần, nhưng chúng tôi như những ngón tay trên cùng một bàn tay, thân thiết lắm đấy!"

Bờ đối diện đúng là Cách Tang Trát Tây, lúc này ông đang cất bước chân vững chãi đi về phía bờ sông. Thế nhưng, ông vừa đi không xa, thì từ phía sau đuổi theo hai tên lính Tạng cầm súng.

Lính Tạng Lạc Tang vừa chạy vừa gọi: "Cách Tang Trát Tây, không được chèo thuyền!"

Cách Tang Trát Tây không thèm đái hoài, quay người tiếp tục đi về phía bờ sông.

Hai tên lính Tạng hổn hển đuổi theo.

Lính Tạng Giáng Thố kêu khổ không thôi. Hắn nói: "Chú Cách Sang! Nếu thả do thám của Giải phóng quân sang, cấp trên sẽ lấy mạng tụi cháu mất..."

Cách Sang Trát Tây hừ một tiếng: "Bờ bên kia vốn dĩ là mấy vị lạt-ma, làm gì có Giải phóng quân nào?"

Lạc Sang ấp úng nói: "Hôm nay là tụi cháu đi tuần tra ở đây..."

Cách Sang Trát Tây nghiêm giọng nói: "Thì sao chứ? Không dễ ăn nói với cấp trên đúng không? Nếu các người không cút đi, sáng mai thức dậy tốt nhất nên sờ xem cái đầu của mình còn vác trên vai không nhé!" Hai tên lính Tạng lập tức bị trấn áp.

Giáng Thố nhút nhát nói: "Được rồi được rồi, tụi cháu coi như không nhìn thấy gì hết."

Cách Sang Trát Tây cảnh cáo: "Không chỉ là không nhìn thấy gì, mà còn không biết gì hết, hiểu chưa?"

Hai tên lính Tạng "Rập-sô, Rập-sô" vâng dạ rồi từ từ lẩn mất.

Cách Sang Trát Tây vác chiếc thuyền da bò đang phơi trên bờ, đi tới bờ sông, thả xuống nước. Đang chuẩn bị chèo đi, đứa cháu nội Lạc Tạp của ông chạy tới.

Lạc Tạp xung phong nói: "Ông ơi, cháu cũng sang sông đón họ nữa."

Cách Sang Trát Tây hỏi ngược lại: "Mày biết họ là ai không?"

"Chẳng phải là bọn Cách Đạt Nhân Ba Thiết mà ông thường nhắc tới sao? Ngoài họ ra, ông làm gì có chuyện chạy nhanh thế chứ!"

Cách Đạt ở bờ đông nhìn thấy Cách Sang Trát Tây và cháu nội chèo thuyền da bò qua sông, vui mừng đứng dậy nhìn ra sông.

Chừng một canh giờ sau, thuyền da bò mới chèo tới, sắp đến bờ sông, Cách Sang Trát Tây nhảy xuống thuyền, giao dây thừng cho Hướng Ba Trạch Nhân, rảo bước vài bước, liền nắm chặt lấy tay Cách Đạt.

Cách Sang Trát Tây kỹ lưỡng ngắm nhìn Cách Đạt, nói: "Nhân Ba Thiết! Đi đường vất vả rồi. Nhiều năm không gặp, sức khỏe ngài vẫn tốt chứ?"

"Tôi chẳng phải rất tráng kiện sao?" Cách Đạt nói.

Cách Sang Trát Tây hỏi: "Các ngài đây là đi đâu vậy?"

"Lhasa", Cách Đạt nói: "Lại đến làm phiền ông rồi!"

Cách Sang Trát Tây xúc động nói: "Từ năm đó ngài đi Lhasa đi qua đây về sau, mỗi năm tôi đều khắc một vạch lên cây bách lớn trước cửa, năm này qua năm khác, tới tận hôm nay mới mong ngài tới..."

Lúc này, Lạc Tạp đứng trên thuyền da bò gọi: "Nhân Ba Thiết, anh Y Xi Qun Pi!"

Cách Đạt ngắm nhìn chàng thanh niên thật thà đó nói: "Hồ! Đây là Lạc Tạp đấy sao? Mấy năm không gặp đã lớn thành chàng trai trẻ rồi!"

Cách Sang Trát Tây nói: "Nó ấy à! Vẫn là con bê chưa thay lông, vừa nghịch vừa bướng. Nó đã nhận ra các ngài từ lâu rồi, nên mới gào lên đòi sang sông đón các ngài đấy."

Cách Đạt hỏi "Vừa rồi nhìn thấy hai người như đuổi hai tên lính Tạng đi. Họ ở bên bờ sông làm gì vậy?"

"Trong làng ở rất nhiều quân Tạng, ban ngày họ như chim cú mèo trốn trong nhà, chỉ cử hai người ra bờ sông tuần tra. Mấy tên quân Tạng tuần tra này như những con chó đáng ghét, rời khỏi chủ nhân, đành phải kẹp đuôi lại thôi! Họ lại còn không cho tôi qua sông đón các ngài!"

"Tại sao?"

"Lo lắng các ngài là do thám của Cộng sản đảng."

Hướng Ba Trạch Nhân ở bên cạnh xen vào: "Bọn tôi ấy à, còn chưa đủ tư cách đâu!"

Cách Đạt mỉm cười nói: "Tuy nhiên, lần này chúng tôi quả thực mang đến tin tốt lành, buổi tối anh em mình lại trò chuyện tiếp nhé! Bây giờ qua sông trước đã."

Hướng Ba Trạch Nhân nói với người xua ngựa: "Mọi người mau tháo yên ngựa xuống!"

Y Xi Qun Pi kinh ngạc hỏi: "Phải xua ngựa qua sông? Đây là sông Kim Sa đấy!"

Hướng Ba Trạch Nhân đầy tự tin nói: "Thử xem sao, mặt sông ở đây không rộng bằng sông Nhã Lũng đâu. Nếu không làm vậy, đành phải qua sông rồi đi thuê ngựa, lúc đó biết chờ đến bao giờ mới tiếp tục vội đường chứ? Nhân Ba Thiết, ngài xem...?"

Cách Đạt nói: "Anh có nắm chắc không?"

Hướng Ba Trạch Nhân tràn đầy tự tin nói: "Tất nhiên."

"Vậy tốt. Qua sông thôi!"

Lạc Tạp nghe nói phải xua ngựa qua sông, kinh ngạc trợn tròn mắt. Chỉ thấy lúc này Hướng Ba Trạch Nhân nhảy lên một con ngựa tro trắng. Hai chân kẹp một cái, kéo dây cương, giục ngựa đi xuống sông. Y Xi Qun Pi và mấy người tùy tùng lùa toàn bộ số ngựa còn lại xuống sông.

Cách Sang Trát Tây sững sờ. Ông nhanh chóng bước lên thuyền da bò, cùng cháu nội chèo đi bảo vệ cho đàn ngựa qua sông. Điều ông lo lắng nhất là Hướng Ba Trạch Nhân cưỡi ngựa dẫn đầu qua sông.

Con ngựa Hướng Ba Trạch Nhân cưỡi bơi đến giữa sông, từ từ chìm xuống, trên mặt sông chỉ còn nổi đầu ngựa, nước sông cũng ngập đến cổ anh.

Lạc Tạp kinh hãi kêu lên: "A chách!..."

Cách Sang Trát Tây mắng: "Chèo mau!"

Nhìn Hướng Ba Trạch Nhân ở giữa sông đang vật lộn với dòng nước sông cuồn cuộn, trái tim Cách Đạt như treo lên tận cổ họng, ông vô cùng lo lắng cho Hướng Ba Trạch Nhân. Cũng chính lúc này, ông không khỏi nhớ tới con Bạch Long Câu năm đó. Nếu như Bạch Long Câu vẫn còn và sung sức, Hướng Ba Trạch Nhân lúc này cưỡi nó qua sông thì an toàn hơn nhiều rồi. Đáng tiếc, nghe nói ba năm trước Bạch Long Câu vì đã già, đến tuổi giải nghệ, được Bạch Mã Khúc Trân buộc một sợi chỉ đỏ lên cổ rồi thả vào sâu trong thảo nguyên phóng sinh.

Lúc này Hướng Ba Trạch Nhân cưỡi ngựa cuối cùng cũng sang đến bờ tây. Toàn thân anh ướt sũng, nhưng anh không thể dừng lại, phải nhanh chóng nắm lấy dây cương của những con ngựa đã lên bờ.

Hai ông cháu Cách Sang Trát Tây tấp thuyền da bò vào bờ. Nhanh chóng nhảy xuống thuyền giúp Hướng Ba Trạch Nhân buộc ngựa.

Lạc Tạp nhìn Hướng Ba Trạch Nhân dũng mãnh kiêu hãnh, trong mắt lấp lánh những tia sáng rực rỡ.

Khi hai ông cháu Cách Sang Trát Tây cuối cùng chèo thuyền da bò đưa đoàn người Cách Đạt qua sông, trời đã về chiều. Cách Đạt quyết định tối nay ở lại nhà Cách Sang Trát Tây, ngày mai lại thức dậy sớm lên đường.

52

Đêm thu bên bờ sông Kim Sa, trăng sáng sao thưa, gió mát hiu hiu. Ngôi làng xa xa, thỉnh thoảng vang lên vài tiếng chó sủa.

Trong căn nhà trần của Cách Sang Trát Tây, đoàn người Cách Đạt cùng chủ nhà ngồi quây quần bên bếp lửa. Một chiếc ấm trà bằng đất nung treo trên bếp lửa, bốc hơi nóng nghi ngút. Ánh lửa bập bùng chiếu lên khuôn mặt mệt mỏi của Cách Đạt. Nhưng ông trông vô cùng phấn khởi.

Cách Đạt nói: "Giải phóng quân chính là Hồng quân năm xưa tôi đã kể cho anh nghe, đã tới Cam Túc, sắp sửa tiến quân vào Tây Tạng..."

Ánh lửa chiếu lên khuôn mặt màu đồng cổ của Cách Sang Trát Tây: "Thật sao? Họ phải đi qua đây chứ? Nơi đây là con đường bắt buộc phải qua để tới Lhasa mà."

Cách Đạt nói: "Giải phóng quân đang làm chuẩn bị trước khi vào Tạng, chỉ chờ một tiếng lệnh, lập tức sẽ kéo sang."

Cách Sang Trát Tây như oán trách như than thở nói: "Tôi có thể hướng về thành phố Mặt Trời Lhasa thề: Dân chúng vùng này đã chịu đủ sự chà đạp của quân Tạng rồi, ao ước biết bao quân Bồ Tát cứu khổ cứu nạn của Giải phóng quân mau đến, đuổi hết lũ ma quỷ đó đi!"

"Trong làng ở rất nhiều quân Tạng sao?"

Cách Sang Trát Tây nói: "Một Nhữ Bổn (Tiểu đoàn trưởng) tên là Khúc Gia dẫn theo hơn một trăm người, họ là đặc biệt từ Lhasa điều tới đồn trú phòng thủ sông, sợ Cộng sản đánh sang."

"Anh xem, họ có thủ nổi không?"

Cách Sang Trát Tây khinh bỉ nói: "Họ đè nén hiếp đáp dân chúng thì ai cũng rành rọt, ai biết đánh nhau thì thế nào chứ?"

Ngoài cửa lớn Hướng Ba Trạch Nhân cảnh giác đứng ở đó, chú ý chặt chẽ động tĩnh xung quanh.

Đúng lúc này, trong đêm tối có hai tên lính Tạng đi tới nghênh ngang. Khi họ phát hiện ra Hướng Ba Trạch Nhân, lập tức chĩa súng ép tới.

Lính Tạng A nói: "Quát nhiệt (Này), làm gì đấy?"

Hướng Ba Trạch Nhân hài hước đáp: "Ăn trăm-ba."

Lính Tạng A đi tới quan sát Hướng Ba Trạch Nhân, bực bội nói: "Ai đùa với mày! Mày không phải người địa phương đúng không? Từ đâu tới?"

"Cam Túc."

Lính Tạng B ép từng bước, gắt gỏng hỏi: "Đi đâu?"

"Xương Đô."

Lính Tạng A: "Làm gì?"

"Thời buổi này làm được gì chứ? Buôn bán chút đỉnh."

Lính Tạng A đi quanh Hướng Ba Trạch Nhân một vòng rồi nói: "Tôi thấy không phải đâu nhỉ? Mày là do thám do người Hán Đỏ phái tới."

Hướng Ba Trạch Nhân chọc ghẹo: "Quân Tạng các người sao toàn một giuộc thế nhỉ, hễ ai từ phía đông sông Kim Sa sang đều là do thám của Giải phóng quân. Nếu thực sự như thế, chú em à, cái đầu của các người chưa chắc giờ này còn vác trên vai đâu! Không phải hù dọa các người đâu, Giải phóng quân ai nấy đều là thiện xạ. Tôi từng thấy họ cắm ba nén hương ở cách năm mươi bước, bắn ba phát liên tiếp, ba nén hương bị bắn tắt, mà lính bắn tỉa của Giải phóng quân còn dữ dội hơn nữa, các người nếu giao chiến với Giải phóng quân, họ bảo bắn vào mắt người, tuyệt đối không bắn trúng mũi đâu!"

Hai tên lính Tạng nghe xong, sợ mất mật, không khỏi run rẩy toàn thân.

Hướng Ba Trạch Nhân nhìn thấy vậy, tiếp tục nói: "Các người hà tất phải đi bán mạng cho chính phủ Tạng nữa chứ! Cho nên tôi mới nói các người nên nhân lúc Giải phóng quân chưa tới mau chóng trốn về nhà đi. Nếu về nhà gặp khó khăn tiền đường xá, tôi có thể tài trợ các người một ít... Nói rồi, thò tay vào túi móc ra mấy đồng ngân nguyên lần lượt đưa cho lính Tạng.

Khí thế hống hách vừa rồi của hai tên lính Tạng đã tan biến sạch sẽ. Họ hai tay đỡ lấy ngân nguyên, miệng không ngừng nói: "La tư! La tư!"

Trước khi rời đi, lính Tạng A nói: "Thông bản la! Nếu ông thực sự muốn đi Xương Đô làm ăn, ngày mai mau chóng rời khỏi đây đi, bằng không để quan trên của tụi tôi biết được thì khó sống đấy!"

Hướng Ba Trạch Nhân mắt nhìn hai tên lính Tạng biến mất trong màn đêm. Anh ngồi xuống hít thuốc rà, dùng ngón tay cái bên phải véo một ít bột thuốc rà đưa vào lỗ mũi.

Lạc Tạp nhẹ nhàng đi tới. Hướng Ba Trạch Nhân thoắt cái đứng phắt dậy, hỏi: "Ai?"

Giọng nói của Lạc Tạp mang theo vẻ giễu cợt nói: "Sao thế? Mới đưa các anh qua sông đã không nhận ra rồi à?"

Hướng Ba Trạch Nhân cảm thấy có chút ngượng ngùng, nói: "Anh còn tưởng là..."

Lạc Tạp đưa cho anh một chiếc áo Tạng bằng vải: "Anh mau thay ra đi! Anh xem bộ quần áo này của anh kìa."

Hướng Ba Trạch Nhân lúc này mới theo bản năng sờ sờ bộ quần áo vẫn còn hơi ẩm ướt trên người mình, vui vẻ nói: "Không sao, mau khô lắm, với lại, mặc thế này lại thấy mát mẻ!"

Lạc Tạp ngồi xuống trò chuyện với Hướng Ba Trạch Nhân.

"Quê anh ở...?" Lạc Tạp hỏi.

"Cam Túc trắng trong xinh đẹp." Hướng Ba Trạch Nhân trả lời.

"Các anh đây là muốn đi một nơi rất xa rất xa sao?"

"Thành phố Mặt Trời Lhasa."

"Lhasa? Em có thể đi cùng các anh không?"

"Thế thì không được!" Hướng Ba Trạch Nhân nói: "Em có biết đi Lhasa xa thế nào không? Với lại, ông nội em chỉ có mỗi đứa cháu đích tôn là em, ông có thể để em rời xa ông lão không?"

"Ông nội làm sao quản được!" Lạc Tạp bướng bỉnh nói: "Chân mọc trên người em."

"Không, như thế không tốt. Nhất định phải được sự đồng ý của ông nội, nếu không sẽ làm ông đau lòng đấy."

Lạc Tạp bĩu môi không muốn nói gì thêm nữa. Trong lòng cậu nghĩ gì, chỉ có mình cậu biết.

Đêm đó. Tại doanh trại quân Tạng. Đội mũ dạ, mặc chiếc "Sở ba" tay rộng cổ to màu nâu thẫm, Giáp Bổn (Đại đội trưởng) Đốn Châu nhìn chằm chằm hai người lính Giáng Thố và Lạc Sang, một lúc lâu mới nói: "Chiều nay là hai người tuần tra ở bến đò ven sông đúng không?"

Giáng Thố và Lạc Sang căng thẳng gật đầu.

Đốn Châu nghiêm giọng nói: "Từ phía đông sông có người sang không?"

Giáng Thố và Lạc Sang toàn thân hơi run rẩy. Giáng Thố lắp bắp nói: "Không... không có."

Đốn Châu "hừ" một tiếng nói: "Không có! Mấy người biết mấy vị lạt-ma qua đây là làm gì không?"

"Lạt-ma? Chẳng phải đi Lhasa hành hương sao?"

"Sao các người biết hễ là lạt-ma thì đều đi Lhasa hành hương chứ? Họ nếu không phải hành hương mà là mật thám của Cộng sản đảng, các người chịu tội gì?"

Giáng Thố và Lạc Sang sững sờ. Đột nhiên, hai người không ai bảo ai cùng "bộp" một tiếng quỳ phục xuống đất, van xin: "Bổn ba la rủ lòng thương! Bổn ba la rủ lòng thương!"

Đốn Châu hàm ý sâu xa: "Chỉ e là Nhữ Bổn Bổn Ba La không tha cho các người đâu!"

Giáng Thố và Lạc Sang đầu tiên ngẩn ra, tiếp đó, hai người dường như đã hiểu ra, ngập ngừng một chút, rồi lần lượt đem một xấp ngân nguyên dúi vào tay Đốn Châu. Đốn Châu nhận lấy ngân nguyên, cân chỉnh trên tay một chút, nhét vào trong ngực, quay người đi về phía phòng ngủ của Khúc Gia.

Đốn Châu đẩy cửa bước vào phòng ngủ, giật mình phát hiện Khúc Gia đang ôm người phụ nữ ngủ. Nhưng người phụ nữ đó tỉnh giấc, muốn chồm dậy, Đốn Châu xua xua tay với cô ta, rồi quay người bước ra khỏi phòng ngủ.

Sáng hôm sau, mặt trời sắp lên đến đỉnh đầu, Khúc Gia lúc này mới uể uải thức dậy khoác áo ngồi trên giường, vừa uống trà bơ, vừa dâm dật nhìn chằm chằm vào bộ ngực nở nụm mông to của người phụ nữ trẻ đang lau ấm trà bơ.

Đốn Châu lúc này đi vào, đứng nghiêm giơ tay chào: "Báo cáo Nhữ Bổn, tối qua, từ ven sông qua đây mấy vị lạt-ma, ở tại nhà thợ thuyền Cách Sang Trát Tây, sáng sớm hôm nay đã đi Giang Đạt rồi."

Khúc Gia cảm thấy đột ngột. Hắn nhíu chặt lông mày trầm giọng hỏi: "Họ đi tới đó làm gì?"

"Không biết. Chỉ biết trong đó có một vị hoạt Phật tên là Cách Đạt. Giương cờ hiệu cái gì 'Ủy viên Ủy ban Quân chính Tây Nam, Phó Chủ tịch Chính phủ Nhân dân tỉnh Tây Khang'."

Khúc Gia chớp chớp đôi mắt xảo quyệt nói: "Ồ! Ông ta là nhân vật lớn bên Gia Mã (người Hán Đỏ) sao? Sao trước đây chưa từng nghe nói qua?"

Đốn Châu ấp úng nói: "Tôi... cũng tối qua mới biết."

"Chẳng lẽ người chúng ta phái tới Cam Túc giống như ném đá xuống sông Kim Sa, tin tức về mặt này một chút cũng không có sao?"

"Không có. Tính ra họ đã đi được mười sáu ngày rồi."

"Những người này rốt cuộc định đến Giang Đạt làm gì? Tại sao không báo cáo sớm cho tôi?"

"Tôi... nếu chuyện này rất quan trọng, tôi lập tức phái người đi bắt họ về."

Khúc Gia hằn học mắng: "Các người toàn là một đống phân chó vô dụng, bắt về làm gì? Ông ta đã giương cờ hiệu 'Phó Chủ tịch Chính phủ Nhân dân tỉnh Tây Khang' của Cộng sản đảng, xem ra ông ta là đến Tổng quản phủ Xương Đô đàm phán, 'hai bên giao chiến, không giết sứ giả' điều này mi không phải không biết, mi bắt ông ta về có tác dụng gì? Với lại, nhân vật lớn như ông ta ai quản nổi chứ? Mi hay là ta?"

"Vậy... ăn nói thế nào với Tổng quản đóng ở Giang Đạt...?"

Khúc Gia bực bội nói: "Mi hỏi ta, ta biết đi hỏi ai đây? Sự đã đến nước này, đành phải vậy thôi, lập tức phái người đi trước khi Cách Đạt tới Giang Đạt đưa thư cho Tổng quản..."