Cicero mở đầu đề tài của mình bằng cách chỉ ra rằng con người sinh ra không phải chỉ để theo đuổi triết học thuần túy mang tính trừu tượng, mà việc nghiên cứu chân lý triết học luôn phải được thực tiễn hóa càng nhiều càng tốt, đồng thời gắn liền với những lợi ích lớn lao của lòng bác ái và lòng yêu nước. Cicero nỗ lực chứng minh ích lợi của việc dung hòa giữa đời sống chiêm nghiệm, triết lý với đời sống chính trị, hành động, đúng theo châm ngôn của Plato rằng: “Hạnh phúc thay quốc gia nào có các triết gia làm vua, và các vị vua là triết gia.”

Loại lời giới thiệu này càng trở nên cần thiết hơn bởi vì nhiều triết gia thời cổ đại, do quá gắn bó với siêu hình học siêu việt và những suy tưởng ẩn dật, từng khẳng định rằng những triết gia chân chính không nên bận tâm đến việc quản lý công chuyện chung của đất nước. Do đó, như ông Villemain nhận xét, một châm ngôn của phái Epicurus là: “Sapiens ne accedat ad rempublicam” (Chớ để người khôn ngoan nhúng tay vào chính trị). Phái Pythagoras cũng từng củng cố nguyên tắc ấy với một sự nghiêm cẩn lớn hơn. Aristotle xem xét vấn đề từ cả hai phía và đi đến kết luận nghiêng về đời sống hành động. Trong số các môn đồ của Aristotle, có một nhà văn nổi bật với sự tao nhã và thuần khiết kỳ lạ từng đề cao ưu thế tuyệt đối của đời sống chiêm nghiệm so với đời sống chính trị hoặc hành động, trong một tác phẩm được Cicero trích dẫn với sự ngưỡng mộ và dường như ông đã tìm đến đó để khuây khỏa mỗi khi cảm thấy mệt mỏi, nản lòng trước công việc chốn quan trường. Thế nhưng, tại đây, chính chủ đề mà ông bàn luận cùng toàn bộ tiến trình trải nghiệm và hành động của bản thân đã thúc đẩy con người vĩ đại này bác bỏ những giáo điều của thứ ngụy biện hèn nhát và sự buông thả ích kỷ ấy, bằng cách nêu bật lên những tấm gương cùng thành tựu hiển hách nhất của lòng yêu nước. Theo mạch văn đó, không còn nghi ngờ gì nữa, ông đã khởi đầu phần nhập đề của mình, và theo mạch văn ấy, chúng ta thấy ông tiếp tục triển khai tại thời điểm bản thảo viết đè (palimpsest) trở nên đọc được. Tiếp đó, ông tiến hành giới thiệu những nhân vật đối thoại lừng lẫy của mình, thoạt đầu dẫn dắt họ đàm đạo về các định luật thiên văn chi phối sự quay của hành tinh chúng ta. Từ đây, qua một khúc chuyển ý vô cùng uyển chuyển và tao nhã, ông chuyển sang việc cân nhắc những hình thức thể chế chính trị ưu việt nhất từng thịnh hành ở các quốc gia khác nhau, cùng những phương thức cai trị từng mang lại nhiều phúc lợi lớn lao nhất cho các quốc thể thời cổ đại.

Quyển đầu tiên này thực chất là một bản tóm lược xuất sắc về khoa học chính trị của thời đại Cicero, và có lẽ là lời biện hộ hùng hồn nhất cho nền quân chủ hỗn hợp từng được tìm thấy trong toàn bộ nền văn học nhân loại.