Van Aldin đọc lặng lẽ bức thư từ đầu đến cuối. Khuôn mặt ông sầm lại thành một màu đỏ bầm đầy tức giận. Những người có mặt nhìn thấy các gân xanh nổi lên trên trán ông, và đôi bàn tay to lớn siết chặt lại một cách vô thức. Ông trao lại bức thư mà không nói một lời nào. Quan tòa Carrège đang chăm chú nhìn xuống bàn làm việc của mình, mắt quan cảnh sát Caux dán chặt lên trần nhà, trong khi thám tử Hercule Poirot thì đang dịu dàng phủi một hạt bụi trên tay áo khoác. Với sự khéo léo cao độ, không ai trong số họ nhìn vào Van Aldin.

Chính quan tòa Carrège, vì ý thức được vai trò và nhiệm vụ của mình, đã phải mở lời về vấn đề khó chịu này.

"Có lẽ, thưa ngài," ông lẩm bẩm, "ngài có biết bức thư này—ừm—do ai viết không?"

"Có, tôi biết," Van Aldin đáp với giọng nặng nề.

"A?" Quan tòa hỏi với vẻ dò hỏi.

"Một tên vô lại tự xưng là Bá tước de la Roche."

Một khoảng lặng trôi qua; rồi Poirot chồm người về phía trước, chỉnh lại chiếc thước kẻ trên bàn làm việc của vị quan tòa, và trực tiếp hướng về phía nhà tỷ phú.

"Thưa ông Van Aldin, tất cả chúng tôi đều thấu hiểu, vô cùng thấu hiểu, nỗi đau mà ngài phải chịu đựng khi nhắc đến những chuyện thế này; nhưng xin ngài tin rằng, thưa ngài, đây không phải lúc để che giấu điều gì. Nếu công lý được thực thi, chúng ta buộc phải biết rõ mọi chuyện. Chỉ cần ngài suy nghĩ lại một chút thôi, ngài sẽ nhận thức rõ ràng sự thật ấy."

Van Aldin im lặng chừng một hai phút, rồi như thể miễn cưỡng, ông gật đầu đồng ý.

"Ngài nói rất phải, thưa M. Poirot," ông nói. "Dù đau đớn đến đâu, tôi cũng không có quyền giấu giếm bất cứ điều gì."

Viên quan cảnh sát thở phào nhẹ nhõm, còn vị thẩm phán điều tra ngả người ra sau ghế và chỉnh lại chiếc kính kẹp mũi trên sống mũi dài và mảnh của mình.

"Có lẽ ngài có thể kể lại bằng chính lời của mình, thưa ông Van Aldin," ông nói, "tất cả những gì ngài biết về vị quý ông này."

"Mọi chuyện bắt đầu từ mười một hoặc mười hai năm trước—tại Paris. Con gái tôi khi đó hãy còn là một thiếu nữ, đầy những ảo tưởng ngây thơ và lãng mạn như bao cô gái trẻ khác. Giấu giếm tôi, nó đã quen biết gã Bá tước de la Roche này. Có lẽ các ông đã từng nghe danh hắn?"

Viên quan cảnh sát và Poirot cùng gật đầu xác nhận.

"Hắn tự xưng là Bá tước de la Roche," Van Aldin tiếp lời, "nhưng tôi nghi ngờ liệu hắn có chút quyền nào để mang tước hiệu đó không."

"Các ngài chắc chắn sẽ không tìm thấy tên hắn trong cuốn Almanach de Gotha," viên quan cảnh sát phụ họa.

"Tôi cũng đã tìm hiểu ra điều đó," Van Aldin nói. "Gã đàn ông ấy là một kẻ lừa đảo ưa nhìn, ăn nói khéo léo, mang một thứ sức hút chết người đối với phụ nữ. Ruth đã mê muội hắn, nhưng tôi sớm chấm dứt toàn bộ câu chuyện đó. Hắn chẳng khác nào một tên bịp bợm tầm thường."

"Ngài nói hoàn toàn chính xác," viên quan cảnh sát nói. "Bá tước de la Roche là kẻ chúng tôi thừa rõ mặt. Nếu có thể, chúng tôi đã tóm cổ hắn từ lâu rồi; nhưng chà, đâu phải chuyện dễ! Gã này rất gian xảo, các mối làm ăn của hắn luôn thực hiện với những phụ nữ thuộc tầng lớp thượng lưu. Nếu hắn moi tiền từ họ dưới những cái cớ giả tạo hay do tống tiền, ồ chà! đương nhiên họ sẽ chẳng đời nào đi kiện cáo. Để thiên hạ chê cười là kẻ ngốc nghếch ư, ồ không, không bao giờ có chuyện đó đâu, và hắn lại có một thứ quyền lực phi thường đối với phụ nữ."

"Đúng là như vậy," nhà tỷ phú đáp với giọng nặng nề. "Chà, như tôi đã nói với các ông, tôi đã dứt khoát chấm dứt mối quan hệ đó. Tôi nói cho Ruth biết chính xác bản chất của hắn là gì, và con bé đành phải tin tôi. Khoảng một năm sau, nó gặp người chồng hiện tại và kết hôn với anh ta. Theo như tôi biết thì mọi chuyện đến đây là chấm dứt; nhưng chỉ mới một tuần trước, tôi vô cùng kinh ngạc khi phát hiện ra con gái mình đã nối lại quan hệ với Bá tước de la Roche. Nó đã gặp gỡ hắn thường xuyên ở cả Luân Đôn lẫn Paris. Tôi đã quở trách nó vì sự liều lĩnh đó, bởi tôi cũng xin nói để các ông rõ, theo yêu cầu của tôi, con bé đang chuẩn bị đệ đơn ly hôn chồng."

"Thật là thú vị," Poirot khẽ lẩm bẩm, mắt hướng lên trần nhà.

Van Aldin nhìn ông chằm chằm rồi nói tiếp.

"Tôi đã chỉ ra cho nó thấy sự dại dột khi tiếp tục gặp gỡ tên Bá tước trong hoàn cảnh ấy. Tôi cứ nghĩ là nó đã đồng ý với tôi."

Vị thẩm phán điều tra khẽ húng hắng ho.

"Nhưng theo bức thư này thì—" ông bắt đầu, rồi chợt khựng lại.

Quai hàm của Van Aldin bặm lại cương quyết.

"Tôi biết chứ. Chẳng ích gì khi phải né tránh vấn đề nữa. Dù khó chịu thế nào đi nữa, chúng ta cũng phải đối mặt với sự thật. Rõ ràng là Ruth đã lên kế hoạch đi Paris và gặp de la Roche ở đó. Tuy nhiên, sau những lời cảnh báo của tôi, chắc chắn con bé đã viết thư cho tên Bá tước để đề nghị thay đổi địa điểm hẹn hò."

"Quần đảo Isles d'Or," viên quan cảnh sát trầm ngâm nói, "nằm ngay đối diện Hyères, một nơi hoang vắng và thơ mộng."

Van Aldin gật đầu.

"Lạy Chúa! Sao Ruth lại có thể ngốc nghếch đến thế cơ chứ?" ông thốt lên đầy cay đắng. "Toàn bộ câu chuyện viết sách về đá quý hóa ra chỉ là vỏ bọc! Chà, chắc chắn hắn đã nhắm đến đám hồng bảo ngọc ngay từ đầu."

"Có một số viên hồng bảo ngọc vô cùng nổi tiếng," Poirot nói, "vốn là một phần trong vương miện của hoàng gia Nga; chúng có những đặc điểm độc nhất vô nhị, và giá trị thì gần như là vô giá. Gần đây đã có tin đồn rằng chúng đã lọt vào tay một người Mỹ. Liệu chúng tôi có đúng khi suy luận rằng, thưa ngài, chính ngài là người đã mua chúng không?"

"Đúng vậy," Van Aldin đáp. "Chúng thuộc quyền sở hữu của tôi ở Paris khoảng mười ngày trước."

"Xin lỗi ngài, nhưng phải chăng ngài đã đàm phán để mua chúng từ một thời gian trước rồi?"

"Hơn hai tháng một chút. Tại sao vậy?"

"Những chuyện thế này thường bị lộ," Poirot nói. "Lúc nào cũng có một đám đông đáng gờm bám sát theo dấu vết của những món trang sức như thế."

Một cơn co giật làm biến dạng khuôn mặt của người kia.

"Tôi nhớ chứ," ông nghẹn ngào nói, "một câu nói đùa mà tôi đã dành cho Ruth khi trao chúng cho con bé. Tôi bảo nó đừng mang chúng theo đến vùng Riviera, vì tôi không thể chịu được cảnh con bé bị cướp và sát hại chỉ vì số trang sức đó. Lạy Chúa! Những điều người ta nói—chưa bao giờ mơ hay biết rằng chúng lại trở thành sự thật."

Một sự im lặng đầy cảm thông bao trùm, rồi Poirot cất giọng với vẻ điềm tĩnh.

"Chúng ta hãy sắp xếp các sự kiện lại một cách trật tự và chuẩn xác. Theo giả thuyết hiện tại của chúng ta, sự việc diễn ra thế này. Bá tước de la Roche biết việc ngài mua số trang sức đó. Bằng một thủ đoạn đơn giản, hắn dụ dỗ phu nhân Kettering mang theo những viên đá quý. Như vậy, hắn chính là kẻ mà nhân chứng Mason đã thấy trên chuyến tàu ở Paris."

Ba người còn lại cùng gật đầu đồng ý.

"Phu nhân tỏ ra ngạc nhiên khi trông thấy hắn, nhưng bà đã xử lý tình huống một cách dứt khoát. Mason bị tìm cách đuổi khéo đi nơi khác; một giỏ đựng đồ ăn tối được gọi mang đến. Theo lời kể của tiếp viên tàu, anh ta đã chuẩn bị giường nằm cho khoang thứ nhất, nhưng lại không bước vào khoang thứ hai, và hoàn toàn có thể che giấu một kẻ khác khỏi tầm mắt anh ta. Cho đến lúc đó, gã Bá tước đã có thể ẩn trốn một cách hoàn hảo. Không ai hay biết về sự hiện diện của hắn trên tàu ngoại trừ Phu nhân; hắn đã cẩn thận để người hầu gái không nhìn thấy mặt mình. Tất cả những gì cô ta có thể khai là hắn cao và có nước da ngăm đen. Mọi thứ đều mập mờ một cách vô cùng thuận lợi. Họ ở một mình—và con đoàn tàu lao đi trong đêm đen. Sẽ chẳng có tiếng kêu cứu nào, chẳng có sự giằng co nào, bởi gã đàn ông đó, theo phu nhân nghĩ, chính là người tình của bà."

Ông quay sang Van Aldin với vẻ dịu dàng.

"Cái chết, thưa ngài, chắc hẳn đã diễn ra gần như ngay tức khắc. Chúng ta sẽ lướt qua chi tiết đó thật nhanh. Gã Bá tước cầm lấy chiếc hộp đựng trang sức vốn đang nằm sẵn trong tầm với. Chẳng bao lâu sau, đoàn tàu trờ vào ga Lyon."

Quan tòa Carrège gật đầu tỏ ý tán thành.

"Chính xác. Nhân viên tiếp viên đi xuống dưới. Sẽ rất dễ dàng để kẻ tình nghi rời khỏi chuyến tàu mà không bị ai phát hiện; sẽ rất dễ để bắt một chuyến tàu quay lại Paris hay bất cứ nơi nào hắn muốn. Và tội ác sẽ bị quy là một vụ cướp tàu thông thường. Nếu không vì bức thư được tìm thấy trong túi xách của Phu nhân, cái tên Bá tước đã chẳng bao giờ bị nhắc đến."

"Đó là một sơ suất của hắn khi không lục soát chiếc túi xách ấy," quan cảnh sát khẳng định.

"Không còn nghi ngờ gì nữa, hắn nghĩ rằng bà đã tiêu hủy bức thư đó. Đó là—xin lỗi ngài—đó là một sự sơ suất tồi tệ vào bậc nhất khi giữ lại nó."

"Thế nhưng," Poirot lẩm bẩm, "đó lại là một sự sơ suất mà lẽ ra gã Bá tước có thể lường trước được."

"Ý ngài là sao?"

"Ý tôi là tất cả chúng ta đều đồng thuận ở một điểm, đó là Bá tước de la Roche rất am hiểu tường tận về một lĩnh vực: Phụ nữ. Làm sao mà một kẻ am hiểu phụ nữ như hắn lại không thể đoán trước được rằng phu nhân sẽ giữ lại bức thư đó cơ chứ?"

"Đúng vậy—đúng vậy," vị thẩm phán điều tra ngập ngừng nói, "lời ngài nói cũng có lý. Nhưng vào những thời điểm như thế, các ngài hiểu đấy, một người đàn ông không thể làm chủ được bản thân mình. Hắn không suy luận một cách bình tĩnh nổi. Chúa tôi!" ông nói thêm đầy cảm xúc, "nếu những tên tội phạm của chúng ta mà giữ được sự tỉnh táo và hành động khôn ngoan, thì lấy đâu ra cách để chúng ta tóm cổ chúng chứ?"

Poirot mỉm cười một mình.

"Tôi thấy đây là một vụ án rõ ràng," người kia nói, "nhưng lại khó khăn để chứng minh. Gã Bá tước là một kẻ trơn tuột như cá chạch, và trừ khi người hầu gái có thể nhận dạng được hắn—"

"Khả năng đó rất khó xảy ra," Poirot nhận xét.

"Đúng vậy, đúng vậy." V vị thẩm phán điều tra đưa tay xoa cằm. "Mọi chuyện sẽ khó khăn đây."

"Nếu quả thực hắn đã thực hiện hành vi phạm tội đó—" Poirot bắt đầu nói thì Caux ngắt lời.

"Nếu ư—ngài lại dùng từ nếu sao?"

"Vâng, thưa quan tòa, tôi nói là nếu."

Vị kia nhìn ông chằm chằm. "Ngài nói đúng," cuối cùng ông cũng cất lời, "chúng ta đã đi quá nhanh. Vẫn có khả năng gã Bá tước có ngoại phạm. Khi đó thì chúng ta sẽ trông như những kẻ ngốc."

"Ồ, chuyện đó thì khỏi phải bàn," Poirot đáp lại, "điều đó chẳng có gì là quan trọng cả. Đương nhiên, nếu hắn đã thực hiện vụ án, hắn sẽ có nhân chứng ngoại phạm. Một kẻ có bề dày kinh nghiệm như Bá tước de la Roche không đời nào bỏ sót việc thực hiện các biện pháp đề phòng. Không, tôi nói chữ nếu vì một lý do hoàn toàn khác."

"Và lý do đó là gì?"

Poirot giơ ngón trỏ ra hiệu quả quyết. "Tâm lý tội phạm."

"Hả?" Quan cảnh sát kêu lên.

"Lâm lý học có vấn đề. Gã Bá tước là một tên vô lại—đúng vậy. Gã Bá tước là một tên lừa đảo—đúng vậy. Gã Bá tước chuyên moi tiền phụ nữ—đúng vậy. Hắn có ý định ăn cắp trang sức của Phu nhân—lại đúng vậy. Liệu hắn có phải kiểu người ra tay sát nhân không? Tôi xin đáp là không! Một kẻ thuộc tuýp người như gã Bá tước luôn là một kẻ hèn nhát; hắn không bao giờ chấp nhận rủi ro. Hắn chơi thứ trò chơi an toàn, hèn hạ, cái mà người Anh gọi là trò bẩn thỉu; còn giết người ư, một trăm lần không!" Ông lắc đầu vẻ không hài lòng.

Tuy nhiên, vị thẩm phán điều tra có vẻ không đồng tình với ông.

"Luôn có những thời điểm mà những kẻ thế này mất đi sự tỉnh táo và đi quá giới hạn," ông nhận xét đầy vẻ uyên thâm. "Chắc chắn đó là trường hợp trong vụ này. Không có ý phản bác ngài đâu, thưa M. Poirot—"

"Đó chỉ là một ý kiến cá nhân thôi," Poirot vội vã giải thích. "Vụ án đương nhiên nằm trong tay các ngài, và các ngài sẽ làm những gì thấy là phù hợp."

"Bản thân tôi hoàn toàn tin chắc rằng Bá tước de la Roche chính là kẻ mà chúng ta cần phải tóm cho bằng được," quan tòa Carrège nói. "Ngài đồng ý với tôi chứ, thưa ngài Quan cảnh sát?"

"Hoàn toàn đồng ý."

"Còn ngài, thưa ông Van Aldin?"

"Vâng," nhà tỷ phú đáp. "Vâng; gã đó là một tên ác nhân tột cùng, không còn nghi ngờ gì nữa."

"Tôi e rằng sẽ rất khó để tóm lấy hắn," vị thẩm phán nói, "nhưng chúng ta sẽ cố gắng hết sức. Lệnh chỉ dẫn sẽ được điện tín đi ngay lập tức."

"Xin cho phép tôi được giúp các ngài một tay," Poirot nói. "Sẽ chẳng có chút khó khăn nào đâu."

"Hả?"

Những người còn lại trân trân nhìn ông. Người đàn ông nhỏ bé mỉm cười rạng rỡ nhìn lại họ.

"Nhiệm vụ của tôi là phải nắm rõ mọi thứ," ông giải thích. "Gã Bá tước là một kẻ khôn ngoan. Hiện tại hắn đang ở tại một căn biệt thự mà hắn đã thuê, biệt thự Marina ở Antibes."