Nỗi nhớ nhà của Anne dần nguôi ngoai, nhờ phần lớn vào những chuyến về thăm nhà dịp cuối tuần. Chừng nào thời tiết còn ôn hòa, đám học trò ở Avonlea vẫn bắt chuyến tàu nhánh mới để về Carmody vào tối thứ Sáu hàng tuần. Diana cùng vài bạn trẻ khác ở Avonlea thường ra đón họ, rồi cả nhóm cùng đi bộ về làng trong một bầu không khí vui tươi. Anne vẫn nghĩ những buổi dạo chơi chiều thứ Sáu ấy qua những ngọn đồi mùa thu ngập tràn ánh vàng và khí trời mát rượi, với những ánh đèn nhà lấp lánh đằng xa ở Avonlea, chính là những giờ phút tuyệt vời và quý giá nhất trong cả tuần.
Gilbert Blythe hầu như lúc nào cũng đi cạnh Ruby Gillis và xách giáp-sách giúp cô bé. Ruby giờ đây đã ra dáng một thiếu nữ xinh đẹp, tự cho mình là người lớn thực sự; cô diện những chiếc váy dài hết mức mẹ cho phép và búi tóc lên khi ở thị trấn, dù vẫn phải thả xuống mỗi khi về nhà. Cô có đôi mắt xanh to tròn, sáng rực, làn da tươi tắn cùng vóc dáng đầy đặn, nổi bật. Ruby cười nói rất nhiều, tính tình vui vẻ, dễ chịu và tận hưởng trọn vẹn những niềm vui của cuộc sống.
"Nhưng tớ không nghĩ con bé ấy lại là kiểu người mà Gilbert thích," Jane thì thầm với Anne. Anne cũng nghĩ vậy, nhưng có đánh đổi học bổng Avery cô cũng không thốt ra lời đó. Cô không khỏi nghĩ rằng sẽ thật tuyệt biết bao nếu có một người bạn như Gilbert để cùng đùa giỡn, chuyện trò và trao đổi ý kiến về sách vở, học hành cùng những hoài bão. Cô biết Gilbert có những hoài bão của riêng mình, và Ruby Gillis xem chừng không phải là kiểu người có thể cùng bàn luận những chuyện đó một cách hữu ích.
Trong suy nghĩ của Anne về Gilbert không hề có chút tình cảm lãng mạn vẩn vơ nào. Đối với cô, khi nghĩ đến các cậu con trai, họ đơn giản chỉ là những người bạn đồng hành tiềm năng tốt đẹp. Nếu cô và Gilbert là bạn bè, cô sẽ chẳng màng việc cậu có bao nhiêu người bạn khác hay đi cùng ai. Cô có một thứ năng lực bẩm sinh trong việc kết bạn; bạn gái thì cô có rất nhiều, nhưng cô láng mang nhận ra rằng tình bạn với phái nam cũng có thể là một điều tốt đẹp để hoàn thiện quan niệm về sự đồng hành, đồng thời mang lại những góc nhìn rộng mở hơn để đánh giá và so sánh. Không phải là Anne có thể diễn đạt cảm xúc của mình về vấn đề này một cách rạch ròi như vậy. Nhưng cô nghĩ rằng nếu Gilbert từng đi cùng cô từ sân ga về nhà, băng qua những cánh đồng khô ráo và dọc theo những con đường nhỏ rợp bóng dương xỉ, họ hẳn đã có thể chia sẻ vô số cuộc trò chuyện vui vẻ và thú vị về thế giới mới đang mở ra trước mắt cũng như những hy vọng và hoài bão của cả hai trong đó. Gilbert là một chàng trai thông minh, có chính kiến riêng và quyết tâm tận hưởng những gì tốt đẹp nhất của cuộc sống cũng như cống hiến những điều tuyệt vời nhất cho đời. Ruby Gillis từng kể với Jane Andrews rằng cô chẳng hiểu nổi một nửa những gì Gilbert Blythe nói; cậu ấy trò chuyện y hệt như Anne Shirley những lúc trầm ngâm, và về phần mình, cô chẳng thấy có gì thú vị khi cứ phải bận tâm chuyện sách vở và những thứ tương tự trong khi chẳng ai bắt buộc phải làm thế. Frank Stockley rõ ràng là năng nổ và xông xáo hơn nhiều, nhưng ngặt nỗi anh chàng lại chẳng đẹp trai bằng một nửa Gilbert, thế nên cô thực sự chẳng biết mình thích ai hơn!
Tại Học viện, Anne dần quy tụ quanh mình một vòng tròn bạn bè nhỏ, đều là những học sinh giàu suy nghĩ, trí tưởng tượng và có hoài bão giống như cô. Cô nhanh chóng trở nên thân thiết với cô bạn "đỏ rực như hoa hồng" Stella Maynard và "cô bé mộng mơ" Priscilla Grant. Cô nhận ra cô nàng có vẻ ngoài mong manh, thanh thoát ấy thực chất lại vô cùng tinh nghịch, thích đùa giỡn và pha trò, trong khi Stella với đôi mắt đen láy, rực rỡ lại mang một trái tim tràn ngập những giấc mơ và hoài bão đầy xao xuyến, bay bổng và rực rỡ sắc cầu vồng chẳng kém gì chính Anne.
Sau kỳ nghỉ Giáng sinh, đám học sinh Avonlea ngừng việc về nhà vào các ngày thứ Sáu để tập trung toàn lực cho việc học. Đến lúc này, tất cả các học viên trường Queen’s đều đã tìm được chỗ đứng của mình trong hàng ngũ, và các lớp học bắt đầu mang những nét cá tính riêng biệt, rõ nét. Một số thực tế đã được công nhận rộng rãi. Ai cũng công nhận rằng cuộc đua tranh huy chương thực chất chỉ còn lại ba cái tên—Gilbert Blythe, Anne Shirley và Lewis Wilson; suất học bổng Avery thì khó đoán hơn, khi bất kỳ ai trong nhóm sáu người đều có khả năng giành chiến thắng. Tấm huy chương đồng môn toán học được xem như đã nằm chắc trong tay một cậu nhóc quê mập mạp, vui tính với vầng trán gồ ghề và chiếc áo vá.
Ruby Gillis là thiếu nữ xinh đẹp nhất năm tại Học viện; ở các lớp Năm Hai, Stella Maynard giành ngôi hậu về nhan sắc, dẫu vẫn có một thiểu số nhỏ nhưng khắt khe nghiêng về phía Anne Shirley. Ethel Marr được tất cả những vị giám khảo tinh tường thừa nhận là người có phong cách làm tóc sành điệu nhất, trong khi Jane Andrews—cô nàng Jane mộc mạc, chăm chỉ và tận tụy—lại ẵm trọn các giải thưởng trong môn gia chính. Ngay cả Josie Pye cũng chiếm được một vị trí nổi bật nhất định với danh hiệu cô nàng chanh chua nhất trường Queen’s. Thế nên có thể nói một cách công bằng rằng những học trò cũ của cô Stacy vẫn giữ vững phong độ của mình trên đấu trường rộng lớn hơn của bậc học viện.
Anne học tập chăm chỉ và đều đặn. Sự cạnh tranh giữa cô và Gilbert vẫn gay cấn như hồi còn học ở trường Avonlea, dẫu cho cả lớp không ai hay biết điều gì đang diễn ra, nhưng dường như sự cay đắng ngày nào đã biến mất. Anne không còn mong muốn chiến thắng chỉ để hạ gục Gilbert nữa; thay vào đó, cô hướng tới niềm kiêu hãnh của một chiến thắng vẻ vang trước một đối thủ xứng tầm. Chiến thắng là một điều rất đáng giá, nhưng cô không còn cảm thấy cuộc sống này sẽ sụp đổ nếu mình thua cuộc.
Bất chấp việc học hành bận rộn, các học viên vẫn tìm ra cơ hội để tận hưởng những khoảng thời gian vui vẻ. Anne dành phần lớn thời gian rảnh rỗi của mình ở Beechwood, thường xuyên ăn tối Chủ nhật ở đó và cùng đi nhà thờ với cô Barry. Cô Barry, như chính bà thừa nhận, đang ngày một già đi, nhưng đôi mắt đen vẫn tinh anh và sự sắc sảo trong lời nói hoàn toàn không hề thuyên giảm. Thế nhưng, bà chưa bao giờ dùng cái lưỡi cay độc ấy với Anne, người vẫn luôn là đứa cháu cưng được bà cụ khó tính này hết mực yêu mến.
"Con bé Anne ấy ngày càng tiến bộ," bà nói. "Ta đã phát ngán với những cô gái khác—họ cứ giống nhau một cách đáng ghét và nhàm chán đến cùng cực. Anne thì có muôn vàn sắc thái như cầu vồng, và sắc thái nào cũng là đẹp nhất khi nó hiện diện. Ta không biết liệu con bé có còn hài hước như hồi còn nhỏ hay không, nhưng nó khiến ta phải yêu quý, và ta thích những ai khiến ta phải mở lòng yêu mến. Điều đó giúp ta đỡ tốn biết bao tâm sức để ép mình phải thương yêu họ."
Rồi, dường như trước khi bất kỳ ai kịp nhận ra, mùa xuân đã đến; ngoài kia ở Avonlea, những đóa hoa tháng Năm đang hé nở phớt hồng trên những vùng đất hoang cằn cỗi nơi những vạt tuyết còn vương lại; và "làn sương xanh" đã phủ kín những cánh rừng và thung lũng. Thế nhưng ở Charlottetown, những học viên trường Queen’s đang bận rộn đầu tắt mặt tối chỉ nghĩ và nói về các kỳ thi.
"Thật khó tin là học kỳ sắp kết thúc rồi," Anne nói. "Chà, mùa thu năm ngoái mới ngày nào mà thấy thời gian còn dài đằng đẵng—cả một mùa đông học tập và lên lớp. Thế mà giờ đây, chúng ta đang đứng đây khi kỳ thi đã cận kề ngay tuần tới. Các cậu ơi, có những lúc tớ cảm thấy mấy kỳ thi ấy quyết định tất cả mọi thứ, nhưng khi nhìn những chồi non đang căng phồng trên các tán cây dẻ kia và bầu trời xanh mờ ảo cuối con phố, chúng bỗng chẳng còn quan trọng đến thế."
Jane, Ruby và Josie, những người vừa ghé qua, không nhìn nhận vấn đề theo cách đó. Đối với họ, những kỳ thi sắp tới lúc nào cũng vô cùng quan trọng—quan trọng hơn nhiều so với những chồi dẻ hay làn sương mù tháng Năm. Anne thì nói thế nào chẳng được, vì cô chắc chắn sẽ đỗ đạt ít nhất là qua môn, nên cô mới có những phút giây xem nhẹ chúng; nhưng khi toàn bộ tương lai của bạn đều đặt cược vào đó—như các cô gái vẫn hằng đinh ninh—thì bạn chẳng thể nào thản nhiên mà đối mặt cho đành.
"Tớ sụt mất ba ký rưỡi trong hai tuần qua rồi đấy," Jane thở dài. "Chẳng ích gì khi cứ bảo đừng lo lắng. Tớ vẫn cứ lo thôi. Lo lắng cũng giúp ích được phần nào—cảm giác như thể cậu đang làm được việc gì đó khi cậu đang lo lắng vậy. Thật khủng khiếp làm sao nếu tớ không lấy được bằng sau cả một mùa đông dùi mài kinh sử ở trường Queen’s và tiêu tốn bao nhiêu là tiền."
"Tớ thì chẳng thèm quan tâm," Josie Pye nói. "Nếu năm nay tớ không đỗ thì năm sau tớ học lại. Bố tớ đủ khả năng để cho tớ đi học mà. Anne này, Frank Stockley bảo rằng Giáo sư Tremaine nói Gilbert Blythe chắc chắn sẽ giành huy chương còn Emily Clay có lẽ sẽ ẵm trọn học bổng Avery."
Anne bật cười: "Điều đó có thể làm tớ buồn vào ngày mai đấy, Josie, nhưng ngay lúc này đây, tớ thực sự cảm thấy rằng chừng nào tớ còn biết những bông hoa violet đang bung nở tím thẫm ở thung lũng dưới chân Green Gables và những chiếc dương xỉ nhỏ xíu đang nhú lên trong Lối đi của những người tình, thì việc tớ có giành được học bổng Avery hay không cũng chẳng có gì là quá lớn lao. Tớ đã làm hết sức mình và tớ bắt đầu hiểu được thế nào là 'niềm vui của cuộc tranh đấu'. Chỉ sau việc cố gắng và chiến thắng, điều tuyệt vời thứ nhì chính là cố gắng và thất bại. Các cậu ơi, đừng nói về chuyện thi cử nữa! Hãy nhìn vòm trời xanh nhạt kia trải trên những mái nhà kìa, và tự tưởng tượng xem nó trông sẽ thế nào khi ở trên khu rừng sồi tối thẫm ngả sắc tím phía sau Avonlea đi nào."
"Cậu định mặc gì cho buổi lễ tốt nghiệp vậy, Jane?" Ruby hỏi một cách thực tế.
Jane và Josie đồng thanh trả lời, thế là câu chuyện nhanh chóng chệch hướng sang những xu hướng thời trang. Thế nhưng Anne, với hai khuỷu tay tì lên bệ cửa sổ, chiếc má mềm mại áp vào đôi bàn tay đan vào nhau, và đôi mắt ngập tràn những viễn cảnh, cứ thế lững thững phóng tầm mắt qua những mái nhà và ngọn tháp của thành phố để hướng đến vòm trời hoàng hôn rực rỡ ngoài kia, rồi dệt nên những giấc mơ về một tương lai khả dĩ từ tấm lụa vàng của chính niềm lạc quan tuổi trẻ. Cả một bầu trời Tương lai rộng mở thuộc về cô với những khả năng đang ẩn hiện ánh hồng trong những năm tháng phía trước—mỗi năm là một đóa hoa hồng hẹn ước được kết thành vòng nguyệt quế bất tử.
