“Marilla ơi, con có thể qua nhà Diana một phút được không ạ?” Anne vừa thở hổn hển chạy từ phòng gác mái phía đông xuống vừa hỏi vào một buổi tối tháng Hai.
“Ta không hiểu con cứ thích đi lang thang ra ngoài trời sau khi trời tối để làm gì,” Marilla cụt ngủn đáp. “Hai đứa đi bộ từ trường về cùng nhau rồi lại đứng ngoài tuyết ở đằng kia thêm nửa tiếng nữa, cái lưỡi cứ ré lên suốt quãng thời gian may mắn đó, lách cách không ngừng. Thế nên ta không nghĩ con tha thiết gặp lại nó đến thế đâu.”
“Nhưng con bé muốn gặp con mà,” Anne nài nỉ. “Cậu ấy có chuyện rất quan trọng muốn nói với con.”
“Sao con biết nó có chuyện?”
“Bởi vì cậu ấy vừa ra hiệu cho con từ cửa sổ. Bọn con đã bàn bạc cách ra hiệu bằng nến và bìa cứng. Bọn con đặt cây nến lên bệ cửa sổ rồi tạo ra những tia chớp bằng cách đưa tấm bìa qua lại. Bao nhiêu cái chớp sẽ mang một ý nghĩa nhất định. Đó là ý tưởng của con đấy, Marilla ạ.”
“Ta dám cá là thế rồi,” Marilla quả quyết nói. “Và việc tiếp theo là con sẽ bén lửa vào rèm cửa với cái trò ra hiệu ngớ ngẩn đó cho mà xem.”
“Ôi, bọn con cẩn thận lắm mà, Marilla. Và nó thú vị lắm cơ. Hai cái chớp có nghĩa là ‘Cậu có ở đó không?’ Ba cái nghĩa là ‘có’ và bốn cái là ‘không’. Năm cái nghĩa là ‘Sang đây ngay lập tức đi, vì tớ có chuyện quan trọng muốn tiết lộ’. Diana vừa ra hiệu năm cái chớp, và con đang vô cùng sốt ruột muốn biết đó là gì đây.”
“Thế thì con không cần phải sốt ruột thêm nữa đâu,” Marilla mỉa mai đáp. “Con có thể đi, nhưng nhớ là phải quay lại đây đúng mười phút đấy, hãy nhớ lấy điều đó.”
Anne quả thực đã ghi nhớ điều đó và quay về đúng thời hạn đã định, mặc dù có lẽ chẳng phàm nhân nào có thể thấu hiểu việc kìm nén buổi trò chuyện về thông điệp quan trọng của Diana trong vỏn vẹn mười phút đã tiêu tốn của con bé biết bao tâm huyết. Nhưng ít ra con bé cũng đã tận dụng chúng rất hiệu quả.
“Ôi, Marilla, cô đoán xem chuyện gì không? Cô biết ngày mai là sinh nhật của Diana mà. Chà, mẹ cậu ấy bảo cậu ấy có thể mời con về nhà sau giờ tan học và ở lại qua đêm cùng cậu ấy. Và mấy người họ hàng của cậu ấy ở Newbridge sẽ đánh xe trượt tuyết lớn tới để dự buổi hòa nhạc của Câu lạc bộ Tranh biện ở hội trường vào tối mai. Họ sẽ chở Diana và con đi xem hòa nhạc—với điều kiện cô cho phép con đi đấy nhé. Cô cho phép con đi nhé, Marilla? Ôi, con hồi hộp quá đi mất.”
“Thế thì con có thể bình tĩnh lại được rồi đấy, vì con không đi đâu cả. Con ở nhà trên chiếc giường của mình vẫn tốt hơn, còn cái vụ hòa nhạc câu lạc bộ ấy, toàn là chuyện nhảm nhí, và những đứa trẻ không nên được phép la cà đến những chốn như thế làm gì.”
“Con chắc chắn rằng Câu lạc bộ Tranh biện là một nơi vô cùng đang hoàng đáng kính,” Anne nài nỉ.
“Ta không bảo là không phải. Nhưng con sẽ không bắt đầu cái thói la cà đến các buổi hòa nhạc rồi ở lại ngoài đường đến tận khuya khoắt đâu. Thật là những việc hay ho cho lũ trẻ. Ta thực sự ngạc nhiên khi bà Barry lại để cho Diana đi đấy.”
“Nhưng đây là một dịp vô cùng đặc biệt mà,” Anne rên rỉ, suýt bật khóc. “Diana chỉ có một ngày sinh nhật trong năm thôi. Đâu phải sinh nhật là chuyện thường ngày đâu, Marilla. Prissy Andrews sẽ ngâm bài ‘Giờ giới nghiêm quyết không chuông đổ’. Đó là một tác phẩm mang tính giáo dục rất cao, Marilla ạ, con chắc chắn việc lắng nghe nó sẽ mang lại cho con rất nhiều điều bổ ích. Và đội hợp xướng sẽ hát bốn bài hát bi ai tuyệt đẹp hay gần bằng thánh ca. Và ôi, Marilla, vị mục sư cũng sẽ tham gia nữa; vâng, đúng thế thật đấy; thầy ấy sẽ có một bài phát biểu. Việc đó cũng gần giống như một bài giảng đạo vậy. Xin cô, con có được đi không, Marilla?”
“Con nghe thấy ta nói gì rồi đấy chứ, Anne? Cởi giày ra rồi lên giường đi mau. Đã quá tám giờ rồi đấy.”
“Vẫn còn một chuyện nữa thôi, Marilla,” Anne nói, với vẻ điệu bộ của người tung ra cú đánh quyết định cuối cùng. “Bà Barry đã bảo với Diana rằng chúng con có thể ngủ ở chiếc giường trong phòng khách. Hãy nghĩ đến vinh dự khi bé Anne của cô được xếp cho ngủ ở chiếc giường trong phòng khách xem nào.”
“Đó là một vinh dự mà con sẽ phải sống thiếu nó thôi. Lên giường đi, Anne, và đừng để ta phải nghe thêm lời nào từ con nữa.”
Khi Anne, với những giọt nước mắt lăn dài trên má, buồn bã bước lên lầu, Matthew—người nãy giờ vẫn ra vẻ ngủ say như chết trên ghế bành suốt cuộc đối thoại—bèn mở mắt ra và dứt khoát lên tiếng:
“Thôi nào Marilla, anh nghĩ em nên để con bé Anne đi.”
“Em thì không nghĩ thế,” Marilla đáp lại phũ phàng. “Ai là người nuôi dạy đứa trẻ này thế, Matthew, anh hay em?”
“Thì là em,” Matthew thừa nhận.
“Vậy thì đừng có chõ mũi vào.”
“Thì anh có chõ mũi vào đâu nào. Nêu lên ý kiến của riêng mình thì đâu phải là chõ mũi vào chuyện người khác. Và ý kiến của anh là em nên để con bé Anne đi.”
“Chắc anh lại nghĩ em nên cho con bé Anne lên mặt trăng nếu nó nổi hứng ấy chứ, em khỏi phải nghi ngờ gì nữa,” Marilla châm biếm đáp lời. “Lẽ ra em đã cho nó qua đêm nhà Diana rồi, nếu chỉ có thế. Nhưng em không đồng ý với cái kế hoạch đi hòa nhạc này. Nó đến đó rồi thể nào cũng cảm lạnh cho xem, lại còn bị nhồi nhét bao nhiêu thứ nhảm nhí và phấn khích vào đầu. Nó sẽ khiến con bé mất bình tĩnh suốt cả tuần đấy. Em hiểu tính nết của đứa trẻ đó và điều gì tốt cho nó hơn anh, Matthew ạ.”
“Anh nghĩ em nên để con bé Anne đi,” Matthew kiên quyết nhắc lại. Tranh luận không phải là sở trường của ông, nhưng giữ vững lập trường thì quả thực là thế. Marilla thở hắt ra vì bất lực và đành chọn cách im lặng. Sáng hôm sau, khi Anne đang rửa bát đĩa bữa sáng trong phòng đựng thức ăn, Matthew dừng chân trên đường ra chuồng ngựa để nói lại với Marilla:
“Anh nghĩ em nên để con bé Anne đi đấy, Marilla.”
Trong chốc lát, vẻ mặt Marilla biểu lộ những điều không thốt nên lời. Rồi bà đành nhượng bộ trước sự việc đã rồi và cục cằn nói:
“Thôi được rồi, nó cứ đi đi, vì chẳng còn gì khác làm vừa lòng anh nữa cả.”
Anne bay vút khỏi phòng đựng thức ăn, tay vẫn cầm chiếc giẻ rửa bát nhỏ nước tòng tòng.
“Ôi, Marilla, Marilla, xin cô hãy nói lại những lời may mắn đó lần nữa đi ạ.”
“Ta đoán nói một lần là đủ rồi đấy. Đây là do Matthew gây ra và ta xin rửa tay gác kiếm khỏi vụ này. Nếu con bị viêm phổi vì ngủ ở một chiếc giường lạ hay đi từ cái hội trường nóng nực đó ra giữa lúc nửa đêm, thì đừng có trách ta, hãy trách Matthew ấy. Anne Shirley, con đang làm nước dính mỡ rớt tung tóe khắp sàn nhà kìa. Ta chưa từng thấy đứa trẻ nào bất cẩn đến thế.”
“Ôi, con biết mình là một nỗi phiền toái lớn cho cô mà, Marilla,” Anne hối hận nói. “Con gây ra bao nhiêu là lỗi lầm. Nhưng mà cứ thử nghĩ đến tất cả những lỗi lầm mà con không phạm phải xem, dù suýt chút nữa thì con đã phạm phải rồi. Con sẽ lấy ít cát và cọ sạch mấy cái vết bẩn này trước khi đến trường. Ôi, Marilla, lòng con cứ khắc khoải mong được đi dự buổi hòa nhạc đó. Con chưa từng được đi xem hòa nhạc lần nào trong đời, và khi mấy đứa con gái khác bàn tán về chúng ở trường, con cảm thấy lạc lõng làm sao. Cô không hiểu rõ con cảm thấy thế nào về chuyện đó đâu, nhưng cô thấy đấy, Matthew thì có. Matthew hiểu con, và được thấu hiểu thật là tuyệt vời làm sao, Marilla ạ.”
Buổi sáng hôm đó ở trường, Anne quá phấn khích nên không thể tập trung làm bài cho trọn vẹn. Gilbert Blythe đã đánh bại cô bé trong phần đánh vần và bỏ xa cô bé ở môn toán nhẩm. Tuy nhiên, sự bẽ mặt của Anne ít nhiều đã được xoa dịu nhờ nghĩ đến buổi hòa nhạc và chiếc giường trong phòng cứ thế. Cô bé và Diana cứ mải miết bàn tán không ngừng về điều đó suốt cả ngày, nếu là một giáo viên nghiêm khắc hơn thầy giáo Phillips thì chắc chắn thảm họa đã giáng xuống đầu họ rồi.
Anne cảm thấy cô bé không thể chịu đựng nổi nếu mình không được đi xem hòa nhạc, vì ngày hôm đó ở trường chẳng ai bàn tán về chuyện gì khác ngoài việc ấy. Câu lạc bộ Tranh biện Avonlea, vốn họp hai tuần một lần suốt cả mùa đông, đã tổ chức vài buổi giải trí miễn phí nhỏ hơn; nhưng lần này sẽ là một sự kiện lớn, vé vào cửa mười xu, nhằm gây quỹ cho thư viện. Giới trẻ Avonlea đã tập luyện nhiều tuần liền, và tất cả học sinh đều đặc biệt quan tâm đến sự kiện này nhờ có các anh chị lớn tham gia biểu diễn. Mọi học sinh trên chín tuổi ở trường đều mong đợi được đi, ngoại trừ Carrie Sloane, người có bố có cùng quan điểm với Marilla về việc mấy cô bé đi chơi vào các buổi hòa nhạc ban đêm. Carrie Sloane đã khóc ướt đẫm cuốn sách ngữ pháp suốt cả buổi chiều và cảm thấy cuộc đời chẳng còn gì đáng sống.
Đối với Anne, sự phấn khích thực sự bắt đầu từ khi tiếng chuông tan trường vang lên và cứ thế dâng trào cho đến khi vỡ òa thành một niềm vui sướng tột độ ngay tại buổi hòa nhạc. Họ có một “bữa trà hoàn hảo đến mức tuyệt mỹ”; và sau đó là khoảng thời gian thú vị được thỏa thích diện đồ trong căn phòng nhỏ trên gác của Diana. Diana uốn tóc mái của Anne theo kiểu pompadour mới mẻ còn Anne thắt những chiếc nơ cho Diana bằng sự khéo léo đặc biệt của mình; và họ đã thử nghiệm ít nhất nửa tá cách chải tóc phía sau khác nhau. Cuối cùng họ cũng chuẩn bị xong xuôi, đôi má đỏ ửng và đôi mắt sáng long lanh vì phấn khích.
Phải thừa nhận rằng, Anne không khỏi nhói lòng khi so sánh chiếc mũ beret đen giản dị cùng chiếc áo khoác vải xám may tay rộng thùng thình, tay áo chật ních của mình với chiếc mũ lông sành điệu cùng chiếc áo khoác nhỏ xinh xắn thời thượng của Diana. Nhưng cô bé sực nhớ ra rằng mình có trí tưởng tượng và hoàn toàn có thể tận dụng nó.
Rồi mấy người họ hàng nhà Murray của Diana ở Newbridge tới; tất cả chen chúc vào chiếc xe trượt tuyết lớn, nằm giữa đống rơm và những chiếc áo choàng lông thú. Anne tận hưởng trừng triệt chuyến đi đến hội trường, lướt nhẹ trên những con đường láng mịn như satin với lớp tuyết kêu lạo xạo dưới những thanh trượt. Một hoàng hôn tráng lệ buông xuống, và những ngọn đồi tuyết trắng cùng làn nước xanh thẳm của vịnh St. Lawrence dường như bao viền lấy vẻ huy hoàng ấy giống như một chiếc bát ngọc trai và saphia khổng lồ tràn ngập rượu vang và lửa. Tiếng chuông xe trượt tuyết lanh canh cùng tiếng cười vang vẳng từ đằng xa, tựa như tiếng vui đùa của những yêu tinh trong rừng, vang lên từ mọi ngả.
“Ôi, Diana,” Anne thì thầm, siết chặt bàn tay đang đeo găng của Diana dưới lớp áo choàng lông thú, “tất cả chẳng phải giống như một giấc mơ đẹp lắm sao? Tớ trông có thực sự giống mọi ngày không? Tớ cảm thấy khác biệt đến mức cứ ngỡ nó phải lộ rõ ra ngoài vẻ bề ngoài của mình chứ.”
“Cậu trông xinh lắm,” Diana nói, vừa nhận được một lời khen từ một người họ hàng liền cảm thấy mình nên chuyển lời khen đó cho người khác. “Cậu có màu da đáng yêu nhất đấy.”
Chương trình tối hôm đó là một chuỗi những niềm “kích thích” tột độ đối với ít nhất là một thính giả trong khán phòng, và như Anne đã quả quyết với Diana, mọi cảm giác kích thích nối tiếp nhau đều tuyệt đỉnh hơn lần trước. Khi Prissy Andrews, diện chiếc áo lụa hồng mới tinh với một chuỗi hạt ngọc trai quấn quanh chiếc cổ trắng ngần cùng những bông cẩm chướng thật cài trên tóc—lời đồn thì thầm rằng thầy giáo đã sai người lặn lội ra tận thị trấn để mua chúng cho cô ấy—“trèo lên chiếc thang trơn trượt, tối tăm không một tia sáng,” Anne rùng mình đầy phấn khích đồng điệu; khi đội hợp xướng hát bài “Tựa những đóa cúc dịu dàng bay cao”, Anne ngước nhìn lên trần nhà cứ như thể nó được vẽ bích họa hình các thiên thần; khi Sam Sloane bước lên để giải thích và minh họa câu chuyện “Cách Sockery ấp một ổ trứng gà”, Anne cười đến mức những người ngồi gần cô bé cũng phải cười theo, phần vì đồng cảm với cô bé hơn là vì buồn cười trước một tiết mục vốn đã nhàm rụng ngay cả ở Avonlea; và khi thầy Phillips ngâm bài điếu văn của Mark Antony bên thi hài Julius Caesar với giọng điệu lay động lòng người nhất—nhìn chằm chằm vào Prissy Andrews vào cuối mỗi câu thơ—Anne cảm thấy cô bé có thể đứng lên và nổi dậy ngay tại chỗ nếu chỉ cần có một công dân La Mã nào đó dẫn đường.
Chỉ có duy nhất một tiết mục trong chương trình không thể thu hút sự chú ý của cô bé. Khi Gilbert Blythe ngâm bài “Bingen trên sông Rhine”, Anne cầm cuốn sách thư viện của Rhoda Murray lên đọc cho đến khi anh ta đọc xong, rồi cô bé ngồi cứng đờ và bất động trong khi Diana vỗ tay đến tê cả tay.
Đã mười một giờ khi họ về đến nhà, thỏa thuê sau cuộc vui chơi tột đỉnh, nhưng cái cảm giác ngọt ngào tột bậc được bàn tán rôm rả về nó thì vẫn còn chờ ở phía trước. Mọi người dường như đã chìm vào giấc ngủ, căn nhà tối thom thòm và tĩnh mịch. Anne và Diana nhón gót bước vào phòng khách, một căn phòng dài và hẹp thông sang phòng khách danh dự. Căn phòng ấm áp một cách dễ chịu và được thắp sáng lờ mờ bởi những tàn lửa còn sót lại trong lò sưởi.
“Chúng mình cởi đồ ở đây đi,” Diana nói. “Ở đây ấm áp và thích quá.”
“Chẳng phải chúng ta đã có một khoảng thời gian tuyệt vời lắm sao?” Anne thở dài đầy say đắm. “Thật tuyệt vời làm sao khi được đứng lên đó và ngâm thơ. Cậu có nghĩ rằng có ngày nào đó chúng ta sẽ được mời làm việc đó không, Diana?”
“Có chứ, đương nhiên rồi, thế nào cũng có ngày đó thôi. Người ta vẫn luôn muốn những học sinh lớn tuổi ngâm thơ mà. Gilbert Blythe vẫn hay làm thế đấy và anh ấy chỉ lớn hơn chúng ta có hai tuổi thôi. Ôi, Anne, sao cậu lại có thể giả vờ không thèm nghe anh ấy đọc cơ chứ? Khi anh ấy đọc đến câu,
‘Có một người khác, không phải là chị em’,
anh ấy đã nhìn thẳng xuống cậu đấy.”
“Diana,” Anne ra dáng trang nghiêm nói, “cậu là người bạn tri kỷ của tớ, nhưng tớ không thể cho phép ngay cả cậu nói với tớ về con người đó đâu. Cậu đã sẵn sàng đi ngủ chưa? Chúng mình cùng thi chạy xem ai lên giường trước nhé.”
Gợi ý này rất hợp ý Diana. Hai bóng người nhỏ bé mặc đồ trắng lao vút qua căn phòng dài, qua cánh cửa phòng khách danh dự, và cùng lúc nhảy phốc lên giường. Và rồi—có cái gì đó—cử động bên dưới họ, có một tiếng thở hắt và một tiếng thét—và một ai đó cất giọng nghèn nghẹn:
“Ôi Chúa nhân từ!”
Anne và Diana chưa bao giờ có thể kể lại chính xác cách họ đã rời khỏi chiếc giường đó và chạy ra khỏi phòng như thế nào. Họ chỉ biết rằng sau một cú lao điên cuồng, họ nhận ra mình đang nhón chân run lẩy bẩy bước lên gác.
“Ôi, đó là ai—đó là cái gì vậy?” Anne thì thầm, hàm răng đánh vào nhau vì lạnh và sợ hãi.
“Đó là dì Josephine,” Diana nói, vừa thở hổn hển vì cười. “Ôi, Anne, đó chính là dì Josephine, chẳng hiểu sao dì ấy lại ở đó nữa. Ôi, và tớ biết dì ấy sẽ nổi giận lôi đình cho xem. Thật khủng khiếp—thật sự khủng khiếp—nhưng cậu đã bao giờ thấy chuyện gì buồn cười đến thế chưa, Anne?”
“Dì Josephine của cậu là ai vậy?”
“Đó là dì ruột của bố tớ và dì ấy sống ở Charlottetown. Dì ấy già lắm rồi—dù sao thì cũng bảy mươi tuổi—và tớ không tin là dì ấy từng là một đứa trẻ đâu. Bọn tớ đang mong dì ấy đến chơi, nhưng không ngờ lại sớm thế. Dì ấy cực kỳ nguyên tắc và đoan trang, và tớ biết chắc dì ấy sẽ cằn nhằn ghê lắm về chuyện này cho xem. Thôi được rồi, chúng ta sẽ phải ngủ với Minnie May—mà cậu không tưởng tượng được con bé đá ác thế nào đâu.”
Cô Josephine Barry đã không xuất hiện trong bữa sáng sớm sáng hôm sau. Bà Barry mỉm cười ân cần với hai cô bé.
“Tối qua các con đi chơi có vui không? Ta đã cố thức đợi các con về, vì ta muốn báo rằng dì Josephine đã đến và các con sẽ phải lên lầu ngủ, nhưng ta mệt quá nên đã ngủ thiếp đi. Ta hy vọng các con không làm phiền gì đến dì của Diana nhé.”
Diana giữ vẻ im lặng đầy kín đáo, nhưng cô bé và Anne lại trao nhau những nụ cười lén lút đầy vẻ vui thích tội lỗi qua bàn ăn. Anne vội vã chạy về nhà sau bữa sáng và nhờ thế mà tạm thời vẫn được sống trong sự ngây thơ hạnh phúc về vụ rắc rối vừa xảy ra trong gia đình nhà Barry cho đến tận buổi chiều muộn, khi cô bé sang nhà bà Lynde để chạy việc vặt cho Marilla.
“Thế là cháu với con bé Diana suýt dọa cho bà Barry già tội nghiệp chết khiếp vào tối hôm qua à?” Bà Lynde nghiêm nghị hỏi, nhưng trong mắt lại lấp lánh vẻ tinh nghịch. “Bà Barry vừa ở đây cách đây vài phút trên đường đi Carmody. Bà ấy đang cảm thấy vô cùng lo lắng về chuyện đó. Sáng nay bà cụ Barry nổi trận lôi đình khi thức dậy—và cái tính khí của Josephine Barry thì không phải chuyện đùa đâu, ta có thể nói cho cháu biết đấy. Bà ấy thậm chí còn chẳng thèm nói chuyện với Diana nữa cơ.”
“Đó không phải lỗi của Diana,” Anne hối lỗi đáp. “Là lỗi của cháu. Cháu đã đề nghị thi chạy xem ai lên giường trước.”
“Ta biết ngay mà!” Bà Lynde nói với vẻ đắc thắng của một kẻ đoán mò chuẩn xác. “Ta biết cái ý tưởng đó xuất phát từ cái đầu của cháu mà. Chà, nó gây ra khối rắc rối rồi đấy, đúng là thế đấy. Bà cụ Barry định đến ở chơi một tháng, nhưng bà ấy tuyên bố sẽ không ở lại thêm một ngày nào nữa và sẽ quay thẳng về thị trấn vào ngày mai, dù có là Chủ Nhật đi chăng nữa. Bà ấy đã đi ngay hôm nay rồi nếu người ta có thể chở đi được. Lẽ ra bà ấy đã hứa trả tiền học đàn bốn tháng cho Diana, nhưng giờ thì bà ấy kiên quyết không thèm làm gì cho một đứa con gái nghịch ngợm như thế nữa. Ổi, ta đoán chắc sáng nay nhà đó được một phen náo loạn đấy. Nhà Barry hẳn phải buồn lòng lắm. Bà cụ Barry giàu có nên họ rất muốn lấy lòng bà ấy. Dĩ nhiên là bà Barry không nói thẳng với ta điều đó rồi, nhưng ta là một kẻ khá am hiểu về bản chất con người, sự việc là thế đấy.”
“Cháu đúng là một đứa trẻ bất hạnh,” Anne rên rỉ. “Cháu luôn tự vướng vào rắc rối và còn kéo cả những người bạn thân nhất của mình—những người mà cháu sẵn sàng hy sinh cả máu tim—vào rắc rối cùng nữa. Cô có thể cho cháu biết tại sao lại thế được không, bà Lynde?”
“Đó là vì cháu quá bất cẩn và bốc đồng, con bé ạ, mọi chuyện là thế đấy. Cháu chẳng bao giờ dừng lại để suy nghĩ—bất cứ điều gì hiện lên trong đầu cần nói hay cần làm là cháu cứ thế nói hoặc làm ngay mà chẳng thèm suy nghĩ lấy một phút.”
“Ôi, nhưng đó mới là điểm tuyệt vời nhất chứ ạ,” Anne phản đối. “Có cái gì đó vừa lóe lên trong đầu cháu, thật là hào hứng làm sao, và cháu phải thốt nó ra ngay. Nếu cháu dừng lại để suy nghĩ kỹ thì sẽ hỏng bét hết mọi thứ. Chẳng lẽ bà chưa bao giờ cảm thấy điều đó trong chính bản thân mình sao, bà Lynde?”
Không, bà Lynde chưa từng cảm thấy thế. Bà lắc đầu một cách đầy khôn ngoan.
“Cháu phải học cách suy nghĩ đôi chút đi, Anne, mọi chuyện là thế đấy. Câu châm ngôn mà cháu cần phải ghi nhớ là ‘Cẩn tắc vô áy náy’—nhất là khi nhảy lên những chiếc giường trong phòng khách nhé.”
Bà Lynde cười sảng khoái trước lời nói đùa nhẹ nhàng của mình, nhưng Anne vẫn trầm ngâm suy tư. Cô bé chẳng thấy có gì đáng cười trong hoàn cảnh này cả, một tình huống mà trong mắt cô bé vô cùng nghiêm trọng. Khi rời khỏi nhà bà Lynde, cô bé đi cắt ngang qua những cánh đồng phủ đầy lớp băng mỏng để đến Orchard Slope. Diana đón cô bé ngay ở cửa nhà bếp.
“Dì Josephine của cậu đã rất giận về chuyện đó phải không?” Anne thì thầm.
“Ừ,” Diana đáp, vừa kìm nén một tiếng cười khúc khích vừa liếc mắt đầy lo lắng về phía cánh cửa phòng khách đang đóng kín. “Dì ấy tức đến mức lồng lộn lên ấy chứ, Anne. Ôi, dì ấy mắng nhiếc ghê lắm. Dì ấy bảo tớ là đứa con gái cư xử tồi tệ nhất mà dì từng thấy và bố mẹ tớ nên thấy xấu hổ vì cách họ nuôi dạy tớ. Dì ấy nói sẽ không ở lại nữa và tớ thì chắc chắn là chẳng màng đâu. Nhưng bố mẹ tớ thì có đấy.”
“Sao cậu không nói với họ rằng đó là lỗi của tớ?” Anne gặng hỏi.
“Cậu nghĩ tớ là loại người sẽ làm cái trò đó chắc?” Diana đáp với vẻ coi thường chính đáng. “Tớ không phải kẻ má lẻo, Anne Shirley, và dù sao đi nữa thì tớ cũng có lỗi nhiều như cậu thôi.”
“Thờ thì tớ sẽ vào trong đó để tự thú nhận với dì ấy,” Anne quả quyết nói.
Diana trố mắt nhìn.
“Anne Shirley, cậu mà dám á! Sao cơ—dì ấy sẽ nuốt sống cậu mất thôi!”
“Đừng có dọa tớ sợ thêm nữa,” Anne nài nỉ. “Tớ thà đi thẳng vào miệng đại bác còn hơn. Nhưng tớ bắt buộc phải làm thế, Diana ạ. Đó là lỗi của tớ và tớ phải thú nhận. May mắn là tớ đã có kinh nghiệm trong việc thú nhận rồi.”
“Thôi được, dì ấy đang ở trong phòng đấy,” Diana nói. “Cậu muốn vào thì cứ vào. Tớ thì tớ chẳng dám đâu. Và tớ không tin là cậu sẽ làm được tích sự gì đâu.”
Với sự khích lệ đó, Anne dũng cảm xông vào hang ổ của sư tử—có nghĩa là, bước thẳng tới cửa phòng khách và gõ nhẹ một tiếng. Một tiếng “Vào đi” sắc bén vang lên tiếp theo.
Cô Josephine Barry, gầy gò, trang nghiêm và cứng nhắc, đang đan len hầm hầm bên lò sưởi, cơn thịnh nộ hoàn toàn chưa nguôi ngoai và đôi mắt sắc lạnh nhìn chằm chằm qua cặp kính gọng vàng. Bà quay phắt ghế lại, cứ đinh ninh là sẽ nhìn thấy Diana, nhưng lại bắt gặp một cô bé mặt cắt không còn giọt máu với đôi mắt to tròn đong đầy sự kết hợp giữa lòng dũng cảm tuyệt vọng và nỗi kinh hoàng đang thu mình lại.
“Cô là ai?” cô Josephine Barry cộc lốc hỏi.
“Cháu là Anne ở Green Gables,” cô khách nhỏ run rẩy đáp, đan hai tay vào nhau theo cử chỉ quen thuộc của mình, “và cháu đến để thú nhận tội lỗi, nếu cô cho phép ạ.”
“Thú nhận cái gì?”
“Rằng vụ nhảy phốc lên giường đè lên cô tối qua hoàn toàn là lỗi của cháu. Cháu là người đề nghị đấy ạ. Diana chắc chắn sẽ không bao giờ nghĩ đến chuyện đó đâu. Diana là một cô bé rất thùy mị nết na, thưa cô Barry. Thế nên cô phải thấy việc đổ lỗi cho cậu ấy là bất công thế nào chứ ạ.”
“Ồ, ta phải thấy thế cơ à? Ta lại cứ nghĩ chính Diana cũng hùa vào nhảy múa ít nhất là một phần đấy. Lại còn dám có những hành động ngổ ngáo như thế trong một gia đình gia giáo cơ chứ!”
“Nhưng bọn cháu chỉ đùa thôi mà,” Anne nài nỉ. “Cháu nghĩ cô nên tha thứ cho bọn cháu đi, cô Barry ạ, bây giờ thì bọn cháu đã xin lỗi rồi cơ mà. Và dù sao đi nữa, xin cô hãy tha lỗi cho Diana và cho phép cậu ấy học đàn tiếp đi ạ. Diana rất tha thiết với mấy buổi học đàn đó, thưa cô Barry, và cháu hiểu quá rõ cảm giác khi khao khát một điều gì đó mà không đạt được nó là như thế nào. Nếu cô phải giận ai thì hãy giận cháu đi ạ. Cháu đã quá quen với việc bị mọi người giận dữ trong những ngày thơ ấu rồi nên cháu có thể chịu đựng nó giỏi hơn Diana nhiều.”
Phần lớn vẻ sắc lạnh trong ánh mắt của bà cụ lúc này đã biến mất và được thay thế bằng một tia lấp lánh của sự thích thú đầy buồn cười. Nhưng bà vẫn nghiêm giọng nói:
“Ta không nghĩ việc các cô chỉ đùa vui là lý do để bào chữa đâu nhé. Bọn con gái khi bằng tuổi ta ngày xưa chẳng bao giờ tày đình đùa giỡn kiểu đó cả. Các cô chẳng biết cảm giác bị đánh thức khỏi một giấc ngủ say sau một hành trình dài dằng dặc và mệt mỏi bởi hai đứa con gái to tướng nhảy cẫng lên người mình là thế nào đâu.”
“Cháu không biết, nhưng cháu có thể tưởng tượng ra được ạ,” Anne hào hứng nói. “Cháu chắc chắn là nó rất phiền toái rồi. Nhưng mà, xét về phía bọn cháu thì sao ạ. Cô có trí tưởng tượng không, cô Barry? Nếu có, xin cô hãy đặt mình vào vị trí của bọn cháu đi ạ. Bọn cháu đâu có biết là có ai ở trên chiếc giường đó đâu và cô đã làm bọn cháu sợ suýt chết khiếp ấy chứ. Cảm giác lúc đó thực sự tồi tệ khủng khiếp. Rồi bọn cháu lại không được ngủ trong phòng khách như đã hứa nữa. Chắc là cô đã quen ngủ trong những căn phòng khách rồi. Nhưng hãy tưởng tượng xem cô sẽ cảm thấy thế nào nếu mình là một đứa bé mồ côi chưa từng có được vinh dự đó cơ chứ.”
Sự sắc sảo đã biến đi đằng nào mất tiêu vào lúc này. Bà Barry thực sự bật cười—một âm thanh khiến Diana, đang đứng chờ trong niềm lo âu không nói nên lời ở nhà bếp bên ngoài, phải thở phào nhẹ nhõm một tiếng thật lớn.
“Ta e là trí tưởng tượng của mình đã hơi rỉ sét rồi—vì lâu lắm rồi ta không dùng đến nó,” bà nói. “Ta dám cá là lập luận đòi sự đồng cảm của cháu cũng mạnh mẽ không kém gì của ta đâu. Tất cả tùy thuộc vào cách chúng ta nhìn nhận vấn đề thôi. Ngồi xuống đây và kể cho ta nghe về bản thân cháu xem nào.”
“Cháu rất tiếc vì không thể ở lại được ạ,” Anne kiên quyết đáp. “Cháu rất muốn chứ, vì cô trông có vẻ là một người phụ nữ thú vị, và cô thậm chí có thể là một tâm hồn đồng điệu mặc dù trông cô không giống cho lắm. Nhưng việc về nhà với cô Marilla Cuthbert là bổn phận của cháu. Cô Marilla Cuthbert là một người phụ nữ rất tử tế đã nhận nuôi dạy cháu nên người. Cô ấy đang làm tất cả những gì có thể, nhưng đó là một công việc đầy nản lòng. Cô không được trách cô ấy vì chuyện cháu nhảy lên giường đâu nhé. Nhưng trước khi đi, cháu rất mong cô sẽ cho cháu biết là cô có tha thứ cho Diana và tiếp tục ở lại Avonlea đúng thời hạn như cô đã định từ đầu hay không.”
“Ta nghĩ có lẽ ta sẽ làm thế nếu cháu thỉnh thoảng sang đây trò chuyện với ta,” bà Barry nói.
Buổi tối hôm đó, bà Barry tặng Diana một chiếc vòng tay bằng bạc và nói với các thành viên lớn tuổi trong gia đình rằng bà đã mở vali ra rồi.
“Tôi quyết định ở lại chỉ vì muốn làm quen nhiều hơn với con bé Anne đó thôi,” bà thẳng thắn nói. “Nó làm tôi buồn cười, và ở cái tuổi của tôi thì một kẻ biết gây cười là một thứ hiếm có lắm.”
Bình luận duy nhất của Marilla khi nghe câu chuyện là: “Tôi đã bảo mà.” Câu này là để nói cho Matthew nghe.
Bà Barry ở lại hết tháng đó rồi vượt quá thời hạn. Bà là một vị khách dễ chịu hơn thường lệ, bởi vì Anne luôn giữ cho tâm trạng bà vui vẻ. Họ đã trở thành những người bạn thân thiết.
Khi bà Barry rời đi, bà nói:
“Hãy nhớ lấy, con bé Anne kia, khi nào cháu ra thị trấn thì phải đến thăm ta đấy và ta sẽ xếp cho cháu ngủ ở chiếc giường trong phòng khách danh dự nhất của ta.”
“Rốt cuộc thì bà Barry cũng là một tâm hồn đồng điệu, Marilla ạ,” Anne tâm sự với Marilla. “Trông bề ngoài thì cô sẽ không nghĩ thế đâu, nhưng thực chất là vậy đấy. Cô sẽ không nhận ra ngay từ đầu giống như trường hợp của Matthew đâu, nhưng sau một thời gian thì cô sẽ thấy. Những tâm hồn đồng điệu không hề khan hiếm như cháu từng nghĩ đâu. Thật tuyệt vời khi phát hiện ra có rất nhiều người như thế trên thế giới này.”
