Nhiều phút đã trôi qua—đối với công tước là cả một thiên đường hạnh phúc, còn đối với nữ bá tước là chốn địa ngục trần gian. Công tước cúi xuống dáng người kiều diễm đang run rẩy để lần đầu tiên ôm trọn nàng vào vòng tay.

—Cuối cùng anh đã chiếm được em ư—người tình mà anh hằng tìm kiếm bấy lâu? —hàng ngàn cảm xúc dâng trào trong tiếng thốt của chàng.—Em đã nhận ra ý nghĩa trong những sự sắp đặt của Định mệnh chưa? Sự sắc sảo và kiên trì của một người đàn ông tường tận điều mình khao khát đã đánh bại tất cả, quét sạch mọi nhân vật vĩ đại từng làm mưa làm gió khỏi chiến trường! Giờ thì em đã tin lời anh vừa nói chưa: rằng chúng ta chính là Định mệnh của đời mình?

—Rồi thời gian sẽ trả lời, xin đừng quá kiêu ngạo và chớ có buông lời lộng ngôn, Chúa có thể trừng phạt sự ngạo mạn của anh đấy! —nàng thì thầm, nhẹ nhàng lách khỏi vòng tay chàng.

—Madeleine—không một nụ hôn đính ước nào ư—sau bao nhiêu năm tháng mỏi mòn chờ đợi và hy vọng.

—Em vẫn là vợ của Freyer—nàng lảng tránh đáp—chừng nào chúng ta chưa chính thức cắt đứt.

—Em nói đúng! Anh sẽ không cướp nụ hôn đầu tiên của vị hôn thê từ tay người khác. Anh cảm ơn em vì đã tôn trọng quyền tương lai của anh qua việc tôn trọng người chồng hiện tại của nàng. Môi chàng chạm nhẹ lên trán nàng bằng một cử chỉ điềm tĩnh và đầy thân thiện. Rồi chàng đứng thẳng người dậy: —Đã đến lúc phải đi, anh không thể chần chừ thêm một phút nào nữa. Chàng liếc nhìn chiếc đồng hồ treo tường: —Bảy giờ rồi! Anh sẽ chuẩn bị ngay lập tức và khởi hành đi Prankenberg vào ngày mai.

—Ý anh muốn làm gì?

—Trước hết là xem lại những ghi chép trong sổ bộ nhà thờ, đồng thời tìm hiểu xem vị mục sư Công giáo kia là người thế nào, để anh có thể hình dung được gia tộc Wildenau đã khám phá ra những gì và họ thu thập được bao nhiêu bằng chứng. Sau đó, chúng ta mới có thể lượng định mức độ cần thiết phải che mắt những vị ấy, cho đến khi mối quan hệ giữa em và Freyer được giải quyết êm thấm mà không xảy ra bất kỳ biến cố bạo lực nào hay phải chịu được sự vội vã thái quá. Anh cũng sẽ tới Barnheim để âm thầm sắp đặt mọi thứ cho đám cưới của chúng ta ở đó. Những vấn đề thương thảo này được giải quyết nhanh bao nhiêu, thì lễ đính ước của chúng ta càng sớm được công bố bấy lâu. Và việc anh đang khao khát cháy bỏng sớm được gọi em là của riêng mình, hy vọng là em có thể thấu hiểu?

—Nhưng mối quan hệ của em với Freyer phải được sắp xếp ổn thỏa trước đã—nữ bá tước lảng tránh đáp.—Chúng ta không thể vứt bỏ anh ấy như một thương vụ thông thường. Anh ấy là người có trái tim và khối óc—chúng ta phải nhớ rằng em không thể hạnh phúc dù chỉ một giờ, nếu biết rằng anh ấy đang đau khổ.

—Nhưng em đã bỏ mặc anh ta bơ vơ suốt bao nhiêu tuần, bao nhiêu tháng mà chẳng hề cắn rứt lương tâm đấy thôi—công tước đáp với một nét nghiêm nghị phảng phất.

—Không phải em, mà là do hoàn cảnh xô đẩy. Những gì xảy ra từ bây giờ chính tay em sẽ làm—và phải gánh vác trách nhiệm. Hãy giúp em làm sao cho gánh nặng ấy đừng quá đỗi nghẹn ngào. Khuôn mặt nàng thoáng hiện một vẻ đẹp cao cả khi cất lời, và vì quá đỗi xúc động, chàng nâng bàn tay nàng lên đặt lên môi.

—Chắc chắn rồi, Madeleine! Chúng ta sẽ dành cho anh ta mọi sự quan tâm và làm mọi thứ một cách khoan dung nhất có thể. Nhưng hãy nhớ rằng, đúng như khi nãy anh đã tôn trọng quyền lợi của anh ta, giờ đây em cũng phải bảo vệ quyền lợi của anh, và rằng bất cứ khoảnh khắc nào em còn duy trì mối quan hệ này lâu hơn mức cần thiết—đó chính là sự phản bội đối với cả hai chúng ta. Chẳng đời nào em lại thích thú đóng cái vai như thế—vậy nên đừng lãng phí một giây nào để dứt khoát từ bỏ nó.

—Chắc chắn rồi—anh nói rất phải.

—Em sẽ thật mạnh mẽ chứ—em sẽ đủ bản lĩnh để làm điều không thể tránh khỏi ấy—và thực hiện nó thật sớm chứ?

—Từ trước đến nay em luôn có thể làm bất cứ điều gì mình muốn—lần này em cũng làm được.

Công tước nắm lấy tay nàng, đăm đăm nhìn sâu vào đôi mắt nàng đầy tha thiết. —Madeleine—anh không hỏi: em có yêu anh không? Anh chỉ hỏi: em có tin rằng rồi mình sẽ yêu anh không?

Sự khiêm nhường sâu sắc trong câu hỏi ấy chạm đến trái tim nàng bằng một nỗi u sầu khôn tả, và với lòng biết ơn dạt dào trước tình yêu lớn lao ấy—một tình yêu dâng hiến tất cả mà chẳng màng đền đáp, nàng cúi đầu: —Vâng—em tin là có.

Sự hoạt ngôn thường ngày của công tước bỗng chốc biến đi đâu mất—chàng chẳng tìm được từ ngữ nào để diễn tả trọn vẹn hạnh phúc của khoảnh khắc này.

Gì thế kia? Tiếng người vọng ra từ tiền sảnh. Âm thanh nghe như một cuộc cãi vã. Rồi có ai đó đập cửa thình thịch.

—Vào đi! —nữ bá tước cất tiếng gọi, mang theo một nỗi sợ hãi kỳ lạ thắt thẻo trong tim. Người hầu hớt hải bước vào với vẻ mặt hoảng hốt. —Có một quý ông, tự xưng là 'Quản gia Freyer', đang ở ngoài đó, theo sát gót tôi—ông ấy nhất quyết đòi vào bằng được. Hắn hất hàm chỉ về phía sau, nơi Freyer đã xuất hiện từ lúc nào.

Nữ bá tước đứng sững như hóa đá. —Bảo vị quản gia chờ một lát! —cuối cùng nàng cũng lên tiếng bằng uy quyền của một bà chủ.

Người hầu lùi lại, và họ thấy hắn dùng gần như toàn lực để khép cánh cửa lại.

—Đừng đẩy mọi chuyện đi quá xa—công tước lên tiếng; —hắn có vẻ đang vô cùng kích động—những hạng người ấy không nên chọc giận. Hãy cho hắn vào trước khi hắn phá cửa và làm ầm ĩ trước mặt kẻ hầu người hạ. Hắn đến đúng lúc lắm—với tâm trạng này, em sẽ dễ dàng tống khứ hắn đi. Cứ kết thúc mọi chuyện như thế đi! Nhưng hãy bình tĩnh, đừng làm lớn chuyện—anh có cần ở lại đây không?

—Không—em không sợ—thật hèn hạ nếu để anh phải nghe những lời hắn nói. Hãy tin tưởng em, và để mặc em tự định đoạt số phận mình.

Đúng lúc ấy, những giọng nói lại lớn dần lên, rồi cánh cửa bỗng bị giật tung bạo lực. Freyer đứng lù lù ngay trong phòng.

—Thế này là thế nào—tôi bị hành hung ngay trong chính ngôi nhà của mình sao? —nữ bá tước kêu lên, phản kháng lại hành vi bạo ngược ấy.

Freyer đứng run rẩy từ đầu đến chân; người ta có thể nghe thấy tiếng răng hắn lập cập va vào nhau: —Tôi chỉ muốn đến để hỏi xem có phải nữ bá tước Wildenau muốn tôi bị chính người hầu của bà ta sỉ nhục hay không.

—Chắc chắn là không rồi! —nữ bá tước đáp lại đầy đường bệ. —Nếu người hầu của tôi xúc phạm anh, anh sẽ nhận được lời xin lỗi thỏa đáng—chỉ có điều tôi ước gì anh đừng đòi hỏi theo cách kém lịch sự như vậy.

Công tước điềm tĩnh cầm lấy chiếc mũ và hôn lên tay nữ bá tước: —Xin hãy bình tĩnh! (1) Rồi chàng bước ra ngoài, chào Freyer bằng cái cung cách quý tộc vừa khiến kẻ đối diện ngứa mắt vừa tước đi mọi vũ khí.

Freyer bước sát lại phía nữ bá tước, ánh mắt đảo điên vô định, toàn thân toát lên vẻ đáng sợ: —Mọi chuyện trên đời đều có giới hạn của nó, kể cả sự kiên nhẫn—và của tôi đã cạn kiệt rồi. Nói cho tôi biết đi, cô có thực sự là vợ tôi không—cô đang đứng đây trong chiếc áo dạ hội diêm dúa thêu ren và chuỗi hạt ngọc trai này—cô có phải là người mẹ đang tang chế vì đứa con thơ đã khuất hay không? Đây có phải là người vợ của tôi, kẻ đang xúng xính trang hoàng bản thân vì một tên khác, tự nhốt mình với một kẻ khác, hay ít nhất là ra lệnh không được làm phiền—kẻ sai sai lầm sai phó mặc cho đám gia nhân chặn đứng người chồng hợp pháp của mình ở bên ngoài bằng những đòn roi—và lại cho là bất lịch sử khi chút phẩm giá đàn ông cuối cùng trong tâm hồn hắn nổi dậy và hắn đòi hỏi sự công bằng từ chính vợ mình. Tôi hỏi cô, trên đời này tìm đâu ra một kẻ thứ hai phải phát điên lên chứ? Tôi hỏi cô, người phụ nữ từng yêu tôi nay ở đâu? Có phải là cô đấy không, kẻ đã bỏ rơi, phản bội, biến tôi thành một thứ cười ra nước mắt trong mắt chính mình và thiên hạ? Ở đâu—ở cái xó xỉnh nào trên thế giới rộng lớn này lại có một người đàn ông bị lừa dối, bị giày xéo dưới chân thê thảm như tôi bởi chính cô chứ? Cô có câu trả lời nào cho chuyện này không, hả đàn bà?

Nữ bá tước tái mét mặt mày, nỗi kinh hoàng gần như bóp nghẹt lấy nàng. Lần đầu tiên trong đời, nàng tận mắt nhìn thấy hiện thân của nữ quái Gorgon, cơn thịnh nộ của đám đông bùng cháy trên khuôn mặt ấy, và giữa lúc chết lặng, một ý nghĩ xẹt qua đầu nàng: "Liệu mình có thể sống chung với sinh vật này sao?" Sự khiếp hãi len lỏi bủa vây lấy nàng—nàng chẳng biết cảm giác của mình lúc này là sợ hãi hay ghê tởm, nàng chỉ biết rằng bản thân phải trốn chạy khỏi "những con sóng đục ngầu" ấy đang cuồn cuộn dâng lên càng lúc càng gần.

Chẳng có chiếc áo giáp nào kiên cố hơn sự lạnh lùng của một cảm xúc đã chết. Madeleine von Wildenau đã tự vũ trang cho mình bằng thứ đó. —Xin anh làm ơn nói cho tôi biết, bằng cách nào anh lại đến đây, anh muốn gì, và điều gì đã khiến anh kích động đến thế.

—Cái gì—Lạy Chúa nhân từ, mà cô vẫn còn mở miệng hỏi được câu đó sao? Tôi đến đây để tìm xem hiện giờ cô đang ở đâu, có thể viết thư cho cô theo địa chỉ nào, vì cô chẳng hề hồi âm lấy một chữ trước cáo phu nhân về cái chết của Josepha—và tôi muốn nói rằng tôi không thể chịu đựng nổi cuộc sống này thêm nữa! Lúc đang nói chuyện với tên đầy tớ ở cửa, lão Martin đi qua và bảo cho tôi biết là cô đang ở đây. Tôi chỉ muốn nói với cô một lời cuối cùng—tôi bước lên lầu, tìm gặp tên gia nhân, và nài nỉ, khẩn khoản hắn vào bẩm báo, hoặc ít nhất là hỏi xem khi nào tôi có thể gặp cô! Cô đang có khách và không thể bị làm phiền, đó là câu trả lời trỏng không của hắn. Lúc ấy, ý thức về quyền lợi chính đáng trong tôi bỗng trỗi dậy, và tôi đã lệnh cho hắn phải vào bẩm báo. Cô từ chối tiếp tôi: "Tôi phải đợi"—tôi—tôi phải đứng chầu chực ngoài tiền sảnh trong lúc cô, như tôi tận mắt nhìn thấy qua khe cửa hé mở, đang cười nói tình tứ với kẻ tình nhân cũ của mình! Rồi tôi quên hết thảy mọi thứ và lao tới cửa—tên đầy tớ giơ tay ngăn cản, tôi hất văng hắn ra, và rồi—hắn giáng thẳng một cú đấm vào mặt tôi—cái khuôn mặt mà chính cô từng ví như tôn nhan của Chúa trời—hắn, tên đầy tớ của cô. Giá như lúc ấy tôi không đủ tự chủ để tự nhủ rằng tên gia nhân khốn kiếp đó chỉ là một thứ công cụ trong tay cô—thì tôi đã xé xác hắn bằng chính đôi tay này rồi, giống như cách tôi sẽ xé xác cô ngay bây giờ, nếu cô không phải là đàn bà và là sinh vật thiêng liêng đối với tôi, dẫu cô có đang lầm đường lạc lối.

—Tôi thành thật lấy làm tiếc về những gì đã xảy ra và không trách anh vì đã quy trách nhiệm cho tôi—dẫu chỉ là gián tiếp. Đương nhiên tôi sẽ sa thải tên đầy tớ đó—mặc dù hắn có lý do là anh đã khiêu khích hắn trước, và hắn thì chẳng hề biết anh là ai.

—Phải, hắn đời nào nhận ra tôi, khi mà tôi chưa bao giờ được phép xuất hiện trước mặt ai.

—Dù sao đi nữa, hắn cũng không được phép đối xử với ngay cả một kẻ xa lạ như thế, và vì thế hắn phải chịu hình phạt là bị sa thải.

—Chỉ vì hắn không được phép đối xử với một kẻ xa lạ như thế thôi sao? Freyer cười buồn bã, đầy cay đắng: —Tôi cảm ơn cô, cứ giữ lại tên đầy tớ của cô đi—tôi từ chối nhận sự đền bù này.

—Tôi không biết anh còn muốn gì nữa.

—Cô không biết ư? Ôi lạy Chúa, nếu chuyện này xảy ra sớm hơn, cảm xúc của cô lúc ấy sẽ ra sao nhỉ? Cô có còn nhớ sự xúc động của mình trong Vụ án Thương khó (2), khi tôi chỉ nhận một cú tát tượng trưng vào má không? Chẳng phải nó, như cô từng nói, đã giáng thẳng vào trái tim cô đấy ư? Vậy mà khi chứng kiến cảnh đó ngoài đời thực, cô sẽ cảm thấy thế nào? Ôi, lẽ ra nước mắt cô phải tuôn rơi vì thương xót cho người chồng bất hạnh bị bỏ rơi, kẻ duy nhất một lần bước qua ngưỡng cửa nhà cô lại bị sỉ nhục bởi tên gia nhân của vợ mình. Nếu trong cô vẫn còn vương vấn dù chỉ một chút tình yêu dành cho tôi, cô sẽ thừa hiểu rằng một nụ hôn duy nhất đầy trắc ẩn đặt lên má tôi để xóa đi vết nhục nhã này còn có giá trị hơn gấp vạn lần việc sa thải một kẻ hầu mà cô sẵn sàng hi sinh vì bất kỳ người lạ nào. Nhưng tất cả qua rồi, chúng ta chẳng còn hiểu nổi nhau nữa!

Nữ bá tước giằng xé trong chốc lát giữa lòng thương hại và sự ghê tởm. Nhưng khi nghĩ đến cảnh phải áp đôi môi mình lên khuôn mặt vừa hứng trọn cú đấm của tên đầy tớ, sự ghê tởm dâng lên ngập tràn khiến nàng quay phắt đi.

—Đúng vậy, cứ quay lưng lại với tôi đi—vì nếu bây giờ cô dám nhìn thẳng vào mắt tôi, cô sẽ buộc phải hạ mi xuống và đỏ mặt vì hổ thẹn đấy.

—Tôi xin anh hãy lượng tình cho rằng tôi vốn không quen với những màn bộc phát cảm xúc thế này, và tôi sẽ buộc phải chấm dứt cuộc trò chuyện nếu thái độ của anh không chịu quay về chuẩn mực phù hợp với tầng lớp của tôi.

—Vâng, tôi hiểu rồi! Cô đang sợ hãi cái thứ nguyên tử mà chính tay cô đã xích cổ thả xổng ra chứ gì? Một gã nhà quê thì thú vị lắm đúng không, đổi gió một chút mà, phải thế không nào? Hắn yêu cách khác, nồng nàn hơn, dữ dội hơn cái đám đàn ông thành thị mặt hoa da phấn của cô. Sức mạnh và sự bộc trực của một kẻ thô kệch chẳng có gì là quá lỗ mãng khi tôi bồng cô băng qua khu rừng đang bén lửa, và đỡ lấy những nhành cây đổ rạp chực đè bẹp cô—lúc ấy cô nào có sợ hãi tôi, cô đâu có đẩy tôi trở lại những giới hạn trong khuôn phép xã hội của cô; trái lại, cô mừng rỡ vì thế gian này vẫn còn đó sinh lực cùng uy quyền, và cảm thấy bản thân mình thật vĩ đại như một vị thần Titan. Sao đột nhiên bây giờ cô lại trở nên yếu bóng vía đến thế, và không thể chịu đựng nổi nguồn sức mạnh ấy nữa—chỉ vì nó đã quay mũi giáo chống lại cô sao?

—Không—nữ bá tước cất lời, ánh lên tia hận thù chết người trong đôi mắt xám sâu thẳm: —Không phải vì điều đó—mà vì vào thời điểm ấy, tôi đã lầm tưởng anh là một con người khác với bản chất thực sự của anh. Khi đó tôi tưởng mình đang chiêm ngưỡng một vị thần, còn giờ thì tôi nhận ra đó chỉ là một kẻ... —Nàng khựng lại.

—Nói tiếp đi—đừng có kìm nén bản thân làm gì—giờ thì cô nhận ra đó chỉ là một tên nhà quê chứ gì.

—Chính anh vừa tự thốt ra danh xưng đó còn gì.

Freyer đứng sững như bị sét đánh ngang tai. Hắn chật vật thở hổn hển như đang cố giật giành từng ngụm không khí. —Phải—cuối cùng hắn cũng cất giọng trầm đục, —tự tôi gọi mình như thế, nhưng... lẽ ra cô không được phép nói thế—không bao giờ là cô!

—Đó là lỗi của anh chứ, trách ai được—nữ bá tước lạnh lùng đáp. —Nhưng... anh không tính ngồi xuống sao? Chúng ta chỉ còn vài lời muốn nói với nhau mà thôi. Vừa rồi chính anh đã tự tay lột chiếc mặt nạ Chúa Kitô xuống và bóp nát ảo tưởng cuối cùng trong trái tim tôi. Tôi không tài nào nhìn thấy hình ảnh Đấng Cứu Thế ở con người đang đứng trước mặt tôi lúc này, một kẻ bị cơn thịnh nộ bóp méo đến biến dạng.

—Chẳng phải Chúa Kitô cũng từng nổi giận khi Ngài trông thấy bọn đổi tiền trong đền thờ hay sao? Còn cô, cô đã đem đổi trác những báu vật thiêng liêng nhất trong trái tim cô và tôi lấy những thứ tiền tài bẩn thỉu cùng đống đồ chơi vô giá trị—vậy mà tôi lại không được phép nổi giận chắc! Mới cách đây chưa tròn một năm, bên giường bệnh của đứa con thơ đang đau ốm, cô từng chì chiết tôi là kẻ ăn bám cái vai diễn Chúa Kitô—còn bây giờ—tôi đã chẳng buồn giữ lấy cái vai trò ấy nữa rồi! Nhưng điều đó chẳng quan trọng nữa, dẫu tôi có là ai đi chăng nữa, thì tôi cũng chẳng thể làm vui lòng cô được đâu, bởi vì thứ tình yêu từng biến một gã nhà quê thành vị thần đã không còn tồn tại nữa rồi. Dẫu vậy, tôi vẫn phải nói thêm một điều; nếu giờ đây, sau chín năm chung sống với cô, tôi vẫn thô kệch và quê mùa, thì lỗi lầm ấy không thể đổ dồn lên một mình tôi được. Lẽ ra cô phải nâng đỡ, phải tôi luyện tôi chứ, linh hồn tôi vốn nằm trong tay cô cơ mà—nước mắt bất giác ngấn đầy mi: —Này người phụ nữ kia, cô đã làm gì với linh hồn tôi rồi?

Hắn ngã gục xuống ghế, sức lực đã cạn kiệt. Madeleine von Wildenau không đáp lời, lời trách cứ ấy đã găm thẳng vào tâm can nàng. Chưa bao giờ nàng bỏ công bồi đắp năng lực cho hắn, hay mở mang trí tuệ cho hắn. Một khi sức hấp dẫn mang tính thi ca của hắn đã cạn kiệt—nàng liền vứt bỏ hắn như một cuốn sách đã đọc xong trang cuối.

—Cô thừa biết xuất thân của tôi. Tôi từng kể với cô rằng mình lớn lên trên những đồng cỏ cùng bầy ngựa và tự nhặt nhạnh chút chữ nghĩa ít ỏi bằng chính nỗi khát khao của mình. Tôi sẽ biết ơn cô đến tận xương tủy, nếu cô chịu giải thoát tôi khỏi xiềng xích của sự dốt nát và làm dịu đi cái khát khao mà những kẻ nửa chữ thường mang đối với kho tàng văn hóa, thứ mà họ chỉ biết đôi chút, vừa đủ để nhận ra sự thiếu thốn của bản thân. Thế nhưng mỗi khi tôi tìm cách bàn luận những vấn đề đó với cô, cô lại tỏ vẻ sốt ruột và làm cho tôi cảm thấy sự kém cỏi của mình, điều đó khiến tôi xấu hổ và tự ti biết bao. Cứ thế, tôi ngày càng lụi tàn trong cuộc sống cô độc—trở nên hoang dã hơn, thay vì được trau dồi văn minh hơn. Cô có biết hình phạt nặng nề nhất có thể giáng lên đầu một tên tội phạm là gì không? Chính là biệt giam. Người ta chỉ có thể áp dụng nó trong một thời gian ngắn, vì chúng sẽ phát điên. Kể từ lúc đứa bé và Josepha qua đời, tôi đã trở thành một trong số những kẻ bất hạnh đó, thế mà cô—thậm chí còn chẳng thèm viết cho tôi lấy một dòng, chẳng có nổi một lời thăm hỏi! Tôi cảm nhận rõ tâm trí mình đang dần chìm vào bóng tối! Hỡi người đàn bà kia, dẫu cô có nắm trong tay quyền sinh quyền sát đi chăng nữa—cô cũng không được phép giết chết linh hồn tôi, cô không có quyền làm thế—ngay cả luật pháp cũng chỉ tước đoạt thể xác chứ nào chạm đến linh hồn. Và ở những nơi luật pháp ban án tử hình, họ còn phải đảm bảo rằng quá trình hành quyết sẽ được rút ngắn tối đa có thể. Cô còn tàn độc hơn cả luật pháp—vì cô từ từ bức hại nạn nhân của mình—cả về mặt trí tuệ lẫn thể xác.

—Thật kinh khủng! —nữ bá tước thì thầm.

—Phải, thật kinh khủng! Mấy kẻ trưởng giả các người cứ xông tới, ve vãn, thở dài và hôn vạt áo chúng tôi, chừng nào ảo tưởng trong trí tưởng tượng hoang dại của các người còn tiếp diễn, và ảo tưởng của các người lây nhiễm sang chúng tôi đến mức cuối cùng chính chúng tôi cũng tin rằng mình là những vị thần—rồi các người phũ phàng đẩy chúng tôi rơi thẳng xuống vực sâu. Ở đó, các người gieo rắc mầm mống độc hại của chứng hoang tưởng vĩ đại và thói kiêu ngạo, đằng kia là tiền bạc và hạt giống của lòng tham lam—để rồi ở một góc khác, các người muốn gieo cấy nền văn hóa của mình, bứt chúng tôi ra khỏi sự dốt nát, nhưng lại chỉ làm được một nửa rồi bỏ dở công việc. Để rồi sau đó các người lại ngạc nhiên tự hỏi tại sao chúng tôi lại trở thành những sinh vật méo mó, giả tạo, kệch cỡm, những tên hề, những kẻ đầu cơ, những thiên tài bất đắc chí—mọi thứ trên đời này ngoại trừ những đứa con thực thụ của vùng Ammergau! Hắn đưa tay lau trán, như thể nó đang rỉ máu vì những vết cào của gai góc. —Tôi chính là hiện thân cho dân tộc mình khi ấy, dẫu chỉ là một cậu bé chăn cừu ngây ngô, được đưa ra khỏi bầy gia súc để thủ vai Chúa Kitô, khi trong nỗi ngỡ ngàng rụt rè, tôi bất chợt cảm thấy trong lồng ngực mình sục sôi những sức mạnh chưa từng dám mơ tới—và giờ đây tôi lại trở về nguyên vẹn hình hài ấy trong sự khốn cùng, trong những giằng xé nội tâm, trong một cuộc đời tan nát. Tôi sẽ mãi như thế cho đến tận cùng của sự thất bại hoặc vinh quang—tùy theo ơn phước mà Chúa ban cho tôi. Và kể từ khi mọi thứ quay lưng với tôi—từ khi tôi chứng kiến Josepha, mảnh ghép cuối cùng của Ammergau còn sót lại bên đời tôi, nằm yên trong cỗ quan tài lạnh lẽo—kể từ khoảnh khắc ấy, tôi có cảm giác như từ nấm mồ của cô ấy, và từ nấm mồ chôn vùi toàn bộ hạnh phúc, quê hương, mái nhà bị phản bội, bị bỏ rơi của tôi, lại hiện về mồn một trước mắt, và trong tôi trào lên một nỗi nhớ khôn nguôi về mảnh đất mà tôi có quyền gắn bó, về quê hương chôn nhau cắt rốn của mình. A, chỉ khi thế giới bên ngoài ruồng bỏ chúng ta, ta mới thấm thía thế nào là quê hương! Tiếc thay tôi đã lãng quên điều đó quá lâu, trong lúc còn ảo tưởng rằng cô yêu và cần tôi. Giờ đây khi đã biết chắc rằng cô chẳng mặn mà gì với tôi nữa—mọi chuyện đã hoàn toàn khác! Hệt như một gã nông dân chân chất, tôi từng đinh ninh rằng mình chỉ có nghĩa vụ chứ chẳng hề có quyền lợi, thế nhưng trong sự cô độc tột cùng này, tôi đã ngẫm ngợi rất nhiều điều, để rồi cuối cùng nhận ra rằng chính cô cũng có những nghĩa vụ của mình và đang kỳ vọng ở tôi nhiều hơn những gì một người có thể đàng hoàng chịu đựng! Việc tôi nhẫn nhịn điều đó quá lâu đã trao cho cô cái quyền khinh miệt tôi, bởi vì một người chồng cứ ngồi lì trong góc phòng với sự hậm hực để rồi chứng kiến vợ mình ngày ngày phản bội, chối bỏ và chế giễu anh ta—thì hoàn toàn xứng đáng nhận lấy kết cục tồi tệ hơn thế. Thế nên tôi đến đây để hỏi xem ý định của cô là gì và để nói cho cô biết quyết định của tôi.

—Anh muốn gì?

—Rằng cô sẽ cùng tôi trở về Ammergau, rằng cô sẽ vứt bỏ cái sự giàu sang, danh vọng và lóa mắt mà tôi không được phép chia sẻ cùng cô, để đổi lấy việc cùng tôi đón nhận những đồng tiền kiếm được bằng mồ hôi nước mắt ít ỏi, sự giản dị, và cái họ bình dân lương thiện của tôi. Bởi vì, dù nghèo hèn và bé mọt đến đâu, tôi cũng không đến nỗi rẻ rúng trong mắt Đấng đã ban cho tôi phẩm giá và vinh dự được hóa thân thành Con trai Ngài, để rồi cô phải cảm thấy hổ thẹn khi làm vợ tôi theo đúng nghĩa đạo lý Cơ Đốc.

Nữ bá tước thở phào nhẹ nhõm. —Anh đã nói trước cả ý định của tôi rồi đấy—nàng đỏ mặt đáp. —Tôi thấy anh đã nhận ra sự bất hợp lý trong mối quan hệ của chúng ta. Tối hậu thư của anh chính là minh chứng cho thấy anh đủ bản lĩnh để làm điều không thể tránh khỏi, và sở dĩ tôi chần chừ lâu đến vậy chỉ vì muốn nghĩ cho anh mà thôi. Bởi vì—anh cũng thừa biết như tôi rằng tôi không bao giờ có thể đồng ý với yêu cầu của anh. Sẽ là một bổn phận thiêng liêng, chừng nào anh còn sống, trong việc đảm bảo anh không phải thiếu thốn bất cứ thứ gì, nhưng chúng ta buộc phải chia tay.

Freyer tái mặt. —Chia tay ư? Chúng ta phải chia tay—vĩnh viễn sao?

—Đúng vậy.

—Lạy Chúa nhân từ—chẳng còn gì là thiêng liêng đối với cô nữa sao, ngay cả khế ước hôn nhân cũng thế ư?

—Anh biết tôi là một người theo chủ nghĩa Duy lý, không tin vào các giáo điều; với tư thế ấy, tôi cho rằng bất kỳ cuộc hôn nhân nào cũng có thể giải thể bất cứ khi nào các điều kiện đạo đức làm nền móng cho nó không còn tồn tại. Đáng tiếc thay đó lại chính là hoàn cảnh của chúng ta. Anh đã không học cách để thích nghi với hoàn cảnh, và anh sẽ chẳng bao giờ làm được điều đó—những cuộc xung đột đã leo thang đến mức không thể dung nạp nổi, chúng ta không tài nào hiểu nổi nhau, vì vậy khế ước hôn nhân của chúng ta đã đứt gãy về mặt tâm linh từ lâu rồi. Tại sao chúng ta cứ phải cố duy trì cái lớp vỏ bọc bên ngoài làm gì? Tôi đã đánh mất chín năm cuộc đời vì anh, hy sinh cả những bổn phận mà địa phân của tôi áp đặt, khi từ chối cuộc hôn nhân với một người môn đăng hộ đối. Mọi chuyện nay đã tiến triển đến mức tôi sẽ tiêu đời nếu anh không chịu buông tha cho tôi! Chẳng lẽ anh vẫn muốn ngáng đường tôi và xía chân vào thế giới của tôi sao?

—Ôi Chúa ơi—cả điều này nữa ư! —Freyer kêu lên trong nỗi đau đớn khột cùng. —Có khi nào tôi xía chân vào thế giới của cô đâu? Bằng cách nào, ở đâu, tôi đã ngáng đường cô cơ chứ? Suốt khoảng thời gian chung sống, tôi chỉ thui thủi sống một mình trên đỉnh núi hoang vắng như một kẻ hầu của cô. Đã bao giờ tôi khoe khoang về cái vị trí làm chồng cô chưa? Tôi kiên nhẫn chờ đợi cho đến vài tuần, rồi sau đó là vài tháng, cô mới cất công lên thăm tôi. Tôi khước từ mọi món quà từ lòng hào phóng xa hoa của cô, niềm kiêu hãnh của tôi là làm việc để đổi lấy từng miếng cơm manh áo mình ăn. Tôi chẳng đòi hỏi gì từ khối tài sản hay địa vị của cô, chẳng màng tới vẻ lóa mắt của cơ ngơi nhà cô như thiên hạ. Tôi chẳng muốn gì ở cô ngoài phần linh hồn bất tử. Tôi là kẻ nghèo hèn nhất, tầm thường nhất trong số những người hầu của cô! Tài sản duy nhất của tôi chính là tình yêu của cô, và tôi buộc phải giấu giếm nó khỏi mọi ánh mắt tò mò hệt như một kẻ ăn trộm, chỉ để tránh khỏi sự khinh miệt từ những kẻ đồng bào và bất cứ ai không thể thấu hiểu mối quan hệ giữa tôi và cô. Thế nhưng tôi cũng đã ngậm đắng nuốt cay chịu đựng cái nỗi nhục nhã ấy, trong khi chỉ một lời nói thôi cũng đủ để minh oan cho tôi—tôi cắn răng chịu đựng, cốt để không kéo cô từ cái đỉnh cao chói lọi của mình xuống vũng bùn của tôi—vậy mà cô lại dám gọi đó là xía chân vào thế giới của cô ư? Tôi xin nhận rằng dần dà tôi trở nên cáu kỉnh, cay đắng và chính sự cộc cằn cùng những lời trách móc của tôi đã ngày càng đẩy cô ra xa, không muốn đến thăm nữa, nhưng tôi cũng chỉ là một con người bằng xương bằng thịt và buộc phải chịu đựng những thứ vượt quá sức chịu đựng của loài người. Ý định của tôi vốn tốt, dẫu cách thức thực hiện có thể đôi chỗ sai lầm. Tôi đã mất tình yêu của cô—mất đi đứa con thơ—mất đi người bạn đồng hành trung thành Josepha, vậy mà tôi vẫn nhẫn nhịn chịu đựng tất cả! Tôi đã tận mắt chứng kiến cô đắm chìm trong thế giới thượng lưu phù hoa, thấy cô được người khác ngưỡng mộ và quên béng mất tôi, thế nhưng tôi vẫn nhẫn nhịn—bởi vì tôi yêu cô gấp ngàn lần yêu bản thân mình và chẳng hề muốn gây ra cho cô dù chỉ một nỗi đau. Đã bao nhiêu lần tôi nghĩ đến chuyện âm thầm biến mất khỏi cuộc đời cô, tựa như một chiếc bóng vốn dĩ chẳng thuộc về nơi ấy. Thế nhưng sự bất khả xâm phạm của khế ước hôn nhân đã giữ chân tôi lại, và tôi muốn thử một lần nữa, bằng sức mạnh của lời thề nguyện trước altar (3) thuở nào, kéo cô trở về với bổn phận của mình, bởi vì tôi không thể tự ý hủy bỏ bí tích gắn kết chúng ta, thứ mà cô đã tự nguyện đón nhận cùng tôi. Nếu nó không ràng buộc được cô—thì nó vẫn ràng buộc tôi! Tôi là chồng cô, và sẽ mãi mãi là như thế; nếu cô dám phá vỡ khế ước ấy, cô sẽ phải chịu trách nhiệm trước Chúa; còn về phần tôi, tôi sẽ gìn giữ nó—cho đến tận hơi thở cuối cùng!

—Đó sẽ là một sự hy sinh vô ích, thứ mà cả Giáo hội lẫn Nhà nước đều không hề đòi hỏi. Tôi sẽ không tự trói buộc mình rồi để mặc anh chịu xiềng xích. Anh đang ngụy biện dựa trên một niềm tin sai lầm rằng chúng ta đã kết hôn hợp pháp—đã đến lúc phải làm rõ sự nhầm lẫn này, vì lợi ích của cả anh và tôi. Anh nói về lời thề mà tôi đã trao cho anh trước bàn thờ, xin hãy nhớ rằng chúng ta chưa từng đứng trước bất kỳ bàn thờ nào cả.

—Chưa bao giờ ư? —Freyer lầm bầm, và mạch máu trên trán hắn nổi phồng lên vì giận dữ.

—Cái bàn ăn nhà mục sư Prankenberg có phải là bàn thờ không?

—Không, nhưng hễ cứ có hai con người đứng trước một vị linh mục nhân danh Chúa, thì nơi đó chính là bàn thờ vô hình.

—Đó là những quan điểm chủ quan kiểu Công giáo mà tôi không sao hiểu nổi—tôi không thừa nhận mình đã kết hôn, và anh cũng chẳng cần phải làm thế.

—Không kết hôn ư? Cô có biết mình đang thốt ra điều gì không?

—Những gì tôi buộc phải nói, để cởi bỏ xiềng xích cho cả anh và tôi.

—Lạy Chúa nhân từ, sẽ có ích gì nếu cô cởi trói cho tôi nhưng đồng thời lại rạch một nhát vào động mạch khiến tôi máu chảy đến chết? Không, không thể nào, cô không thể tàn nhẫn đến thế. Cô không nói thật đâu. Hỡi Cha toàn năng—người không hề thốt ra điều đó, hãy rút lại những lời ấy đi. Chúa ơi, xin hãy tha thứ cho cô ấy, cô ấy không biết mình đang làm gì! Ôi, xin hãy rút lại những lời đó—tôi không thể tin rằng vợ tôi, người vợ thân yêu của tôi, lại có thể độc ác đến nhường này!

—Kiểm soát lại ngôn từ của anh đi! Tôi bảo vệ lập trường của mình; anh cứ đi hỏi bất kỳ ai mà anh muốn, họ sẽ cho anh biết rằng chúng ta chưa từng kết hôn!

Freyer lao bổ tới chỗ nàng, chộp lấy đôi vai và lắc mạnh nàng hệt như cơn bão giật phăng một thân cây bạch dương non tơ. —Không kết hôn ư—thế cô có biết bản thân mình thực chất là gì không! Hắn chờ đợi mòn mỏi một câu trả lời, trông hắn lúc ấy chẳng khác nào một kẻ mất trí thực thụ. —Để tôi nói cho cô nghe nhé, có muốn nghe không? Hóa ra suốt chín năm trời cô chỉ là một con...

—Đừng có thốt ra câu đó! —nữ bá tước thét lên, dùng hết sức lực tuyệt vọng vùng vẫy thoát khỏi cái ôm kinh hoàng ấy và hất văng hắn ra xa.

—Có, tôi sẽ nói cho dứt câu, và cô hoàn toàn xứng đáng để cả thế gian này nghe thấy rồi chỉ trỏ khinh bỉ vào mặt cô. Lẽ ra tôi phải thét lên với tất cả các hướng gió trên trời rằng nữ bá tước Wildenau, người luôn kiêu hãnh không thèm nhận làm vợ một gã nghèo, lại chẳng hề kiêu hãnh chút nào khi làm một con...

—Đồ phản bội, kẻ vong ân bội nghĩa, vô lương tâm! Đây là cách anh đền đáp tình yêu của tôi ư? Cầm lấy con dao này rồi đâm thẳng vào tim tôi đi, còn hơn là đứng đây đe dọa hạ nhục tôi! Nàng vươn người đứng thẳng dậy, giơ cao tay hệt như đang chuẩn bị thề thốt: —Nguyền rủa thay cái giờ phút tôi kéo anh từ vũng bùn lên sánh bước bên mình. Nguyền rủa cái thứ nhân đạo giả tạo từng ném bỏ mọi khoảng cách tầng lớp, nguyền rủa những lời lẩm bẩm về 'quyền con người muôn thuở' đã cởi trói cho sự dã man, để nó giẫm đạp lên cổ học thức! Hệt như câu chuyện về đứa con dại mở cửa đón con sói đói vào nhà để rồi bị nó xé xác. Được rồi, cút khỏi cuộc đời tôi đi, cái bóng tối ngòm mà tôi đã triệu hồi từ cái vực sâu cuồn cuộn tai họa ấy—biến đi, anh chẳng còn chút dính líu nào đến tôi nữa đâu!—Quyền lợi của anh đã bị tước đoạt gấp hai, gấp ba lần, bùa chú của anh đã bị phá vỡ, sức mạnh của anh phải khuất phục trước tấm khiên của một tâm hồn cao quý, nơi tôi đang được bảo vệ. Cơn dám giở trò thù hận với tôi một lần nữa xem—anh sẽ phải xúc phạm vị hôn thê của công tước Barnheim và phải đối mặt với ngài ấy đấy.

Một tiếng thét—một cú ngã nặng nề—Freyer đổ gục xuống bất tỉnh nhân sự.

Nữ bá tước run rẩy vuốt ve khuôn mặt tái nhợt ấy—một ký ức kỳ lạ chợt ùa về trong tâm trí nàng—anh ấy từng nằm bất động trên nền đất y hệt thế này khi bị đóng đinh trên thập giá. Nàng không tài nào rời mắt khỏi hắn, cứ nhìn đi nhìn lại: Ôi, hóa ra tất cả những chuyện này chỉ là một lời dối trá! Những đường nét ấy—vương miện cao quý ngự trị trên vầng trán ấy—chính là hình ảnh của Đấng Cứu Thế! Thế nhưng tất cả chỉ là một bức tranh, một chiếc mặt nạ! Nàng quay đi, quyết không thèm nhìn thêm giây nào nữa, nàng sẽ không để bản thân sập bẫy thêm một lần nào vào trò lừa dối cổ lỗ sĩ ấy—nàng sẽ không mủi lòng trước khuôn mặt đầy mê hoặc ấy! Nhưng nàng phải làm gì đây? Nếu gọi người hầu vào, ngày mai nàng sẽ trở thành đề tài bàn tán của cả thành phố này. Nàng buộc phải tự tay cứu giúp hắn, tìm cách làm hắn tỉnh lại trong cô độc. Thế nhưng nếu bây giờ nàng đánh thức hắn dậy khỏi cơn mê sảng nhân từ này, nếu nỗi đau đớn và cơn thịnh nộ vừa trút xuống lại bùng nổ một lần nữa—liệu hắn có giết chết nàng không? Lạ lùng thay, nàng lại có thể giữ được sự bình tĩnh đến thế khi nghĩ đến viễn cảnh đó. Sự thờ ơ đầy khinh miệt đối với cái chết đã chiếm trọn tâm can nàng. "Nếu hắn giết tôi, hắn có quyền làm điều đó."

Nàng quá kiêu hãnh để trốn tránh hình phạt mà mình đáng phải gác, dẫu cho cái giá phải trả có là tính mạng đi chăng nữa. Thế nên nàng cứ điềm nhiên chờ đợi số phận định đoạt.

Nàng mang ra từ phòng ngủ một lọ nhỏ đựng thứ tinh dầu nồng hắc, rồi nhỏ vài giọt vào miệng hắn. Phải mất một lúc lâu hắn mới có dấu hiệu hồi tỉnh—tựa như linh hồn hắn đang vô cùng miễn cưỡng khi phải tỉnh giấc, hệt như nó chẳng hề muốn quay về với thực tại này. Cuối cùng hắn cũng mở mắt;—đôi mắt ấy dán chặt vào bàn tay nhỏ bé đang run rẩy chăm sóc mình lạnh lùng đến mức cứ như thể bàn tay ấy chưa từng được hắn nắm lấy, chưa từng được hôn hít, chưa từng được áp lên trái tim đang đập rộn rã. Cơn cuồng phong đã vắt kiệt sức lực của nó—hắn đã bình tâm trở lại!

Nữ bá tước lại một lần nữa phán đoán sai lầm về con người hắn, như mọi khi—cách hành xử của hắn chưa bao giờ trùng khớp với những gì nàng tiên liệu. Hắn đứng dậy nhanh hết mức có thể, đưa tay vuốt lại mái tóc rối bù, rồi đảo mắt tìm chiếc mũ: —Tôi xin lỗi vì đã làm cô hoảng sợ—hãy quên đi màn kịch vừa rồi đi, thứ mà lẽ ra tôi đã có thể tha cho cô và cho cả chính mình, nếu tôi sớm biết được những gì mình đã rõ lúc này. Tôi vô cùng thương tiếc cho cái sai lầm từng bao phủ lấy cuộc đời cô trong suốt ngần ấy năm trời!

—Phải—nàng lên tiếng, từng từ thốt ra sắc bén hệt như tiếng kim cương cắt ngang qua lớp kính: —Phải, nó chẳng đáng để đánh đổi đâu!

Freyer quay người và tặng nàng cái nhìn cuối cùng—nàng cảm nhận rõ mồn một ánh mắt ấy xuyên qua cặp mi đang rủ xuống. Nàng đã lả đi trên chiếc ghế sofa và dán chặt mắt xuống nền nhà. Sự lạnh lẽo tựa cõi chết lan tỏa khắp các thoi chi—nàng cứ giữ nguyên tư thế đó bất động như bị tê liệt. Mọi thứ chìm vào tĩnh lặng trong chốc lát, rồi nàng nghe thấy tiếng bước chân nhè nhẹ vang lên giẫm trên tấm thảm nhung mềm mại của căn phòng—và khi nàng ngẩng đầu lên, cánh cửa đã khép lại sau lưng Joseph Freyer.