Có những nhà văn cả đời chỉ biết bắt chước, giống như những ca sĩ thành danh nhờ cover lại bài hát, bắt chước y như đúc, khiến khán giả phải thốt lên: "Giống, giống quá rồi!". Cũng có loại văn chương gợi dục đang lên ngôi, biến tiểu thuyết từ một "cô gái nhà lành" mực thước bắt đầu biết tô son điểm phấn, lả lơi đưa tình. Tiểu thuyết và thị trường trở thành kỹ nữ và khách làng chơi, kẻ tung người hứng, càng sa đọa lại càng vui sướng, càng vui sướng lại càng đỏ đen, còn nhà văn thì giống như mụ tú bà, ngậm tẩu thuốc, giấu nụ cười trộm trong làn khói, ngồi thu lợi lộc danh tiếng... Trong mắt tôi, kiểu viết lách như thế chính là một sự tự sát. Kẻ trước thì bóp chết sự sáng tạo và sinh mệnh, kẻ sau thì cắt đứt tín ngưỡng và theo đuổi. Đến tận sau này, càng nhiều những gã thợ viết, những người viết thuê xuất hiện như châu chấu tràn về, biến văn học thành món hàng tiêu dùng chẳng khác gì mua một đôi giày Nike hay chiếc áo thể thao Adidas, nhóm người này vốn dĩ đã không có sinh mệnh, nên cũng chẳng bàn gì đến chuyện tự sát nữa.
Faulkner từng nói: "Thiên chức của nhà văn là làm cho tâm hồn con người trở nên cao thượng, làm cho lòng can đảm, danh dự, hy vọng, phẩm giá, sự đồng cảm, lòng trắc ẩn và tinh thần hy sinh được hồi sinh." Đa số nhà văn hiện nay đã trở thành những người làm thuê, biến việc viết lách thành một công việc chân tay máy móc và hèn mọn, không thể gánh vác trách nhiệm hồi sinh tinh thần mà Faulkner đã đề cập. Chính nhà văn tự làm suy sụp niềm tin vào sự sinh tồn, tự đẩy mình vào đường cùng, nhà văn mất đi sự thành kính với nghệ thuật thì độc giả cũng mất đi lòng tôn trọng với nhà văn. Socrates thản nhiên uống thuốc độc là vì tín ngưỡng "chí thiện" của ông, ra đi với tư thế không thỏa hiệp, nếu đem tinh thần này của Socrates áp dụng vào sáng tác văn học, sẽ thấy đa số nhà văn hiện nay đang thiếu chính cái dũng khí đó.
Có nhà phê bình gọi hiện tượng "vứt bỏ gánh nặng tinh thần của Kafka, Camus và những người khác, kể cho công chúng nghe những câu chuyện đầy thú vị hoặc ủy mị, lấy vẻ ngoài nhàn nhã, tiêu dao để theo đuổi dư luận hoặc sự tán dương của đám đông" là sự "say sinh mộng tử" của văn học. Cách nói này thật mới mẻ thú vị, một thế giới văn học nghệ thuật mất đi ý chí, rơi vào cụm từ "say sinh mộng tử" quả là vô cùng sâu sắc và hình tượng. Chẳng phải sao? Từng có người phân tích, do sự xâm nhập và tác động của thị trường hóa, thương mại hóa, cũng vì sự biến dị sâu sắc trong đời sống xã hội và môi trường văn hóa, nên sự thể hiện cá nhân trong viết lách đã từ hậu trường bước ra tiền đài, tạo nên sự biến đổi rõ rệt trong cục diện văn học, từ đó hình thành ba lĩnh vực chính: "Văn học nghiêm túc lấy tạp chí làm trận địa đang kiên thủ, văn học đại chúng lấy xuất bản làm chỗ dựa đang hưng thịnh, và văn học mạng lấy mạng internet làm trung gian đang trỗi dậy." Đúc kết như vậy thật không sai, vậy thì, trong cục diện thế chân vạc, ba nước tranh hùng hưng thịnh thế kia, lại ẩn chứa bao nhiêu sự "say sinh mộng tử" trong đó? Văn học ngày càng thương mại hóa, trách sao lại có người nói, đối với văn học, phương pháp phê bình thẩm mỹ đã không còn đủ nữa, mà phải đưa vào phương pháp "phân tích hàng hóa" để làm nổi bật "tính lịch sử cá nhân" của văn học.
Khi viết lách diễn biến thành một hoạt động kinh doanh có chi phí đầu tư tương đối thấp, ánh sáng lý tưởng mà văn học sở hữu đã dần lụi tàn. Tiểu thuyết rời xa nghệ thuật, rời xa nhân tính, chính nhà văn đã "tự thiến" lương tri của mình, tiểu thuyết trở nên rẻ tiền, thân phận nhà văn cũng trở nên rẻ rúng, sự cao thượng và phẩm giá của nhà văn hôm qua, giờ đã trở thành những mảnh giấy vụn bị chà đạp dưới đất. Văn học trong khi không ngừng bị đẩy ra bên lề, cũng bắt đầu trở nên buông thả chính mình. Ở thời điểm này mà trà trộn vào nhóm nhà văn, tôi có cảm giác mình thật "sinh bất phùng thời".
Con người là hữu hạn, tín ngưỡng là vô hạn, mang theo lương tri, trực diện tiến vào cuộc sống, nhìn thẳng vào bản chất và cốt lõi của con người, nhà văn nên có nỗi đau sâu sắc và niềm đam mê tràn đầy, thậm chí là sự căng thẳng và phản kháng.
Tôi nghĩ, vẫn nên đọc một chút thơ của nữ thi sĩ người Anh Emily Dickinson, khi tâm hồn ồn ào và xao động dần trở nên tĩnh lặng, bạn sẽ thấy ánh nắng màu hồng rực rỡ tựa như nhìn qua làn sương sớm: Nếu tôi có thể ngăn một trái tim tan vỡ, tôi sẽ không sống hoài một kiếp; Nếu tôi có thể xua tan nỗi đau của một người, hay xoa dịu nỗi buồn của một người, hoặc giúp một chú chim cổ đỏ mê man, quay trở về tổ ấm, tôi sẽ không sống uổng cuộc đời này.
Nhà văn không được phép tự sát, và cũng không có lý do gì để tự sát.
