1

Đừng vội vã quá.

Bạn nói, thực sự rất cấp bách, hoàn toàn không có thời gian dừng lại để làm những việc khác. Nghĩ ư? Ban đêm mất ngủ, cũng chỉ nghĩ về một chuyện đó.

Chuyện gì thế?

Làm sao để kiếm được nhiều phiếu (tiền) hơn, làm sao để biến phiếu thành nhà, thành xe...

Miễn là những gì bạn nghĩ là sự vận hành và thu lợi trong khuôn khổ quy tắc, thì đương nhiên không có gì đáng trách.

Nhưng, với bạn, tuy không đáng trách nhưng tôi lại muốn trách nhẹ một chút.

Đúng vậy. Trong đêm tối tĩnh mịch này, khi bạn đặt đầu mình lên chiếc gối mềm mại, tại sao bạn lại không thể nghĩ ngợi một chút, về những chuyện khác... ngoài chuyện đã vướng lấy bạn ban ngày?

Còn nhớ không, năm đó, chúng ta chân trần, ở bên bờ ao, trong bản dạ khúc đan xen giữa tiếng ếch kêu và tiếng dế rả rích, vươn những lòng bàn tay chưa lớn, vớt bắt đom đóm...

Đêm hôm ấy trăng lưỡi liềm thật mảnh, trong chiếc lọ thủy tinh nhỏ của A Béo, số đom đóm chứa được là nhiều nhất! Đúng vậy, đúng vậy, bạn đã nhớ lại rồi, đương nhiên vẫn nhớ vô cùng sống động, trên đường về nhà, ngặt nỗi A Béo lại ngã một cú, làm vỡ tung chiếc lọ thủy tinh, chà! Chúng ta đều cười thật vui vẻ! Nhưng A Béo lại mếu máo khóc, chà, ngón tay cậu ấy bị mảnh thủy tinh cắt rách rồi! Tôi nắm lấy ngón tay mập mạp của cậu ấy, mút máu cho cậu ấy, bạn thì móc khăn tay ra, băng bó vết thương cho cậu ấy... Chúng ta cũng đều thả những con đom đóm mà mình bắt được đi, chúng ta tung tăng nhảy nhót, dưới vầng trăng lưỡi liềm cong cong mảnh dẻ, cùng nhau về nhà...

Đúng thế, bạn đang mệt mỏi, sao lại không ở trong đêm tối tĩnh lặng này, tung một chiếc lưới phóng khoáng vào quá khứ, vớt lấy một lưới cá ngây thơ, tôm thanh xuân? Cho dù chỉ vớt được vài củ ấu nhỏ nhoi, mấy cánh sen tơi tả, thì cái hương thơm ngây thơ vô số tội, cái thú vui siêu công lợi ấy, há chẳng phải là một lần nghỉ ngơi quý giá trong chặng đường đời gian khó mà bạn đang bôn ba sao?

Đừng làm bản thân mệt lả, đừng vội vã quá!

2

À, bạn nói, nhớ ra rồi, A Béo đấy ư! Đã mất liên lạc nhiều năm rồi nhỉ... Thế là bạn hỏi tôi: Cậu ta hiện giờ sống thế nào? Ở nhà mấy phòng khách? Bây giờ thịnh hành phòng khách lớn, phòng khách nhà cậu ta rộng bao nhiêu mét vuông? Đủ 40 mét vuông không? Chưa tới 30? Căn hộ nhà cậu ta mấy phòng vệ sinh? Mấy phòng vệ sinh mà cũng không nghe hiểu á? Bây giờ chỉ có một phòng vệ sinh là keo kiệt, ít nhất phải hai phòng vệ sinh mới đạt chuẩn!... Trang trí thế nào rồi? Có lắp lò sưởi hồng ngoại không? Có rạp chiếu phim tại gia không, hay chỉ có TV màu? Mấy inch? Mới 29 inch thôi á? Có tính năng hình trong hình không? Còn xe thì sao? Fukang? Santana? Chắc là cậu ta chưa mua Honda Accord đâu nhỉ?... Con cái định cư ở đâu rồi? Mỹ? Canada? New Zealand?...

Tại sao nụ cười trên mặt tôi lại vụt tắt? Không biết nữa, tôi chỉ cảm thấy rằng, chuỗi câu hỏi ấy của bạn, tỏa ra một thứ mùi vị khiến tôi ngạt thở.

Sao tôi có thể trách bạn chứ? Chúng ta đều đặt mình trong dòng chảy biến đổi của thế sự, đều bị bao trùm bởi những tiêu chuẩn giá trị thời thượng, đều quay cuồng vội vã như những con ốc vít dưới sự thúc ép vô hình ấy...

Nói chung, tôi cũng không ngoại lệ. Mùa hè năm sau định lắp điều hòa cho mọi căn phòng trong nhà, đây là kế hoạch thường xuyên vương vấn trong lòng tôi gần đây, vì thế, tôi cũng phải vội vã lên đường, để tích lũy nhanh hơn và nhiều hơn.

Thế nhưng, bỗng nhiên lại nhớ đến A Béo...

Liệu có thể tưởng tượng về cậu ta thế này không: Hai hàng lông mày rậm trên đôi mắt nhỏ ấy còn đen như thế không? Chiếc má phúng phính bên trái lúc nào cũng như đang thổi kèn ấy, vẫn luôn vương một lúm đồng tiền chứ? Khi cậu ta cất tiếng hát bài dân ca về cây hoàng đằng ở quê hương, cứ đến câu thứ ba, liệu có còn hay lệch nhịp không? Cậu ta vẫn luôn bộc lộ hỉ nộ ái ố ra hết nét mặt chứ? Cây đàn nhị mà cha cậu ta truyền lại, cậu ta vẫn giữ chứ? Chiếc tiêu do chính tay cậu ta đẽo gọt, có còn hay thổi không...

Tôi chỉ hy vọng, một hy vọng nhỏ nhoi thôi — giữa chặng đường đời này, chúng ta hãy cùng nhau có một lần nghỉ ngơi ngắn ngủi.

3

Có lẽ, trong khoảng trống của những mưu cầu vật chất chính đáng, những mảnh vỡ nghỉ ngơi tâm hồn vô danh, vụn vặt, kín đáo, khó nói với người khác và cũng chẳng cần nói với người khác, thoáng qua, ngẫu nhiên, ngẫu nhiên, vượt lên trên những thước đo giá trị thế tục, mới chính là chiếc thước đo tàng hình có thể chứng minh giá trị thực sự của sinh mệnh chúng ta.

Bạn có nghe thấy không, trong đêm yên tĩnh này, từ đằng xa có tiếng thở dài như hát như than? Hãy thả lỏng ra, trên hành trình sinh mệnh, bạn hãy lại một lần nữa nghỉ ngơi đầy chua xót mà ngọt ngào đi.