Chẳng cần tốn nhiều lời để giải thích tại sao London của một trăm năm sau lại giống hệt như London bây giờ, hay đúng hơn — vì tôi phải mượn lối xưng hô của một kẻ tiên tri nhìn về quá khứ — tại sao London vào thời điểm câu chuyện này mở ra lại giống hệt như những ngày tháng đáng thèm muồng khi tôi còn sống trên đời.

Lý do có thể gói gọn trong một câu duy nhất: Người ta đã hoàn toàn mất niềm tin vào các cuộc cách mạng. Mọi cuộc cách mạng đều xuất phát từ lý thuyết — chẳng hạn như Cách mạng Pháp, hay cuộc cách mạng đã khai sinh ra Kitô giáo. Bởi lẽ, một lẽ thường tình là bạn không thể lật đổ tất cả những gì đang tồn tại, mọi tập tục và sự thỏa hiệp, trừ khi bạn tin vào một điều gì đó vượt thoát khỏi chúng, một điều gì đó tích cực và linh thiêng. Nước Anh trong suốt thế kỷ này đã đánh mất toàn bộ niềm tin ấy. Người ta chuyển sang tin vào một thứ gọi là Sự Tiến Hoá. Và người ta bảo: "Mọi thay đổi dựa trên lý thuyết rốt cuộc chỉ dẫn đến máu chóc và sự chán chường. Nếu có thay đổi, chúng ta phải thay đổi thật chậm rãi và an toàn, như loài vật vậy. Chỉ có các cuộc cách mạng của Tự nhiên mới thành công. Làm gì có cuộc phản động bảo thủ nào đòi mọc lại đuôi đâu."

Và quả thực có một vài thứ đã thay đổi. Những điều ít được nghĩ tới dần chìm vào quên lãng. Những việc hiếm khi xảy ra thì nay chẳng bao giờ xảy ra nữa. Chẳng hạn như thứ lực lượng vật lý thực sự cai trị đất nước — binh lính và cảnh sát — cứ nhỏ dần rồi cuối cùng gần như biến mất hoàn toàn. Người dân nếu hợp sức lại có thể quét sạch vài gã cảnh sát ít ỏi chỉ trong mười phút: nhưng họ không làm, đơn giản vì họ không tin điều đó mang lại cho mình chút lợi ích nhỏ nhất nào. Họ đã mất sạch niềm tin vào các cuộc cách mạng.

Nền dân chủ đã chết; bởi chẳng ai thèm bận tâm đến việc tầng lớp cầm quyền đang cầm quyền. Nước Anh về bản chất giờ đây là một chế độ chuyên chế, nhưng không phải theo kiểu cha truyền con nối. Một ai đó trong giới quan chức được đưa lên làm Quốc vương. Chẳng ai bận tâm làm cách nào: cũng chẳng ai bận tâm đó là ai. Ông ta chỉ đơn thuần là một viên thư ký tổng hợp cho toàn dân.

Chính vì lẽ đó, mọi thứ ở London đều êm đềm đến lạ. Cái cảm giác bấu víu mơ hồ và có phần u uất vào chuyện mọi việc cứ tiếp diễn như chúng vốn vẫn thế — thứ tâm trạng hữu hình ở mọi người dân London — nay đã trở thành một trạng thái mặc định. Thực sự chẳng có lý do gì để bất kỳ ai phải làm điều gì khác ngoài công việc họ đã làm ngày hôm trước.

Thế nên, tuyệt nhiên chẳng có lý do gì khiến ba gã thanh niên vốn vẫn cùng nhau đi bộ đến sở làm của Chính phủ lại không tiếp tục cùng nhau cảo bước vào một buổi sáng mùa đông mây giăng mờ ảo cụ thể này. Vào thời đại ấy, mọi thứ đều trở nên máy móc, và giới công chức lại càng máy móc hơn cả. Tất cả những viên chức ấy đều đặn tập trung tại vị trí của mình. Ba người trong số họ lúc nào cũng đi thành nhóm vào trung tâm thành phố. Cả khu phố đều biết mặt họ: hai gã cao và một gã thấp. Đúng vào buổi sáng hôm đó, gã công chức thấp bé chỉ đến trễ vài giây để nhập hội với hai người kia khi họ đi ngang qua cổng nhà gã: gã thừa sức đuổi kịp họ chỉ trong ba bước chân; gã có thể dễ dàng gọi với theo họ. Nhưng gã đã không làm vậy.

Vì một lý do nào đó mà mãi đến tận Ngày Phán Xét vĩ đại (nếu ngày đó thực sự tồn tại; vì vào thời này, ý niệm đó bị xếp chung nhóm với hủ tục thờ cúng vật linh), gã đã không bước tiếp cùng hai người bạn đồng hành mà lẳng lặng bước đi ngay phía sau họ. Một ngày xám xịt, trang phục của họ xám xịt, mọi thứ đều xám xịt; thế nhưng theo một xung động kỳ quặc, gã cứ bước qua hết con phố này đến con phố khác, hết khu phố này đến khu phố khác, dán mắt vào lưng hai người đàn ông — những kẻ chỉ cần nghe tiếng gã gọi là sẽ quay đắt lại ngay. Giờ đây, có một quy luật được ghi trong cuốn Sách Cuộc Đời u tối nhất, rằng: Nếu bạn nhìn vào một vật chín trăm chín mươi chín lần, bạn hoàn toàn an toàn; nhưng nếu bạn nhìn vào nó đến lần thứ một nghìn, bạn sẽ rơi vào nguy cơ kinh hoàng là được nhìn thấy nó lần đầu tiên trong đời.

Và thế là, viên công chức thấp bé dán mắt vào đuôi áo vạt dài của hai viên công chức cao lớn. Dọc theo hết con phố này đến góc đường khác, gã chỉ thấy toàn đuôi áo, đuôi áo, và lại đuôi áo — để rồi, gã chẳng hiểu sao, một điều gì đó đột ngột xảy ra với thị giác của gã.

Hai con rồng đen đang đi lùi trước mặt gã. Hai con rồng đen đang giố mắt nhìn gã với vẻ độc ác. Đúng là chúng đang đi lùi, nhưng đôi mắt chúng vẫn đăm đăm găm vào gã không rời. Thực chất, đôi mắt mà gã nhìn thấy chỉ là hai chiếc cúc đơm đằng sau chiếc áo vạt dài; có lẽ ký ức xa xưa về bản chất vô nghĩa của chúng đã tạo nên cái nhìn nổi bật một cách ngờ nghệch ấy. Khe xẻ giữa hai vạt áo chính là sống mũi của quái vật: mỗi khi vạt áo tốc lên trước cơn gió lạnh mùa đông, hai con rồng lại như đang liếm môi. Đó chỉ là một tưởng tượng thoáng qua, nhưng nó đã cắm sâu vào tâm khảm viên công chức nhỏ bé từ đó về sau. Gã không bao giờ có thể nhìn những người mặc áo vạt dài mà không liên tưởng đến những con rồng đi lùi. Về sau, gã đã giải thích một cách rất khéo léo và nhã nhặn với hai người bạn đồng nghiệp rằng (dù gã dành cho họ một sự trân trọng khôn tả), gã không thể nào coi khuôn mặt của hai người là thứ gì khác ngoài một cái đuôi. Gã thừa nhận đó là một cái đuôi đẹp — một cái đuôi vểnh cao lên không trung. Nhưng gã bảo, nếu bất kỳ người bạn chân chính nào của họ muốn nhìn thấy khuôn mặt họ, muốn nhìn sâu vào đôi mắt tâm hồn họ, người bạn đó phải được cho phép cung kính bước vòng ra sau lưng họ để chiêm ngưỡng từ phía sau. Tại đó, người ấy sẽ thấy hai con rồng đen với đôi mắt mù lụa.

Thế nhưng khi hai con rồng đen ấy lần đầu tiên chui từ trong màn sương mù chồm ra trước mắt viên công chức nhỏ bé, chúng mang lại hiệu ứng của mọi phép kỳ diệu — chúng làm thay đổi cả vũ trụ. Gã phát hiện ra một sự thật mà mọi kẻ lãng mạn đều biết: cuộc phiêu lưu luôn đến vào những ngày ảm đạm, chứ chẳng bao giờ đến vào những ngày nắng đẹp. Khi nốt nhạc tẻ nhạt bị căng đến mức tối đa, nó sẽ đứt phụt ra bằng một âm thanh như tiếng hát. Gã vốn chẳng mấy bận tâm đến thời tiết trước đó, nhưng với bốn đôi mắt chết chóc đang trừng trừng nhìn mình, gã đảo mắt quanh và nhận ra cái ngày tĩnh lặng đến kỳ quái này.

Buổi sáng mùa đông u mờ, không hẳn là sương mù, mà bị bao phủ bởi cái bóng của mây hoặc tuyết, đắm chìm mọi vật trong thứ ánh sáng chạng vạng màu đồng hoặc xanh lục. Ánh sáng của một ngày như thế dường như không đến từ bầu trời trong trẻo, mà giống như thứ huỳnh quang bám chặt lấy bản thân các hình khối. Sức nặng của bầu trời và mây xám tựa như một khối nước khổng lồ, còn con người di chuyển như những con cá, cảm thấy mình đang đứng dưới đáy biển. Mọi thứ trên con phố London đều làm trọn vẹn thêm nét hoang tưởng ấy; bản thân những chiếc xe ngựa và xe kéo trông giống như những sinh vật biển sâu với đôi mắt rực lửa. Ban đầu gã đã giật mình khi chạm trán hai con rồng. Giờ đây gã nhận ra mình đang đứng giữa những con rồng biển sâu cai trị chốn đại dương này.

Hai gã thanh niên đi phía trước cũng giống như gã thanh niên thấp bé: bận trang phục rất chỉn chu. Đường nét chiếc áo vạt dài và chiếc mũ lụa của họ mang vẻ nghiêm cẩn xa hoa khiến những gã công tử hiện đại — dù trông gớm giếc — vẫn là đề tài ưa thích cho các họa sĩ thời nay; đó là yếu tố mà ngài Max Beerbohm đã diễn tả vô cùng xuất sắc khi nói về "những nét hài hòa nhất định của lớp vải tối màu và sự hoàn hảo cứng cẩn của nếp áo lanh."

Họ bước đi với dáng vẻ của một chú ốc sên làm bộ làm tịch, và họ trò chuyện với những khoảng lặng dài lê thê, cứ đi qua chừng sáu cột đèn đường mới buông rơi một câu.

Họ lê bước qua những cột đèn; dáng vẻ của họ bất động đến mức một mô tả giàu tưởng tượng có thể nói rằng, những cột đèn đang lê bước qua họ như trong một giấc mơ. Thế rồi, gã đàn ông thấp bé đột ngột chạy đuổi theo họ và nói —

"Tớ muốn đi cắt tóc. Này, các cậu có biết tiệm nào quanh đây cắt tóc đàng hoàng không? Tớ cứ cắt tóc suốt mà nó cứ dài ra mãi."

Một trong hai gã cao lớn nhìn gã với vẻ mặt của một nhà tự nhiên học đang phiền lòng.

"Ồ, có một tiệm nhỏ ngay đây này," gã thấp bé reo lên với vẻ vui sướng ngờ nghệch, khi khung cửa kính lồi sáng rực của một tiệm cắt tóc thời thượng đột ngột hiện ra giữa bầu không khí chạng vạng sương mù. "Các cậu biết không, tớ rất hay bắt gặp mấy tiệm cắt tóc khi đi dạo quanh London. Tớ sẽ ăn trưa với các cậu ở nhà hàng Cicconani. Tớ mê mấy tiệm cắt tóc lắm nhé. Chúng tốt hơn mấy gã đồ tể ghê đởm kia hàng dặm." Và gã biến mất sau cánh cửa.

Gã đàn ông tên James tiếp tục giương mắt nhìn theo, kẹp chặt chiếc kính một mắt vào hốc mắt.

"Cậu nghĩ cái quỷ gì về cái gã đó vậy?" Hắn hỏi người bạn đồng hành, một gã thanh niên tái nhợt với chiếc mũi cao.

Gã thanh niên tái nhợt suy ngẫm một cách nghiêm túc trong vài phút rồi lên tiếng —

"Tớ nghĩ chắc hồi nhỏ hắn bị đập đầu vào đâu đó."

"Không, tớ không nghĩ vậy," Ngài James Barker trả lời. "Đôi khi tớ lại tưởng hắn là một kiểu nghệ sĩ đấy, Lambert."

"Nhảm nhí!" Ngài Lambert phán một câu ngắn gọn.

"Tớ thừa nhận tớ không thể hiểu nổi hắn," Barker tiếp tục, dáng vẻ lơ đãng; "mỗi lần hắn mở miệng là lại nói ra những điều ngơ ngẩn không thể tả, đến mức gọi hắn là kẻ ngốc nghe vẫn là cách nhận xét quá hời hợt. Nhưng có một điều khác về hắn cũng khá buồn cười. Cậu có biết hắn sở hữu bộ sưu tập đồ sơn mài Nhật Bản duy nhất ở Châu Âu không? Cậu đã bao giờ nhìn thấy đống sách của hắn chưa? Toàn là nhà thơ Hy Lạp với tiếng Pháp thời trung cổ cùng mấy thứ tương tự. Cậu đã từng vào phòng hắn chưa? Ở trong đó giống như đang ở trong một khối thạch anh tím vậy. Thế mà hắn đi lại giữa tất cả những thứ đó và nói chuyện như... như một củ cải."

"Chà, thèm vào mấy cái loại sách. Cả mấy cuốn sách báo cáo chính phủ của cậu nữa," gã Lambert bộc bạch với sự giản dị thân thiện. "Cậu phải hiểu những chuyện đó chứ. Cậu nghĩ hắn là thể loại gì?"

"Tớ chịu," Barker đáp. "Nhưng nếu cậu hỏi ý kiến tớ, tớ sẽ nói hắn là một kẻ có sở thích vô lý, như người ta vẫn gọi ấy — trò hề nghệ thuật, và tất cả những thứ kiểu đó. Và tớ nghiêm túc tin rằng hắn đã nói chuyện vô lý quá nhiều đến mức tự làm rối trí mình, chẳng còn phân biệt được đâu là tỉnh táo đâu là điên khùng nữa. Hắn đã đi một vòng quanh thế giới tinh thần, có thể nói là vậy, và tìm thấy nơi mà Đông với Tây là một, nơi sự ngu ngốc cực hạn cũng tốt đẹp như lẽ phải. Nhưng tớ thì không thể giải thích nổi mấy trò tâm lý này."

"Cậu có giải thích thì tớ cũng chẳng hiểu nổi đâu," Wilfrid Lambert thành thật đáp.

Khi họ sải bước dọc theo những con phố dài hướng về phía nhà hàng, ánh chạng vạng màu đồng chậm rãi hửng sáng thành màu vàng nhạt, và đến khi tới nơi, họ đã có thể nhìn rõ nhau dưới ánh sáng mùa đông chấp nhận được. Ngài James Barker, một trong những quan chức quyền lực nhất của Chính phủ Anh (vào thời kỳ này đã trở thành một hệ thống chức quyền cứng nhắc), là một gã thanh niên gầy gò và lịch thiệp, có khuôn mặt điển trai nhưng lạnh lùng cùng đôi mắt xanh băng giá. Hắn sở hữu một năng lực trí tuệ lớn lao, thuộc cái loại đặc biệt có thể đưa một kẻ từ ngai vàng này sang ngai vàng khác và chôn cất hắn trong vinh hoa mà chẳng cần làm vui lòng hay khai sáng trí tuệ cho bất kỳ một ai. Wilfrid Lambert, gã thanh niên với chiếc mũi dường như gặm nhấm hết vẻ đẹp của phần còn lại trên khuôn mặt, cũng chẳng đóng góp được gì cho sự phát triển của tâm hồn nhân loại, nhưng gã có một lý do bào chữa danh giá: gã là một kẻ ngốc.

Lambert sẽ bị coi là một kẻ khờ dại; còn Barker, với tất cả sự khôn ngoan của mình, có thể bị gọi là một kẻ đần độn. Thế nhưng sự khờ dại và đần độn thuần túy ấy trở nên vô nghĩa khi đứng trước kho tàng ngu ngốc đáng sợ và bí ẩn dường như đang tích tụ bên trong vóc dáng nhỏ bé đang đứng chờ họ bên ngoài nhà hàng Cicconani. Người đàn ông nhỏ bé ấy tên là Auberon Quin, có ngoại hình là sự kết hợp giữa một đứa trẻ sơ sinh và một con chim cú. Cái đầu tròn quay cùng đôi mắt tròn xoe của gã tưởng như đã được tự nhiên tinh nghịch vẽ ra bằng một chiếc compa. Mái tóc đen ép sát và chiếc áo vạt dài dài một cách phi lý khiến gã trông giống như búp bê "Noah" của trẻ con. Khi gã bước vào một phòng đầy người lạ, họ thường nhầm gã là một cậu bé tiểu học và muốn bế gã vào lòng, cho đến khi gã cất tiếng nói, họ mới nhận ra một đứa trẻ con còn thông minh hơn gã nhiều.

"Tớ đã đợi lâu lắm rồi đấy," Quin nhẹ nhàng nói. "Thật buồn cười khi cuối cùng tớ lại thấy các cậu đi lên từ phía cuối phố."

"Tại sao?" Lambert giương mắt hỏi. "Chính cậu bảo chúng tớ đến đây mà."

"Mẹ tớ ngày xưa cũng hay bảo người ta đến những nơi này nơi nọ," triết gia Quin đáp.

"Họ định bụng bước vào nhà hàng với vẻ nhẫn nại, thì bỗng nhiên mắt họ bị thu hút bởi một thứ gì đó trên đường phố. Thời tiết tuy lạnh và u ám nhưng giờ đây đã hoàn toàn trong trẻo, và cắt ngang qua màu nâu xám tẻ nhạt của mặt đường lát gỗ cùng những dãy nhà xám xịt là một hình bóng không thể tìm thấy trong vòng hàng bao nhiêu dặm — một hình bóng có lẽ không thể tìm thấy ở nước Anh vào thời đó: một người đàn ông mặc trang phục rực rỡ sắc màu. Một đám đông nhỏ tò mò bám đuôi ngay sau lưng ông ta.

Đó là một người đàn ông cao lớn, uy nghi, khoác trên mình bộ quân phục màu xanh lục rực rỡ điểm xuyết những vạt thêu viền bạc lớn. Từ vai ông ta rủ xuống chiếc áo khoác ngắn lót lông màu xanh lục, hơi giống áo của lính Kỵ binh nhẹ, lớp lót thỉnh thoảng lại lóe lên sắc đỏ thẫm như màu lông cáo. Ngực ông ta lấp lánh huy chương; quanh cổ là dải ruy băng đỏ cùng ngôi sao của một huân chương nước ngoài nào đó; và một thanh kiếm dài, thẳng, với chuôi kiếm sáng rực, lê lết và khua lăng nhăng trên mặt đường. Vào thời đại này, sự phát triển bình hòa và thực dụng của Châu Âu đã đẩy tất cả những tập tục như thế vào Bảo tàng. Lực lượng duy nhất còn tồn tại là lực lượng cảnh sát nhỏ bé nhưng được tổ chức tốt, mặc trang phục tối màu và chuẩn mực vệ sinh. Thế nhưng ngay cả những ai còn nhớ đến những người lính Vệ binh hay Kỵ binh giáo cuối cùng biến mất vào năm 1912 hẳn cũng nhận ra ngay từ cái nhìn đầu tiên rằng đây không phải, và chưa bao giờ là quân phục nước Anh; và niềm tin ấy càng được củng cố bởi khuôn mặt gầy gò khoằm như chim ưng màu vàng, giống như bức tượng Dante tạc bằng đồng, vươn ra khỏi chiếc cổ áo quân phục màu xanh, trên đầu là mái tóc bạc trắng — một khuôn mặt sắc sảo và quý phái, nhưng tuyệt nhiên không phải mặt người Anh.

Vẻ tráng lệ khi vị quý ông bận đồ xanh bước đi giữa lòng đường là điều khó có ngôn từ nào diễn tả nổi. Bởi đó là một sự giản dị và ngạo mạn đã ngấm vào máu thịt, một điều gì đó chỉ nằm ở tư thế ngẩng đầu và dáng đi khiến những người hiện đại bình thường trên phố phải ngoái nhìn theo; nhưng nó lại ít liên quan đến những cử chỉ hay nét mặt cố tình. Về mặt những chuyển động tạm thời ấy, người đàn ông có vẻ khá lo âu và tò mò, nhưng ông ta tò mò với sự tò mò của một kẻ độc tài và lo âu như thể đang gánh vác trách nhiệm của một vị thần. Những người đàn ông lang thang và ngơ ngác đi phía sau ông ta, một phần vì kinh ngạc trước bộ quân phục rực rỡ, nghĩa là một phần vì bản năng khiến tất cả chúng ta đuổi theo một kẻ trông như điên dại, nhưng phần nhiều là vì bản năng khiến mọi người đi theo (và sùng bái) bất kỳ ai tự chọn cách hành xử như một vị vua. Ông ta sở hữu phẩm chất vĩ đại ấy của hoàng gia đến một mức độ siêu việt — một sự vô bận tâm gần như ngớ ngẩn đối với tất cả mọi người, khiến đám đông cứ bám theo ông ta như bám theo các vị vua — để xem điều gì hay ai sẽ là thứ đầu tiên ông ta đoái hoài tới. Và trong suốt thời gian đó, như chúng tôi đã nói, bất chấp vẻ lộng lẫy thầm lặng của mình, ở ông ta vẫn có một nét gì đó như thể đang tìm kiếm ai đó; một ánh mắt đầy vẻ truy vấn.

Đột nhiên ánh mắt truy vấn ấy biến mất, chẳng ai hiểu tại sao, và được thay thế bằng một vẻ hài lòng. Trong sự chú ý chăm chú của đám đông rảnh rỗi, vị quý ông màu xanh tuyệt đẹp chệch khỏi hướng đi thẳng giữa lòng đường và bước sang một bên. Ông ta dừng lại trước một tấm áp phích quảng cáo mù tạt Colman lớn dựng trên một hàng rào gỗ. Những người đứng xem gần như nín thở.

Ông ta rút từ một chiếc túi nhỏ trên bộ quân phục ra một chiếc dao gấp nhỏ; với chiếc dao này, ông ta rạch một đường lên tờ giấy đang căng ra. Hoàn thành phần việc còn lại bằng những ngón tay, ông ta xé ra một dải hoặc một mảnh giấy rách màu vàng, hình thù hoàn toàn không đều đặn. Thế rồi lần đầu tiên, đấng vĩ đại ấy lên tiếng với những người đứng xem đang ngưỡng mộ ông —

"Có ai," ông ta nói với một giọng phụ âm nước ngoài dễ nghe, "cho tôi mượn một chiếc kim cúc được không?"

Ngài Lambert, người tình cờ đứng gần nhất và luôn mang theo vô số kim cúc để cài vô số bông hoa vào khuy áo, đã đưa cho ông ta một chiếc. Chiếc kim được đón nhận bằng những cú cúi chào thái quá nhưng trang trọng, cùng những lời cảm ơn hoa mỹ.

Vị quý ông bận đồ xanh, với mọi biểu hiện của sự hài lòng, thậm chí là tự hào, đã ghim mảnh giấy vàng lên lớp trang trí bằng lụa xanh và ren bạc trên ngực mình. Thế rồi ông ta lại đảo mắt nhìn quanh, vẫn tìm kiếm và chưa thỏa mãn.

"Tôi có thể làm gì khác cho ngài nữa không, thưa ngài?" Lambert hỏi với sự lịch sự vô lý của người Anh mỗi khi rơi vào tình huống bối rối.

"Màu đỏ," người lạ mặt nói mơ hồ, "màu đỏ."

"Tôi xin lỗi?"

"Tôi cũng xin lỗi ngài, Señor," người lạ mặt vừa nói vừa cúi chào. "Tôi đang thắc mắc không biết trong số các vị có ai mang theo thứ gì màu đỏ không."

"Thứ gì màu đỏ sao? — Chà, thực sự thì — không, tôi không nghĩ là tôi có — tôi từng mang theo một chiếc khăn tay chấm bi màu đỏ, nhưng —"

"Barker," Auberon Quin đột ngột hỏi, "con vẹt màu đỏ của cậu đâu rồi? Con vẹt màu đỏ của cậu đâu?"

"Ý cậu là sao?" Barker hỏi một cách tuyệt vọng. "Con vẹt nào? Cậu làm gì có bao giờ thấy tớ đi với con vẹt nào!"

"Tớ biết chứ," Auberon nói, vẻ nguôi nguôi mơ hồ. "Thế nó ở đâu suốt thời gian qua?"

"Barker quay đắt lại, không giấu nổi sự bực bội.

"Tôi xin lỗi, thưa ngài," hắn nói ngắn gọn nhưng lịch sự, "không ai trong chúng tôi có thứ gì màu đỏ để cho ngài mượn cả. Nhưng nếu tôi có thể mạn phép hỏi, tại sao —"

"Cảm ơn ngài, Señor, không có gì đâu. Tôi có thể, vì không có thứ gì khác, tự đáp ứng nhu cầu của chính mình."

Và đứng suy nghĩ trong một giây với chiếc dao gấp trên tay, ông ta đâm vào lòng bàn tay trái của mình. Máu chảy ra thành một dòng đậm đà đến mức chạm xuống những viên đá mà không hề nhỏ giọt. Người nước ngoài rút chiếc khăn tay của mình ra và dùng răng xé một mảnh. Mảnh vải ngay lập tức ướt đẫm một màu đỏ thẫm.

"Vì ngài rộng lượng như vậy, Señor," ông ta nói, "có lẽ xin thêm một chiếc kim cúc nữa."

Lambert đưa ra một chiếc, đôi mắt trố ra như mắt ếch.

Mảnh vải đỏ được ghim bên cạnh mảnh giấy vàng, và người nước ngoài tháo mũ ra.

"Tôi phải cảm ơn tất cả các ông, các quý ông," ông ta nói; và quấn phần còn lại của chiếc khăn tay quanh bàn tay đang chảy máu, ông ta tiếp tục bước đi với vẻ uy nghi áp đảo.

Trong khi tất cả những người còn lại khựng lại trong sự hỗn loạn nhất định, anh bạn nhỏ Auberon Quin chạy đuổi theo người lạ mặt và chặn ông ta lại, tay cầm mũ. Trước sự ngạc nhiên tột độ của mọi người, gã cất tiếng nói bằng thứ tiếng Tây Ban Nha thuần khiết nhất —

"Señor," gã nói bằng ngôn ngữ đó, "xin hãy tha thứ cho một sự hiếu khách có lẽ là đường đột đối với một người dường như là một vị khách quý phái nhưng cô độc ở London. Ngài có thể làm cho tôi và các bạn tôi, những người vừa trò chuyện với ngài, một vinh dự là cùng ăn trưa với chúng tôi tại nhà hàng ngay cạnh đây không?"

Người đàn ông mặc quân phục màu xanh lục biến thành màu đỏ rực vì sung sướng trước âm thanh thuần túy của ngôn ngữ mẹ đẻ, và ông ta chấp nhận lời mời với vô số cú cúi chào — điều mà ở các dân tộc phương Nam thường cho thấy sự sai lầm của quan niệm rằng nghi lễ không liên quan gì đến cảm xúc.

"Señor," ông ta nói, "ngôn ngữ của ngài là ngôn ngữ của tôi; nhưng tất cả tình yêu của tôi dành cho dân tộc mình sẽ không khiến tôi phủ nhận việc dân tộc ngài sở hữu một chủ nhà hào hiệp đến vậy. Cho phép tôi nói rằng cái lưỡi là tiếng Tây Ban Nha nhưng trái tim là người Anh." Và ông ta cùng những người còn lại bước vào nhà hàng Cicconani.

"Bây giờ, có lẽ," Barker nói bên món cá và rượu sherry, cực kỳ lịch sự nhưng cháy bỏng sự tò mò, "có lẽ thật thô lỗ nếu tôi hỏi tại sao ngài lại làm vậy?"

"Làm gì cơ, Señor?" Vị khách hỏi, ông ta nói tiếng Anh khá tốt, dù theo một cách mơ hồ mang phong thái Mỹ.

"Chà," người Anh bối rối nói, "ý tôi là xé một dải giấy từ bảng quảng cáo và... ừm... tự làm mình bị thương... và...."

"Để nói với ngài điều đó, Señor," người kia trả lời với một sự tự hào buồn bã nhất định, "chỉ đơn giản là nói cho ngài biết tôi là ai. Tôi là Juan del Fuego, Tổng thống Nicaragua."

Dáng vẻ vị Tổng thống Nicaragua tựa lưng vào ghế và uống ngụm rượu sherry cho thấy đối với ông ta, lời giải thích này đã bao hàm tất cả các thực tế quan sát được và nhiều hơn thế nữa. Tuy nhiên, lông mày của Barker vẫn hơi nhíu lại.

"Và tờ giấy màu vàng," hắn bắt đầu với sự thân thiện lo âu, "và mảnh vải màu đỏ...."

"Tờ giấy màu vàng và mảnh vải màu đỏ," Del Fuego nói với vẻ tráng lệ không thể tả, "là màu cờ của Nicaragua."

"Nhưng Nicaragua..." Barker bắt đầu với sự ngập ngừng lớn, "Nicaragua không còn là một...."

"Nicaragua đã bị chinh phục như Athens. Nicaragua đã bị sáp nhập như Jerusalem," ông lão kêu lên với một ngọn lửa kinh ngạc. "Kẻ Yankee, người Đức và các thế lực thô bạo của thời hiện đại đã giẫm đạp nó bằng móng guốc của bò mộng. Nhưng Nicaragua chưa chết. Nicaragua là một ý niệm."

Auberon Quin rụt rè gợi ý, "Một ý niệm tuyệt vời."

"Đúng vậy," người nước ngoài chộp lấy từ đó. "Ngài nói đúng, người Anh rộng lượng. Một ý niệm tuyệt vời, một ý nghĩ rực cháy. Señor, ngài hỏi tôi tại sao, trong khao khát được nhìn thấy màu sắc của đất nước mình, tôi lại chộp lấy giấy và máu. Ngài không thể hiểu được sự linh thiêng cổ xưa của màu sắc sao? Giáo hội có những màu sắc tượng trưng của riêng mình. Và hãy nghĩ về những gì màu sắc có ý nghĩa với chúng tôi — hãy nghĩ về vị thế của một người như tôi, người không thể nhìn thấy gì ngoài hai màu sắc đó, không có gì ngoài màu đỏ và màu vàng. Đối với tôi, mọi hình khối đều bình đẳng, mọi thứ bình thường và cao quý đều nằm trong một nền dân chủ của sự kết hợp. Bất cứ nơi nào có một cánh đồng hoa cúc vạn thọ và chiếc áo khoác đỏ của một bà lão, ở đó có Nicaragua. Bất cứ nơi nào có một cánh đồng hoa anh túc và một vệt cát vàng, ở đó có Nicaragua. Bất cứ nơi nào có một quả chanh và một hoàng hôn đỏ rực, ở đó có đất nước tôi. Bất cứ nơi nào tôi nhìn thấy một hòm thư màu đỏ và một hoàng hôn màu vàng, ở đó trái tim tôi đập. Máu và một vệt mù tạt có thể là huy hiệu của tôi. Nếu có bùn vàng và bùn đỏ trong cùng một cái rãnh, nó vẫn tốt hơn đối với tôi so với những ngôi sao trắng."

"Và nếu," Quin nói với sự hào hứng tương tự, "vô tình có rượu màu vàng và rượu màu đỏ trong cùng một bữa ăn trưa, ngài không thể chỉ giới hạn mình trong rượu sherry. Hãy để tôi gọi một ít rượu Burgundy, và hoàn thành, có thể nói như vậy, một kiểu huy hiệu Nicaragua trong bụng ngài."

Barker đang nghịch chiếc dao của mình, và rõ ràng đang hạ quyết tâm nói điều gì đó, với sự căng thẳng tột độ của một người Anh lịch thiệp.

"Vậy là tôi hiểu rằng," cuối cùng hắn nói sau một tiếng hắng giọng, "rằng ngài, hừm, từng là Tổng thống của Nicaragua khi nó thực hiện — ừm — người ta tất nhiên phải đồng ý — cuộc kháng chiến khá anh hùng của nó chống lại — ừm —"

Cựu Tổng thống Nicaragua xua tay.

"Ngài không cần phải ngập ngừng khi nói chuyện với tôi," ông ta nói. "Tôi hoàn toàn nhận thức được rằng toàn bộ xu hướng của thế giới ngày nay là chống lại Nicaragua và chống lại tôi. Tôi sẽ không coi đó là sự giảm bớt lịch sự rõ ràng của ngài nếu ngài nói những gì ngài nghĩ về những tai họa đã làm sụp đổ cộng hòa của tôi."

Barker trông nhẹ nhõm và hài lòng vô cùng.

"Ngài thật rộng lượng, thưa Tổng thống," hắn nói, hơi ngập ngừng trước tước hiệu, "và tôi sẽ tận dụng sự rộng lượng của ngài để bày tỏ những nghi ngờ mà tôi phải thú nhận rằng những người hiện đại chúng tôi có về những thứ như — ừm — nền độc lập của Nicaragua."

"Vậy là sự cảm thông của ngài," Del Fuego nói khá bình thản, "dành cho quốc gia lớn đã —"

"Xin lỗi ngài, xin lỗi ngài, thưa Tổng thống," Barker nói một cách nhiệt tình; "sự cảm thông của tôi không dành cho bất kỳ quốc gia nào. Tôi nghĩ ngài đã hiểu nhầm trí tuệ hiện đại. Chúng tôi không phản đối sự cuồng nhiệt và thái quá của các cộng đồng như của ngài chỉ để trở nên thái quá hơn trên một quy mô lớn hơn. Chúng tôi không lên án Nicaragua vì chúng tôi nghĩ Anh quốc nên trở nên 'Nicaragua' hơn. Chúng tôi không làm nản lòng các dân tộc nhỏ vì chúng tôi muốn các dân tộc lớn có tất cả sự nhỏ bé, tất cả sự đồng nhất về tầm nhìn, tất cả sự phóng đại về tinh thần của họ. Nếu tôi bất đồng với sự kính trọng lớn nhất đối với sự nhiệt thành Nicaragua của ngài, đó không phải vì một quốc gia hay mười quốc gia chống lại ngài; đó là vì văn minh chống lại ngài. Những người hiện đại chúng tôi tin vào một nền văn minh toàn cầu vĩ đại, một nền văn minh sẽ bao gồm tất cả các tài năng của tất cả các dân tộc bị hấp thụ —"

"Señor sẽ tha thứ cho tôi," vị Tổng thống nói. "Tôi có thể hỏi Señor xem, trong hoàn cảnh bình thường, ngài bắt một con ngựa dại bằng cách nào không?"

"Tôi chưa bao giờ bắt một con ngựa dại," Barker đáp lại một cách trang trọng.

"Chính xác," người kia nói; "và đó là nơi sự hấp thụ tài năng của các ngài kết thúc. Đó là điều tôi phàn nàn về chủ nghĩa toàn cầu của các ngài. Khi các ngài nói các ngài muốn tất cả các dân tộc đoàn kết, các ngài thực sự có ý rằng các ngài muốn tất cả các dân tộc đoàn kết để học các trò mánh khóe của dân tộc các ngài. Nếu người Ả Rập Bedouin không biết đọc, một nhà truyền giáo hoặc thầy giáo người Anh nào đó phải được gửi đến để dạy anh ta đọc, nhưng không ai từng nói, 'Thầy giáo này không biết cưỡi lạc đà; hãy trả tiền cho một người Bedouin để dạy ông ta.' Các ngài nói nền văn minh của các ngài sẽ bao gồm tất cả các tài năng. Liệu có thật không? Các ngài có thực sự muốn nói rằng vào thời điểm người Esquimaux đã học được cách bầu cử cho Hội đồng Quận, các ngài sẽ học được cách đâm một con hải mã không? Tôi trở lại ví dụ tôi đã đưa ra. Ở Nicaragua, chúng tôi có một cách bắt ngựa dại — bằng cách quăng thòng lọng vào chân trước — được cho là tốt nhất ở Nam Mỹ. Nếu các ngài định bao gồm tất cả các tài năng, hãy đi và làm điều đó đi. Nếu không, hãy cho phép tôi nói những gì tôi vẫn luôn nói, rằng một điều gì đó đã mất đi khỏi thế giới khi Nicaragua được khai hóa."

"Một điều gì đó, có lẽ," Barker trả lời, "nhưng điều đó chỉ là một sự khéo léo dã man thuần túy. Tôi không biết liệu tôi có thể đẽo đá lửa tốt như một người thời nguyên thủy hay không, nhưng tôi biết rằng văn minh có thể tạo ra những chiếc dao này tốt hơn, và tôi tin tưởng vào văn minh."

"Ngài có thẩm quyền tốt đấy," người Nicaragua trả lời. "Nhiều người thông minh như ngài đã tin tưởng vào văn minh. Nhiều người Babylon thông minh, nhiều người Ai Cập thông minh, nhiều người thông minh vào thời kỳ cuối của La Mã. Ngài có thể nói cho tôi biết, trong một thế giới đang rực cháy với những thất bại của văn minh, có điều gì đặc biệt bất tử về nền văn minh của các ngài không?"

"Tôi nghĩ ngài không hoàn toàn hiểu, thưa Tổng thống, nền văn minh của chúng tôi là gì," Barker trả lời. "Ngài đánh giá nó như thể nước Anh vẫn là một hòn đảo nghèo khổ và hiếu chiến; ngài đã ở ngoài Châu Âu quá lâu. Nhiều thứ đã xảy ra."

"Và cái gì," người kia hỏi, "mà ngài gọi là tóm tắt của những điều đó?"

"Tóm tắt của những điều đó," Barker answered với sự sôi nổi lớn, "là chúng tôi đã thoát khỏi các hủ tục, và khi làm như vậy, chúng tôi không chỉ thoát khỏi các hủ tục thường xuyên và nhiệt thành nhất được mô tả như vậy. Hủ tục về các quốc gia lớn là xấu, nhưng hủ tục về các quốc gia nhỏ còn tồi tệ hơn. Hủ tục về việc tôn kính đất nước của chính chúng ta là xấu, nhưng hủ tục về việc tôn kính đất nước của người khác còn tồi tệ hơn. Nó như vậy ở khắp mọi nơi, và theo một trăm cách. Hủ tục về quân chủ là xấu, và hủ tục về quý tộc là xấu, nhưng hủ tục về dân chủ là tồi tệ nhất trong tất cả."

Vị quý ông lão thành mở to mắt với một sự ngạc nhiên nhất định.

"Vậy thì các ngài," ông ta nói, "không còn là một nền dân chủ ở Anh nữa sao?"

Barker cười.

"Tình huống này mời gọi sự nghịch lý," hắn nói. "Chúng tôi, theo một nghĩa nào đó, là nền dân chủ thuần khiết nhất. Chúng tôi đã trở thành một chế độ chuyên chế. Ngài có nhận ra trong lịch sử nền dân chủ liên tục trở thành chế độ chuyên chế như thế nào không? Người ta gọi đó là sự suy tàn của nền dân chủ. Nó chỉ đơn giản là sự hoàn thành của nó. Tại sao phải tốn công đếm và đăng ký và trao quyền cử tri cho tất cả những John Robinson vô số kể, khi ngài có thể lấy một John Robinson với cùng trí tuệ hoặc sự thiếu trí tuệ như tất cả những người còn lại, và thế là xong? Những người cộng hòa lý tưởng cũ thường dựa nền dân chủ trên ý niệm rằng tất cả mọi người đều thông minh như nhau. Hãy tin tôi đi, nền dân chủ lành mạnh và bền vững được xây dựng trên thực tế là tất cả mọi người đều ngu ngốc như nhau. Tại sao chúng ta lại không chọn ra từ họ một người như bất kỳ người nào khác. Tất cả những gì chúng ta muốn cho Chính phủ là một người không phạm tội và không điên khùng, người có thể nhanh chóng xem qua một số đơn thỉnh nguyện và ký một số tuyên ngôn. Để suy nghĩ xem thời gian đã bị lãng phí như thế nào trong việc tranh luận về Viện Thượng viện, những người Bảo thủ nói rằng nó nên được giữ lại vì nó thông minh, và những người Cấp tiến nói rằng nó nên bị xóa bỏ vì nó ngu ngốc, và trong suốt thời gian đó không ai thấy rằng nó đúng vì nó ngu ngốc, vì đám đông ngẫu nhiên những người bình thường được ném vào đó bởi sự ngẫu nhiên của dòng máu, là một sự phản đối dân chủ lớn chống lại Hạ viện, chống lại sự xấc xược vĩnh cửu của giới quý tộc tài năng. Hiện nay chúng tôi đã thiết lập ở Anh, thứ mà tất cả các hệ thống đã mờ mịt dò dẫm hướng tới, chế độ chuyên chế phổ biến tẻ nhạt không có ảo tưởng. Chúng tôi muốn một người đứng đầu Nhà nước của chúng tôi, không phải vì ông ta lỗi lạc hay đạo đức, mà vì ông ta là một người chứ không phải một đám đông huyên náo. Để tránh khả năng có thể xảy ra các bệnh di truyền hoặc những thứ như vậy, chúng tôi đã từ bỏ chế độ quân chủ di truyền. Quốc vương nước Anh được chọn như một bồi thẩm viên theo danh sách luân phiên chính thức. Ngoài ra, toàn bộ hệ thống là chuyên chế một cách êm đềm, và chúng tôi không thấy nó dấy lên một lời lầm rì nào."

"Ngài thực sự có ý rằng," vị Tổng thống hỏi một cách hoài nghi, "rằng các ngài chọn bất kỳ người bình thường nào đến tay và làm cho ông ta thành kẻ độc tài — rằng các ngài tin tưởng vào sự ngẫu nhiên của một danh sách theo bảng chữ cái nào đó...."

"Và tại sao không?" Barker kêu lên. "Chẳng lẽ một nửa các quốc gia lịch sử đã không tin tưởng vào sự ngẫu nhiên của những người con trai trưởng của những người con trai trưởng, và chẳng lẽ một nửa trong số họ đã không sống sót tương đối tốt sao? Có một hệ thống hoàn hảo là điều không thể; có một hệ thống là điều bắt buộc. Tất cả các chế độ quân chủ di truyền đều là vấn đề may mắn: các chế độ quân chủ theo bảng chữ cái cũng vậy. Ngài có thể tìm thấy một ý nghĩa triết học sâu sắc trong sự khác biệt giữa nhà Stuart và nhà Hanover không? Hãy tin tôi đi, tôi sẽ đảm nhận việc tìm kiếm một ý nghĩa triết học sâu sắc trong sự tương phản giữa bi kịch u tối của chữ A, và sự thành công vững chắc của chữ B."

"Và các ngài mạo hiểm điều đó?" người kia hỏi. "Mặc dù người đó có thể là một kẻ bạo ngược hay một kẻ hoài nghi hay một kẻ tội phạm."

"Chúng tôi mạo hiểm điều đó," Barker trả lời với một sự bình thản hoàn hảo. "Giả sử ông ta là một kẻ bạo ngược — ông ta vẫn là một sự kiểm soát đối với một trăm kẻ bạo ngược. Giả sử ông ta là một kẻ hoài nghi, lợi ích của ông ta là cai trị tốt. Giả sử ông ta là một kẻ tội phạm — bằng cách xóa bỏ nghèo đói và thay thế bằng quyền lực, chúng tôi đặt một sự kiểm soát đối với tính tội phạm của ông ta. Tóm lại, bằng cách thay thế chế độ chuyên chế, chúng tôi đã đặt một sự kiểm soát hoàn toàn đối với một kẻ tội phạm và một sự kiểm soát một phần đối với tất cả những người còn lại."

Vị quý ông lão thành người Nicaragua chồm tới với một biểu cảm kỳ lạ trong mắt.

"Giáo hội của tôi, thưa ngài," ông ta nói, "đã dạy tôi tôn trọng niềm tin. Tôi không muốn nói với bất kỳ sự thiếu tôn trọng nào về niềm tin của ngài, dù nó có kỳ quái đến đâu. Nhưng ngài thực sự có ý rằng ngài sẽ tin tưởng vào người bình thường, người có thể vô tình là người tiếp theo, như một kẻ độc tài tốt sao?"

"Tôi có," Barker nói một cách đơn giản. "Ông ta có thể không phải là một người tốt. Nhưng ông ta sẽ là một kẻ độc tài tốt. Vì khi ông ta đến với một quy trình công việc thông thường của chính phủ, ông ta sẽ cố gắng thực hiện công lý bình thường. Chúng ta chẳng phải cũng giả định điều tương tự ở một bồi thẩm đoàn sao?"

Vị Tổng thống già mỉm cười.

"Tôi không biết," ông ta nói, "rằng tôi có bất kỳ sự phản đối đặc biệt nào về chi tiết đối với kế hoạch Chính phủ tuyệt vời của ngài. Sự phản đối duy nhất của tôi là một sự phản đối hoàn toàn cá nhân. Đó là, nếu tôi được hỏi liệu tôi có muốn thuộc về nó hay không, trước tiên tôi sẽ hỏi, liệu tôi có được phép, như một sự lựa chọn thay thế, làm một con cóc trong rãnh nước hay không. Đó là tất cả. Ngài không thể tranh luận với sự lựa chọn của tâm hồn."

"Về tâm hồn," Barker nói, nhíu mày, "tôi không thể giả vờ nói bất cứ điều gì, nhưng nói vì lợi ích của công chúng —"

Ngài Auberon Quin đột ngột đứng phắt dậy.

"Nếu các vị thứ lỗi cho tôi, các quý ông," gã nói, "tôi sẽ bước ra ngoài một chút để hít thở không khí."

"Tớ rất tiếc, Auberon," Lambert nói một cách tốt bụng; "cậu cảm thấy không khỏe sao?"

"Không hẳn là không khỏe," Auberon nói với sự kiềm chế; "khá tốt thì đúng hơn, nếu có gì đó. Tốt một cách kỳ lạ và phong phú. Thực ra là, tớ muốn suy ngẫm một chút về những từ ngữ đẹp đẽ vừa được thốt ra. 'Nói,' đúng vậy, đó là cụm từ, 'nói vì lợi ích của công chúng.' Người ta không thể lấy mật từ những thứ như vậy mà không ở một mình một chút."

"Cậu nghĩ hắn thực sự bị hâm rồi à?" Lambert hỏi.

Vị Tổng thống già nhìn theo gã với đôi mắt cảnh giác một cách kỳ lạ.

"Ông ta là một người, tôi nghĩ," ông ta nói, "người không quan tâm đến điều gì ngoài một trò đùa. Ông ta là một người nguy hiểm."

Lambert cười trong khi gắp một ít mì ống đưa lên miệng.

"Nguy hiểm!" Gã nói. "Ngài không biết anh bạn nhỏ Quin đâu, thưa ngài!"

"Mọi người đàn ông đều nguy hiểm," ông lão nói mà không nhúc nhích, "người chỉ quan tâm đến một điều. Tôi đã từng nguy hiểm."

Và với một nụ cười dễ chịu, ông ta uống xong tách cà phê của mình và đứng dậy, cúi chào sâu sắc, bước ra ngoài màn sương mù, thứ lại một lần nữa trở nên dày đặc và u tối. Ba ngày sau, họ nghe tin ông ta đã qua đời một cách êm đềm trong một phòng trọ ở Soho.

Đâu đó bị nhấn chìm trong biển sương mù u tối là một hình bóng nhỏ bé đang rung lên và run rẩy, với những gì mới nhìn qua có vẻ như là sự kinh hoàng hay một cơn sốt rét: nhưng thực chất đó là thứ bệnh kỳ lạ ấy, một tiếng cười cô độc. Gã cứ lặp đi lặp lại với chính mình bằng một giọng điệu phong phú — "Nhưng nói vì lợi ích của công chúng...."[